Skip to main content
Digitaal toegankelijk

Hoe het Eurovisie Songfestival werkt aan toegankelijkheid

Door Auditieve Beperking, Autisme, Cognitieve Beperking, Doof, Doofblind, Slechthorend Geen Reacties

Uit een publicatie van de NOS blijkt dat de organisatie van het Eurovisie Songfestival van 2020 neemt toegankelijkheid zeer serieus neemt. Zo wordt er naast de ondersteuning voor mensen met een auditieve en visuele beperking op tv, ook in Ahoy rekening gehouden met deze groep.

Signdancers voor doven en slechthorende

Hoofdproducent Sietse Bakker vertelde aan de NOS dat er schermen worden geplaatst waar de avond live ondertiteld zal worden. Daarnaast gaat de organisatie signdancers inzetten, welke ook op de schermen in de zaal te zien zullen zijn. Deze dansende gebarentolken zorgen ervoor dat ook doven en slechthorende de boodschap en de sfeer van de Europese zangers meekrijgen.

De reacties op social media geven aan dat er daadwerkelijk behoefte is aan dit soort ondersteuning. Op YouTube wordt er vol lof gesproken over de signdancers. Mensen geven aan dat ze nu eindelijk ook kunnen genieten van de muziek en de sfeer.

Organisatorische uitdaging

Voor de organisatie gaat het verder dan slechts een paar beeldschermen in de zaal plaatsen. Zo mogen de schermen in de zaal bijvoorbeeld niet in beeld komen voor de kijkers die via de tv de uitzending volgen. Ook moet er rekening worden gehouden met de helderheid van de schermen, zodat deze de bezoekers die het Eurovisie Songfestival bezoeken niet gaan storen.

Daarnaast houdt de organisatie rekening met bezoekers met een sensitieve beperking, zoals autisme. Er gekeken of er een ruimte kan worden ingericht waar mensen die te veel prikkels ervaren zich terug kunnen trekken.

Bekijk hieronder hoe doven en slechthorende het winnende lied van Duncan Laurence vorig jaar hebben ervaren.

Digitaal toegankelijk

Heroes: Kleurenblind & Digitale Toegankelijkheid

Door Kleurenblind, Visuele Beperking Geen Reacties

Heroes: Kleurenblind & Digitale Toegankelijkheid

Surfen op het wereldwijde web of gebruik maken van digitale applicaties is voor mensen met een beperking niet altijd even makkelijk. Idealiter houden designers, developers, en andere makers van het digitale web rekening met de verschillende beperkingsvormen tijdens het ontwerpproces. De praktijk wijst echter uit dat dat helaas lang niet altijd het geval is. De oorzaak daarvan is vaak dat men zich er gewoonweg niet bewust van is dat niet iedereen op dezelfde manier digitale producten kan gebruiken. 

Met onze serie, ‘Heroes’, brengen wij elke beperking onder de aandacht. In deze artikelen maken wij inzichtelijk hoe deze mensen digitale applicaties gebruiken en welke tools er ingezet kunnen worden om iedere digitale uiting inclusiever te maken.

Browsen met een beperking: kleurenblind zijn, wat is dat?

U heeft vast wel eens gehoord van de kegeltjes en staafjes die op het netvlies van het oog zitten. Bij kleurenblindheid gaat er iets mis met die kegeltjes. Die schakelen dan niet goed, waardoor de persoon kleuren niet ziet zoals ze werkelijk zijn. Kleurenblindheid valt binnen de categorie ‘visuele beperkingen’. Slechtziendheid, blind, en doofblind vallen ook in deze categorie.

Kleurenblindheid kan zich op verschillende manieren uiten. Een persoon kan bijvoorbeeld volledig kleurenblind zijn. Hij of zij ziet dan alles in zwart, wit, en grijs. Daarnaast kan deze persoon ook weinig zien tijdens daglicht. Deze vorm van kleurenblindheid komt gelukkig weinig voor. Verreweg de meeste mensen hebben gedeeltelijke kleurenblindheid, ook wel daltonisme genoemd. Zij kunnen slechts een aantal kleuren niet van elkaar onderscheiden; meestal zijn dat de kleuren rood en groen.

Wat interessante cijfers: in totaal zijn zo’n 1,3 miljoen Nederlanders kleurenblind. Mannen hebben vaker last van kleurenblindheid – ongeveer 1 op de 12 zijn mannen, en 1 op de 200 zijn vrouwen. 1 op de 6 mensen met kleurenblindheid ondervindt daar hinder van in hun werk.

regenboog van klei

Photo by Sharon McCutcheon from Pexels

Hoe verschillen digitale interacties voor mensen met kleurenblindheid vergeleken met de gemiddelde mens?

Mensen met (gedeeltelijke) kleurenblindheid zijn minder of helemaal niet in staat kleuren van elkaar te onderscheiden. Hierdoor is het voor hen soms onmogelijk om visuele cues waar te nemen. Denk bijvoorbeeld aan ‘groen voor ja’, en ‘rood voor nee’. Ook het gebruiken van een legenda voor (digitale) kaarten kan problemen opleveren wanneer het enige wat de landen onderscheidt kleuren zijn. Zelfs iets simpels als online kiezen op welke bioscoopstoelen je wilt zitten kan een hele opgave blijken wanneer de designers van de website kleurenblindheid niet hebben meegenomen bij het ontwerpen.

Waar moet rekening mee gehouden worden voor mensen met kleurenblindheid?

Sommige mensen met kleurenblindheid zetten speciale hulpsoftware in die ze helpt om zonder problemen het web of andere digitale producten te gebruiken. Deze software past dan bijvoorbeeld kleuren aan door ze lichter of donkerder te maken. Om kaarten en diagrammen toch leesbaar te maken produceert het programma dan bovenop de kleuren bijvoorbeeld een patroon zodat op die manier per patroon landen van elkaar zijn te onderscheiden. 

Uiteraard is van groot belang dat er goed wordt gekeken naar het kleurgebruik binnen je digitale product of website. De kleuren moeten altijd goed contrasteren en worden uitgekozen met het oog op dat de grootste groep kleurenblinden ook de kleuren kunnen zien en onderscheiden.

jongen loert tussen zijn geverfde handen

Photo by Sharon McCutcheon from Pexels

Tools en ‘best practices’

Wanneer je mensen met kleurenblindheid in staat wilt stellen om ook gebruik te kunnen maken van je digitale product, is het belangrijk om op de volgende zaken te letten.

  • Hoge contrasten en de juiste kleuren: misschien nog wel het meest van belang is om altijd in het achterhoofd te houden dat er tussen de gebruikte kleuren altijd een hoog contrast aanwezig is. Daarnaast vallen bepaalde kleurtinten gewoonweg af omdat kleurenblinden die kleur niet goed kunnen zien.
  • Inlevingssoftware: voor developers die hun producten digitaal toegankelijk willen maken voor kleurenblinden bestaan er een aantal handige tools. Zo verraad toptal.com of een (Chrome) webextensie als Colorblinding onmiddellijk hoe goed of hoe slecht een website te zien is in de ogen van de meest voorkomende soorten kleurenblindheid.
  • UX-research met de doelgroep: wanneer mogelijk, laat je app of website altijd testen door iemand die kleurenblindheid heeft om erachter te komen welke oplossingen wel en niet werken. Wanneer dat niet kan, gebruik dan tools zoals degene die hierboven genoemd zijn.

Digitale toegankelijkheid voor iedereen

Onze missie is om het digitale landschap voor iedereen toegankelijk te maken. Ben je op zoek naar meer informatie over hoe dat te doen? Bekijk onze andere blogposts, bestel ons kaartspel, of neem contact met ons op.

 

Digitaal toegankelijk

Hoe optimaliseer je geschreven content voor schermlezers?

Door Apps & Websites, Blind, Slechtziend, Tips & Trics, Visuele Beperking Geen Reacties

Waarschijnlijk is een visuele beperking een van de eerste beperkingen die je te binnen schiet als je denkt aan digitale toegankelijkheid. Niet zo gek ook, als je bedenkt dat meer dan 250.000 Nederlanders een visuele beperking hebben. Uit dezelfde cijfers van het Oogfonds blijkt dat 85% van deze mensen 50 jaar of ouder is. Vooral door vergrijzing is de grootte van deze groep de afgelopen tien jaar aanzienlijk toegenomen. Naar verwachting zet deze trend de komende jaren door.

Het is voor deze groep enorm vervelend dat steeds meer communicatie textueel wordt overgebracht, vooral online. Als webdeveloper, marketeer of content creator kun je zorgen dat ook slechtzienden en blinden de boodschap van je website, blog, PDF of Word document meekrijgen. In dit document wordt een van de oplossingen voor inclusievere webcontent besproken, zodat iedere Nederlander ook online kan participeren in onze samenleving.

Wat is een schermlezer?

Uit Amerikaans onderzoek uit 2019 bleek dat het internet niet toegankelijk is voor blinde gebruikers. Zo konden transacties niet uitgevoerd worden of was een klantenservice niet bereikbaar voor de groep. Een manier waarop het voor blinden en slechtzienden gemakkelijker kan worden gemaakt om online hun weg te kunnen vinden is door het gebruik van een schermlezer.

Een schermlezer is software die geschreven content ‘voorleest’ voor de gebruiker. Niet alleen websites en documenten kunnen op deze manier voorgelezen worden, ook besturingssystemen zelf, zoals Windows en iOS zijn hiermee toegankelijk voor blinden en slechtzienden. Er zijn tientallen verschillende schermlezers beschikbaar. Hieronder staat een klein overzicht van de meest gebruikte schermlees mogelijkheden in Nederland.

Schermlezer voor Windows

JAWS, Job Access With Speech is het meest gebruikte softwarepakket voor blinden en slechtzienden wereldwijd. JAWS is gemaakt voor professioneel gebruik. Zo zijn Word, Excel en Outlook er goed mee te gebruiken. Ook specifieke programma’s, zoals Remote Desktop of Citrix, zijn te besturen met JAWS.

Schermlezer voor iOS

De apparaten van Apple, iPhone, iPad en Macbook, werken met het besturingssysteem iOS. In dit systeem zit een ingebouwde schermlezer. In de instellingen is het mogelijk om onder ‘Toegankelijkheid’ de ‘VoiceOver’ te selecteren. Deze stand leest vervolgens alles op waar de gebruiker op klikt. Let wel op, na het selecteren van VoiceOver verandert de manier waarop je apparaat gebruikt dient te worden. Zo neemt de dubbelklik de functie van een enkelvoudige klik over.

In onze kennisbank kun je meer informatie vinden over digitale toegankelijke toetsenborden.

Brailleleesregel

De brailleleesregel is een heel andere vorm van schermlezers. Ten eerste gaat het hier om hardware, niet om software. Het apparaat wordt vaak door blinden en slechtzienden onder het toetsenbord geplaatst. Een ander verschil met de eerder genoemde oplossingen is dat de brailleleesregel ervoor zorgt dat blinden de tekst kunnen lezen, in plaats van horen.

Hoe Optimaliseer Je Content Voor Schermlezers

Content creatie en schermlezers

Het is belangrijk om bij het creëren van een website rekening te houden met de manier waarop schermlezers content verwerken. Onderstaande tips kunnen direct gebruikt worden door developers en content creators.

Afbeeldingen leesbaar maken voor schermlezers

Een van de makkelijkste manieren om dit te doen, is door alternatieve tekst toe te voegen aan de HTML code van afbeeldingen. Op deze manieren weten ook schermlezers wat er in de afbeelding te zien is. Bonus: door de alternatieve tekst toe te voegen zal de website ook beter scoren in zoekmachines, zoals Google. Want, toegankelijke code is ook uitstekende code voor Google.

Rekening houden met talen

Voor schermlezers is het belangrijk om te weten in welke taal een tekst geschreven is. Webdevelopers kunnen hiermee helpen door een taal attribuut mee te geven aan de HTML code van een tekst. Let ook op dat wanneer je een quote vanuit een andere taal dan de basis taal weergeeft op je site, je dit ook aangeeft. Neem contact op voor meer toepassingen van taal attributen in HTML.

Voeg semantische code toe voor meer structuur

Weer een tip die zowel de toegankelijkheid als de SEO van je website ten goede komt: voeg semantische code toe aan je pagina om structuur aan te brengen. Denk aan ‘footer’, ‘header’, ‘section’ en ‘article’.

Anchor teksten toevoegen aan links

Door anchor teksten toe te voegen aan HTML links, wordt het eenvoudiger voor een schermlezer om de tekst te begrijpen en dus op te lezen. Dit gaat zowel op voor tekstlinks als klikbare knoppen.

Samenwerken voor toegankelijkheid

De ervaring leert dat websites en vergelijkbare projecten vaak in teams gebouwd worden. Het scrum kaartspel Denken in beperkingen helpt jou en je team om toegankelijkheid mee te nemen tijdens het ontwikkelen van een project. Niet alleen wordt op deze manier het bewustzijn rondom digitale toegankelijkheid vergroot, ook stimuleer je elkaar om samen een digitaal project te ontwikkelen dat voor iedereen toegankelijk is.

Digitaal toegankelijk

Wist je dat 1,3 miljoen Nederlanders een vorm van kleurenblindheid hebben?

Door Kleurenblind, Visuele Beperking

In onze ‘Wist je dat?’-serie willen we de kans aangrijpen om interessante feitjes, aparte verhalen en andere informatieve tidbits te delen. Er is veel wat niet of minder bekend is over eigenlijk wel alle beperkingen. Op deze manier willen wij op een leuke manier onderbelichte weetjes in de schijnwerpers zetten. In deze “Wist je dat?”: alles over kleurenblindheid!

Wist je dat er een accuratere term bestaat voor kleurenblindheid?

In de volksmond noemen we mensen die bepaalde kleuren minder goed of niet kunnen zien vaak kleurenblind (daltonisme). Maar, de meeste mensen zijn helemaal niet ‘blind’ voor kleuren. Volledige kleurenblindheid, ook wel achromatopsie genoemd, komt véél minder vaak voor, namelijk bij zo’n 1 op de 33.000 mensen. Kleurenblind is dus eigenlijk een verkeerde term om te gebruiken in de meeste gevallen. Daarom wordt steeds vaker ook wel het woord ‘kleurenzienstoornis’ gebruikt.

Wist je dat 1,3 miljoen Nederlanders een vorm van kleurenblindheid hebben?

Dat is waarschijnlijk een stuk meer dan dat je gedacht had, nietwaar? Wij waren in ieder geval wel degelijk verrast door dit feitje toen we ons gingen verdiepen in digitale toegankelijkheid. 

Wist je dat kleurenblindheid veel vaker voorkomt bij mannen dan bij vrouwen?

1 op de 12 mensen in Nederland die een vorm hebben van kleurenblindheid zijn mannen – in totaal zo’n 8%. Bij vrouwen komt het veel minder voor: 1 op de 200 is kleurenblind (0,5%). 

foto van het oog van een gekleurde man

Wist je dat kleurenblindheid erfelijk is?

Alhoewel je ook kleurenblindheid kunt verwerven, bijvoorbeeld als geval van vergiftigingen door medicijnen, zijn veruit de meeste gevallen van kleurenblindheid erfelijk verkregen. Hoe werkt dat? De betrokken genen van kleurenblindheid worden doorgegeven via het X-chromosoom. Dit is ook waarom kleurenblindheid vaker voorkomt bij mannen. Vrouwen hebben twee X-chromosomen, de man een X- en een Y-chromosoom. Nu denk je misschien “Hè, hoe komt het dan dat vrouwen niet dubbel zoveel kans hebben om kleurenblind te worden?” Dat komt doordat kleurenblindheid bij vrouwen alléén tot uiting komt wanneer wanneer beide X-chromosomen het gen bevatten. En dat is vaker niet dan wel het geval.

Wist je dat Rood-groenkleurenblindheid de meest voorkomende vorm van kleurenblindheid is?

Er zijn natuurlijk verschillende soorten van kleurenblindheid. Bij sommige mensen werken de blauwe kegeltjes in hun ogen niet goed. Zij kunnen blauw en geel niet van elkaar onderscheiden. Mensen die deze specifieke vorm van kleurenblindheid hebben noem je tritanopen, en deze mensen zijn erg zeldzaam. Slechts 0.001% van de mannen heeft hier last van. Bij veruit de meeste mensen werken ofwel de groene (deuteranopen), of de rode kegels (protanopen) niet. Samen maken zij deel uit van de grootste groep. Mensen met achromatopsie – zij die echt helemaal geen kleuren kunnen zien, en alles zien in zwart-wit- en grijstinten – vormen de achterste groep. In Nederland hebben ongeveer 0.0001% van de mannen deze aandoening.

zwartwit foto van ogen

Wist je dat sommige mensen pas héél laat in hun leven erachter komen of ze kleurenblindheid hebben?

Er zijn 3 bekende testen om uit te vinden of je kleurenblind bent of niet:

  • De ishiharatest: aan de hand van een schijf met vijf gekleurde balletjes wordt kleurenblindheid nagegaan. De geteste persoon moet aangeven welke cijfers er in het bolletjespatroon verborgen zitten.
  • De SPP (Standard Pseudoisochromatic Plates): kleurenblindheid wordt gecheckt door middel van een vierkant vlak met gekleurde bolletjes. De geteste persoon moet ook hier aangeven welke cijfers er in het bolletjespratoon verstopt zitten. Hiermee wordt alleen de rood/groene stoornissen mee getest.
  • Als laatst de TCU (The City University): kleurenblindheid wordt gecheckt door middel van vijf cirkels. De geteste persoon moet zeggen welke van de vier buitenste cirkels het meest overeenkomen met de middelste cirkel. Hier worden alle kleurstoornissen mee getest.

Ben je benieuwd of jij misschien kleurenblind bent? Maak hier de Oogtest, opgesteld door het Oogfonds. Voor meer artikelen over kleurenblindheid of over andere (digitale) beperkingen, check onze blogpagina! Tot de volgende editie!