Skip to main content

Hoe Slack zorgt voor een gebruiksvriendelijke ervaring voor alle gebruikers

Door Apps & Websites

De ergernissen rondom mailverkeer zullen bij veel mensen die op kantoor werken bekend zijn. Niet alleen stroomt een mailbox zo vol met tientallen mails, ook is het eigenlijk een zeer onoverzichtelijke manier van interne communicatie. Het eindeloos doorzoeken van mailboxen naar dat ene mailtje of dat ene document is voor niemand een plezier. Het is daarom niet voor niets dat veel bedrijven alternatieven hebben omarmd voor de interne communicatie. Eén van deze alternatieven is het communicatiehulpmiddel Slack

logo van slack

Wat is Slack?

Slack staat voor ‘Searchable Log of All Conversation and Knowledge’, ofwel ‘doorzoekbaar logboek van alle gesprekken en kennis’. De software stelt kleine en grote teams in staat om de interne communicatie te stroomlijnen. Dit gebeurt via chatfuncties die gebruikers in staat stellen om hele groepen te adresseren of juist privé-berichten te versturen. De populariteit van het platform is waarschijnlijk grotendeels te danken aan de vele integraties met andere platformen, zoals Google Drive, Dropbox, GitbHub en Zendesk.

Een platform dat wereldwijd door meer dan 12 miljoen mensen gebruikt wordt heeft een zekere verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat iedereen de software probleemloos kan gebruiken. Hoe zorgt Slack ervoor dat de gebruikservaring voor iedereen prettig is?

Navigeren via het toetsenbord

Slack maakt navigeren via een toetsenbord gemakkelijker met een aantal handige snelkoppelingen. Zo kunnen gebruikers eenvoudig tussen verschillende chats en berichten navigeren, nieuwe gesprekken openen of berichten lezen. 

Wil je alle snelkoppelingen opvragen in Slack? Gebruik dan ‘⌘ + /’ op Mac of ‘Ctrl + /’ op Windows en Linux. Deze snelkoppelingen komen ook in beeld wanneer er wordt genavigeerd via een toetsenbord. Ook worden de geselecteerde elementen goed weergegeven en krijgen functionele emoji’s een korte beschrijving wanneer deze worden geselecteerd. Handig!

Screenshot van Slack waarin de shortcuts te zien zijn op het moment dat je toetsenbord wilt gebruiken

Screenshot van Slack waarin je ziet dat hij bij navigeren via toetsenbord aangeeft wat emoticons betekenen

Slack met een schermlezer

Ook is er rekening gehouden met Slack-gebruikers die een schermlezer gebruiken om de berichten te ‘lezen’. Schermlezers zijn software die geschreven tekst voor gebruikers voorlezen. Zo kunnen blinden en slechtzienden ook berichten, mail en andere geschreven tekst ‘lezen’. Een voorbeeld van een schermlezer is Apple’s Voice Over. In onderstaande video is te zien hoe Digitaal Toegankelijk’s Ed zijn schermlezer gebruikt. 

Thumbnail van de video van Blinde Ed die uitlegt hoe Voice Over werkt

In de broncode van Slack is rekening gehouden met de elementen die schermlezers nodig hebben om structuur in een pagina te zien, de zogenaamde ARIA landmarks. Ook heeft Slack meerdere snelkoppelingen voor het navigeren door deze ARIA elementen. Op VoiceOver gaat dit bijvoorbeeld via ‘⌘ + Option + U’, op NVDA is die via ‘D’ en op JAWS is de snelkoppeling ‘:’.

Weergave van Slack en notificaties

Niet alleen is er rekening gehouden met de navigatie van Slack, ook de weergave van onderdelen van het platform zijn aanpasbaar naar de wensen van gebruikers. Zo kunnen de bewegende emoji’s die meldingen weergeven bijvoorbeeld stop worden gezet. Dit kan via ‘Preferences -> Accessibility -> Animation ->Allow animated images and emoji’. 

Daarnaast is het mogelijk om het contrast van de achtergrond en elementen van Slack aan te passen. Gebruikers kunnen kiezen voor de dark mode of donkere modus. Deze optie zorgt ervoor dat lichte kleuren vervangen worden door donkere kleuren. Om deze optie te selecteren kunnen gebruikers naar ‘Preferences -> Themes -> Dark’. De onderstaande slider geeft het verschil tussen het lichte en donkere thema weer.

Screenshot van de dark mode van Slack

Een andere toegankelijkheidsoptie in Slack is het kunnen inzoomen van de content. Zo voldoet Slack aan één van de WCAG-eisen, namelijk dat webcontent tot 200% ingezoomd moet kunnen worden en nog steeds bruikbaar moet zijn. Naast de standaard zoomoptie via webbrowsers kunnen Mac gebruikers met ‘⌘ + +’ en ‘⌘ + -’ in- en uitzoomen. Voor Windows en Linux gebruikers is dit ‘Ctrl + +’ en ‘Ctrl + -’. 

Toegankelijkheidsopties van software

Digitaal Toegankelijk.nl zet zich in voor een toegankelijker internet. Daarom zijn we constant op zoek naar zowel uitblinkers op dit gebied als platformen die verbetering nodig hebben. Eerder bespraken we al de mogelijkheden voor het creëren van een toegankelijk contactformulier via WordPress. Welke software of welk platform verdient volgens jou een digitaal compliment? Wellicht heb je juist ergens verbeterpunten gezien. Laat het ons weten via de [email protected] of via het reactieformulier hieronder.  

Een digitaal toegankelijk contactformulier maken in WordPress

Door Apps & Websites, Tips & Trics

Volgens Marketingfacts is zo’n 35% van het totaal aantal websites op het internet gemaakt met het content managing system (CMS) WordPress. Ook in Nederland is dit CMS flink populair. De populariteit van WordPress zal vooral te danken zijn aan het feit dat de dienst gratis is en vertaald in meer dan vijftig talen.

telefoon ligt op een stapel formulieren. Op de telefoon is een briefje geplakt met de tekst 'Sign here'

Zelf werk ik ook graag met WordPress, om meerdere redenen. Ten eerste zijn WordPress-websites relatief eenvoudig te voorzien van extra modules of functionaliteiten. Het CMS kent een groot aantal (vaak gratis) plugins. Deze aanvullende stukken software stellen de website-eigenaar in staat om bijvoorbeeld extra beveiliging te installeren, de website beter vindbaar te maken op het internet of om een contactformulier op te stellen.

Ondanks dat WordPress een relatief toegankelijk CMS is, gaan developers met contactformulieren dikwijls de mist in op het gebied van toegankelijkheid. Terwijl deze formulieren vaak een belangrijke functie vervullen op een website. In dit artikel licht ik toe hoe je ervoor zorgt dat WordPress contactformulieren voor iedere bezoeker toegankelijk zijn.

Algemene WordPress instellingen

Voordat je aan de slag gaat met het checken en verbeteren van een contactformulier is het verstandig om eerst naar de algemene website te kijken. Is de website bijvoorbeeld te gebruiken met alleen een toetsenbord? Voldoet je website eigenlijk aan de juiste contrastratio’s? En, kunnen schermlezers visuele elementen wel herkennen en oplezen?

Het lijkt overweldigend en dat is het ook wel redelijk. Gelukkig kun je ook zonder (veel) technische kennis redelijk eenvoudig een inzicht krijgen in de toegankelijkheid van je website. Eerder schreef ik een handleiding zelf de toegankelijkheid van je website testen. Daarnaast kun je voor WordPress websites eenvoudig voorzien van extra toegankelijkheidsopties met de WP Accessibility plugin.

Digitaal toegankelijke contactformulieren met Gravity Forms

Voor het toegankelijk maken van formulieren zijn aanvullende stappen vereist. Ondanks dat de broncode achter Gravity Forms voldoet aan de WCAG 2.1 AA, zijn de contactformulieren die deze plugin creëert niet vanzelfsprekend volledig toegankelijk.

Algemene Gravity Forms instellingen

Ga naar de instellingen van Gravity Forms (via het linkermenu in de backend van WordPress) en vink hier de volgende opties aan:

  • CSS uitvoeren: Ja
  • HTML5 uitvoeren: Ja

Formulier-instellingen

Om de instellingen van een los formulier aan te passen klik je in de WordPress backend bij het betreffende formulier op instellingen. Hier vink je de volgende instellingen aan:

  • Plaatsing label: Boven uitgelijnd
  • Plaatsing sub-label: Boven invoer
  • Formulierknop: Hier krijg je de keuze tussen tekst en afbeelding, klik op tekst
  • Formulierknop voorwaardelijke logica knop: vink deze optie niet aan

Ontoegankelijke formuliervelden

Gravity Forms kent een aantal soorten formuliervelden die niet door iedere bezoeker te gebruiken zijn. Deze zijn:

  • Multi-keuzelijst
  • HTML blokken met essentiële tekst
  • Sectie
  • reCAPTCHA V2. Als alternatief kan de anti-spam honeypot optie worden gebruikt, deze is terug te vinden in de formulier-instellingen. Wel een CAPTCHA gebruiken? Lees meer over het maken van een digitaal toegankelijke CAPTCHA.

De instellingen van de formuliervelden

Ook in de instellingen van specifieke formuliervelden zijn er enkele belangrijke punten waar rekening mee moet worden gehouden. Deze vind je wanneer je op een het driehoekje van een veld klikt:
Het scherm waarop de instellingen gekozen kunnen worden voor het invullen van een veld in gravity forms

    • Label veld: vul hier een beschrijving van de tekst in die ingevuld moet worden, bijvoorbeeld ‘e-mailadres’
    • Zichtbaarheid label veld: gebruik altijd een zichtbaar label, gebruik nooit de optie om het label te verbergen
    • Plaatsing beschrijving: selecteer ‘Boven invoer’
    • Aangepast validatiebericht: Schrijf hier een korte beschrijving van de foutmelding, bijvoorbeeld ‘het invullen van je e-mailadres is verplicht’

Toestaan dat veld dynamisch wordt gevuld: vink deze optie niet aan

Met behulp van deze instellingen wordt je contactformulier voor een groter publiek bruikbaar. Toch kan het zijn dat de website of het formulier ondanks deze wijzigingen niet voldoet aan de webrichtlijnen van de WCAG. Om hier zeker van te zijn kan de website getest worden door mensen met een beperking. Op deze manier vallen niet alleen softwarematige gebreken op, maar ook gebruiksvriendelijke valkuilen.

Digitaal toegankelijke contactformulieren met Contact Form 7

Een andere zeer populaire plugin voor het creëren van contactformulieren is Contact Form 7 (CF7). Ook hier zijn de standaardinstellingen van formulieren niet digitaal toegankelijk. Vergeleken met Gravity Forms verschilt de manier waarop de formulieren zijn opgebouwd sterk. Bij Contact Form 7 zijn gebruikers aangewezen op HTML.

De standaard code van CF7 ziet er als volgt uit:

<label> Je naam
    [text* your-name] </label>

<label> Je e-mailadres
    [email* your-email] </label>

<label> Onderwerp
    [text* your-subject] </label>

<label> Je bericht (optioneel)
    [textarea your-message] </label>

[submit “Verzenden”]

 

Om deze code toegankelijk te maken is het van belang om de standaard code aan te passen naar het volgende:

<p><label for=”naam”>Je naam (verplicht)</label> [text* your-name id=”naam”] </p> 

<p><label for=”email”>Je e-mailadres (verplicht)</label> [email* your-email id=”email”] </p>

<p><label for=”onderwerp”>Onderwerp (verplicht)</label> [text your-subject id=”onderwerp”] </p> 

<p><label for=”bericht”>Je bericht</label> [textarea your-message id=”bericht”] </p> <p>[submit “Verzenden”]</p>

 

 

Digitaal toegankelijke WordPress websites ontwikkelen

Digitaal Toegankelijk.nl is dé specialist op het gebied van online inclusiviteit. Wij helpen organisaties en ondernemingen bij het opsporen en verhelpen van problemen op het gebied van digitale toegankelijkheid. Wil je meer weten over het bouwen van een toegankelijke WordPress website? Lees dan verder op de pagina Hoe maak ik mijn WordPress-site digitaal toegankelijk of neem contact op met onze specialisten.

Regels rondom toegankelijkheid van apps voor (semi-)overheid

Door Apps & Websites, WCAG, Wetgeving

Digitale toegankelijkheid gaat verder dan inclusieve websites. En dat is maar goed ook. Meer dan 4 miljoen Nederlanders hebben een beperking. Denk hierbij niet alleen aan mensen die blind, doof of immobiel zijn, maar ook aan dyslexie, kleurenblindheid en cognitieve beperkingen. Ook deze 4 miljoen mensen zijn, net als de rest van Nederland, afhankelijk van digitale producten van de overheid.

Daarom is het goed dat er verplichtingen worden gesteld op het gebied van digitale toegankelijkheid. Hiermee verplicht de overheid (semi-)overheidsinstanties om hun diensten en producten voor iedereen toegankelijk te maken. Momenteel geldt deze verplichting alleen voor websites van (semi-)overheidsinstellingen, maar hier komt binnenkort verandering in.

Deadline toegankelijkheid apps (semi-)overheidsinstellingen

Vanaf 23 juni moeten mobiele applicaties (apps) van (semi-)overheidsinstellingen ook voldoen aan de WCAG 2.1 niveau AA richtlijnen. Dit wordt vanuit de overheid verplicht middels het Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid. De verplichting voor apps gaat bewust later van kracht dan die voor websites. Hierdoor probeert de overheid de instanties de benodigde tijd te geven om aan de richtlijnen te voldoen. En dit is niet voor niets.

iemand houdt telefoon vast en heeft daarnaast op een laptop aanstaan

Gratis Quickscan apps

Wij bieden (semi-)overheidsorganisaties nu een gratis Toegankelijkheids-Quickscan aan voor hun app(s). De quickscan geeft een overzicht van de belangrijkste aandachtspunten waar vanuit u verder kunt ontwikkelen.

Meer over de Quickscan

Verplichte richtlijnen apps overheidsinstellingen

De richtlijnen waar apps aan moeten voldoen zijn niet eenvoudig te begrijpen, laat staan toe te passen. Om het inzicht in de WCAG te vereenvoudigen heeft Digitaal Toegankelijk.nl de richtlijnen toegankelijk uitgelegd

Enkele belangrijke voorwaarden waar apps van (semi-)overheidsinstanties aan moeten voldoen zijn bijvoorbeeld:

Kleurcontrast

Voldoet de tekst op de app aan de verplichte contrastratio van 4,5:1?

Waarom: zodat de tekst ook voor bijvoorbeeld kleurenblinden of mensen met een andere visuele beperking goed te lezen is.

Beschrijvingen

Hyperlinks en afbeeldingen moeten voorzien worden van een alternatieve beschrijving die vertelt waar de link de gebruiker heen verwijst of wat er in de afbeelding te zien is.

Waarom: zo kunnen gebruikers van schermlezers ook de inhoud en het doel van een pagina begrijpen. Lees meer over het schrijven van alternatieve beschrijvingen.

Ondertiteling van video’s

Video’s worden helaas nog steeds niet standaard voorzien van ondertiteling. Ook video’s in apps hebben volgens de WCAG ondertiteling nodig.

Waarom: zodat gebruikers met een auditieve beperking ook de boodschap van een video meekrijgen.

Minder dan drie flitsen

Bewegende en flitsende inhoud trekt weliswaar de aandacht van gebruikers, maar het kan ook een negatieve impact hebben. Volgens de WCAG mag inhoud niet vaker dan drie keer per seconde flitsen.

Waarom: op deze manier wordt een veilige app-ervaring geboden, ook voor gebruikers met bijvoorbeeld epilepsie.

Toegankelijkheidsonderzoek

Deze kenmerken zijn redelijk eenvoudig te controleren. Andere, meer technische vereisten zijn moeilijker te doorgronden. Hiervoor is het van belang om een toegankelijkheidsonderzoek uit te laten voeren.

In dit onderzoek wordt onderzocht of de app aan de WCAG normen voldoet. De onderzoeken van Digitaal Toegankelijk.nl gelden als officieel toegankelijkheidsonderzoek. Aan de start van een toegankelijkheidsonderzoek staat de gratis quick scan die Digitaal Toegankelijk.nl aanbiedt. Direct vrijblijvend inzicht in de status van een app? Neem dan direct contact op met onze specialisten.

iemand zit achter laptop waar een telefoon aan is gekoppeld en is aan het programmeren

Voldoen aan de verplichting

Uit onderzoek blijkt dat twee maanden voor de deadline nog geen enkele geregistreerde (semi-)overheidsapp volledig voldoet aan de toegankelijkheidseisen. Maar, hoe voldoe je als organisatie wél aan deze eisen?

Om te voldoen aan de verplichting digitale toegankelijkheid voor apps van overheidsinstellingen zijn meerdere stappen vereist. De eerder genoemde gratis quick scan is een handig beginpunt. Hierna wijst een officieel toegankelijkheidsonderzoek uit in welke mate de app momenteel voldoet aan de WCAG 2.1 niveau AA. 

Dit toegankelijkheidsonderzoek resulteert vervolgens in de nodige input voor de volgende stap: een toegankelijkheidsverklaring. In deze verklaring geven organisaties aan welke maatregelen worden genomen om de app volledig toegankelijk te maken én te houden. Het wordt aangeraden om deze verklaring zo vroeg mogelijk voor de uiteindelijke deadline te publiceren. Zo hebben organisaties ruimte om apps klaar te maken voor 23 juni. 

Gratis Quickscan voor (semi-)overheid

Met de gratis Quickscan testen we uw app op:

Aanpasbaarheid grootte en dikte tekst

Donkere modus

Scherm inzoomen

iphone met daarin een scherm van de app 'Denken in beperkingen'

Herstel door schudden

Selectie uitspreken

Aanpasbare transparantie

Twee maanden voor deadline: geen enkele geregistreerde (semi-)overheidsapp voldoet volledig aan toegankelijkheidseisen

Door Apps & Websites, WCAG, Wetgeving

Over slechts 8 weken – op 23 juni 2021 – moeten apps van overheidsinstanties voldoen aan het ‘Besluit digitale overheid’. Sinds vorig jaar september gold dit al voor websites, nu moeten overheidsinstanties zorgen dat ook hun mobiele apps voldoen aan de toegankelijkheidseisen. Met de deadline voor de deur zou je verwachten dat overheidsinstanties druk bezig zijn met de toegankelijkheid van hun apps, daar lijkt het echter niet op.

man met rode trui houdt iphone vast

Toegankelijkheidseisen

Om te voldoen aan de toegankelijkheidseisen, moeten apps een zogenaamde toegankelijkheidsverklaring (laten) opstellen voor hun app. In zo’n verklaring is opgenomen in hoeverre de app op dat moment voldoet aan de toegankelijkheidseisenen. Daarnaast wordt in de verklaring gesteld welke acties de organisatie onderneemt om de app toegankelijk te houden, of deze juist toegankelijker te maken. Volgens de overheid is deze verklaring niet alleen een verantwoording aan de politiek, maar ook een uitleg aan gebruikers van de app.

Slechts 22 apps geregistreerd

Deze verklaringen worden gepubliceerd in het Register van toegankelijkheidsverklaringen. In het register zijn momenteel slechts 22 apps geregistreerd. Terwijl de Rijksoverheid alleen al 37 apps in de Appstore heeft, om nog te zwijgen over de 355 Nederlandse gemeentes die allemaal minimaal 1 app hebben. Veel belangrijke overheidsapps missen, zoals de DigiD-app en de Berichtenbox-app van de Rijksoverheid.

Geen enkele app voldoet volledig

Zoals aangegeven, staat in de toegankelijkheidsverklaring vermeld in hoeverre de app op dat moment voldoet aan de eisen. Daarin zijn vier verschillende niveaus te onderscheiden:

A. Voldoet volledig

B. Voldoet gedeeltelijk

C. Eerste maatregelen genomen

D. Voldoet niet

Apps die niet voldoen aan de eisen, hebben enkel een verklaring aangevraagd, nog geen toegankelijkheidsonderzoek gedaan (categorie C) of voldoen simpelweg helemaal niet (categorie D).

Wanneer een app gedeeltelijk voldoet (categorie B), betekent dit dat er een officieel toegankelijkheidsonderzoek is gedaan waaruit is gebleken dat de website nog niet 100 procent voldoet aan de eisen.

Uit het register blijkt dat er van de 22 apps, maar 2 apps zijn die gedeeltelijk voldoen (categorie B) en geen enkele app is die volledig voldoet:

Eerste maatregelen genomen: 11
Voldoet Niet: 9
Voldoet gedeeltelijk: 2
Voldoet volledig: 0

Robert Keus, initiatiefnemer van DigitaalToegankelijk.nl“De afgelopen jaren hebben veel overheden apps in de ban gedaan. Apps zijn namelijk duurder in onderhoud. Daarnaast heeft men de handen vol aan het toegankelijk maken van de website. Zeker met de huidige wetgeving rondom toegankelijkheid denken overheidsinstanties nu wel twee keer na voordat ze apps (door-)ontwikkelen. In mijn ogen is dit heel jammer, apps zijn voor bepaalde toepassingen zeer functioneel. Het is zonde als deze apps niet worden ontwikkeld om deze reden.”

Gratis quickscan

Er lijkt nog een hoop werk te liggen om de deadline van 23 juni 2021 te kunnen halen. Daarom willen we alle (semi-)overheidsinstanties een gratis quickscan aanbieden. Ben je hierin geïnteresseerd? Meld je dan hier aan.

Zelf de toegankelijkheid van een website testen

Door Apps & Websites, Tips & Trics

Het testen van een website op toegankelijkheid kun je op verschillende manier doen. Voor overheidsinstanties is het verplicht om een toegankelijkheidsonderzoek uit te laten voeren door een organisatie die hiervoor bevoegd is, zoals Digitaal Toegankelijk.nl. Ook zonder verregaande technische kennis of programmeervaardigheden is het mogelijk om de toegankelijkheid van een website te peilen. Hierdoor krijg je inzicht in de huidige situatie, zodat je zelf gerichte stappen kunt zetten om de website inclusiever te maken.

meisje met een telefoon in de hand zit bij een laptop en lacht

In dit artikel worden enkele manieren besproken om zelf de toegankelijkheid van een website te testen. De hieronder beschreven methodes geven slechts een indicatie van de toegankelijkheid van een website, ze bieden geen volledig beeld. Voor een volledig beeld is het belangrijk om een toegankelijkheidsonderzoek uit te laten voeren.

Waar moet je op letten?

Zo divers als mensen zijn, zo allesomvattend is digitale toegankelijkheid. Waar moet je op letten bij het testen van toegankelijkheid? Als het de eerste keer is dat je in de wereld van de toegankelijkheid duikt, kan het overweldigend overkomen.

Digitale toegankelijkheid wordt gemeten aan de hand van de webrichtlijnen van de WCAG. Hierin staat per onderdeel van de website beschreven hoe deze zo toegankelijk mogelijk gemaakt kan worden. Zo worden onder andere de content, afbeeldingen, techniek en multimedia van websites besproken. Met deze handige WCAG checklist wordt het nalopen van een website een stuk eenvoudiger. 

Hoe test je de toegankelijkheid van een website zelf?

Maar, hoe loop je de punten van de WCAG na? Hieronder staan verschillende methoden die zonder technische kennis uitgevoerd kunnen worden. 

meisje zit op een gele stoel met een telefoon in de hand

1. Navigatie met het toetsenbord 

Niet iedere internetgebruiker navigeert op dezelfde manier. Het gebruik van een muis is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Voor mensen die een motorische beperking hebben kan het gemakkelijker zijn om het toetsenbord te gebruiken, in plaats van de muis. Check dus of jouw website te gebruiken is met het toetsenbord.

Dit doe je door met de tabtoets naar onderdelen van de site te navigeren. De combinatie shift-tab wordt gebruikt om naar een vorig element te gaan. Het is aan te raden om op deze wijze meerdere pagina’s van de site door te lopen. Probeer bijvoorbeeld eens een contactformulier in te vullen of op een bepaalde pagina te eindigen. (WCAG 2.1.1 & 2.1.2)

Optimalisatie-tips voor navigatie met het toetsenbord

  • Highlight het geselecteerde element met een duidelijk contrasterende kleur. Hierdoor is het eenvoudig te zien welk onderdeel momenteel geselecteerd wordt. In de onderstaande screenshot is een voorbeeld te zien vanuit de header van Digitaal Toegankelijk.nl. (WCAG 2.4.7)
  • Daarnaast is het mogelijk om extra opties te bieden voor toetsenbordgebruikers. Deze verschijnen vaak wanneer iemand een website opent en de tabtoets indrukt. Via deze opties kunnen gebruikers direct naar de hoofdcontent springen, zodat ze niet het hele menu door hoeven te lopen.

Screenshot van de header van Digitaal Toegankelijk.nl, waarin te zien is dat het geselecteerde element gehighlight is door een kader eromheen.

2. Inzoomen 

Om aan de richtlijnen van de WCAG te voldoen, moet de content op je website vergroot kunnen worden tot 200% en daarbij niet aan bruikbaarheid inboeten. Hierdoor stel je bezoekers met een visuele beperking in staat om gebruik te maken van je website. (WCAG 1.4.4)

Optimalisatie-tips voor vergroten tot 200%

Beperk je tijdens het testen niet tot één browser, maar gebruik ook andere browsers. 

3. Toegankelijkheid getest door Lighthouse

Gelukkig hoeft niet alles handmatig getest te worden. Wist je dat er een handige tool voor het testen van digitale toegankelijkheid in Google Chrome zit ingebouwd? Deze tool heet ‘Lighthouse’ en je vindt hem in Google’s Developers Tools. Deze optie is op twee manieren te openen. De eerste optie is door via een klik op de rechtermuisknop naar ‘Inspect’ of ‘inspect element’ te klikken. De tweede manier is via snelkoppelingen vanuit het toetsenbord. Voor Mac computers is dit Control, Command en C, voor Windows computers is dit Control, Shift en I. 

screenshot van de pop-up die je ziet als je klikt op je rechtermuisknop. Je kunt dan kiezen voor 'Inspect' om Lighthouse te openen.

Via de twee pijltjes in de taakbalk kom je bij het de optie ‘Lighthouse’. De pijltjes zijn in onderstaande afbeelding te zien.

Screenshot van het Inspect venster, waarin je vervolgens op Lighthouse kunt klikken.

Eenmaal in het menu van Lighthouse is het mogelijk om de website op toegankelijkheid (Accessibility) te laten testen. Google geeft in het rapport dat volgt foutmeldingen aan voor contrastratio’s, navigatieproblemen, missende beschrijvingen en andere onderdelen uit de WCAG. Naast het benoemen van de problemen worden er ook direct mogelijke oplossingen aangedragen. Handig beginpunt voor het verbeteren van de toegankelijkheid van je website!

4. Screenreaders

Volgens het Oogfonds kent Nederland zo’n 250.000 mensen met een visuele beperking. Deze groep is tijdens het surfen op het net afhankelijk van schermlezers om geschreven content te begrijpen. Deze software leest webpagina’s, WhatsApp-gesprekken en andere apps voor aan gebruikers. Een bekend voorbeeld van een schermlezer is Apple’s VoiceOver. Deze software zit standaard ingebouwd in iPhones. 

handen bij een screenreader

Door zelf een schermlezer te installeren/gebruiken via je laptop of smartphone krijg je enorm veel inzicht in de gebruiksvriendelijkheid van je website. Het is wel belangrijk om je website dan eerlijk te testen en je ogen volledig gesloten te houden. Zo ervaar je de navigatie via een schermlezer het beste.

Alt-tekst

Maar, hoe zorg je ervoor dat schermlezers weten wat er op een website vermeld staat? Software kan immers geen afbeeldingen ‘lezen’. Het eerste punt is afbeeldingen en hyperlinks te voorzien van beschrijvingen. Op deze manier kunnen schermlezers ook visuele content oplezen aan gebruikers. Lees voor tips het artikel over het maken van alternatieve beschrijvingen

Daarnaast is het van belang dat schermlezers begrijpen hoe onderdelen van de website gestructureerd zijn, zodat de content in chronologische volgorde getoond kan worden. Eerder verzamelde we de belangrijkste punten voor optimalisatie voor schermlezers.

Website laten testen

Het ligt voor de hand, maar je gaat de website zelf nooit zo goed kunnen testen als andere gebruikers wel zouden kunnen. De beste (onofficiële) methode om te testen is door de website door iemand met een beperking te laten gebruiken. De kans is groot dat deze testers tegen struikelblokken aanlopen die jij zelf niet had gezien. 

Digitaal Toegankelijkheid.nl verbindt website-eigenaren en testers met elkaar. In een (digitale) testsessie vragen we leden van ons testpanel om hun eerlijke oordeel te geven over jouw website, app of ander digitaal product. Meer weten? Neem vrijblijvend contact met ons op!

Digitale toegankelijkheid: wat is verplicht?

Door Apps & Websites, Tips & Trics, Wetgeving

Informatie over wet- en regelgeving heeft niet het meest toegankelijke karakter. Digitaal Toegankelijk.nl denkt graag mee met organisaties om tot oplossingen voor digitale toegankelijkheid te komen. De verplichtingen op het gebied van digitale toegankelijkheid zijn vaak in beperkte mate bekend bij werknemers van overheidsorganisaties. Op deze pagina vind je een overzicht van de huidige wettelijke verplichtingen rondom digitale toegankelijkheid. 

een deur met een trap ervoor als metafoor voor ontoegankelijkheid

Voor welke organisaties is digitale toegankelijkheid verplicht?

Het Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid verplicht overheidsinstellingen om te voldoen aan de webrichtlijnen van de WCAG. Onder deze instellingen vallen staats-, regionale of lokale overheidsinstanties en publiekrechtelijke instellingen. Onder publiekrechtelijke instellingen worden organisaties verstaan die zijn opgericht ten behoeve van het algemeen belang. Overige (commerciële) organisaties zijn op dit moment niet verplicht om aan de criteria te voldoen.

Daar komt echter wel verandering in in 2025, met de European Accessibility Act. Deze wetgeving bepaalt dat onder andere geldautomaten, financiële diensten en e-commerce-bedrijven vanaf dat moment digitaal toegankelijk moeten zijn.

Wat is er verplicht voor websites?

De criteria verschillen per digitaal product. Op dit moment moeten alle overheidswebsites digitaal toegankelijk zijn. Dit houdt in dat deze websites moeten voldoen aan de webrichtlijnen WCAG 2.1 niveau AA. Organisaties moeten in staat zijn om aan te tonen dat hun website(s) voldoen aan deze richtlijnen. 

Daarnaast is het verplicht om een toegankelijkheidsverklaring op de website te publiceren. In deze verklaring staat ten eerste de mate waarin de website toegankelijk is en daarnaast bevat het een planning met daarin de stappen die de organisatie neemt om de toegankelijkheid van de website te verbeteren. 

jonge vrouw van achter gezien met mobiele telefoon

Wat is er verplicht voor mobiele applicaties?

Vanaf 23 juni 2021 moeten mobiele applicaties van overheidsinstanties aan de toegankelijkheidseisen WCAG 2.1 niveau AA voldoen. in het Tijdelijke besluit digitale toegankelijkheid is langer de tijd gegeven om apps van overheidsorganisaties te optimaliseren. Lees hier meer over het toegankelijk maken van mobiele applicaties.

Wat is er verplicht voor intranetten?

Het is niet het meest voor de hand liggende digitale product, maar wel veelvuldig gebruikt door overheden: intranet. Ook intranetten van overheidsinstellingen moeten voldoen aan de toegankelijkheidseisen WCAG 2.1 niveau AA. Lees hier meer over de digitale toegankelijkheid van intranetten.

Fan van Clubhouse

Door Apps & Websites, Blind, Visuele Beperking

Het is feest in Blindenland, lieve mensen. En dat heeft alles te maken met een nieuwe app. Een ware hit die niet per se voor blinden gemaakt is, maar wel voor blinden gemaakt líjkt. Ik heb het over Clubhouse.

Profielfoto Edwin

Edwin Ruyer

Edwin is muzikant, blind, en blogt voor Digitaal Toegankelijk om de wereld te laten zien hoe hij leeft met zijn beperking.

Voor de mensen die onder een steen hebben geleefd, een korte uitleg. Clubhouse is een app die momenteel alleen op de iPhone te gebruiken is. Om de app te kunnen gebruiken, heb je een uitnodiging nodig. Dit lijkt exclusief, maar in de praktijk kun je ontzettend veel uitnodigingen weggeven. Je krijgt er bij aanvang twee, maar zodra je die hebt weggegeven volgen er steeds nieuwe uitnodigingen. Ik heb bijvoorbeeld nog acht uitnodigingen om weg te geven.

foto van een iphone met de app Clubhouse erop, waarin te zien is dat iemand nog twee invites kan versturen

Audiorooms

De app draait om audiorooms die je zelf kunt aanmaken of bezoeken. Als je een audioroom aanmaakt, ben je moderator. Als je een audioroom bezoekt, kom je in het publiek binnen en sta je op ‘mute’. Wanneer je virtueel je hand opsteekt kan de moderator je op het virtuele podium plaatsen, waardoor je kunt meedoen in het gesprek. Dit biedt ongekende mogelijkheden. Mensen kunnen lezingen geven, of een optreden streamen. Radio dj’s kunnen publiek betrekken in hun uitzendingen, maar je kunt ook gewoon een gezellig praatje met verschillende mensen in een groep maken.

Even inkomen

Ik ben er een maand geleden mee begonnen met enige reserves. Vrienden riepen dat het echt iets voor mij was. Mijn eerste indruk was niet erg positief. Ik zag alleen maar een Poolse en een Spaanse room. Omdat mijn Pools wat roestig is en mijn Spaans niet verder komt dan ‘si’ heb ik een vriend gebeld die me op weg heeft geholpen. Hij legde me uit dat het de kunst van Clubhouse is om je vrienden te volgen, zodat jij kan zien in welke room zij zitten. Als je vervolgens in een room een leuk persoon tegenkomt, kun je hem of haar ook weer volgen en zien in welke rooms deze persoon zit.

foto van iphone met appstore waarin Clubhouse als zoekresultaat staat

Internationale nieuwe vrienden

Ik kan uit eigen ervaring zeggen dat dat een verslavende werking heeft. De eerste nacht dat ik op Clubhouse zat, heb ik daardoor niet geslapen. Ik heb mensen leren kennen van Melbourne tot Kutkachelveen. Ook heb ik me nog nooit beseft dat er in Nederland zoveel blinden zijn. En ik heb niet alleen blinden leren kennen, maar ook vrienden gemaakt met een Nederlander in Denemarken en bekende Nederlanders zoals Dennis Schouten en Giel Beelen. Ik heb optredens gestreamd. Dit was ontzettend leuk omdat mensen direct verzoekjes kunnen aanvragen en reageren. Clubhouse doet het ook goed wat betreft toegankelijkheid. En de populariteit gaat veel verder dan de blinden-community; vele bekenden in binnen- en buitenland omarmen de app.

Als je mij een jaar geleden had verteld dat er een audioapp zou komen die zo populair zou zijn, had ik je voor gek verklaard. Het leek mij dat zienden niet meer zonder beeld zouden kunnen. Hoe dan ook ben ik er heel blij mee en vele blinden met mij.

Onderzoek naar digitale toegankelijkheid politieke partijen

Door Apps & Websites, WCAG, Wetgeving 2 Reacties

Kiesrecht voor iedere Nederlander

In maart gaan we allemaal weer naar de stembus. Dit jaar vindt de campagnevoering meer dan ooit online plaats, aangezien Covid-19 het houden van bijeenkomsten, of anderszins fysiek werven, onmogelijk maakt. Iedereen met de Nederlandse nationaliteit heeft kiesrecht, het recht om te stemmen op de partij die zijn of haar belangen volgens hem of haar het beste vertegenwoordigd. Dus ook de ruim 4 miljoen mensen met een beperking.

Websites van politieke partijen

Eerder onderzoek wijst uit dat een groot deel van de (semi-)overheidswebsites niet voor alle gebruikers toegankelijk is. Hoe zit dat met de digitale toegankelijkheid van Nederlandse politieke partijen? Politieke partijen gebruiken hun website vooral om hun partijprogramma te verspreiden en standpunten toe te lichten. Op deze manier raakt de kiezer bekend met de idealen van een partij, waardoor je een gefundeerde beslissing kan nemen.

Maar kunnen deze sites door alle Nederlanders bezocht en begrepen worden? Of: in hoeverre kun je – wanneer je een beperking hebt – de verkiezingsprogramma’s doornemen, de standpunten bekijken of misschien zelfs een donatie uitbrengen?

Samenvatting & Conclusie

Verschillende partijen hebben zichtbaar tijd besteed aan de toegankelijkheid van de website. Zo heeft de website van de SGP een ingebouwde tool om de tekst te vergroten, bieden het CDA en GroenLinks extra mogelijkheden voor gebruikers van een toetsenbord en hebben GroenLinks en de PvdD het partijcongres in gebarentaal op hun YouTube kanaal geplaatst.

Echter lijkt het alsof deze tijd is geïnvesteerd zonder enige specialistische kennis en zonder dat men de websites heeft laten testen door mensen met een functiebeperking.

De basis van de meeste websites is zeer slecht toegankelijk. Zo mist vaak de ondertiteling bij video’s, zijn er geen alternatieve-teksten bij afbeeldingen, zijn pdf-documenten (bijv. het verkiezingsprogramma) niet toegankelijk en zijn de websites slecht te navigeren met het toetsenbord.

Lastig navigeren met toetsenbord
Meerdere websites uit de test waren niet of nauwelijks bruikbaar wanneer alleen het toetsenbord werd gebruikt.

Missende toegankelijkheidsverklaringen
Geen van de websites heeft een toegankelijkheidsverklaring gepubliceerd, terwijl dit sinds 23 september 2020 voor (semi-)overheidswebsites toch echt verplicht is gesteld vanuit de overheid, dit voelt wat hypocriet.

Toegankelijkheid video’s
Ook in de ondertiteling van video’s schieten bijna alle partijen tekort. Er is geen enkele partij wiens video’s allemaal ondertiteld zijn. Alleen één video van GroenLinks en één van de Partij voor de Dieren werd voorzien van een gebarentolk. Verder heeft geen enkele partij hieraan voldaan.

Zonde, want dit betekent niet alleen dat de bezoekers die de website niet kunnen gebruiken niet de standpunten van de partij kunnen zien, ze kunnen ook geen donatie voor de partij achterlaten. 

Verkiezingsprogramma’s in PDF
Bijna alle partijen bieden het verkiezingsprogramma in PDF-vorm aan. Geen van deze PDF’s zijn echter toegankelijk. Alternatieve teksten voor afbeeldingen missen, pagina-titels missen, soms is een verkeerde taal ingesteld voor het document en sommigen zijn verkeerd gecodeerd. Sommige partijen bieden wel netjes het verkiezingsprogramma als een webpagina aan.

Handreiking

Wij vinden het van fundamenteel belang dat de websites van politieke partijen toegankelijk zijn. Daarom bieden wij alle politieke partijen een gratis kennissessie aan om ervoor te zorgen dat de grootste obstakels voor mensen met een functiebeperking opgelost kunnen worden. Dit doen wij zonder politieke voorkeur, iedereen is welkom. Politiek partijen die hier gebruik van willen maken, kunnen ons dit laten weten door te mailen naar [email protected].

De onderzochte criteria

De websites van de politieke partijen zijn getest aan de hand van een aantal van de belangrijkste richtlijnen uit de WCAG webrichtlijnen. Wanneer niet aan deze richtlijnen wordt voldaan, is het voor sommige bezoekers niet mogelijk om de website te gebruiken of te begrijpen. We onderzoeken de volgende criteria: labels en beschrijvingen voor afbeeldingen, links en knoppen, toetsenbordnavigatie, voorleesfunctie, het vergroten van de website, ondertiteling bij video’s en de aanwezigheid van een toegankelijkheidsverklaring. Hieronder lichten we deze punten kort toe.

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
Een belangrijk criterium is de toegankelijkheid van de website wanneer enkel het toetsenbord wordt gebruikt, in plaats van de muis. Voor internetters die bijvoorbeeld een mobiliteitsbeperking hebben kan het toetsenbord voordelen bieden ten opzichte van het gebruik van de muis. 

b. Alt teksten, alternatief, labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
Door labels en beschrijvingen mee te geven aan interactieve elementen, kunnen schermlezers de onderdelen van de website oplezen aan blinden en slechtzienden. Als die beschrijvingen missen, is het voor de gebruiker een raadsel wat de afbeeldingen op de site weergeven of waar een link de gebruiker naartoe stuurt.

Voor mensen met verminderd zicht, is een goed contrast tussen de tekst op jouw website en de achtergrondkleur essentieel. Sommige gebruikers met visuele beperkingen hebben een sterker contrast nodig dan anderen, dus het is van essentieel belang dat de kleuren goed zijn.

c. Context links
Volgens criteria 2.4.4 van de WCAG moet uit de context rondom de hyperlink blijken wat het doel is van deze link. Denk bijvoorbeeld aan een knop waarop enkel ‘Lees meer’ staat. De gebruiker weet niet waar deze link naartoe gaat. Een betere linktekst zou zijn ‘Lees het hele partijprogramma’. 

d. Voorleesfunctie
Met de voorleesfunctie zorg je ervoor dat de content van je website kan worden voorgelezen door een screenreader. Mensen met een visuele beperking kunnen zo alsnog de inhoud van jouw website tot zich nemen.

e. Ondertiteling van video’s
In de WCAG-richtlijnen wordt aangegeven dat het belangrijk is om altijd alternatieven toe te voegen aan je video’s voor bezoekers die de beelden en geluiden niet kunnen zien of horen. Ondertiteling van video’s voor mensen met een gehoorbeperking is hierin de minimale vereiste.

f. Het vergroten van de website
Voor mensen met verminderd zicht (denk ook aan ouderen) is het belangrijk om de tekstgrootte verstelbaar te maken tot 200% en 400%, zonder in te boeten op bruikbaarheid.

g. Aanwezigheid van een toegankelijkheidsverklaring
Vanaf 23 september 2020 zijn websites van overheden en gemeenten verplicht om een toegankelijkheidsverklaring te plaatsen op hun website. In een toegankelijkheidsverklaring staat aan welke toegankelijkheidseisen de website op dat moment voldoet. Ook moet in de tekst worden opgenomen welke acties de organisatie onderneemt om de site toegankelijk te houden. Het lijkt logisch dat een maatregel die door de overheid is opgelegd, ook door henzelf wordt gevolgd. Dit bleek echter niet het geval.

Gebruikersonderzoek door Claire

Naast het onderzoek naar de belangrijkste criteria van de WCAG, hebben we ook onze blogger Claire gevraagd de websites van de politieke partijen te bekijken. Claire is doof en zet zich met haar bedrijf Klinktprima.nl in voor mensen met een auditieve beperking op de arbeidsmarkt.

De onderzochte politieke partijen

Om dit te testen is door Digitaal Toegankelijk.nl een praktijkonderzoek opgezet. De websites van de 13 populairste politieke partijen zijn in dit onderzoek onder de loep genomen. De partijen in kwestie zijn:

  1. VVD
  2. PvdA
  3. PVV
  4. SP
  5. CDA
  6. D66
  7. ChristenUnie
  8. GroenLinks
  9. SGP
  10. Partij voor de Dieren
  11. 50PLUS
  12. DENK
  13. Forum voor Democratie

1. VVD

De website van de VVD ziet er op het eerste oog goed uit. De indeling is overzichtelijk, de contrast ratio’s lijken goed en er wordt goed gebruik gemaakt van ondersteunende iconen en afbeeldingen. Kortom, de website oogt rustig en overzichtelijk.

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
De eerste test laat echter minder positieve resultaten zien. Wanneer het toetsenbord gebruikt wordt om te navigeren, worden objecten niet uitgelicht wanneer deze met de tab-toets geselecteerd worden, zodat het onmogelijk wordt om via het toetsenbord door de website te navigeren.

b. Alt teksten, alternatief, labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
Slecht nieuws voor de vormgevers van de website van de VVD: VVD-oranje en de witte achtergrond contrasteren niet genoeg met elkaar om door de WCAG 1.4 te komen (2,65:1). De overige delen van de homepage contrasteren wel voldoende met de achtergrond.

Onderdelen van de website zijn niet voorzien van semantische beschrijvingen in de HTML code. Hierdoor weten schermlezers niet wat de juiste volgorde op de website is. Wat kwalijker is, is het gebrek aan alternatieve beschrijvingen (alt-teksten) bij afbeeldingen. Voorbeelden hiervan zijn de foto van Mark Rutte in het nieuwsbrief-gedeelte en het WhatsApp-icoon onderaan de website. Schermlezers kunnen deze onderdelen niet benoemen voor blinden en slechtzienden.

Screenshot van de homepage van de VVD met een nieuwbriefformulier met de foto van Mark Rutte

Daarnaast zijn ook de velden van het contactformulier niet voorzien van een label, wat in dezelfde problemen resulteert als het ontbreken van alternatieve beschrijvingen van afbeeldingen. Mensen die gebruik maken van een schermlezer kunnen dus niet makkelijk een formulier invullen.

c. Context links (2.4.4)
Volgens criteria de richtlijnen moet uit de context rondom de hyperlink blijken wat het doel is van deze link. Dit kan niet objectief gemeten worden, omdat dit voor iedere bezoeker verschilt. Wel is het op een willekeurige pagina van de VVD website (standpuntenoverzicht) van iedere hyperlink duidelijk wat het doel van de knop/link is en waar de gebruiker naartoe gestuurd wordt na het klikken.

Screenshot van de pagina 'Standpunten' van de website van de VVD

d. Voorleesfunctie op website?
Voor een deel van de website is een voorleesfunctie gevonden. Het verkiezingsprogramma, de samenvatting en andere documenten kunnen wel vanuit de website opgelezen worden. Handig! 

e. Ondertiteling van video’s
De video’s over het verkiezingsprogramma zijn niet voorzien van ondertiteling, waardoor blinden en slechtziende bezoekers de boodschap van de video niet meekrijgen. 

f. Vergroten tot 200% en 400%?
Ondanks het feit dat de website gebruik maakt van een groot lettertype moet de site volgens de WCAG ook leesbaar en bruikbaar zijn als deze 200% wordt vergroot. Dit was voor de website van de VVD geen probleem.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Op de website van de VVD is geen toegankelijkheidsverklaring gevonden. 

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • Homepagina is overzichtelijk met informatie (standpunten en verkiezingen) en nieuws. Er is contact mogelijk via WhatsApp en sociale media (onderaan de pagina).
  • Bij elk standpunt word je verwezen naar een pagina met een lijst met meer informatie. Dat is duidelijk en overzichtelijk.
  • In het conceptverkiezingsprogramma staat allerlei informatie en er is een video voorzien van ondertiteling. Er is alleen geen gebarentolk voor de video.

Niet goed: Geen tolk op de video.

Cijfer: 7,5
De site is overzichtelijk met gedetailleerde informatie per standpunt van de partij. Het is goed dat er een video die voorzien is van ondertiteling, maar zonder gebarentolk kan niet iedereen deze begrijpen.

2. PvdA

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
Ook de website van de PvdA is niet goed te gebruiken met een toetsenbord. De velden van het contactformulier onderaan de pagina hebben een ‘tabindex’ hoger dan 0, waardoor deze geselecteerd worden als een gebruiker van een toetsenbord op de site komt. Op deze manier wordt de gehele website, met alle content, overgeslagen. Het is voor gebruikers van een toetsenbord niet mogelijk om na het contactformulier wél de juiste content te vinden, omdat het huidig geselecteerde item niet wordt uitgelicht. Hierdoor is de website niet te gebruiken voor mensen die een toetsenbord gebruiken.

b. Alt teksten, alternatief  (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
De knoppen in het header, zoals de knop voor het ‘hamburgermenu’, zijn niet voorzien van een label, waardoor ze niet op te lezen zijn door schermlezers. Net als bij de website van de VVD zijn ook hier de velden van het contactformulier onderaan de website niet gelabeld.

De inhoud van de website zelf contrasteert voldoende met de achtergrond. De footer, het onderste gedeelte van de website, haalt de minimale contrastratio van 4,5:1 niet, deze is 3,87:1. De keuze voor een donkergrijze achtergrond met lichtgrijze tekst komt de leesbaarheid van de tekst niet ten goede.

Screenshot van de footer van de website van de PvdA, waarop het contrast tussen achtergrond en tekst niet voldoende is

De knoppen onderaan de website die gebruikers naar de social media van de PvdA sturen zijn voor gebruikers van een schermlezer niet te gebruiken. Dit komt doordat er gebruik is gemaakt van een ‘aria-hidden=”true”‘-attribuut in de broncode van dit onderdeel.

c. Context links (2.4.4)
De visuele opmaak van de tekst zorgt voor verwarring. Om nadruk te leggen op sommige onderdelen van de tekst is sommige tekst rood gekleurd. Echter is dit dezelfde opmaak als die gebruikt wordt voor hyperlinks. In onderstaande afbeelding is bijvoorbeeld ‘Nederland weer eerlijker’ en ‘Samen kunnen we dat’ niet klikbaar, maar zijn ‘per onderwerp’, ‘downloads’ en ‘interactieve boek’ wel klikbare hyperlinks. Dit is verwarrend voor de gebruiker.

Screenshot van de website van de PvdA waarop te zien is dat benadrukte woorden dezelfde kleur hebben als hyperlinks.

d. Voorleesfunctie op website?
Er is geen ingebouwde mogelijkheid om de geschreven tekst op te laten lezen.

e. Ondertiteling van video’s
De video die de PvdA over het verkiezingsprogramma gemaakt heeft is niet voorzien van ondertiteling. Slechts fragmenten van de gesproken tekst worden visueel afgebeeld in de video, waardoor de video niet te volgen is doven en slechthorenden.

f. Vergroten tot 200% en 400%?
De website is goed bruikbaar als deze vergroot wordt.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
De PvdA heeft wel een pagina gewijd aan de toegankelijkheid van de website. Hier benadrukt de partij dat het een belangrijk onderwerp is en op welke manier wordt gewerkt aan een toegankelijke website. Er is echter geen toegankelijkheidsverklaring geplaatst op deze pagina. 

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • De homepagina bevat een duidelijk overzicht van hun plannen (netjes genummerd) en info over wat corona met ons doet. Contact is mogelijk via sociale media en WhatsApp.
  • Per onderwerp worden hun plannen duidelijk toegelicht in een overzichtelijke lijst, dat is prettig. De taal is redelijk goed te lezen en te begrijpen.
  • Kandidatenlijst: Elk kamerlid en belangrijke leden vatten kort samen wat hun plannen zijn bij de PvdA. Dat is prettig en duidelijk te lezen.
  • De campagne-video is voorzien van ondertiteling en ze tonen ook veel woorden en zinnen in beeld om duidelijk te maken waarvoor ze staan. Dat geeft een duidelijke indruk wat voor plannen ze hebben en willen gaan regelen.

Niet goed: Minpunt is dat je goed moet zoeken naar de contactgegevens: onderaan staan logo’s van sociale media en WhatsApp. Er staat ook geen tolk op de video.

Cijfer: 8
De website is overzichtelijk en ze gebruiken duidelijke taal. Jammer dat er geen gebruik wordt gemaakt van een tolk.

3. PVV

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
De website van de PVV oogt niet het modernst, maar scoort niet slechter op de toegankelijkheidseisen. Voor de eerste test, de navigeren-via-het-toetsenbord-test, is de website als eerste van de onderzochte websites geslaagd. In onderstaande afbeelding is te zien hoe het huidige element wordt belicht. Er is geen extra navigatiemenu voor een toetsenbord ingebouwd in de website.

Screenshot van de homepagina van de website van de PVV, waarop te zien is dat je goed kunt navigeren met toetsenbord, doordat het huidige element wordt belicht.

b. Alt teksten, alternatief  (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
Afbeeldingen en de meeste hyperlinks zijn voorzien van een alternatieve beschrijving. Alleen vier hyperlinks naar andere websites onderin de footer hebben geen link tekst. De links worden in de linktekst beschreven, waardoor deze alsnog te begrijpen zijn voor gebruikers van een schermlezer. De zoekbalk rechts bovenin de website is echter niet voorzien van een label. 

c. Context links (2.4.4)
De website van de PVV is enigszins anders dan andere websites. Zo is er niet echt sprake van een concrete homepage met informatie, er worden losse berichten ingeladen op de website die onder, boven en naast elkaar staan. Hierdoor is het navigeren door de berichten niet gemakkelijk. De context van de hyperlinks is daarentegen wel vrijwel overal duidelijk.

d. Voorleesfunctie op website?
De website beschikt niet over een voorleesfunctie.

e. Ondertiteling van video’s
De video waarin het verkiezingsprogramma wordt besproken is voorzien van ondertiteling. Andere video’s, waarin bijvoorbeeld PVV politici in debat in de Tweede Kamer te zien zijn, zijn niet voorzien van ondertiteling.

f. Vergroten tot 200% en 400%?
De website van de PVV kan gebruikt worden als deze tot 200% en 400% vergroot wordt. De andere websites uit de test schalen mee met de grootte van het scherm. Op de website van de PVV gebeurt dit niet, waardoor het navigeren op de vergrootte versie minder gemakkelijk gaat. De website is wel nog helemaal te gebruiken, zij het wat ingewikkelder.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Er is geen toegankelijkheidsverklaring op de website gevonden.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed: Het verkiezingsprogramma wordt erg onoverzichtelijk gepresenteerd als een document.

Niet goed:

  • De homepagina maakt geen goede indruk, er staat een kandidatenlijst op met veel teveel namen. Een overzichtelijke weergaven van hun plannen ontbreekt.
  • Sociale-media-logo’s staan bovenaan. Er is contact mogelijk via e-mail, maar niet via WhatsApp.
  • Je moet alles door scrollen en zelf op zoek gaan naar onderwerpen, erg onoverzichtelijk. Er staan veel te lange toelichtingen per onderwerp. Doven zullen sneller afhaken bij het lezen van dit verkiezingsprogramma.

Cijfer: 5
Ik vind het een matige website. Er staat een kandidatenlijst op de hoofdpagina in plaats een overzichtelijke samenvatting van hun plannen. De taal is moeilijk te lezen en begrijpen voor doven.

4. SP

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
Wanneer een bezoeker op de website van de SP via het toetsenbord navigeert wordt er een extra menu aangeboden waarmee je direct naar de hoofdcontent kan navigeren. Echter is dit menu niet zichtbaar, maar werkt de hyperlink wel. Het huidige geselecteerde onderwerp wordt wel uitgelicht, waardoor de website goed te gebruiken is met slechts een toetsenbord.

b. Alt teksten, alternatief  (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
De combinatie SP-rood met SP-wit (4.42:1) voldoet nét niet aan het WCAG criterium (4,5:1), maar in de praktijk is dit verschil te verwaarlozen. Voor gebruikers van de website zal het rood en wit waarschijnlijk genoeg contrasteren. 

Als eerste site uit de test zijn alle afbeeldingen en links zijn voorzien van een alternatieve beschrijving. Hierdoor kunnen gebruikers van een schermlezer gemakkelijker door de website navigeren. Er is echter wel ruimte voor verbetering: het logo linksboven in de website heeft als alternatieve beschrijving ‘logo SP’, maar vertelt gebruikers niet dat ze hiermee naar de homepagina kunnen gaan.

c. Context links (2.4.4)
De website maakt gebruik van een overzichtelijk en rustig menu waardoor er gemakkelijk gebruik van te maken is. De hoeveelheid opties die de gebruiker krijgt voorgeschoteld kan wellicht wel overweldigend zijn. De hyperlinks op de homepage staan in een context waaruit blijkt waar de links naartoe gaan.

De website van de SP geeft in de menubalk weer op welk onderdeel de gebruiker zich momenteel bevindt. Dit is te zien in onderstaand screenshot. Alleen voor de optie ‘word lid’ werkt dit niet op de website. Tot dusverre was de VVD de enige partij die geen gebruik maakte van deze handige mogelijkheid. 

screenshot van de menubalk van de website van de SP, waarin 'Standpunten' geselecteerd is De SP heeft onderaan iedere pagina een link staan waarmee gebruikers met één klik naar de voorpagina kunnen gaan. Dit komt de toegankelijkheid van de website ten goede.

d. Voorleesfunctie op website?
De website is niet voorzien van een voorleesfunctie.

e. Ondertiteling video’s
De SP gebruikt bijna geen video’s op de website, daarom hebben we hun video’s op YouTube onder de loep genomen. We hebben steekproefsgewijs vijf willekeurige video’s gekozen (SP-journaal, momenten met Kees Slager, kerstboodschap, ons land moet eerlijker en KoolmeesCup). Geen van de video’s was voorzien van ondertiteling.

f. Vergroten tot 200% en 400%?
De website kan vergroot worden tot 400%, schaalt mee tijdens het inzoomen en is vergroot goed te gebruiken.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Op de website is geen toegankelijkheidsverklaring gevonden.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • Het verkiezingsprogramma wordt per onderwerp goed en kort toegelicht in tien aandachtspunten voor hun plannen. Dat is overzichtelijk.
  • De taal is redelijk goed te begrijpen.
  • Het is mogelijk om via mail en WhatsApp contact op te nemen.

Niet goed:

Geen campagne-video.

Cijfer: 6,5
Ik vind de website matig, de hoofdpagina is rommelig en er is geen campagne-video te vinden.

5. CDA

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
Als eerste in deze test beschikt het de website van het CDA over een goed functionerende knop die gebruikers van een toetsenbord direct naar de hoofdcontent stuurt. Dit is te zien in de linkerbovenhoek van de onderstaande afbeelding.

Screenshot van de header van de website van het CDA, met in de linker bovenhoek een knop 'Ga direct naar de inhoud' Daarnaast is het zeer duidelijk op welke knop gebruikers van een toetsenbord zich bevinden. De huidige knop wordt goed contrasterend belicht, zoals in onderstaande screenshot te zien is. Dit zorgt ervoor dat de website goed te gebruiken is met slechts een toetsenbord.


screenshot van de header van de website van het CDA waarin goed te zien is dat het geselecteerde element helder uitgelicht is voor toetsenbordgebruik b. Alt teksten, alternatief  (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
Vrijwel alle foto’s en hyperlinks zijn voorzien van een alternatieve beschrijving of label. Echter blijkt wel uit de test die je via Google’s Lighthouse kunt uitvoeren, dat meerder onderdelen van de site niet voldoen aan de minimale contrastratio. Het CDA heeft hier een eenvoudige oplossing voor geboden: een knop voor een versie van de website in hoog contrast. Hiermee kunnen gebruikers zelf kiezen hoe zij de website willen ervaren. 

c. Context links (2.4.4)
De website is op een overzichtelijke manier ingericht, hierbij is ook rekening gehouden met de context waarin de links staan. 

d. Voorleesfunctie op website?
Niet alleen is de website van het CDA de eerste site tot dusverre die een voorleesfunctie op de website heeft, ook kunnen woorden opgezocht worden in een online woordenboek en kan tekst vertaald worden naar andere talen. 

e. Ondertiteling van video’s
Van
vijf willekeurige video’s die gevonden zijn op de website van het CDA zijn er 4 voorzien van ondertiteling. De vijfde video is niet te begrijpen voor doven en slechthorenden.

f. Vergroten tot 200% en 400%?
De website is goed te gebruiken als deze tot 400% vergroot wordt. De knop ‘word lid’ blokkeert soms delen van de tekst omdat de knop naar verhouding zeer groot is. Hier kan wel omheen gescrolld worden, maar het is niet ideaal. 

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Er is geen toegankelijkheidsverklaring gevonden op de website van het CDA.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • Het verkiezingsprogramma wordt kort en overzichtelijk toegelicht.
  • Het programma is te downloaden.
  • De taal is redelijk goed te lezen.

Niet goed:

  • Soms zijn er te lange teksten bij een bepaalde onderwerp.
  • De homepagina is niet zo overzichtelijk en bevat teveel foto’s en informatie.
  • Contactgegevens zijn onduidelijk; je moet een contactformulier invullen, je mag alleen bij specifieke vragen mailen en er is geen gewone e-mail of WhatsApp contactmogelijkheid.
  • Geen campagne-video.

Cijfer: 6
De website is matig, hoofdpagina is niet overzichtelijk met teveel foto’s en informatie. Dove mensen zullen hier sneller afhaken. De contactgegevens zijn niet makkelijk te vinden en er is geen gewone email of WhatsApp-contactmogelijkheid.

6. D66

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
Op de website van D66 wordt een lichte focus aangebracht op het huidige element als een toetsenbord wordt gebruikt om door de site te navigeren. Tenminste, dit gebeurt voor de elementen in het hoofdmenu. De onderdelen onder de hoofdcontent zijn nauwelijks aan te klikken via het toetsenbord. Als een onderwerp wordt geselecteerd licht deze niet op, als deze oplicht is deze niet aan te klikken. 

gif van hoe je op de site van D66 niet alle onderdelen kunt selecteren met toetsenbord Wanneer de slider met uitgelichte berichten op de homepagina via het toetsenbord wordt gebruikt, ‘breekt’ de site en is het moeilijk om weg te komen. De website is zeer slecht bruikbaar met slechts het toetsenbord. Het resultaat van deze slider is te zien in onderstaand screenshot.

Screenshot van de home van D66, waarop te zien is dat het misgaat als je het toetsenbord gebruikt om te navigeren

b. Alt teksten, alternatief  (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
Google’s Lighthouse is gebruikt om de website te scannen op onderwerpen als alternatieve beschrijvingen, labels en contrast ratio’s. Als eerste website in deze test scoort D66 de volledige 100 punten. Dit betekent dat afbeeldingen zijn voorzien van beschrijvingen, knoppen en links labels hebben en de contrast ratio’s kloppen. Praktijkproblemen, zoals de navigatie via het toetsenbord, zijn uit deze automatische test niet op te maken.

c. Context links (2.4.4)
De website van D66 is zeer overzichtelijk, rustig ingericht en duidelijk om doorheen te navigeren. Uit de context en de beschrijvingen van de hyperlinks en knoppen valt duidelijk op te maken wat het doel van deze interactieve elementen is.

d. Voorleesfunctie op website?
Er is geen voorleesfunctie gevonden op de website van D66.

e. Ondertiteling video’s
Omdat er op de website van D66 geen video’s zijn gevonden, zijn er vijf willekeurige video’s van het
YouTube kanaal van de partij getest. Vier van de vijf video’s zijn voorzien van ondertiteling. D66 heeft deze ondertiteling samen met de video geüpload, waardoor gebruikers zelf kunnen kiezen of ze deze aan of uit willen zetten. Handig!

f. Vergroten tot 200% en 400%?
De website is goed te gebruiken wanneer deze 400% vergroot is.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Er is geen toegankelijkheidsverklaring gevonden op de website van D66.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • Hoofdpagina is rustig, niet te opvallend. Er is nieuws en informatie te vinden.
  • De verkiezingsplannen staan er duidelijk op. Je kan elk onderwerp aanklikken en lezen.
  • Er zijn video’s over bepaalde onderwerp gemaakt, deze video’s zijn voorzien van ondertiteling. Dat is prettig voor doven.
  • De taal is redelijk goed te lezen.

Niet goed:

  • Jammer dat er geen contactgegevens bij staat. Voor contact moet je aanmelden en je e-mailadres opgeven.
  • Geen logo’s + links van sociale media.
  • Er is geen campagnevideo. De lijststrekker van D66 heeft wel haar voorwoord geschreven over haar plannen. Jammer dat er geen video hierover gemaakt is, dat zou handig zijn voor doven.
  • Website bevat lange teksten die soms moeilijk te begrijpen zijn voor doven.

Cijfer: 7
De website bevat goede informatie en is rustig zonder te veel foto’s, opvallende kleuren en te veel informatie. Het is alleen jammer van de missende contactgegevens en de ontbrekende video van de lijsttrekker.

7. ChristenUnie

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
Op de website van de ChristenUnie (CU) verschijnt geen extra menu voor gebruikers van een toetsenbord, maar het huidige element wordt wel extra belicht. De mate waarin dit duidelijk is voor gebruikers van een toetsenbord verschilt per element. Knoppen zijn duidelijker belicht dan afbeeldingen dat zijn, maar het is wel met het blote oog waar te nemen.

b. Alt teksten, alternatief  (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
Over het algemeen scoort de website van de ChristenUnie redelijk goed op de automatische toegankelijkheidstesten. Qua contrast ratio werkt de combinatie ChristenUnie-lichtblauw met de witte achtergrond niet optimaal. Deze haalt met een ratio van 2,61:1 niet de minimale contrast ratio volgens de WCAG, welke 4,5:1 is. Deze kleurencombinatie wordt niet alleen voor de onderstaande knoppen gebruikt, maar komt overal op de website terug.

screenshot van de website van de ChristenUnie waarop te zien is dat het lichtblauw te weinig contrasteert met het wit

Op de homepage van de website wordt nog één toegankelijkheidsfout gemaakt. De hyperlinks naar de vier opties op de homepage (‘verkiezingsprogramma’, ‘kandidatenlijst’, ‘geef voor de campagne’ en ‘congres 30 januari’) zijn niet voorzien van een unieke naam. Hierdoor is het voor gebruikers van een schermlezer niet begrijpelijk. 

c. Context links (2.4.4)
Vanuit de beschrijvingen van links, knoppen en andere interactieve elementen is het duidelijk wat de gebruiker kan verwachten. 

d. Voorleesfunctie op website?
Op de website van de CU is geen voorleesfunctie gevonden.

e. Ondertiteling video’s
Op de homepage is recent een video geplaatst. Deze is niet voorzien van ondertiteling. Op het
YouTube kanaal van de ChristenUnie is zo’n 40% van de video’s voorzien van ondertiteling. 

f. Vergroten tot 200% en 400%?
Wanneer de website wordt vergroot tot 250% of hoger werkt het menu niet meer. Er kan niet doorheen gescrolld worden, waardoor de onderste opties in het menu niet klikbaar of zichtbaar zijn. De overige delen van de website werken wel als de website 400% vergroot is.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Op de website van de CU is geen toegankelijkheidsverklaring gevonden.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • De hoofdpagina ziet er goed uit, met overzichtelijke informatie en onderwerpen.
  • Er worden contactgegevens vermeld.
  • De verkiezingslijst is goed en kort beschreven per onderwerp (genummerd). Dat is duidelijk en makkelijk te lezen voor dove mensen. Het is bovendien handig dat de standpunten op alfabetische volgorde zijn gezet. Zo kunnen mensen sneller een onderwerp kiezen en lezen.
  • Over de partij vind je ook video’s die automatisch naar YouTube leiden. De video’s zijn voorzien van ondertiteling, zelf gemaakt door de CU, dat is een pluspunt.

Niet goed: Jammer dat er van een aantal geïnterviewde mensen te lange teksten staan. Als dit video’s waren, voorzien van ondertiteling maakt dit het makkelijker te begrijpen voor doven.

Cijfer: 7,5
De website ziet er goed en overzichtelijk uit. Je kan makkelijk informatie en contactgegevens vinden. De video’s zijn gemaakt met informatie over de verkiezingslijst, voorzien van de ondertiteling.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • Hoofdpagina ziet er redelijk uit, met duidelijk informatie. Iets te veel opvallende foto’s, wat kan afleiden.
  • Contactgegevens staan er duidelijk op, je kan mailen of een WhatsApp sturen. Dat is prettig.
  • De standpuntenlijst staan erg duidelijk en overzichtelijk vermeld. Per onderwerp kan je kort een samenvatting lezen. Dat is prettig voor doven.

Opvallend: Er is een campagnevideo (wel lang: 45 minuten!), die voorzien is van ondertiteling.

Cijfer: 7,5
Er zijn weinig minpunten te melden, behalve dat de hoofdpagina iets te veel opvallende foto’s bevat. Dat kan afleiden. Voor de rest is het een prima website, met overzichtelijke en duidelijke informatie over de plannen van GL.

9. SGP

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
Op de website van de SGP is zichtbaar rekening gehouden met digitale toegankelijkheid. Wanneer een gebruiker van een toetsenbord op de website komt, verschijnt er direct de extra optie om de tekstgrootte aan te passen. Deze optie is te zien in onderstaand screenshot. 
Een verbeterpunt voor de partij is het toepassen van (oranje) contrast om de geselecteerde optie (groter of kleiner lettertype) heen. Momenteel wordt er met twee tinten blauw gewerkt, zoals ook te zien is in onderstaande afbeelding.

screenshot van de SGP website, waarop je kunt zien dat ze je aanbieden de tekst te vergroten De website is verder redelijk te gebruiken met slechts het toetsenbord. Op verschillende plekken op de homepage zou de SGP meer contrast kunnen toepassen, zodat het duidelijk is welk onderdeel geselecteerd wordt.

b. Alt teksten, alternatief (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
De automatische test via Google Chrome’s Lighthouse laat zien dat er twee knoppen, één afbeelding en vijf links op de homepage zonder toegankelijke naam zijn. Deze zijn voor gebruikers van een schermlezer niet begrijpbaar.

Helaas voor de grafisch vormgevers van de partij voldoen de combinaties SGP oranje-wit en oranje-donkerblauw niet aan de webrichtlijnen van de WCAG rondom dit onderwerp.

c. Context links (2.4.4)
De SGP heeft de webrichtlijnen van de WCAG rondom de context van hyperlinks en knoppen goed begrepen. Vrijwel iedere knop is voorzien van een unieke tekst, zoals ‘Ik wil lid worden’, ‘Doneer nu’ en ‘Bekijk onze standpunten’. Hierdoor is het voor de bezoeker duidelijk wat de functie van deze knoppen is. 

d. Voorleesfunctie op website?
Op de website van de SGP is geen voorleesfunctie gevonden.

e. Ondertiteling video’s
Er zijn willekeurig vijf video’s van het YouTube kanaal van de SGP getest op het wel of niet hebben van ondertiteling. Van deze video’s was één video voorzien van ondertiteling. 

f. Vergroten tot 200% en 400%?
De website is goed bruikbaar als deze tot 400% is vergroot. Het menu blijft werken, het uitklapbare gedeelte hiervan ook en de inhoud van de homepage zelf blijft zichtbaar en klikbaar.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Op de website van de SGP is geen toegankelijkheidsverklaring gevonden.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • Er staat verschillende informatie op de hoofdpagina, het ziet er prima uit.
  • Contactgegevens: Er zijn verschillende e-mailadressen waar je naar kunt mailen, een WhatsApp-nummer mist.

Niet goed: Er zijn video’s, maar ze zijn niet voorzien van ondertiteling. Dat is echt slecht en maakt het niet te volgen voor doven.

Cijfer: 5
De tekst is kort en ‘zakelijk’ geschreven. Geen van de video’s zijn voorzien van ondertiteling. Doven zullen hier sneller afhaken. Op zondag is het niet mogelijk om hun website te bekijken (“Op zondag doen we niet aan politiek”).

10 Partij voor de Dieren

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
Gebruikers van een toetsenbord krijgen geen extra mogelijkheden aangeboden bij de website van de Partij voor de Dieren (PvdD), zoals bij GroenLinks en het CDA wel gebeurt. De mate waarin het huidig geselecteerde onderdeel duidelijk is, verschilt sterk per onderdeel van de website. In de header is het contrast tussen de knoppen klein, zoals in onderstaande screenshot te zien is. Op andere plekken van de homepage is er meer contrast aangebracht tussen het geselecteerde object en de andere onderdelen van de pagina.

screenshot van de website van de partij van dieren waarop te zien is dat

b. Alt teksten, alternatief (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
De website van de Partij van de Dieren maakt, net als die van GroenLinks, veel gebruik van de kleurencombinatie groen-wit. Omdat het groen van de PvdD donkerder is, voldoet de contrast ratio hier wel aan de webrichtlijnen van de WCAG. De enige contrast ratio’s op de homepage die niet aan de WCAG voldoen, zijn de oranje knoppen met witte tekst (2,65;1) die je ook hierboven in de afbeelding ziet.

Vrijwel alle foto’s, knoppen en links op de homepage zijn voorzien van een beschrijving voor gebruikers van een schermlezer. Alleen de de links achter de foto’s van de fractievoorzitter en de Tweede Kamerleden zijn niet gelabeld. Dit geldt ook voor de oranje knoppen op de website. Omdat er wel tekst in de knoppen staat, wordt deze wel opgelezen door schermlezers. 

c. Context links (2.4.4)
Op het gebied van webrichtlijn 2.4.4 (over de context van hyperlinks) is er voor de PvdD ruimte voor verbetering. Zo staat in praktisch alle knoppen op de homepage ‘lees verder’. Dit zou kunnen worden vervangen door tekst over de pagina achter de knop, bijvoorbeeld ‘Lees waarschuwing Europees Onderzoeksrapport’. 

d. Voorleesfunctie op website?
Er is geen voorleesfunctie gevonden op de website van de PvdD.

e. Ondertiteling video’s
Voor de ondertiteling-test zijn vijf willekeurige video’s van het YouTube kanaal van de PvdD geselecteerd. Van de video’s waren er twee voorzien van ondertiteling. Een pluim voor de PvdD, het partijpogramma is op YouTube ook in gebarentaal geplaatst.

f. Vergroten tot 200% en 400%?
De website is goed bruikbaar als deze tot 400% vergroot is. Functie als het uitklapbare menu, knoppen en links werken naar behoren en de tekst is goed te lezen.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Er is geen toegankelijkheidsverklaring gevonden op de website van de PvdD.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • Hoofdpagina ziet er netjes en rustig uit met overzichtelijke informatie. Het verkiezingsprogramma is makkelijk te vinden.
  • De standpunten zijn goed ingedeeld per onderwerp en met een korte toelichting. Dat is makkelijk om te lezen en te begrijpen, wat belangrijk is voor de dove medemens.
  • Er is de mogelijkheid om te chatten: dat is pluspunt.

Niet goed: Jammer dat er geen campagne-video is.

Cijfer: 8
De website ziet er netjes en rustig uit. Het is goed leesbaar en de informatie is makkelijk te vinden.

11. 50PLUS

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
Voor bezoekers van de website van 50PLUS die op een toetsenbord zijn aangewezen in plaats van de muis zal navigeren door de website een moeilijke opgave zijn. Ongeveer 1 op de 10 elementen wordt uitgelicht als deze geselecteerd wordt. Voordat de opties in de header aangeklikt kunnen worden, moet er eerst 6 keer op tab geklikt worden. 

De website is praktisch niet te gebruiken wanneer slechts het toetsenbord wordt gebruikt. Webrichtlijnen 2.1 en 2.4.1 worden door de website van 50PLUS dus niet gehaald.

b. Alt teksten, alternatief (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
De drie afbeeldingen/hyperlinks die hieronder besproken worden, zijn niet voorzien van een beschrijving. Hierdoor is het met een schermlezer moeilijk om te begrijpen waar de link de bezoeker naartoe stuurt.

Verder gebruikt 50PLUS lichtgrijze letters op een witte achtergrond. De contrast ratio van deze kleurencombinatie (2,68:1) voldoet niet aan de webrichtlijnen van de WCAG (4,5:1). Hetzelfde rijtje met opties is in de broncode als een lijst (<li>) opgebouwd. Maar, er is in de code niet gespecificeerd om wat voor lijst het gaat (<ul> of <ol>). Schermlezers hebben deze specificering nodig om op een logische manier door de content te kunnen navigeren.

c. Context links (2.4.4)
Net als bij de Partij voor de Dieren valt er voor 50PLUS winst te pakken wat betreft de context van knoppen en links. Het grootste deel van de knoppen heeft als titel ‘lees meer…’. Daarnaast zijn er meerdere pagina’s die alleen door te klikken op een afbeelding te bereiken zijn. Er wordt hier geen gebruik gemaakt van een tekstuele hyperlink of een knop. De links van de afbeeldingen zijn niet voorzien van een beschrijving, waardoor het nog moeilijker wordt om je weg te vinden op de website. De knoppen staan in onderstaande screenshot weergegeven.

screenshot van de website van de partij 50plus, waarin te zien is dat sommige onderdelen alleen te bereiken zijn door te klikken op een afbeelding d. Voorleesfunctie op website?
Er is geen voorleesfunctie op de website van 50PLUS gevonden.

e. Ondertiteling video’s
Van de vijf willekeurig geselecteerde video’s van het YouTube kanaal van 50PLUS waren er drie voorzien van ondertiteling.

f. Vergroten tot 200% en 400%?
De website van 50PLUS werkt naar behoren als deze tot 400% vergroot is. De tekst blijft leesbaar, het menu blijft werken en de website kan normaal gebruikt worden.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Er is geen toegankelijkheidsverklaring op de website van 50PLUS gevonden.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

Het verkiezingsprogramma staat er helder op. Er staan wel lange teksten in met toelichting, bijvoorbeeld over koopkracht. Het is lastig te lezen voor doven.

Niet goed:

  • De standpunten zijn met moeilijke taal beschreven.
  • Er is geen campagne-video. De doven zullen hier snel afhaken.

Cijfer: 6
Er wordt lastige taal gebruikt, dat is moeilijk voor doven. Ook is er geen campagne-video te zien op de site.

12. DENK

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
De website van DENK is moeilijk te gebruiken met een toetsenbord. Niet alleen worden geselecteerde onderdelen niet uitgelicht, ook wordt belangrijke content overgeslagen. De hoofdinhoud van de pagina, namelijk het verkiezingsprogramma en standpunten, kunnen niet via het toetsenbord geselecteerd worden. De belangrijkste informatie is dus niet toegankelijk voor gebruikers van een toetsenbord.

screenshot van de website van Denk, waarin te zien is dat het contrast te laat is b. Alt teksten, alternatief (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
DENK gebruikt lichtgrijze achtergronden met donkergrijze tekst. Deze combinatie contrasteert niet voldoende om WCAG richtlijn 1.4 te halen. 

Omdat een groot gedeelte van de afbeeldingen en links niet is voorzien van een beschrijving of label is het niet mogelijk om de website te gebruiken met een schermlezer. Daar komt bij dat het partijprogramma als afbeeldingen geüpload. Schermlezers kunnen de tekst hieruit niet herkennen en dus niet voorlezen. 

c. Context links (2.4.4)
De knoppen en hyperlinks op de website zijn voorzien van een logische beschrijving. Zo heten knoppen ‘desktopversie ‘denk anders’ in plaats van ‘lees meer’. De website heeft het selecteren van tekst of de functies van de rechtermuisknop onmogelijk gemaakt. Hierdoor kunnen pagina’s niet in andere tabbladen geopend worden en kan tekst niet gekopieerd worden om in een ander tabblad of tekstverwerkingsprogramma te bekijken. 

d. Voorleesfunctie op website?
Op de website van DENK is geen voorleesfunctie gevonden.

e. Ondertiteling video’s
Van de vijf willekeurig geselecteerde video’s op het YouTube kanaal van DENK was er geen één voorzien van ondertiteling.

f. Vergroten tot 200% en 400%?
Vanaf een vergroting van 200% is het menu niet meer te gebruiken. De onderste onderdelen van het navigatiemenu zijn niet aan te klikken. Ook is het moeilijker om uit het menu te komen als de website vergroot is.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Op de website van DENK is geen toegankelijkheidsverklaring gevonden.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • De hoofdpagina ziet er netjes en geordend uit. Je ziet meteen een campagne-video, maar die is niet voorzien van ondertiteling.
  • Het verkiezingsprogramma: er is een digitaal boekje wat je kan doorbladeren en lezen. Deze bevat goede en duidelijke taal, prettig voor de doven te lezen.
  • Contactgegevens: het is handig dat je per locatie kan mailen met de leden in je buurt kan communiceren.

Niet goed:

  • Video niet voorzien van ondertiteling
  • Geen mogelijkheid om te WhatsAppen of chatten.

Cijfer: 7
De gebruikte taal is helder, dat is fijn. Wel mist ondertiteling en een aantal contactmogelijkheden.

13. Forum voor Democratie

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
De website van het Forum voor Democratie (FVD) is niet te gebruiken met alleen een toetsenbord. Er zijn slechts enkele knoppen die belicht worden als deze geselecteerd worden, bij de de overige onderdelen van de site gebeurt dit niet. Voor gebruikers van een toetsenbord is het al onmogelijk om bij deze knoppen te komen, omdat de website niet mee scrollt als er via de tab-toets genavigeerd wordt. 

b. Alt teksten, alternatief (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
De kleurencombinatie groen-wit die gebruikt wordt voor knoppen op de website van het FVD voldoet niet aan de WCAG richtlijn. De contrast ratio is met 3,06:1 te laag.

De onderdelen van de webformulieren op de website zijn niet op een juiste manier gelabeld. Hierdoor is het voor schermlezers niet mogelijk om het doel van de formulieren op te lezen. 

c. Context links (2.4.4)
Van de meeste links en knoppen op de website is duidelijk wat het doel is. Zo zijn knoppen gelabeld met ‘meer nieuws’ en ‘meer events’, waardoor het direct duidelijk is wat de gebruiker kan verwachten.

d. Voorleesfunctie op website?
Op de website van het FVD is geen voorleesfunctie gevonden.

e. Ondertiteling video’s
Van de vijf video’s van het Forum op Youtube, zijn er geen ondertiteld.

f. Vergroten tot 200% en 400%?
Als de website wordt vergroot, is het menu vanaf 200% niet meer bruikbaar. De onderste opties in het menu zijn niet klikbaar. 

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Op de website van het FVD is geen toegankelijkheidsverklaring gevonden.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • De hoofdpagina ziet er redelijk uit, er staat allerlei informatie op. De standpunten zijn makkelijk te vinden. Er staat wel veel informatie over de standpunten.
  • De toelichting is redelijk goed geschreven. Je moet wel goed de tijd nemen om rustig te lezen en het te begrijpen.
  • Er is een e-mailadres en een WhatsApp-nummer te vinden.

Niet goed:

  • Jammer dat er geen campagne-video is

Cijfer: 7
De tekst op de website is goed te volgen en het partijprogramma is overzichtelijk. Wel jammer dat er geen video’s zijn. Dat is voor doven niet prettig.

Eerste inzichten in de W3C Accessibility Guidelines (WCAG) 3.0 gepubliceerd

Door Apps & Websites, WCAG, Wetgeving Geen Reacties

De richtlijnen rondom digitale toegankelijkheid hebben vanaf het ontstaan in 1998 een lange weg bewandeld. Waar de techniek achter websites en apps verbetert en verandert, moeten de richtlijnen rondom een toegankelijk internet uiteraard ook regelmatig geüpdatet worden. De huidige versie van deze richtlijnen, de W3C Accessibility Guidelines (WCAG) is 2.1. In een vorig artikel was al te lezen over de verwachte update naar de WCAG 2.2

De mensen achter het World Wide Web Consortium (W3C) zitten niet stil. Naast de geplande update naar versie 2.2 in juni is er nu ook een eerste werkversie bekend gemaakt van de geheel vernieuwde WCAG 3.0! De belangrijkste ‘take-aways’ van deze werkversie worden in dit artikel besproken.

Iemand achter de laptop praat in gebarentaal met twee mensen via een videotool

Doelen van de WCAG 3.0

We zeiden het al eerder: het ironische van de webrichtlijnen van de WCAG is dat deze zelf niet toegankelijk zijn. De criteria zijn moeilijk te beschrijven, de website van de W3C kent weinig tot geen illustrerende afbeeldingen en er wordt weinig context geboden. Dit is de reden waarom Digitaal Toegankelijk.nl de webrichtlijnen op een toegankelijke manier heeft beschreven.

Wij waren niet de enige met opbouwende kritiek over de huidige webrichtlijnen. De W3C lijken die kritiek nu ter harte te nemen. Eén van de belangrijkste doelen die gesteld is voor de nieuwe versie van de WCAG is namelijk om de richtlijnen makkelijker begrijpbaar te maken. Dit zijn de doelen van de vernieuwde WCAG 3.0 op een rijtje:

  • De webrichtlijnen moeten gemakkelijker te leren en te begrijpen zijn.
  • Er moet gebruik worden gemaakt van verschillende typen richtlijnen, zodat er meerdere soorten behoeften van internetters met een beperking ondersteund kunnen worden.
  • De flexibiliteit van de richtlijnen moet omhoog, zodat er sneller geschakeld kan worden op het moment dat de technologie vernieuwt. 
  • De groep gebruikers die moet profiteren van de voordelen van de WCAG 3.0 moet nog diverser zijn dan die van de huidige versie.
  • Als laatste doel moeten de webrichtlijnen meer op de ‘echte wereld’ afgestemd worden en minder door machines bepaald gaan worden. Dit komt erop neer dat kleine foutjes die door een algoritme als kwalijk bestempeld worden, straks niet meer zo zwaar mee zullen tellen. De gebruiker staat straks centraal, zoals het hoort!

Wanneer wordt de WCAG 3.0 ingevoerd?

Voorlopig zal het internet nog even moeten wachten op de nieuwe webrichtlijnen. De aandacht is eerst op een update van de WCAG 2.1 gericht. De verwachting is dat de WCAG 2.2 rond juni ingaat. De publicatie van de compleet vernieuwde WCAG 3.0 staat op zijn vroegst eind 2023 op het programma. De complete werkversie van de WCAG 3.0 is te bekijken op de website van het World Wide Web Consortium. Gebruikers en developers worden aangemoedigd om feedback achter te laten op deze versie. 

 

In gesprek met Kees Verhoeven over digitale toegankelijkheid

Door Apps & Websites, Wetgeving Geen Reacties
Kees Verhoeven (bron: Wikipedia)

Kees Verhoeven is in de afgelopen 10 jaar in de Tweede Kamer actief geweest voor D66. In de Kamer was hij onder andere verantwoordelijk voor ICT, Privacy en Cyberveiligheid. Vincent van Digitaal Toegankelijk.nl ging met Kees Verhoeven in gesprek over het belang van digitale toegankelijkheid, de rol van de politiek in de inclusieve samenleving en zijn eigen toekomst nu hij heeft aangekondigd niet terug te keren in de Tweede Kamer.

De afgelopen 10 jaar heeft u in de Tweede Kamer de digitale belangen van Nederland verdedigd. Uw focus op het digitale aspect is goed te merken. Hoe is deze motivatie ontstaan? 

Dat is eigenlijk heel langzaam gegaan, ik heb een achtergrond in het midden- en kleinbedrijf en ging vooral de Kamer in om hun belangen via Economische Zaken en ondernemerschap te dienen. Maar in de economie-portefeuille zaten ook een aantal digitale vraagstukken, zoals netneutraliteit en het downloadverbod. Langzaam maar zeker ben ik mij daar steeds meer in gaan verdiepen. 

Digitale toegankelijkheid van overheidswebsites

Digitaal Toegankelijk.nl zet zich in voor een toegankelijker internet. Dit doen we onder andere door onderzoeken uit te voeren naar hoe het staat met de toegankelijkheid van het web. Uit één van deze onderzoeken bleek dat ondanks de wettelijke verplichting, ruim 70% van de overheidswebsites niet digitaal toegankelijk is. 

Wat kan de overheid doen om ervoor te zorgen dat deze meerderheid alsnog aan de slag gaat? 

Ten eerste vind ik het belangrijk dat de communicatie van overheden voor iedereen toegankelijk is. De laatste tijd is er een trend zichtbaar, waarbij overheden veel communiceren via private diensten. Aan de ene kant is dit logisch, want communicatie vanuit de overheid is belangrijk en moet goed gebeuren. Aan de andere kant zie je ook dat deze kanalen voor mensen een beperking kunnen zijn. Ik vind dat de overheid zo veel mogelijk moet publiceren via publieke kanalen, die voor iedereen toegankelijk zijn.

Een vergelijking met de televisie kan gemaakt worden. Bij de TV geldt namelijk dat een aantal zenders verplicht in het pakket moet worden aangeboden, zodat iedereen deze zenders kan zien. Dat zou ook zo moeten zijn voor bepaalde online kanalen. 

twee mensen op een bank met een afstandsbediening

Hoe kunnen ambtenaren en webdevelopers volgens u aangemoedigd worden om websites daadwerkelijk toegankelijk te maken? 

Als je tegen iemand zegt dat ‘de toegankelijkheid van de website beter kan’, zullen ze het daar waarschijnlijk mee eens zijn. Maar tegelijkertijd zal de prioriteit in hun werk daar niet altijd liggen. In de praktijk wordt de juistheid van de inhoud als belangrijker ervaren. Je ziet vaak dat, met name op ambtelijke afdelingen, de vrees aanwezig is dat er iets op de site geplaatst wordt dat niet klopt. 

Kortom, ik denk dat ze vooral heel erg met de inhoud bezig zijn, wat ik begrijp, maar dat daarnaast de leesbaarheid, toegankelijkheid, of de manier waarop de informatie verspreid wordt, onbewust minder belangrijk wordt gevonden.

Is er volgens u een manier om digitale toegankelijkheid hoger op de agenda van ambtelijke afdelingen te zetten?

Ik denk dat dat te maken heeft met het blijven hameren op het belang van brede toegankelijkheid. Dit is dus ook aan partijen zoals Digitaal Toegankelijk.nl, maar ook aan de politiek. De behandeling van burgers door de overheid is gelukkig een belangrijker onderwerp aan het worden. Goede bereikbaarheid hoort daar zeker bij.

Toegankelijkheid van commerciële diensten

De overheid is gelukkig niet de enige die zich hard maakt voor meer digitale toegankelijkheid. Ook het bedrijfsleven zet flinke stappen. Dat moet ook wel, want In 2025 gaat de European Accessibility Act van kracht. Dit betekent dat onder andere geldautomaten, financiële diensten en e-commerce-bedrijven digitaal toegankelijk moeten worden. Wat denkt u dat er nodig is om dit doel te bereiken?

Bij commerciële diensten speelt de kosten-baten vraag vaak een rol. Dus de vraag of het loont om een product of dienst voor iedereen toegankelijk te maken. Een bedrijf zou kunnen concluderen dat het niet lonend is om de laatste 5% van de mensen ook te bereiken met hun dienst, omdat die 5% misschien wel 20-25% van de investeringen kost.

“Een bedrijf wil natuurlijk in eerste instantie voor zoveel mogelijk mensen bereikbaar zijn. Maar als er met 20% van de kosten 80% van de mensen bereikt kan worden, zal een bedrijf daarvoor kiezen.”

Bij de overheid daarentegen is het bereiken van iedereen in de samenleving een morele plicht. Als bepaalde mensen niet bereikt kunnen worden met informatie over corona, dan snijdt de overheid zichzelf daarmee in de vingers. 

Dus bij commerciële instellingen gaat het om een heel andere vraag. Dan moet je je als overheid afvragen of iets een nutsdienst is, waar je niet zonder kan. Als dat zo is kun je afdwingen dat die commerciële bedrijven hun toegankelijkheid verbeteren. 

Een bedrijf wil natuurlijk in eerste instantie voor zoveel mogelijk mensen bereikbaar zijn. Maar als er met 20% van de kosten 80% van de mensen bereikt kan worden, zal een bedrijf daarvoor kiezen. Terwijl een overheid vanuit de publieke taak, veel verder moet gaan in het bereiken van mensen. Misschien dat er dus hier en daar eisen aan de digitale toegankelijkheid van bedrijven met nutsfuncties moeten worden gesteld.

Hand met pinpas

Kunt u een voorbeeld geven van zulke eisen vanuit de overheid?

Een goed voorbeeld is het bancaire verkeer. In de Tweede Kamer zijn daar vaak discussies over gevoerd waarbij de vraag is ‘moet iedereen digitaal bankieren’ of ‘moet het nog steeds mogelijk zijn om naar de bank te gaan en daar je transacties te verrichten’. Hetzelfde geldt voor het brievenbus netwerk. Zorg je dat iedereen een mail kan sturen via een privaat bedrijf, of houdt je daarnaast de mogelijkheid voor briefverkeer in stand? 

De mening van de Kamer is altijd geweest ‘er moet ook altijd een niet-digitaal alternatief zijn’. Soms zal dat dus ook geleverd moeten worden door de banken, die duidelijk een nutsfunctie hebben. Zij kunnen niet zomaar hun kantoren opheffen.

In de Tweede Kamer benadrukt u het belang van digitale toegankelijkheid. Hoe wordt er in de politiek gereageerd op initiatieven op dit gebied? 

Er zijn partijen die het onderwerp heel belangrijk vinden, maar er zijn ook partijen die het gevoel hebben dat de verantwoordelijkheid bij de mensen zelf ligt. Ik vind dat je de balans moet zoeken en ervoor moet zorgen dat iedereen zaken kan blijven doen met de overheid.

U was lid van de tijdelijke commissie Digitale toekomst. Kunt u de reden achter het ontstaan van deze commissie toelichten?

Het vraagstuk van toegankelijkheid, als onderdeel van een veel breder vraagstuk op het gebied van digitalisering, werd door de politiek te weinig geadresseerd. Of het nu gaat om overheidsdiensten, de grote techbedrijven, cyber security-vraagstukken of de economische digitale positie van Nederland in de wereld; er zijn zoveel onderwerpen waarbij het ongelofelijk belangrijk is dat digitalisering in goede banen wordt geleid. 

De politiek heeft zich daar eigenlijk te weinig mee bezig gehouden de afgelopen jaren. Daarom hebben wij met een aantal collega’s het initiatief genomen om te kijken of we meer grip konden krijgen op het digitaliseringsvraagstuk. Hieronder valt dus ook het onderdeel waar Digitaal Toegankelijk.nl zich hard voor maakt. Waarschijnlijk is het zo dat er na de verkiezingen een vaste kamercommissie digitalisering komt, waarbinnen alle grote digitale onderwerpen zullen worden behandeld. Dat is belangrijk, omdat het de afgelopen jaren vaak versnipperd aan bod kwam.

De commissie heeft onderzoeken uitgevoerd naar kansen en bedreigingen op het gebied van digitalisering. Wat waren de belangrijkste uitkomsten van het onderzoek?

Vooral de kennispositie van de Kamer is belangrijk. De Kamer kan alleen handelen wanneer er voldoende kennis beschikbaar is over het onderwerp. Daar heeft het in de afgelopen jaren nog wel eens aan ontbroken. Dat maakte de discussies vaak een beetje verwarrend en ongrijpbaar.

Vaak verzandde de discussie in details en daardoor werden er geen goede keuzes gemaakt. De kennispositie die de commissie kan behalen en het begrijpen van technologie is heel belangrijk om goede politieke grenzen te stellen en bij te kunnen sturen.

laptop met code

Een van de aanbevelingen aan de Tweede Kamer namens de tijdelijke commissie was het in het leven roepen van een vaste commissie voor Digitale Zaken. Onlangs werd bekend dat deze motie is aangenomen, gefeliciteerd! Waar zal deze commissie zich volgens u in de toekomst mee bezighouden?

Digitalisering is een integraal en veelomvattend onderwerp. Het is relevant voor het onderwijs, de zorg, defensie en de infrastructuur en speelt in alle verticale vakministeries van de Nederlandse overheid een rol. De commissie die gevormd moet worden, moet dus net als bijvoorbeeld de commissie Europese Zaken, de grote digitale hoofdlijnen zien te bepalen. 

Een voorbeeld is de discussie over 5G. Dat zijn de zendmasten die nodig zijn om nog sneller internet te krijgen. Bij de introductie van 5G speelt een economisch belang, een veiligheidsbelang en een gezondheidsbelang. Dat zijn drie onderwerpen die op drie verschillende plekken in de Kamer besproken zijn, zonder een afweging te maken tussen die drie belangen. Terwijl dat juist de kern is van politiek; om belangen af te wegen. Op die manier krijg je geïsoleerde politiek, dat moeten we zien te voorkomen. Daar is de commissie voor nodig.

Toekomst van digitale toegankelijkheid

Naast de huidige plannen wordt in de Tweede Kamer uiteraard ook naar de toekomst van digitale toegankelijkheid gekeken. Onlangs gaf u aan dat u zelf niet meer verkiesbaar bent in 2021. Hoe zou het overheidsbeleid op dit gebied er de komende jaren uitzien, als het volledig aan u zou liggen?

Ik vind de focusverschuiving van met een juridische blik kijken naar de communicatie, naar het betrekken van mensen bij de overheid, belangrijk. Het zou beter zijn als de overheid zich meer toelegt op hoe ze er daadwerkelijk voor de mensen kan zijn.

Een overheid die bang is om fouten te maken, is vaak helemaal geen goede overheid.

In dat kader zou je op het gebied van toegankelijkheid veel meer moeten investeren in de toegankelijkheid van informatie, in plaats van kijken of alles juridisch is afgedekt. Ik snap de beweging, maar dat maakt de overheid steeds angstiger. Een overheid die bang is om fouten te maken, is vaak helemaal geen goede overheid. Je moet ook fouten kunnen maken, mits je ze toegeeft en kan verbeteren. Nu is het zo dat wanneer je een fout hebt gemaakt, je kop eraf gaat, dus dan ga je je indekken. En indekken doe je op basis van inhoud, en misschien wel door minder toegankelijkheid te bieden. 

Dit vereist een omkering van de paradox; in een ideale wereld zou het zo moeten zijn dat de burger de overheid makkelijk kan bereiken. Tegelijkertijd zou de overheid makkelijk bereikbaar moeten zijn als er een fout gemaakt is. Zo zouden ethische hackers bijvoorbeeld makkelijker in gesprek moeten kunnen komen met de overheid.

Vanuit die benadering zou je dan als overheid ook moeten kunnen eisen dat iedere website op een goede manier toegankelijk is, dat dat getoetst wordt en dat sites die onvoldoende scoren ook daadwerkelijk verbeterd moeten worden. 

Zo te horen is het voor digitale toegankelijkheid jammer dat u in 2021 niet meer verkiesbaar bent.

Ik ben zelf wel blij met die keuze, maar dat komt doordat je na 10 jaar in de Tweede Kamer de behoefte hebt om verder te gaan. Waar ik me wel zorgen om maak is dat veel partijen hun digitale kamerleden zien vertrekken en dat er nog niet echt een nieuwe generatie tech-kamerleden op lijkt te staan. Daar zouden we op moeten letten.

In een recent interview gaf u aan dat uw plannen voor na de Tweede Kamer nog onzeker waren. Kunt u inmiddels wat meer vertellen over uw plannen? Wat zou u het liefste doen?

Ik ga zeker door met digitalisering. Dat is een iets wat ik zeker weet. Het onderwerp is nog lang niet af. Ik denk dat ik vanuit een andere positie ook weer andere resultaten kan bereiken. Of dat in het bedrijfsleven zou zijn, of meer in een soort private rol,weet ik nog niet. Maar dat ik doorga op het gebied van digitalisering is zeker.

Dat is goed om te horen! Heeft u een boodschap voor de mensen die met digitale toegankelijkheid bezig zijn?

Ik zou willen zeggen, ook voor jullie, blijf op die deur hameren. Blijf benadrukken hoe belangrijk het is dat iedereen, ook in het digitale tijdperk, toegang heeft tot de informatie en de diensten van de overheid.