Onderzoek naar digitale toegankelijkheid politieke partijen

Door Apps & Websites, WCAG, Wetgeving 2 Reacties

Kiesrecht voor iedere Nederlander

In maart gaan we allemaal weer naar de stembus. Dit jaar vindt de campagnevoering meer dan ooit online plaats, aangezien Covid-19 het houden van bijeenkomsten, of anderszins fysiek werven, onmogelijk maakt. Iedereen met de Nederlandse nationaliteit heeft kiesrecht, het recht om te stemmen op de partij die zijn of haar belangen volgens hem of haar het beste vertegenwoordigd. Dus ook de ruim 4 miljoen mensen met een beperking.

Websites van politieke partijen

Eerder onderzoek wijst uit dat een groot deel van de (semi-)overheidswebsites niet voor alle gebruikers toegankelijk is. Hoe zit dat met de digitale toegankelijkheid van Nederlandse politieke partijen? Politieke partijen gebruiken hun website vooral om hun partijprogramma te verspreiden en standpunten toe te lichten. Op deze manier raakt de kiezer bekend met de idealen van een partij, waardoor je een gefundeerde beslissing kan nemen.

Maar kunnen deze sites door alle Nederlanders bezocht en begrepen worden? Of: in hoeverre kun je – wanneer je een beperking hebt – de verkiezingsprogramma’s doornemen, de standpunten bekijken of misschien zelfs een donatie uitbrengen?

Samenvatting & Conclusie

Verschillende partijen hebben zichtbaar tijd besteed aan de toegankelijkheid van de website. Zo heeft de website van de SGP een ingebouwde tool om de tekst te vergroten, bieden het CDA en GroenLinks extra mogelijkheden voor gebruikers van een toetsenbord en hebben GroenLinks en de PvdD het partijcongres in gebarentaal op hun YouTube kanaal geplaatst.

Echter lijkt het alsof deze tijd is geïnvesteerd zonder enige specialistische kennis en zonder dat men de websites heeft laten testen door mensen met een functiebeperking.

De basis van de meeste websites is zeer slecht toegankelijk. Zo mist vaak de ondertiteling bij video’s, zijn er geen alternatieve-teksten bij afbeeldingen, zijn pdf-documenten (bijv. het verkiezingsprogramma) niet toegankelijk en zijn de websites slecht te navigeren met het toetsenbord.

Lastig navigeren met toetsenbord
Meerdere websites uit de test waren niet of nauwelijks bruikbaar wanneer alleen het toetsenbord werd gebruikt.

Missende toegankelijkheidsverklaringen
Geen van de websites heeft een toegankelijkheidsverklaring gepubliceerd, terwijl dit sinds 23 september 2020 voor (semi-)overheidswebsites toch echt verplicht is gesteld vanuit de overheid, dit voelt wat hypocriet.

Toegankelijkheid video’s
Ook in de ondertiteling van video’s schieten bijna alle partijen tekort. Er is geen enkele partij wiens video’s allemaal ondertiteld zijn. Alleen één video van GroenLinks en één van de Partij voor de Dieren werd voorzien van een gebarentolk. Verder heeft geen enkele partij hieraan voldaan.

Zonde, want dit betekent niet alleen dat de bezoekers die de website niet kunnen gebruiken niet de standpunten van de partij kunnen zien, ze kunnen ook geen donatie voor de partij achterlaten. 

Verkiezingsprogramma’s in PDF
Bijna alle partijen bieden het verkiezingsprogramma in PDF-vorm aan. Geen van deze PDF’s zijn echter toegankelijk. Alternatieve teksten voor afbeeldingen missen, pagina-titels missen, soms is een verkeerde taal ingesteld voor het document en sommigen zijn verkeerd gecodeerd. Sommige partijen bieden wel netjes het verkiezingsprogramma als een webpagina aan.

Handreiking

Wij vinden het van fundamenteel belang dat de websites van politieke partijen toegankelijk zijn. Daarom bieden wij alle politieke partijen een gratis kennissessie aan om ervoor te zorgen dat de grootste obstakels voor mensen met een functiebeperking opgelost kunnen worden. Dit doen wij zonder politieke voorkeur, iedereen is welkom. Politiek partijen die hier gebruik van willen maken, kunnen ons dit laten weten door te mailen naar [email protected].

De onderzochte criteria

De websites van de politieke partijen zijn getest aan de hand van een aantal van de belangrijkste richtlijnen uit de WCAG webrichtlijnen. Wanneer niet aan deze richtlijnen wordt voldaan, is het voor sommige bezoekers niet mogelijk om de website te gebruiken of te begrijpen. We onderzoeken de volgende criteria: labels en beschrijvingen voor afbeeldingen, links en knoppen, toetsenbordnavigatie, voorleesfunctie, het vergroten van de website, ondertiteling bij video’s en de aanwezigheid van een toegankelijkheidsverklaring. Hieronder lichten we deze punten kort toe.

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
Een belangrijk criterium is de toegankelijkheid van de website wanneer enkel het toetsenbord wordt gebruikt, in plaats van de muis. Voor internetters die bijvoorbeeld een mobiliteitsbeperking hebben kan het toetsenbord voordelen bieden ten opzichte van het gebruik van de muis. 

b. Alt teksten, alternatief, labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
Door labels en beschrijvingen mee te geven aan interactieve elementen, kunnen schermlezers de onderdelen van de website oplezen aan blinden en slechtzienden. Als die beschrijvingen missen, is het voor de gebruiker een raadsel wat de afbeeldingen op de site weergeven of waar een link de gebruiker naartoe stuurt.

Voor mensen met verminderd zicht, is een goed contrast tussen de tekst op jouw website en de achtergrondkleur essentieel. Sommige gebruikers met visuele beperkingen hebben een sterker contrast nodig dan anderen, dus het is van essentieel belang dat de kleuren goed zijn.

c. Context links
Volgens criteria 2.4.4 van de WCAG moet uit de context rondom de hyperlink blijken wat het doel is van deze link. Denk bijvoorbeeld aan een knop waarop enkel ‘Lees meer’ staat. De gebruiker weet niet waar deze link naartoe gaat. Een betere linktekst zou zijn ‘Lees het hele partijprogramma’. 

d. Voorleesfunctie
Met de voorleesfunctie zorg je ervoor dat de content van je website kan worden voorgelezen door een screenreader. Mensen met een visuele beperking kunnen zo alsnog de inhoud van jouw website tot zich nemen.

e. Ondertiteling van video’s
In de WCAG-richtlijnen wordt aangegeven dat het belangrijk is om altijd alternatieven toe te voegen aan je video’s voor bezoekers die de beelden en geluiden niet kunnen zien of horen. Ondertiteling van video’s voor mensen met een gehoorbeperking is hierin de minimale vereiste.

f. Het vergroten van de website
Voor mensen met verminderd zicht (denk ook aan ouderen) is het belangrijk om de tekstgrootte verstelbaar te maken tot 200% en 400%, zonder in te boeten op bruikbaarheid.

g. Aanwezigheid van een toegankelijkheidsverklaring
Vanaf 23 september 2020 zijn websites van overheden en gemeenten verplicht om een toegankelijkheidsverklaring te plaatsen op hun website. In een toegankelijkheidsverklaring staat aan welke toegankelijkheidseisen de website op dat moment voldoet. Ook moet in de tekst worden opgenomen welke acties de organisatie onderneemt om de site toegankelijk te houden. Het lijkt logisch dat een maatregel die door de overheid is opgelegd, ook door henzelf wordt gevolgd. Dit bleek echter niet het geval.

Gebruikersonderzoek door Claire

Naast het onderzoek naar de belangrijkste criteria van de WCAG, hebben we ook onze blogger Claire gevraagd de websites van de politieke partijen te bekijken. Claire is doof en zet zich met haar bedrijf Klinktprima.nl in voor mensen met een auditieve beperking op de arbeidsmarkt.

De onderzochte politieke partijen

Om dit te testen is door Digitaal Toegankelijk.nl een praktijkonderzoek opgezet. De websites van de 13 populairste politieke partijen zijn in dit onderzoek onder de loep genomen. De partijen in kwestie zijn:

  1. VVD
  2. PvdA
  3. PVV
  4. SP
  5. CDA
  6. D66
  7. ChristenUnie
  8. GroenLinks
  9. SGP
  10. Partij voor de Dieren
  11. 50PLUS
  12. DENK
  13. Forum voor Democratie

1. VVD

De website van de VVD ziet er op het eerste oog goed uit. De indeling is overzichtelijk, de contrast ratio’s lijken goed en er wordt goed gebruik gemaakt van ondersteunende iconen en afbeeldingen. Kortom, de website oogt rustig en overzichtelijk.

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
De eerste test laat echter minder positieve resultaten zien. Wanneer het toetsenbord gebruikt wordt om te navigeren, worden objecten niet uitgelicht wanneer deze met de tab-toets geselecteerd worden, zodat het onmogelijk wordt om via het toetsenbord door de website te navigeren.

b. Alt teksten, alternatief, labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
Slecht nieuws voor de vormgevers van de website van de VVD: VVD-oranje en de witte achtergrond contrasteren niet genoeg met elkaar om door de WCAG 1.4 te komen (2,65:1). De overige delen van de homepage contrasteren wel voldoende met de achtergrond.

Onderdelen van de website zijn niet voorzien van semantische beschrijvingen in de HTML code. Hierdoor weten schermlezers niet wat de juiste volgorde op de website is. Wat kwalijker is, is het gebrek aan alternatieve beschrijvingen (alt-teksten) bij afbeeldingen. Voorbeelden hiervan zijn de foto van Mark Rutte in het nieuwsbrief-gedeelte en het WhatsApp-icoon onderaan de website. Schermlezers kunnen deze onderdelen niet benoemen voor blinden en slechtzienden.

Screenshot van de homepage van de VVD met een nieuwbriefformulier met de foto van Mark Rutte

Daarnaast zijn ook de velden van het contactformulier niet voorzien van een label, wat in dezelfde problemen resulteert als het ontbreken van alternatieve beschrijvingen van afbeeldingen. Mensen die gebruik maken van een schermlezer kunnen dus niet makkelijk een formulier invullen.

c. Context links (2.4.4)
Volgens criteria de richtlijnen moet uit de context rondom de hyperlink blijken wat het doel is van deze link. Dit kan niet objectief gemeten worden, omdat dit voor iedere bezoeker verschilt. Wel is het op een willekeurige pagina van de VVD website (standpuntenoverzicht) van iedere hyperlink duidelijk wat het doel van de knop/link is en waar de gebruiker naartoe gestuurd wordt na het klikken.

Screenshot van de pagina 'Standpunten' van de website van de VVD

d. Voorleesfunctie op website?
Voor een deel van de website is een voorleesfunctie gevonden. Het verkiezingsprogramma, de samenvatting en andere documenten kunnen wel vanuit de website opgelezen worden. Handig! 

e. Ondertiteling van video’s
De video’s over het verkiezingsprogramma zijn niet voorzien van ondertiteling, waardoor blinden en slechtziende bezoekers de boodschap van de video niet meekrijgen. 

f. Vergroten tot 200% en 400%?
Ondanks het feit dat de website gebruik maakt van een groot lettertype moet de site volgens de WCAG ook leesbaar en bruikbaar zijn als deze 200% wordt vergroot. Dit was voor de website van de VVD geen probleem.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Op de website van de VVD is geen toegankelijkheidsverklaring gevonden. 

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • Homepagina is overzichtelijk met informatie (standpunten en verkiezingen) en nieuws. Er is contact mogelijk via WhatsApp en sociale media (onderaan de pagina).
  • Bij elk standpunt word je verwezen naar een pagina met een lijst met meer informatie. Dat is duidelijk en overzichtelijk.
  • In het conceptverkiezingsprogramma staat allerlei informatie en er is een video voorzien van ondertiteling. Er is alleen geen gebarentolk voor de video.

Niet goed: Geen tolk op de video.

Cijfer: 7,5
De site is overzichtelijk met gedetailleerde informatie per standpunt van de partij. Het is goed dat er een video die voorzien is van ondertiteling, maar zonder gebarentolk kan niet iedereen deze begrijpen.

2. PvdA

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
Ook de website van de PvdA is niet goed te gebruiken met een toetsenbord. De velden van het contactformulier onderaan de pagina hebben een ‘tabindex’ hoger dan 0, waardoor deze geselecteerd worden als een gebruiker van een toetsenbord op de site komt. Op deze manier wordt de gehele website, met alle content, overgeslagen. Het is voor gebruikers van een toetsenbord niet mogelijk om na het contactformulier wél de juiste content te vinden, omdat het huidig geselecteerde item niet wordt uitgelicht. Hierdoor is de website niet te gebruiken voor mensen die een toetsenbord gebruiken.

b. Alt teksten, alternatief  (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
De knoppen in het header, zoals de knop voor het ‘hamburgermenu’, zijn niet voorzien van een label, waardoor ze niet op te lezen zijn door schermlezers. Net als bij de website van de VVD zijn ook hier de velden van het contactformulier onderaan de website niet gelabeld.

De inhoud van de website zelf contrasteert voldoende met de achtergrond. De footer, het onderste gedeelte van de website, haalt de minimale contrastratio van 4,5:1 niet, deze is 3,87:1. De keuze voor een donkergrijze achtergrond met lichtgrijze tekst komt de leesbaarheid van de tekst niet ten goede.

Screenshot van de footer van de website van de PvdA, waarop het contrast tussen achtergrond en tekst niet voldoende is

De knoppen onderaan de website die gebruikers naar de social media van de PvdA sturen zijn voor gebruikers van een schermlezer niet te gebruiken. Dit komt doordat er gebruik is gemaakt van een ‘aria-hidden=”true”‘-attribuut in de broncode van dit onderdeel.

c. Context links (2.4.4)
De visuele opmaak van de tekst zorgt voor verwarring. Om nadruk te leggen op sommige onderdelen van de tekst is sommige tekst rood gekleurd. Echter is dit dezelfde opmaak als die gebruikt wordt voor hyperlinks. In onderstaande afbeelding is bijvoorbeeld ‘Nederland weer eerlijker’ en ‘Samen kunnen we dat’ niet klikbaar, maar zijn ‘per onderwerp’, ‘downloads’ en ‘interactieve boek’ wel klikbare hyperlinks. Dit is verwarrend voor de gebruiker.

Screenshot van de website van de PvdA waarop te zien is dat benadrukte woorden dezelfde kleur hebben als hyperlinks.

d. Voorleesfunctie op website?
Er is geen ingebouwde mogelijkheid om de geschreven tekst op te laten lezen.

e. Ondertiteling van video’s
De video die de PvdA over het verkiezingsprogramma gemaakt heeft is niet voorzien van ondertiteling. Slechts fragmenten van de gesproken tekst worden visueel afgebeeld in de video, waardoor de video niet te volgen is doven en slechthorenden.

f. Vergroten tot 200% en 400%?
De website is goed bruikbaar als deze vergroot wordt.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
De PvdA heeft wel een pagina gewijd aan de toegankelijkheid van de website. Hier benadrukt de partij dat het een belangrijk onderwerp is en op welke manier wordt gewerkt aan een toegankelijke website. Er is echter geen toegankelijkheidsverklaring geplaatst op deze pagina. 

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • De homepagina bevat een duidelijk overzicht van hun plannen (netjes genummerd) en info over wat corona met ons doet. Contact is mogelijk via sociale media en WhatsApp.
  • Per onderwerp worden hun plannen duidelijk toegelicht in een overzichtelijke lijst, dat is prettig. De taal is redelijk goed te lezen en te begrijpen.
  • Kandidatenlijst: Elk kamerlid en belangrijke leden vatten kort samen wat hun plannen zijn bij de PvdA. Dat is prettig en duidelijk te lezen.
  • De campagne-video is voorzien van ondertiteling en ze tonen ook veel woorden en zinnen in beeld om duidelijk te maken waarvoor ze staan. Dat geeft een duidelijke indruk wat voor plannen ze hebben en willen gaan regelen.

Niet goed: Minpunt is dat je goed moet zoeken naar de contactgegevens: onderaan staan logo’s van sociale media en WhatsApp. Er staat ook geen tolk op de video.

Cijfer: 8
De website is overzichtelijk en ze gebruiken duidelijke taal. Jammer dat er geen gebruik wordt gemaakt van een tolk.

3. PVV

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
De website van de PVV oogt niet het modernst, maar scoort niet slechter op de toegankelijkheidseisen. Voor de eerste test, de navigeren-via-het-toetsenbord-test, is de website als eerste van de onderzochte websites geslaagd. In onderstaande afbeelding is te zien hoe het huidige element wordt belicht. Er is geen extra navigatiemenu voor een toetsenbord ingebouwd in de website.

Screenshot van de homepagina van de website van de PVV, waarop te zien is dat je goed kunt navigeren met toetsenbord, doordat het huidige element wordt belicht.

b. Alt teksten, alternatief  (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
Afbeeldingen en de meeste hyperlinks zijn voorzien van een alternatieve beschrijving. Alleen vier hyperlinks naar andere websites onderin de footer hebben geen link tekst. De links worden in de linktekst beschreven, waardoor deze alsnog te begrijpen zijn voor gebruikers van een schermlezer. De zoekbalk rechts bovenin de website is echter niet voorzien van een label. 

c. Context links (2.4.4)
De website van de PVV is enigszins anders dan andere websites. Zo is er niet echt sprake van een concrete homepage met informatie, er worden losse berichten ingeladen op de website die onder, boven en naast elkaar staan. Hierdoor is het navigeren door de berichten niet gemakkelijk. De context van de hyperlinks is daarentegen wel vrijwel overal duidelijk.

d. Voorleesfunctie op website?
De website beschikt niet over een voorleesfunctie.

e. Ondertiteling van video’s
De video waarin het verkiezingsprogramma wordt besproken is voorzien van ondertiteling. Andere video’s, waarin bijvoorbeeld PVV politici in debat in de Tweede Kamer te zien zijn, zijn niet voorzien van ondertiteling.

f. Vergroten tot 200% en 400%?
De website van de PVV kan gebruikt worden als deze tot 200% en 400% vergroot wordt. De andere websites uit de test schalen mee met de grootte van het scherm. Op de website van de PVV gebeurt dit niet, waardoor het navigeren op de vergrootte versie minder gemakkelijk gaat. De website is wel nog helemaal te gebruiken, zij het wat ingewikkelder.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Er is geen toegankelijkheidsverklaring op de website gevonden.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed: Het verkiezingsprogramma wordt erg onoverzichtelijk gepresenteerd als een document.

Niet goed:

  • De homepagina maakt geen goede indruk, er staat een kandidatenlijst op met veel teveel namen. Een overzichtelijke weergaven van hun plannen ontbreekt.
  • Sociale-media-logo’s staan bovenaan. Er is contact mogelijk via e-mail, maar niet via WhatsApp.
  • Je moet alles door scrollen en zelf op zoek gaan naar onderwerpen, erg onoverzichtelijk. Er staan veel te lange toelichtingen per onderwerp. Doven zullen sneller afhaken bij het lezen van dit verkiezingsprogramma.

Cijfer: 5
Ik vind het een matige website. Er staat een kandidatenlijst op de hoofdpagina in plaats een overzichtelijke samenvatting van hun plannen. De taal is moeilijk te lezen en begrijpen voor doven.

4. SP

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
Wanneer een bezoeker op de website van de SP via het toetsenbord navigeert wordt er een extra menu aangeboden waarmee je direct naar de hoofdcontent kan navigeren. Echter is dit menu niet zichtbaar, maar werkt de hyperlink wel. Het huidige geselecteerde onderwerp wordt wel uitgelicht, waardoor de website goed te gebruiken is met slechts een toetsenbord.

b. Alt teksten, alternatief  (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
De combinatie SP-rood met SP-wit (4.42:1) voldoet nét niet aan het WCAG criterium (4,5:1), maar in de praktijk is dit verschil te verwaarlozen. Voor gebruikers van de website zal het rood en wit waarschijnlijk genoeg contrasteren. 

Als eerste site uit de test zijn alle afbeeldingen en links zijn voorzien van een alternatieve beschrijving. Hierdoor kunnen gebruikers van een schermlezer gemakkelijker door de website navigeren. Er is echter wel ruimte voor verbetering: het logo linksboven in de website heeft als alternatieve beschrijving ‘logo SP’, maar vertelt gebruikers niet dat ze hiermee naar de homepagina kunnen gaan.

c. Context links (2.4.4)
De website maakt gebruik van een overzichtelijk en rustig menu waardoor er gemakkelijk gebruik van te maken is. De hoeveelheid opties die de gebruiker krijgt voorgeschoteld kan wellicht wel overweldigend zijn. De hyperlinks op de homepage staan in een context waaruit blijkt waar de links naartoe gaan.

De website van de SP geeft in de menubalk weer op welk onderdeel de gebruiker zich momenteel bevindt. Dit is te zien in onderstaand screenshot. Alleen voor de optie ‘word lid’ werkt dit niet op de website. Tot dusverre was de VVD de enige partij die geen gebruik maakte van deze handige mogelijkheid. 

screenshot van de menubalk van de website van de SP, waarin 'Standpunten' geselecteerd is De SP heeft onderaan iedere pagina een link staan waarmee gebruikers met één klik naar de voorpagina kunnen gaan. Dit komt de toegankelijkheid van de website ten goede.

d. Voorleesfunctie op website?
De website is niet voorzien van een voorleesfunctie.

e. Ondertiteling video’s
De SP gebruikt bijna geen video’s op de website, daarom hebben we hun video’s op YouTube onder de loep genomen. We hebben steekproefsgewijs vijf willekeurige video’s gekozen (SP-journaal, momenten met Kees Slager, kerstboodschap, ons land moet eerlijker en KoolmeesCup). Geen van de video’s was voorzien van ondertiteling.

f. Vergroten tot 200% en 400%?
De website kan vergroot worden tot 400%, schaalt mee tijdens het inzoomen en is vergroot goed te gebruiken.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Op de website is geen toegankelijkheidsverklaring gevonden.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • Het verkiezingsprogramma wordt per onderwerp goed en kort toegelicht in tien aandachtspunten voor hun plannen. Dat is overzichtelijk.
  • De taal is redelijk goed te begrijpen.
  • Het is mogelijk om via mail en WhatsApp contact op te nemen.

Niet goed:

Geen campagne-video.

Cijfer: 6,5
Ik vind de website matig, de hoofdpagina is rommelig en er is geen campagne-video te vinden.

5. CDA

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
Als eerste in deze test beschikt het de website van het CDA over een goed functionerende knop die gebruikers van een toetsenbord direct naar de hoofdcontent stuurt. Dit is te zien in de linkerbovenhoek van de onderstaande afbeelding.

Screenshot van de header van de website van het CDA, met in de linker bovenhoek een knop 'Ga direct naar de inhoud' Daarnaast is het zeer duidelijk op welke knop gebruikers van een toetsenbord zich bevinden. De huidige knop wordt goed contrasterend belicht, zoals in onderstaande screenshot te zien is. Dit zorgt ervoor dat de website goed te gebruiken is met slechts een toetsenbord.


screenshot van de header van de website van het CDA waarin goed te zien is dat het geselecteerde element helder uitgelicht is voor toetsenbordgebruik b. Alt teksten, alternatief  (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
Vrijwel alle foto’s en hyperlinks zijn voorzien van een alternatieve beschrijving of label. Echter blijkt wel uit de test die je via Google’s Lighthouse kunt uitvoeren, dat meerder onderdelen van de site niet voldoen aan de minimale contrastratio. Het CDA heeft hier een eenvoudige oplossing voor geboden: een knop voor een versie van de website in hoog contrast. Hiermee kunnen gebruikers zelf kiezen hoe zij de website willen ervaren. 

c. Context links (2.4.4)
De website is op een overzichtelijke manier ingericht, hierbij is ook rekening gehouden met de context waarin de links staan. 

d. Voorleesfunctie op website?
Niet alleen is de website van het CDA de eerste site tot dusverre die een voorleesfunctie op de website heeft, ook kunnen woorden opgezocht worden in een online woordenboek en kan tekst vertaald worden naar andere talen. 

e. Ondertiteling van video’s
Van
vijf willekeurige video’s die gevonden zijn op de website van het CDA zijn er 4 voorzien van ondertiteling. De vijfde video is niet te begrijpen voor doven en slechthorenden.

f. Vergroten tot 200% en 400%?
De website is goed te gebruiken als deze tot 400% vergroot wordt. De knop ‘word lid’ blokkeert soms delen van de tekst omdat de knop naar verhouding zeer groot is. Hier kan wel omheen gescrolld worden, maar het is niet ideaal. 

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Er is geen toegankelijkheidsverklaring gevonden op de website van het CDA.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • Het verkiezingsprogramma wordt kort en overzichtelijk toegelicht.
  • Het programma is te downloaden.
  • De taal is redelijk goed te lezen.

Niet goed:

  • Soms zijn er te lange teksten bij een bepaalde onderwerp.
  • De homepagina is niet zo overzichtelijk en bevat teveel foto’s en informatie.
  • Contactgegevens zijn onduidelijk; je moet een contactformulier invullen, je mag alleen bij specifieke vragen mailen en er is geen gewone e-mail of WhatsApp contactmogelijkheid.
  • Geen campagne-video.

Cijfer: 6
De website is matig, hoofdpagina is niet overzichtelijk met teveel foto’s en informatie. Dove mensen zullen hier sneller afhaken. De contactgegevens zijn niet makkelijk te vinden en er is geen gewone email of WhatsApp-contactmogelijkheid.

6. D66

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
Op de website van D66 wordt een lichte focus aangebracht op het huidige element als een toetsenbord wordt gebruikt om door de site te navigeren. Tenminste, dit gebeurt voor de elementen in het hoofdmenu. De onderdelen onder de hoofdcontent zijn nauwelijks aan te klikken via het toetsenbord. Als een onderwerp wordt geselecteerd licht deze niet op, als deze oplicht is deze niet aan te klikken. 

gif van hoe je op de site van D66 niet alle onderdelen kunt selecteren met toetsenbord Wanneer de slider met uitgelichte berichten op de homepagina via het toetsenbord wordt gebruikt, ‘breekt’ de site en is het moeilijk om weg te komen. De website is zeer slecht bruikbaar met slechts het toetsenbord. Het resultaat van deze slider is te zien in onderstaand screenshot.

Screenshot van de home van D66, waarop te zien is dat het misgaat als je het toetsenbord gebruikt om te navigeren

b. Alt teksten, alternatief  (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
Google’s Lighthouse is gebruikt om de website te scannen op onderwerpen als alternatieve beschrijvingen, labels en contrast ratio’s. Als eerste website in deze test scoort D66 de volledige 100 punten. Dit betekent dat afbeeldingen zijn voorzien van beschrijvingen, knoppen en links labels hebben en de contrast ratio’s kloppen. Praktijkproblemen, zoals de navigatie via het toetsenbord, zijn uit deze automatische test niet op te maken.

c. Context links (2.4.4)
De website van D66 is zeer overzichtelijk, rustig ingericht en duidelijk om doorheen te navigeren. Uit de context en de beschrijvingen van de hyperlinks en knoppen valt duidelijk op te maken wat het doel van deze interactieve elementen is.

d. Voorleesfunctie op website?
Er is geen voorleesfunctie gevonden op de website van D66.

e. Ondertiteling video’s
Omdat er op de website van D66 geen video’s zijn gevonden, zijn er vijf willekeurige video’s van het
YouTube kanaal van de partij getest. Vier van de vijf video’s zijn voorzien van ondertiteling. D66 heeft deze ondertiteling samen met de video geüpload, waardoor gebruikers zelf kunnen kiezen of ze deze aan of uit willen zetten. Handig!

f. Vergroten tot 200% en 400%?
De website is goed te gebruiken wanneer deze 400% vergroot is.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Er is geen toegankelijkheidsverklaring gevonden op de website van D66.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • Hoofdpagina is rustig, niet te opvallend. Er is nieuws en informatie te vinden.
  • De verkiezingsplannen staan er duidelijk op. Je kan elk onderwerp aanklikken en lezen.
  • Er zijn video’s over bepaalde onderwerp gemaakt, deze video’s zijn voorzien van ondertiteling. Dat is prettig voor doven.
  • De taal is redelijk goed te lezen.

Niet goed:

  • Jammer dat er geen contactgegevens bij staat. Voor contact moet je aanmelden en je e-mailadres opgeven.
  • Geen logo’s + links van sociale media.
  • Er is geen campagnevideo. De lijststrekker van D66 heeft wel haar voorwoord geschreven over haar plannen. Jammer dat er geen video hierover gemaakt is, dat zou handig zijn voor doven.
  • Website bevat lange teksten die soms moeilijk te begrijpen zijn voor doven.

Cijfer: 7
De website bevat goede informatie en is rustig zonder te veel foto’s, opvallende kleuren en te veel informatie. Het is alleen jammer van de missende contactgegevens en de ontbrekende video van de lijsttrekker.

7. ChristenUnie

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
Op de website van de ChristenUnie (CU) verschijnt geen extra menu voor gebruikers van een toetsenbord, maar het huidige element wordt wel extra belicht. De mate waarin dit duidelijk is voor gebruikers van een toetsenbord verschilt per element. Knoppen zijn duidelijker belicht dan afbeeldingen dat zijn, maar het is wel met het blote oog waar te nemen.

b. Alt teksten, alternatief  (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
Over het algemeen scoort de website van de ChristenUnie redelijk goed op de automatische toegankelijkheidstesten. Qua contrast ratio werkt de combinatie ChristenUnie-lichtblauw met de witte achtergrond niet optimaal. Deze haalt met een ratio van 2,61:1 niet de minimale contrast ratio volgens de WCAG, welke 4,5:1 is. Deze kleurencombinatie wordt niet alleen voor de onderstaande knoppen gebruikt, maar komt overal op de website terug.

screenshot van de website van de ChristenUnie waarop te zien is dat het lichtblauw te weinig contrasteert met het wit

Op de homepage van de website wordt nog één toegankelijkheidsfout gemaakt. De hyperlinks naar de vier opties op de homepage (‘verkiezingsprogramma’, ‘kandidatenlijst’, ‘geef voor de campagne’ en ‘congres 30 januari’) zijn niet voorzien van een unieke naam. Hierdoor is het voor gebruikers van een schermlezer niet begrijpelijk. 

c. Context links (2.4.4)
Vanuit de beschrijvingen van links, knoppen en andere interactieve elementen is het duidelijk wat de gebruiker kan verwachten. 

d. Voorleesfunctie op website?
Op de website van de CU is geen voorleesfunctie gevonden.

e. Ondertiteling video’s
Op de homepage is recent een video geplaatst. Deze is niet voorzien van ondertiteling. Op het
YouTube kanaal van de ChristenUnie is zo’n 40% van de video’s voorzien van ondertiteling. 

f. Vergroten tot 200% en 400%?
Wanneer de website wordt vergroot tot 250% of hoger werkt het menu niet meer. Er kan niet doorheen gescrolld worden, waardoor de onderste opties in het menu niet klikbaar of zichtbaar zijn. De overige delen van de website werken wel als de website 400% vergroot is.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Op de website van de CU is geen toegankelijkheidsverklaring gevonden.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • De hoofdpagina ziet er goed uit, met overzichtelijke informatie en onderwerpen.
  • Er worden contactgegevens vermeld.
  • De verkiezingslijst is goed en kort beschreven per onderwerp (genummerd). Dat is duidelijk en makkelijk te lezen voor dove mensen. Het is bovendien handig dat de standpunten op alfabetische volgorde zijn gezet. Zo kunnen mensen sneller een onderwerp kiezen en lezen.
  • Over de partij vind je ook video’s die automatisch naar YouTube leiden. De video’s zijn voorzien van ondertiteling, zelf gemaakt door de CU, dat is een pluspunt.

Niet goed: Jammer dat er van een aantal geïnterviewde mensen te lange teksten staan. Als dit video’s waren, voorzien van ondertiteling maakt dit het makkelijker te begrijpen voor doven.

Cijfer: 7,5
De website ziet er goed en overzichtelijk uit. Je kan makkelijk informatie en contactgegevens vinden. De video’s zijn gemaakt met informatie over de verkiezingslijst, voorzien van de ondertiteling.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • Hoofdpagina ziet er redelijk uit, met duidelijk informatie. Iets te veel opvallende foto’s, wat kan afleiden.
  • Contactgegevens staan er duidelijk op, je kan mailen of een WhatsApp sturen. Dat is prettig.
  • De standpuntenlijst staan erg duidelijk en overzichtelijk vermeld. Per onderwerp kan je kort een samenvatting lezen. Dat is prettig voor doven.

Opvallend: Er is een campagnevideo (wel lang: 45 minuten!), die voorzien is van ondertiteling.

Cijfer: 7,5
Er zijn weinig minpunten te melden, behalve dat de hoofdpagina iets te veel opvallende foto’s bevat. Dat kan afleiden. Voor de rest is het een prima website, met overzichtelijke en duidelijke informatie over de plannen van GL.

9. SGP

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
Op de website van de SGP is zichtbaar rekening gehouden met digitale toegankelijkheid. Wanneer een gebruiker van een toetsenbord op de website komt, verschijnt er direct de extra optie om de tekstgrootte aan te passen. Deze optie is te zien in onderstaand screenshot. 
Een verbeterpunt voor de partij is het toepassen van (oranje) contrast om de geselecteerde optie (groter of kleiner lettertype) heen. Momenteel wordt er met twee tinten blauw gewerkt, zoals ook te zien is in onderstaande afbeelding.

screenshot van de SGP website, waarop je kunt zien dat ze je aanbieden de tekst te vergroten De website is verder redelijk te gebruiken met slechts het toetsenbord. Op verschillende plekken op de homepage zou de SGP meer contrast kunnen toepassen, zodat het duidelijk is welk onderdeel geselecteerd wordt.

b. Alt teksten, alternatief (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
De automatische test via Google Chrome’s Lighthouse laat zien dat er twee knoppen, één afbeelding en vijf links op de homepage zonder toegankelijke naam zijn. Deze zijn voor gebruikers van een schermlezer niet begrijpbaar.

Helaas voor de grafisch vormgevers van de partij voldoen de combinaties SGP oranje-wit en oranje-donkerblauw niet aan de webrichtlijnen van de WCAG rondom dit onderwerp.

c. Context links (2.4.4)
De SGP heeft de webrichtlijnen van de WCAG rondom de context van hyperlinks en knoppen goed begrepen. Vrijwel iedere knop is voorzien van een unieke tekst, zoals ‘Ik wil lid worden’, ‘Doneer nu’ en ‘Bekijk onze standpunten’. Hierdoor is het voor de bezoeker duidelijk wat de functie van deze knoppen is. 

d. Voorleesfunctie op website?
Op de website van de SGP is geen voorleesfunctie gevonden.

e. Ondertiteling video’s
Er zijn willekeurig vijf video’s van het YouTube kanaal van de SGP getest op het wel of niet hebben van ondertiteling. Van deze video’s was één video voorzien van ondertiteling. 

f. Vergroten tot 200% en 400%?
De website is goed bruikbaar als deze tot 400% is vergroot. Het menu blijft werken, het uitklapbare gedeelte hiervan ook en de inhoud van de homepage zelf blijft zichtbaar en klikbaar.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Op de website van de SGP is geen toegankelijkheidsverklaring gevonden.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • Er staat verschillende informatie op de hoofdpagina, het ziet er prima uit.
  • Contactgegevens: Er zijn verschillende e-mailadressen waar je naar kunt mailen, een WhatsApp-nummer mist.

Niet goed: Er zijn video’s, maar ze zijn niet voorzien van ondertiteling. Dat is echt slecht en maakt het niet te volgen voor doven.

Cijfer: 5
De tekst is kort en ‘zakelijk’ geschreven. Geen van de video’s zijn voorzien van ondertiteling. Doven zullen hier sneller afhaken. Op zondag is het niet mogelijk om hun website te bekijken (“Op zondag doen we niet aan politiek”).

10 Partij voor de Dieren

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
Gebruikers van een toetsenbord krijgen geen extra mogelijkheden aangeboden bij de website van de Partij voor de Dieren (PvdD), zoals bij GroenLinks en het CDA wel gebeurt. De mate waarin het huidig geselecteerde onderdeel duidelijk is, verschilt sterk per onderdeel van de website. In de header is het contrast tussen de knoppen klein, zoals in onderstaande screenshot te zien is. Op andere plekken van de homepage is er meer contrast aangebracht tussen het geselecteerde object en de andere onderdelen van de pagina.

screenshot van de website van de partij van dieren waarop te zien is dat

b. Alt teksten, alternatief (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
De website van de Partij van de Dieren maakt, net als die van GroenLinks, veel gebruik van de kleurencombinatie groen-wit. Omdat het groen van de PvdD donkerder is, voldoet de contrast ratio hier wel aan de webrichtlijnen van de WCAG. De enige contrast ratio’s op de homepage die niet aan de WCAG voldoen, zijn de oranje knoppen met witte tekst (2,65;1) die je ook hierboven in de afbeelding ziet.

Vrijwel alle foto’s, knoppen en links op de homepage zijn voorzien van een beschrijving voor gebruikers van een schermlezer. Alleen de de links achter de foto’s van de fractievoorzitter en de Tweede Kamerleden zijn niet gelabeld. Dit geldt ook voor de oranje knoppen op de website. Omdat er wel tekst in de knoppen staat, wordt deze wel opgelezen door schermlezers. 

c. Context links (2.4.4)
Op het gebied van webrichtlijn 2.4.4 (over de context van hyperlinks) is er voor de PvdD ruimte voor verbetering. Zo staat in praktisch alle knoppen op de homepage ‘lees verder’. Dit zou kunnen worden vervangen door tekst over de pagina achter de knop, bijvoorbeeld ‘Lees waarschuwing Europees Onderzoeksrapport’. 

d. Voorleesfunctie op website?
Er is geen voorleesfunctie gevonden op de website van de PvdD.

e. Ondertiteling video’s
Voor de ondertiteling-test zijn vijf willekeurige video’s van het YouTube kanaal van de PvdD geselecteerd. Van de video’s waren er twee voorzien van ondertiteling. Een pluim voor de PvdD, het partijpogramma is op YouTube ook in gebarentaal geplaatst.

f. Vergroten tot 200% en 400%?
De website is goed bruikbaar als deze tot 400% vergroot is. Functie als het uitklapbare menu, knoppen en links werken naar behoren en de tekst is goed te lezen.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Er is geen toegankelijkheidsverklaring gevonden op de website van de PvdD.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • Hoofdpagina ziet er netjes en rustig uit met overzichtelijke informatie. Het verkiezingsprogramma is makkelijk te vinden.
  • De standpunten zijn goed ingedeeld per onderwerp en met een korte toelichting. Dat is makkelijk om te lezen en te begrijpen, wat belangrijk is voor de dove medemens.
  • Er is de mogelijkheid om te chatten: dat is pluspunt.

Niet goed: Jammer dat er geen campagne-video is.

Cijfer: 8
De website ziet er netjes en rustig uit. Het is goed leesbaar en de informatie is makkelijk te vinden.

11. 50PLUS

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
Voor bezoekers van de website van 50PLUS die op een toetsenbord zijn aangewezen in plaats van de muis zal navigeren door de website een moeilijke opgave zijn. Ongeveer 1 op de 10 elementen wordt uitgelicht als deze geselecteerd wordt. Voordat de opties in de header aangeklikt kunnen worden, moet er eerst 6 keer op tab geklikt worden. 

De website is praktisch niet te gebruiken wanneer slechts het toetsenbord wordt gebruikt. Webrichtlijnen 2.1 en 2.4.1 worden door de website van 50PLUS dus niet gehaald.

b. Alt teksten, alternatief (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
De drie afbeeldingen/hyperlinks die hieronder besproken worden, zijn niet voorzien van een beschrijving. Hierdoor is het met een schermlezer moeilijk om te begrijpen waar de link de bezoeker naartoe stuurt.

Verder gebruikt 50PLUS lichtgrijze letters op een witte achtergrond. De contrast ratio van deze kleurencombinatie (2,68:1) voldoet niet aan de webrichtlijnen van de WCAG (4,5:1). Hetzelfde rijtje met opties is in de broncode als een lijst (<li>) opgebouwd. Maar, er is in de code niet gespecificeerd om wat voor lijst het gaat (<ul> of <ol>). Schermlezers hebben deze specificering nodig om op een logische manier door de content te kunnen navigeren.

c. Context links (2.4.4)
Net als bij de Partij voor de Dieren valt er voor 50PLUS winst te pakken wat betreft de context van knoppen en links. Het grootste deel van de knoppen heeft als titel ‘lees meer…’. Daarnaast zijn er meerdere pagina’s die alleen door te klikken op een afbeelding te bereiken zijn. Er wordt hier geen gebruik gemaakt van een tekstuele hyperlink of een knop. De links van de afbeeldingen zijn niet voorzien van een beschrijving, waardoor het nog moeilijker wordt om je weg te vinden op de website. De knoppen staan in onderstaande screenshot weergegeven.

screenshot van de website van de partij 50plus, waarin te zien is dat sommige onderdelen alleen te bereiken zijn door te klikken op een afbeelding d. Voorleesfunctie op website?
Er is geen voorleesfunctie op de website van 50PLUS gevonden.

e. Ondertiteling video’s
Van de vijf willekeurig geselecteerde video’s van het YouTube kanaal van 50PLUS waren er drie voorzien van ondertiteling.

f. Vergroten tot 200% en 400%?
De website van 50PLUS werkt naar behoren als deze tot 400% vergroot is. De tekst blijft leesbaar, het menu blijft werken en de website kan normaal gebruikt worden.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Er is geen toegankelijkheidsverklaring op de website van 50PLUS gevonden.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

Het verkiezingsprogramma staat er helder op. Er staan wel lange teksten in met toelichting, bijvoorbeeld over koopkracht. Het is lastig te lezen voor doven.

Niet goed:

  • De standpunten zijn met moeilijke taal beschreven.
  • Er is geen campagne-video. De doven zullen hier snel afhaken.

Cijfer: 6
Er wordt lastige taal gebruikt, dat is moeilijk voor doven. Ook is er geen campagne-video te zien op de site.

12. DENK

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
De website van DENK is moeilijk te gebruiken met een toetsenbord. Niet alleen worden geselecteerde onderdelen niet uitgelicht, ook wordt belangrijke content overgeslagen. De hoofdinhoud van de pagina, namelijk het verkiezingsprogramma en standpunten, kunnen niet via het toetsenbord geselecteerd worden. De belangrijkste informatie is dus niet toegankelijk voor gebruikers van een toetsenbord.

screenshot van de website van Denk, waarin te zien is dat het contrast te laat is b. Alt teksten, alternatief (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
DENK gebruikt lichtgrijze achtergronden met donkergrijze tekst. Deze combinatie contrasteert niet voldoende om WCAG richtlijn 1.4 te halen. 

Omdat een groot gedeelte van de afbeeldingen en links niet is voorzien van een beschrijving of label is het niet mogelijk om de website te gebruiken met een schermlezer. Daar komt bij dat het partijprogramma als afbeeldingen geüpload. Schermlezers kunnen de tekst hieruit niet herkennen en dus niet voorlezen. 

c. Context links (2.4.4)
De knoppen en hyperlinks op de website zijn voorzien van een logische beschrijving. Zo heten knoppen ‘desktopversie ‘denk anders’ in plaats van ‘lees meer’. De website heeft het selecteren van tekst of de functies van de rechtermuisknop onmogelijk gemaakt. Hierdoor kunnen pagina’s niet in andere tabbladen geopend worden en kan tekst niet gekopieerd worden om in een ander tabblad of tekstverwerkingsprogramma te bekijken. 

d. Voorleesfunctie op website?
Op de website van DENK is geen voorleesfunctie gevonden.

e. Ondertiteling video’s
Van de vijf willekeurig geselecteerde video’s op het YouTube kanaal van DENK was er geen één voorzien van ondertiteling.

f. Vergroten tot 200% en 400%?
Vanaf een vergroting van 200% is het menu niet meer te gebruiken. De onderste onderdelen van het navigatiemenu zijn niet aan te klikken. Ook is het moeilijker om uit het menu te komen als de website vergroot is.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Op de website van DENK is geen toegankelijkheidsverklaring gevonden.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • De hoofdpagina ziet er netjes en geordend uit. Je ziet meteen een campagne-video, maar die is niet voorzien van ondertiteling.
  • Het verkiezingsprogramma: er is een digitaal boekje wat je kan doorbladeren en lezen. Deze bevat goede en duidelijke taal, prettig voor de doven te lezen.
  • Contactgegevens: het is handig dat je per locatie kan mailen met de leden in je buurt kan communiceren.

Niet goed:

  • Video niet voorzien van ondertiteling
  • Geen mogelijkheid om te WhatsAppen of chatten.

Cijfer: 7
De gebruikte taal is helder, dat is fijn. Wel mist ondertiteling en een aantal contactmogelijkheden.

13. Forum voor Democratie

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
De website van het Forum voor Democratie (FVD) is niet te gebruiken met alleen een toetsenbord. Er zijn slechts enkele knoppen die belicht worden als deze geselecteerd worden, bij de de overige onderdelen van de site gebeurt dit niet. Voor gebruikers van een toetsenbord is het al onmogelijk om bij deze knoppen te komen, omdat de website niet mee scrollt als er via de tab-toets genavigeerd wordt. 

b. Alt teksten, alternatief (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
De kleurencombinatie groen-wit die gebruikt wordt voor knoppen op de website van het FVD voldoet niet aan de WCAG richtlijn. De contrast ratio is met 3,06:1 te laag.

De onderdelen van de webformulieren op de website zijn niet op een juiste manier gelabeld. Hierdoor is het voor schermlezers niet mogelijk om het doel van de formulieren op te lezen. 

c. Context links (2.4.4)
Van de meeste links en knoppen op de website is duidelijk wat het doel is. Zo zijn knoppen gelabeld met ‘meer nieuws’ en ‘meer events’, waardoor het direct duidelijk is wat de gebruiker kan verwachten.

d. Voorleesfunctie op website?
Op de website van het FVD is geen voorleesfunctie gevonden.

e. Ondertiteling video’s
Van de vijf video’s van het Forum op Youtube, zijn er geen ondertiteld.

f. Vergroten tot 200% en 400%?
Als de website wordt vergroot, is het menu vanaf 200% niet meer bruikbaar. De onderste opties in het menu zijn niet klikbaar. 

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Op de website van het FVD is geen toegankelijkheidsverklaring gevonden.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • De hoofdpagina ziet er redelijk uit, er staat allerlei informatie op. De standpunten zijn makkelijk te vinden. Er staat wel veel informatie over de standpunten.
  • De toelichting is redelijk goed geschreven. Je moet wel goed de tijd nemen om rustig te lezen en het te begrijpen.
  • Er is een e-mailadres en een WhatsApp-nummer te vinden.

Niet goed:

  • Jammer dat er geen campagne-video is

Cijfer: 7
De tekst op de website is goed te volgen en het partijprogramma is overzichtelijk. Wel jammer dat er geen video’s zijn. Dat is voor doven niet prettig.

Eerste inzichten in de W3C Accessibility Guidelines (WCAG) 3.0 gepubliceerd

Door Apps & Websites, WCAG, Wetgeving Geen Reacties

De richtlijnen rondom digitale toegankelijkheid hebben vanaf het ontstaan in 1998 een lange weg bewandeld. Waar de techniek achter websites en apps verbetert en verandert, moeten de richtlijnen rondom een toegankelijk internet uiteraard ook regelmatig geüpdatet worden. De huidige versie van deze richtlijnen, de W3C Accessibility Guidelines (WCAG) is 2.1. In een vorig artikel was al te lezen over de verwachte update naar de WCAG 2.2

De mensen achter het World Wide Web Consortium (W3C) zitten niet stil. Naast de geplande update naar versie 2.2 in juni is er nu ook een eerste werkversie bekend gemaakt van de geheel vernieuwde WCAG 3.0! De belangrijkste ‘take-aways’ van deze werkversie worden in dit artikel besproken.

Iemand achter de laptop praat in gebarentaal met twee mensen via een videotool

Doelen van de WCAG 3.0

We zeiden het al eerder: het ironische van de webrichtlijnen van de WCAG is dat deze zelf niet toegankelijk zijn. De criteria zijn moeilijk te beschrijven, de website van de W3C kent weinig tot geen illustrerende afbeeldingen en er wordt weinig context geboden. Dit is de reden waarom Digitaal Toegankelijk.nl de webrichtlijnen op een toegankelijke manier heeft beschreven.

Wij waren niet de enige met opbouwende kritiek over de huidige webrichtlijnen. De W3C lijken die kritiek nu ter harte te nemen. Eén van de belangrijkste doelen die gesteld is voor de nieuwe versie van de WCAG is namelijk om de richtlijnen makkelijker begrijpbaar te maken. Dit zijn de doelen van de vernieuwde WCAG 3.0 op een rijtje:

  • De webrichtlijnen moeten gemakkelijker te leren en te begrijpen zijn.
  • Er moet gebruik worden gemaakt van verschillende typen richtlijnen, zodat er meerdere soorten behoeften van internetters met een beperking ondersteund kunnen worden.
  • De flexibiliteit van de richtlijnen moet omhoog, zodat er sneller geschakeld kan worden op het moment dat de technologie vernieuwt. 
  • De groep gebruikers die moet profiteren van de voordelen van de WCAG 3.0 moet nog diverser zijn dan die van de huidige versie.
  • Als laatste doel moeten de webrichtlijnen meer op de ‘echte wereld’ afgestemd worden en minder door machines bepaald gaan worden. Dit komt erop neer dat kleine foutjes die door een algoritme als kwalijk bestempeld worden, straks niet meer zo zwaar mee zullen tellen. De gebruiker staat straks centraal, zoals het hoort!

Wanneer wordt de WCAG 3.0 ingevoerd?

Voorlopig zal het internet nog even moeten wachten op de nieuwe webrichtlijnen. De aandacht is eerst op een update van de WCAG 2.1 gericht. De verwachting is dat de WCAG 2.2 rond juni ingaat. De publicatie van de compleet vernieuwde WCAG 3.0 staat op zijn vroegst eind 2023 op het programma. De complete werkversie van de WCAG 3.0 is te bekijken op de website van het World Wide Web Consortium. Gebruikers en developers worden aangemoedigd om feedback achter te laten op deze versie. 

 

In gesprek met Kees Verhoeven over digitale toegankelijkheid

Door Apps & Websites, Wetgeving Geen Reacties
Kees Verhoeven (bron: Wikipedia)

Kees Verhoeven is in de afgelopen 10 jaar in de Tweede Kamer actief geweest voor D66. In de Kamer was hij onder andere verantwoordelijk voor ICT, Privacy en Cyberveiligheid. Vincent van Digitaal Toegankelijk.nl ging met Kees Verhoeven in gesprek over het belang van digitale toegankelijkheid, de rol van de politiek in de inclusieve samenleving en zijn eigen toekomst nu hij heeft aangekondigd niet terug te keren in de Tweede Kamer.

De afgelopen 10 jaar heeft u in de Tweede Kamer de digitale belangen van Nederland verdedigd. Uw focus op het digitale aspect is goed te merken. Hoe is deze motivatie ontstaan? 

Dat is eigenlijk heel langzaam gegaan, ik heb een achtergrond in het midden- en kleinbedrijf en ging vooral de Kamer in om hun belangen via Economische Zaken en ondernemerschap te dienen. Maar in de economie-portefeuille zaten ook een aantal digitale vraagstukken, zoals netneutraliteit en het downloadverbod. Langzaam maar zeker ben ik mij daar steeds meer in gaan verdiepen. 

Digitale toegankelijkheid van overheidswebsites

Digitaal Toegankelijk.nl zet zich in voor een toegankelijker internet. Dit doen we onder andere door onderzoeken uit te voeren naar hoe het staat met de toegankelijkheid van het web. Uit één van deze onderzoeken bleek dat ondanks de wettelijke verplichting, ruim 70% van de overheidswebsites niet digitaal toegankelijk is. 

Wat kan de overheid doen om ervoor te zorgen dat deze meerderheid alsnog aan de slag gaat? 

Ten eerste vind ik het belangrijk dat de communicatie van overheden voor iedereen toegankelijk is. De laatste tijd is er een trend zichtbaar, waarbij overheden veel communiceren via private diensten. Aan de ene kant is dit logisch, want communicatie vanuit de overheid is belangrijk en moet goed gebeuren. Aan de andere kant zie je ook dat deze kanalen voor mensen een beperking kunnen zijn. Ik vind dat de overheid zo veel mogelijk moet publiceren via publieke kanalen, die voor iedereen toegankelijk zijn.

Een vergelijking met de televisie kan gemaakt worden. Bij de TV geldt namelijk dat een aantal zenders verplicht in het pakket moet worden aangeboden, zodat iedereen deze zenders kan zien. Dat zou ook zo moeten zijn voor bepaalde online kanalen. 

twee mensen op een bank met een afstandsbediening

Hoe kunnen ambtenaren en webdevelopers volgens u aangemoedigd worden om websites daadwerkelijk toegankelijk te maken? 

Als je tegen iemand zegt dat ‘de toegankelijkheid van de website beter kan’, zullen ze het daar waarschijnlijk mee eens zijn. Maar tegelijkertijd zal de prioriteit in hun werk daar niet altijd liggen. In de praktijk wordt de juistheid van de inhoud als belangrijker ervaren. Je ziet vaak dat, met name op ambtelijke afdelingen, de vrees aanwezig is dat er iets op de site geplaatst wordt dat niet klopt. 

Kortom, ik denk dat ze vooral heel erg met de inhoud bezig zijn, wat ik begrijp, maar dat daarnaast de leesbaarheid, toegankelijkheid, of de manier waarop de informatie verspreid wordt, onbewust minder belangrijk wordt gevonden.

Is er volgens u een manier om digitale toegankelijkheid hoger op de agenda van ambtelijke afdelingen te zetten?

Ik denk dat dat te maken heeft met het blijven hameren op het belang van brede toegankelijkheid. Dit is dus ook aan partijen zoals Digitaal Toegankelijk.nl, maar ook aan de politiek. De behandeling van burgers door de overheid is gelukkig een belangrijker onderwerp aan het worden. Goede bereikbaarheid hoort daar zeker bij.

Toegankelijkheid van commerciële diensten

De overheid is gelukkig niet de enige die zich hard maakt voor meer digitale toegankelijkheid. Ook het bedrijfsleven zet flinke stappen. Dat moet ook wel, want In 2025 gaat de European Accessibility Act van kracht. Dit betekent dat onder andere geldautomaten, financiële diensten en e-commerce-bedrijven digitaal toegankelijk moeten worden. Wat denkt u dat er nodig is om dit doel te bereiken?

Bij commerciële diensten speelt de kosten-baten vraag vaak een rol. Dus de vraag of het loont om een product of dienst voor iedereen toegankelijk te maken. Een bedrijf zou kunnen concluderen dat het niet lonend is om de laatste 5% van de mensen ook te bereiken met hun dienst, omdat die 5% misschien wel 20-25% van de investeringen kost.

“Een bedrijf wil natuurlijk in eerste instantie voor zoveel mogelijk mensen bereikbaar zijn. Maar als er met 20% van de kosten 80% van de mensen bereikt kan worden, zal een bedrijf daarvoor kiezen.”

Bij de overheid daarentegen is het bereiken van iedereen in de samenleving een morele plicht. Als bepaalde mensen niet bereikt kunnen worden met informatie over corona, dan snijdt de overheid zichzelf daarmee in de vingers. 

Dus bij commerciële instellingen gaat het om een heel andere vraag. Dan moet je je als overheid afvragen of iets een nutsdienst is, waar je niet zonder kan. Als dat zo is kun je afdwingen dat die commerciële bedrijven hun toegankelijkheid verbeteren. 

Een bedrijf wil natuurlijk in eerste instantie voor zoveel mogelijk mensen bereikbaar zijn. Maar als er met 20% van de kosten 80% van de mensen bereikt kan worden, zal een bedrijf daarvoor kiezen. Terwijl een overheid vanuit de publieke taak, veel verder moet gaan in het bereiken van mensen. Misschien dat er dus hier en daar eisen aan de digitale toegankelijkheid van bedrijven met nutsfuncties moeten worden gesteld.

Hand met pinpas

Kunt u een voorbeeld geven van zulke eisen vanuit de overheid?

Een goed voorbeeld is het bancaire verkeer. In de Tweede Kamer zijn daar vaak discussies over gevoerd waarbij de vraag is ‘moet iedereen digitaal bankieren’ of ‘moet het nog steeds mogelijk zijn om naar de bank te gaan en daar je transacties te verrichten’. Hetzelfde geldt voor het brievenbus netwerk. Zorg je dat iedereen een mail kan sturen via een privaat bedrijf, of houdt je daarnaast de mogelijkheid voor briefverkeer in stand? 

De mening van de Kamer is altijd geweest ‘er moet ook altijd een niet-digitaal alternatief zijn’. Soms zal dat dus ook geleverd moeten worden door de banken, die duidelijk een nutsfunctie hebben. Zij kunnen niet zomaar hun kantoren opheffen.

In de Tweede Kamer benadrukt u het belang van digitale toegankelijkheid. Hoe wordt er in de politiek gereageerd op initiatieven op dit gebied? 

Er zijn partijen die het onderwerp heel belangrijk vinden, maar er zijn ook partijen die het gevoel hebben dat de verantwoordelijkheid bij de mensen zelf ligt. Ik vind dat je de balans moet zoeken en ervoor moet zorgen dat iedereen zaken kan blijven doen met de overheid.

U was lid van de tijdelijke commissie Digitale toekomst. Kunt u de reden achter het ontstaan van deze commissie toelichten?

Het vraagstuk van toegankelijkheid, als onderdeel van een veel breder vraagstuk op het gebied van digitalisering, werd door de politiek te weinig geadresseerd. Of het nu gaat om overheidsdiensten, de grote techbedrijven, cyber security-vraagstukken of de economische digitale positie van Nederland in de wereld; er zijn zoveel onderwerpen waarbij het ongelofelijk belangrijk is dat digitalisering in goede banen wordt geleid. 

De politiek heeft zich daar eigenlijk te weinig mee bezig gehouden de afgelopen jaren. Daarom hebben wij met een aantal collega’s het initiatief genomen om te kijken of we meer grip konden krijgen op het digitaliseringsvraagstuk. Hieronder valt dus ook het onderdeel waar Digitaal Toegankelijk.nl zich hard voor maakt. Waarschijnlijk is het zo dat er na de verkiezingen een vaste kamercommissie digitalisering komt, waarbinnen alle grote digitale onderwerpen zullen worden behandeld. Dat is belangrijk, omdat het de afgelopen jaren vaak versnipperd aan bod kwam.

De commissie heeft onderzoeken uitgevoerd naar kansen en bedreigingen op het gebied van digitalisering. Wat waren de belangrijkste uitkomsten van het onderzoek?

Vooral de kennispositie van de Kamer is belangrijk. De Kamer kan alleen handelen wanneer er voldoende kennis beschikbaar is over het onderwerp. Daar heeft het in de afgelopen jaren nog wel eens aan ontbroken. Dat maakte de discussies vaak een beetje verwarrend en ongrijpbaar.

Vaak verzandde de discussie in details en daardoor werden er geen goede keuzes gemaakt. De kennispositie die de commissie kan behalen en het begrijpen van technologie is heel belangrijk om goede politieke grenzen te stellen en bij te kunnen sturen.

laptop met code

Een van de aanbevelingen aan de Tweede Kamer namens de tijdelijke commissie was het in het leven roepen van een vaste commissie voor Digitale Zaken. Onlangs werd bekend dat deze motie is aangenomen, gefeliciteerd! Waar zal deze commissie zich volgens u in de toekomst mee bezighouden?

Digitalisering is een integraal en veelomvattend onderwerp. Het is relevant voor het onderwijs, de zorg, defensie en de infrastructuur en speelt in alle verticale vakministeries van de Nederlandse overheid een rol. De commissie die gevormd moet worden, moet dus net als bijvoorbeeld de commissie Europese Zaken, de grote digitale hoofdlijnen zien te bepalen. 

Een voorbeeld is de discussie over 5G. Dat zijn de zendmasten die nodig zijn om nog sneller internet te krijgen. Bij de introductie van 5G speelt een economisch belang, een veiligheidsbelang en een gezondheidsbelang. Dat zijn drie onderwerpen die op drie verschillende plekken in de Kamer besproken zijn, zonder een afweging te maken tussen die drie belangen. Terwijl dat juist de kern is van politiek; om belangen af te wegen. Op die manier krijg je geïsoleerde politiek, dat moeten we zien te voorkomen. Daar is de commissie voor nodig.

Toekomst van digitale toegankelijkheid

Naast de huidige plannen wordt in de Tweede Kamer uiteraard ook naar de toekomst van digitale toegankelijkheid gekeken. Onlangs gaf u aan dat u zelf niet meer verkiesbaar bent in 2021. Hoe zou het overheidsbeleid op dit gebied er de komende jaren uitzien, als het volledig aan u zou liggen?

Ik vind de focusverschuiving van met een juridische blik kijken naar de communicatie, naar het betrekken van mensen bij de overheid, belangrijk. Het zou beter zijn als de overheid zich meer toelegt op hoe ze er daadwerkelijk voor de mensen kan zijn.

Een overheid die bang is om fouten te maken, is vaak helemaal geen goede overheid.

In dat kader zou je op het gebied van toegankelijkheid veel meer moeten investeren in de toegankelijkheid van informatie, in plaats van kijken of alles juridisch is afgedekt. Ik snap de beweging, maar dat maakt de overheid steeds angstiger. Een overheid die bang is om fouten te maken, is vaak helemaal geen goede overheid. Je moet ook fouten kunnen maken, mits je ze toegeeft en kan verbeteren. Nu is het zo dat wanneer je een fout hebt gemaakt, je kop eraf gaat, dus dan ga je je indekken. En indekken doe je op basis van inhoud, en misschien wel door minder toegankelijkheid te bieden. 

Dit vereist een omkering van de paradox; in een ideale wereld zou het zo moeten zijn dat de burger de overheid makkelijk kan bereiken. Tegelijkertijd zou de overheid makkelijk bereikbaar moeten zijn als er een fout gemaakt is. Zo zouden ethische hackers bijvoorbeeld makkelijker in gesprek moeten kunnen komen met de overheid.

Vanuit die benadering zou je dan als overheid ook moeten kunnen eisen dat iedere website op een goede manier toegankelijk is, dat dat getoetst wordt en dat sites die onvoldoende scoren ook daadwerkelijk verbeterd moeten worden. 

Zo te horen is het voor digitale toegankelijkheid jammer dat u in 2021 niet meer verkiesbaar bent.

Ik ben zelf wel blij met die keuze, maar dat komt doordat je na 10 jaar in de Tweede Kamer de behoefte hebt om verder te gaan. Waar ik me wel zorgen om maak is dat veel partijen hun digitale kamerleden zien vertrekken en dat er nog niet echt een nieuwe generatie tech-kamerleden op lijkt te staan. Daar zouden we op moeten letten.

In een recent interview gaf u aan dat uw plannen voor na de Tweede Kamer nog onzeker waren. Kunt u inmiddels wat meer vertellen over uw plannen? Wat zou u het liefste doen?

Ik ga zeker door met digitalisering. Dat is een iets wat ik zeker weet. Het onderwerp is nog lang niet af. Ik denk dat ik vanuit een andere positie ook weer andere resultaten kan bereiken. Of dat in het bedrijfsleven zou zijn, of meer in een soort private rol,weet ik nog niet. Maar dat ik doorga op het gebied van digitalisering is zeker.

Dat is goed om te horen! Heeft u een boodschap voor de mensen die met digitale toegankelijkheid bezig zijn?

Ik zou willen zeggen, ook voor jullie, blijf op die deur hameren. Blijf benadrukken hoe belangrijk het is dat iedereen, ook in het digitale tijdperk, toegang heeft tot de informatie en de diensten van de overheid. 

Hoe ReadSpeaker het internet dagelijks toegankelijker maakt

Door Apps & Websites Geen Reacties

Of het nu gaat om nieuws, websites, boeken of studiemateriaal, het kunnen lezen van tekst is van essentieel belang. Daadwerkelijk in staat zijn om te kunnen lezen is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Sommige lezers kunnen niet of niet goed genoeg tekst lezen. Voor anderen is het simpelweg eenvoudiger om een tekst te horen dan te lezen.

Voor deze mensen is de mogelijkheid om geschreven teksten te kunnen luisteren enorm belangrijk. Helaas staan technische problemen deze oplossing soms in de weg. Zo zijn bijvoorbeeld lang niet alle websites voorzien van een tekst-naar-spraak optie die geschreven tekst voorleest.

Een bedrijf dat ervoor zorgt dat steeds meer digitale producten voorzien zijn van de optie om geschreven tekst voor te lezen, is ReadSpeaker. ReadSpeaker is gespecialiseerd in tekst-naar-spraak oplossingen voor bedrijven en overheden en is wereldwijd actief. Inmiddels is het bedrijf gevestigd in 15 landen en levert het aan meer dan 10.000 klanten in 65 landen.

Digitaal Toegankelijk.com mocht Gerda Doevendans van ReadSpeaker enkele vragen stellen over de gang van zaken bij het bedrijf en hun blik op digitale toegankelijkheid. De demo van tekst-naar-spraak op de website van ReadSpeaker geeft een goed beeld van de mogelijkheden die deze oplossing biedt.

Foto van Gerda

Wat is het verhaal achter ReadSpeaker?

Ongeveer 20 jaar geleden is ReadSpeaker gestart door twee mannen in Zweden. Eén van hen is blind geboren. Samen vonden ze dat het toen opkomende internet een stuk toegankelijker zou moeten zijn voor mensen die blind of slechtziend zijn, of mensen die om een andere reden niet goed kunnen lezen. Zodiende werd de eerste ReadSpeaker webapplicatie om websites voor te lezen, geboren.

Hoe helptReadSpeaker om websites toegankelijker te maken?

Het is belangrijk om je website in te richten volgens WCAG 2.1. AA. Zodat deze beter toegankelijk wordt voor mensen met een functiebeperking, zoals bijvoorbeeld een visuele of auditieve beperking. Daarnaast is het heel belangrijk om ook bezoekers met een cognitieve beperking niet te vergeten. Een groot deel van de bevolking (18%) heeft moeite met lezen en dus problemen met het begrijpen van de teksten op websites. Denk aan laaggeletterden (1,5 miljoen), anderstaligen, licht verstandelijk gehandicapten, ouderen met verminderd zicht of mensen met andere leesproblemen zoals bijvoorbeeld dyslexie, afasie, beginnende dementie en NAH (Niet Aangeboren Hersenletsel).

Onze overheid maakt zich zorgen om deze grote groep, omdat die niet altijd mee kan komen in de vergevorderde digitalisering van de samenleving. Zij hebben veel minder informatie- en gezondheidsvaardigheden dan geletterden en vaker te maken met gezondheidsproblemen, werkloosheid, schulden en armoede. Het toevoegen van de voorleeshulp op de website – en dan wel op een logische, voor de gebruiker intuïtieve plek – kan helpen de content beter te begrijpen en geeft de groep meer zelfredzaamheid.

Welke oplossingen bieden jullie en voor wie?

Onze voorleeshulp voor webpagina’s, documenten en formulieren helpt mensen om de content op websites beter te begrijpen. Onze studietool TextAid helpt kinderen en studenten om gemakkelijker te studeren. De spraakproductie kan gebruikt worden voor allerlei omgevingen, zoals leerplatformen en als voice-over bij video. API’s en onze geïntegreerde toepassingen kunnen weer voor allerlei toepassingen worden gebruikt, zoals een voice-bot, telefonieomgeving, robots, games, auto’s of huishoudelijke apparatuur.

We zijn trots op het feit dat we voor elke toepassing een product of dienst kunnen leveren en dat we daarbij in heel veel gevallen ook nog wat kunnen bijdragen aan een inclusievere maatschappij.

Eén van de doelstellingen van ReadSpeaker is het bieden van tools die bijdragen aan meer digitale toegankelijkheid. Hoe ziet ReadSpeaker de toekomst van digitale toegankelijkheid voor zich?

We verwachten dat niet alleen de overheid, publieke en educatieve sector en zorg, maar in de nabije toekomst alle sectoren beter digitaal toegankelijk moeten zijn. Een minimale vereiste zou het voldoen aan de WCAG richtlijnen moeten zijn. Daarnaast zal het nog belangrijker worden dat er expliciet aandacht is voor groepen met een cognitieve beperking, zoals de 1,5 miljoen laaggeletterden in Nederland, anderstaligen, ouderen met minder zicht en concentratie enzovoort.

We zien inmiddels ook voorbeelden van digitale toegankelijkheid in andere vormen. Denk aan de sprekende robot als buddy voor senioren, maar ook aan de audio-ondersteuning van digitale platformen van verschillende organisaties, omdat zij zich steeds meer richten op de zelfredzaamheid van de burger of de klant.

boek met het woord audio uitgesneden uit de bladzijden.

Is in jullie ogen de samenleving zich voldoende bewust van het belang van digitale toegankelijkheid?

Dat denk ik wel. Inclusie gekoppeld aan digitale toegankelijkheid is een steeds populairder onderwerp. Dat nog niet alle websites hieraan voldoen, is vaak geen onwil. De toegankelijkheid blijft niet achter doordat mensen niet bereid zijn er iets aan te doen. Het hapert vaak om andere redenen, zoals een tekort aan kennis of slagkracht.

Wordt Readspeaker alleen gebruikt voor het toegankelijk maken van websites?

Nee, de ‘tts voice’ (text-to-speech)-markt is in de afgelopen jaren alleen maar gegroeid. Denk bijvoorbeeld aan apparaten die je met je stem kan besturen. Van telefoons tot speakers, steeds meer dingen worden “smart”. Tekst-naar-spraak zit hier onlosmakelijk aan vast, want als iets moet kunnen spreken, dan moet het tekst naar spraak veranderen.

Steeds meer bedrijven en organisaties gaan hierdoor iets doen met “voice”, en dat is heel leuk om te zien! Applicaties die specifiek worden gemaakt voor de Google Assistent of een bedrijf dat een synthetische stem wil die past bij hun merkidentiteit. We zijn met allerlei projecten bezig omdat de ‘tts voice’ verzoeken steeds breder geworden zijn.

Uit wat voor soort organisaties bestaan jullie klanten?

Van oorsprong zijn veel van onze klanten overheids- en publieke organisaties, non-profits, educatieve uitgevers, scholen etcetera, maar doordat spraaktechnologie kwalitatief nog beter is geworden, worden deze toepassingen voor commerciële organisaties ook steeds relevanter.

Wat willen jullie in de toekomst nog verbeteren aan de software van ReadSpeaker?

We zijn constant bezig met verbeteringen en uitbreidingen op allerlei vlakken. De producten, diensten, stemmen en talen. Tekst-naar-spraak toepassingen vallen niet meer weg te denken uit onze maatschappij. Ook door Covid-19 zien wij een versnelde digitalisering, waarbij TTS een aansluiting kan vinden.

Meer informatie over ReadSpeaker is terug te vinden op de website. Benieuwd naar de mogelijkheden van de service? Via de demo kunnen verschillende stemmen geprobeerd worden met een eigen tekst.

Mensen met een beperking zijn niet alleen blind of doof

Door Apps & Websites, Auditieve Beperking, Cognitieve Beperking, Fysieke beperking, Taalberperking, Tips & Trics, Visuele Beperking Geen Reacties

Voor wie is digitale toegankelijkheid van belang?

Ondanks de toename in draagvlak is de waarde van digitale toegankelijkheid bij veel beleidsmakers, developers, marketeers en anderen nog steeds onduidelijk. Voor mensen zonder beperking is het moeilijk om te zich in te leven in de hindernissen die ontoegankelijke websites en apps daadwerkelijk met zich meebrengen. Onbekend maakt onbemind, zullen we maar zeggen. 

De groep Nederlanders met een beperking – die nu ongeveer 4 miljoen mensen groot is – wordt naar verwachting de komende jaren alleen maar groter. Wie zijn deze 4 miljoen Nederlanders? En, nog belangrijker, tegen welke drempels lopen zij aan?

Welke beperkingen zijn er eigenlijk?

De noemer ‘beperkingen’ is een parapluterm waaronder tientallen verschillende beperkingen vallen. Sommige van deze beperkingen zijn duidelijker zichtbaar (lichamelijke beperkingen), andere zijn minder zichtbaar (mentale beperkingen).

Je kunt de beperkingen als volgt onderverdelen:

Lichamelijke beperkingen

  • Auditieve beperkingen
  • Visuele beperkingen
  • Motorische beperkingen

Mentale beperkingen

  • Cognitieve beperkingen
  • Psychosociale beperkingen

Hieronder nemen we steeds één van deze beperkingsgroepen centraal, met uitzondering van psychosociale beperkingen, die worden in dit artikel niet behandeld. Per onderdeel wordt de grootte van de groep besproken, de struikelblokken die deze mensen online en offline tegenkomen en de belangrijkste oplossingen die developers kunnen implementeren. 

Auditieve beperkingen

Afbeelding van een oor met een oorbel erin
Afbeelding: oor met een oorbel

De eerste twee groepen uit dit overzicht zijn voor veel mensen de meest bekende beperkingen. Toch wordt er in de praktijk nog veel te weinig rekening gehouden met doven en slechthorenden. Deze groep bestaat uit 1,5 miljoen mensen, dus bijna één tiende van de Nederlandse samenleving. Naar verwachting groeit deze groep door vergrijzing van de bevolking de komende jaren in omvang. 

Mediagebruik is voor mensen met een auditieve beperking niet zo vanzelfsprekend als voor de goed horende medemens. Denk bijvoorbeeld aan het maken van een kappersafspraak; hoe bel je de kapper op als je slechthorend of doof bent?

Hoe kom je in contact met bedrijven als doof persoon?

Ook online lopen doven en slechthorenden tegen dingen aan. Veel grotere bedrijven vermelden op hun website enkel een telefoonnummer, geen e-mailadressen of mogelijkheid om te chatten. Hoe stel je dan als doof persoon een vraag over bijvoorbeeld je bestelling? Verder zijn mediaspelers op websites, video’s op YouTube en op social media voor gebruikers met een auditieve beperking onbegrijpelijk als er geen ondertiteling of audiodescriptie aan is toegevoegd.

Doven en slechthorenden krijgen slechtere zorg

Uit onderzoek is ook nog eens gebleken dat doven en slechthorenden slechter kunnen communiceren met artsen, waardoor deze groep slechtere zorg ontvangen dan mensen die wel goed kunnen horen.

Een recente ontwikkeling; het thuiswerken en thuis studeren als gevolg van het coronavirus, zorgt ook voor moeilijkheden. Digitaal Toegankelijk.com’s Claire – die zelf doof is – vertelt in dit artikel meer over haar digitale contacten tijdens de coronaperiode.

Optimaliseren voor een auditieve beperking

Hoe zorg je ervoor dat doven en slechthorenden jouw website goed kunnen gebruiken?

  • Belangrijk is om aan alle video’s, animaties en andere gesproken media altijd (de optie tot) ondertiteling aan te bieden.
  • Biedt meerdere contactopties, alleen een telefoonnummer is niet genoeg.
  • Gebruik eenvoudig taalgebruik. Voor sommige doven is Nederlands niet de eerste, maar tweede taal, na gebarentaal. 
  • Gebruik opsommingen voor belangrijke content.

Klik om meer artikelen te lezen over auditieve beperkingen.

Visuele beperkingen

Oog van heel dichtbij gefotografeerd
Afbeelding: Oog van dichtbij

Visuele beperkingen vallen samen met auditieve beperkingen onder de gemeenschappelijke noemer ‘zintuiglijke beperkingen’. Digitaal Toegankelijk.com merkt dat er bij het bouwen van websites en apps vaker met deze groep rekening wordt gehouden dan met andere beperkingen.

Volgens het Sociaal Cultureel Planbureau zijn er in Nederland bijna 1 miljoen mensen met een matige of ernstige visuele beperking. Voor de mensen met een matige beperking is bijvoorbeeld het lezen van een krant moeilijker. De andere groep, mensen met een ernstige visuele beperking, hebben moeite met kleine letters in het algemeen en met het herkennen van gezichten. Het aantal volledig blinden wordt geschat op zo’n 75.000 mensen. 

De gevolgen van een visuele beperking voor je online bestaan

Door slecht of niet te kunnen zien, ziet je dagelijks leven er anders uit. Zo is deze groep in digitale communicatie bijvoorbeeld afhankelijk van schermlezers; ingebouwde software die tekst van beeld voor de gebruiker voorleest. In onderstaande video is te zien hoe Ed zijn telefoon via een schermlezer gebruikt. 

https://www.youtube.com/watch?v=zlEYz4umqrs&feature=emb_title&ab_channel=DigitaalToegankelijk
Filmpje van hoe Ed, die blind is, zijn smartphone gebruikt

Schermlezers werken zo goed als de website/content is die opgelezen wordt. Wanneer de content niet is geoptimaliseerd voor schermlezers, missen gebruikers de boodschap. Dit zorgt voor verwarring en ergernissen. Zo zijn het gebruik van veel emoji’s op social media een ergernis, worden afbeeldingen niet voorzien van alt teksten, waardoor deze niet leesbaar zijn en is het updaten van besturingssoftware verbonden aan complicaties

Op websites zijn gelijksoortige struikelblokken te vinden. Zo worden knoppen en hyperlinks niet op de juiste manier gelabeld, waardoor schermlezers ze niet kunnen voorlezen. Ook ontbreekt vaak structuur in de CSS en HTML code van een website. Deze structuur helpt de gebruikers van schermlezers om snel door een tekst heen te springen zonder alles te hoeven horen, denk bijvoorbeeld aan het steeds opnieuw voorlezen van een hoofdmenu wanneer je naar een ander pagina navigeert.

De consequenties van onbruikbare websites en apps kunnen ernstig zijn. Uit onderzoek van Digitaal Toegankelijk.com bleek namelijk dat de mobiele apps van supermarkten niet goed te gebruiken zijn met een schermlezer. Dit betekent dat 1 miljoen blinden en slechtzienden hun dagelijkse maaltijd niet moeiteloos online kunnen bestellen. Een kwalijke zaak, zeker in tijden van corona. Lees hier meer over het optimaliseren voor schermlezers of andere toegankelijkheidsopties van iOS en Android.

Optimaliseren voor een visuele beperking

  • Zorg dat websites altijd voorgelezen kunnen worden.
  • Maak het lettertype en de lettergrootte aanpasbaar. Zo kunnen bezoekers het naar wens aanpassen.
  • Zorg dat websites tot 200% vergroot kunnen worden zonder dat de kwaliteit of de functionaliteit verloren gaat.
  • Label onderdelen van de site zoals afbeeldingen, knoppen en hyperlinks met de juiste benaming.
  • Breng structuur aan in pagina’s middels HTML en CSS code.
  • Zorg voor voldoende kleurcontrast tussen tekst en achtergrond.

Klik om meer artikelen te lezen over visuele beperkingen.

Cognitieve beperkingen

Afbeelding van verschillende walnoten op een blauwe achtergrond.
Afbeelding: Walnoten op een blauwe achtergrond

Een cognitieve beperking is vaak moeilijker waar te nemen dan de eerder genoemde beperkingen. Cognitieve beperkingen hebben vaak te maken met het zenuwstelsel. Door stoornissen in het zenuwstelsel, waaronder de hersenen, kunnen problemen met het geheugen, taal, gedrag of het oplossen van problemen opspelen. Een cognitieve beperking heeft niet per se invloed op de intelligentie van een individu. 

Omdat het spectrum aan cognitieve beperkingen zo groot is, is het moeilijk exact te benoemen hoeveel mensen een beperking hebben, die in deze groep valt. Enkele voorbeelden van cognitieve beperkingen zijn:

  • Dementie (270.000 mensen) 
  • Verstandelijke beperking (142.000 mensen) 
  • Zwakbegaafdheid (2,2 miljoen mensen) 
  • Een taalontwikkelingsstoornis (TOS, zo’n 2 kinderen per klas gemiddeld)
  • Spraakbeperkingen (geen totale cijfers bekend)
  • ADHD (2,9% van de kinderen, 2,1 % van de volwassenen)
  • Het autistisch spectrum (geen totale cijfers bekend)
  • Epilepsie (120.000 mensen)

Een cognitieve beperking en het internet

Het brede scala aan beperkingen laat direct het belang van optimalisatie voor deze groep zien. Want, waar loopt deze groep op het internet eigenlijk tegenaan? Veel voorkomende ergernissen zijn onnodig moeilijke taal en onnodig moeilijke zinnen. Voor mensen die geen cognitieve beperking hebben, kan het moeilijk zijn om het belang van optimaliseren voor deze groep in te zien. In dit interview vertelt Cindy over hoe haar taalontwikkelingsstoornis invloed heeft op het dagelijkse digitale leven.

Andere punten waarvoor moet worden opgepast, zijn video’s die vanzelf beginnen met spelen en knipperende en drukke animaties. Daarnaast helpen afbeeldingen en illustraties om lange teksten te doorbreken. Een complete lijst met struikelblokken voor deze doelgroep is terug te vinden in het artikel obstakels voor internetters met ADHD.

Optimaliseren voor een cognitieve beperking

  • Vermijd onnodig moeilijke taal.
  • Zorg voor genoeg tijd in video’s en animaties om mee te lezen.
  • Breek lange zinnen op in kortere delen.
  • Werk niet met video’s die vanzelf afgespeeld worden.
  • Zorg dat er geen drukke animaties of gif’s op een website staan.
  • Maak consistent gebruik van iconen en illustraties die tekst ondersteunen.
  • Gebruik de juiste kleur contrast ratio’s
  • Verwerk een simpele navigatiestructuur in websites en apps.

Klik om meer artikelen te lezen over cognitieve beperkingen.

Mobiliteitsbeperkingen

Afbeelding: Vrouw in rolstoel van achteren gefotografeerd
Afbeelding: Vrouw in rolstoel

De naam geeft het misschien al weg, iemand met een mobiliteitsbeperking (ook wel motorische beperking genoemd) heeft problemen met bewegen. De oorzaak hiervan kan liggen in de spieren, gewrichten en/of het skelet. Naast de oorzaak verschilt ook de zichtbaarheid van mobiliteitsbeperkingen sterk per beperking. Een rolstoel geeft bijvoorbeeld meer weg dan iemand met reuma. 

In totaal telt Nederland ongeveer 1,4 miljoen mensen met een mobiliteitsbeperking. Net als voor de andere beperkingen, geldt dat een mobiliteitsbeperking invloed heeft op je online gedrag.

Gebruik van toetsenbord

Vaak gebruiken mensen met een mobiliteitsbeperking het toetsenbord in plaats van de muis om door websites te bewegen. Het gebruik van een toetsenbord in plaats van een muis vraagt om geoptimaliseerde websites. Zo wordt er vaak een extra header vertoond zodra de eerste tab (de toets waarmee gebruikers door opties klikken) wordt ingedrukt. Deze header toont snelle opties naar specifieke inhoud van de tekst. Tijdens de ontwikkeling van websites dient overigens rekening gehouden te worden met de zogenaamde ‘keyboard trap’ (of keyboard val). Dit punt wordt bereikt wanneer het toetsenbord niet meer gebruikt kan worden om te navigeren. De gebruiker zit dan vast op de website.

Meer informatie en tips voor het optimaliseren voor gebruikers van een toetsenbord is op deze pagina terug te vinden.

Optimaliseren voor een mobiliteitsbeperking

  • Vermijd de zogenaamde keyboard trap. Test websites zelf uit door via het toetsenbord te navigeren.
  • Voeg een speciale header toe met elementen en hyperlinks die de gebruiker sneller door de website heen helpen.
  • Zorg dat het huidige/geselecteerde element oplicht of gearceerd is als deze is geselecteerd. Dit vergroot het overzicht voor de gebruiker.
  • Check of interactieve elementen als contactformulieren via het toetsenbord te bedienen zijn, inclusief de shift-tab functie om een veld terug te gaan.

Waarom werken aan toegankelijke websites en apps?

De afgelopen paragrafen geven het belang van toegankelijke websites en apps goed weer. Developers hebben hierin veel macht, zij zijn in staat om deze 4 miljoen mensen met een beperking, zich minder beperkt te laten voelen. Mocht deze reden niet doorslaggevend zijn, de volgende factoren spelen ook mee:

  • Toegankelijke websites worden beter gevonden in Google (betere SEO).
  • Wanneer er systematisch op digitale toegankelijkheid wordt gelet, is het geen extra werk om websites en apps toegankelijk te maken.
  • Voor (semi-)overheden is een toegankelijke website of app wettelijk verplicht.
  • Klanten zijn loyaler aan toegankelijke websites dan aan niet toegankelijke websites.
  • Door vergrijzing neemt de vraag naar digitale toegankelijkheid de komende jaren toe.
  • Digitale toegankelijkheid vergroot de doelgroep van websites en apps. Inclusieve websites hebben een voordeel van zo’n 4 miljoen potentiële bezoekers ten opzichte van niet-inclusieve websites.

Werken aan digitale toegankelijkheid

Digitale Toegankelijk.com helpt overheden, ondernemers en andere organisaties bij het realiseren van digitale toegankelijke projecten. De unieke combinatie van testen zorgt voor een uitstekend beeld van de toegankelijkheid van websites. Zo worden websites en apps niet alleen getest door middel van de webrichtlijnen, maar ook door mensen met diverse beperkingen. 


Benieuwd wat Digitaal Toegankelijk.com voor uw organisatie kan betekenen? Neem dan vrijblijvend contact op met de specialisten op het gebied van digitale toegankelijkheid.

Wij lanceren ‘Samen’. De eerste community rondom digitale toegankelijkheid

Door Apps & Websites Geen Reacties

Er moet nog veel gebeuren om ervoor te zorgen dat websites en apps van overheden, maar ook van grote bedrijven en organisaties, door iedereen te gebruiken zijn. Om dat proces te versnellen, lanceren wij vandaag ‘Samen’.

‘Samen’ is een community die mensen met een beperking samenbrengt met overheden, bedrijven en organisaties. Door de handen ineen te slaan kunnen we sneller stappen zetten om websites en apps voor iedereen toegankelijk te maken. De community heeft tot doel om naar elkaar te luisteren, van elkaar te leren en samenwerkingen en testpanels te organiseren.

Samen zorgen we ervoor dat mensen met een beperking moeiteloos kunnen deelnemen aan het online leven. Tegelijkertijd bewerkstelligen we dat overheden, bedrijven en organisaties de enorme doelgroep van 4 miljoen mensen met een beperking, niet missen.

Wil je je alvast aansluiten? Meld je dan hier aan.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Vrouw in rolstoel zwaait naar het scherm op haar laptop.

Waarom moet ik me aansluiten?

Als individu

Er zijn nog teveel websites en apps die door mensen met een beperking niet makkelijk te gebruiken zijn. Jij weet precies wat er online nog niet goed gaat; welk winkelmandje onvindbaar is, welk formulier onbegrijpelijk is of waar je niet kunt chatten.

Door ons te organiseren, niet per beperking, maar als collectief, vergroten we onze impact en kunnen we laten zien met hoeveel we zijn, en hoe groot het probleem is. Zo kunnen we overheden, bedrijven en organisaties vanuit bewustwording overtuigen van het belang van toegankelijke websites en apps.

Jouw impact:

  • Melden waar het nog niet goed gaat
  • Jouw kennis en ervaringen delen met anderen
  • In gesprek gaan met organisaties en bedrijven om hun producten te verbeteren

Als overheid, bedrijf of organisatie

Je test jouw digitale producten al uitvoerig, maar waarschijnlijk niet met mensen met een beperking. Deze groep bestaat echter uit 4 miljoen Nederlanders, die nu misschien niet altijd moeiteloos door jouw website kunnen navigeren.

Door je aan te sluiten bij Samen, zorg je er niet alleen voor dat je de kennis en bewustwording over dit onderwerp vergroot, maar helpen we je ook om jouw website of app toegankelijk te maken voor deze groep.

Door je aan te sluiten, zorg je ervoor dat:

  • Jouw kennis rondom digitale toegankelijkheid wordt vergroot
  • Jouw digitale product wordt getest door mensen met een beperking
  • 4 miljoen mensen met een beperking jouw website of app ook kunnen gebruiken

Achtergrond

Het bedrijfsleven en de overheid hebben te maken met wettelijke verplichtingen op het gebied van (digitale) toegankelijkheid. De Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte (2017) verplicht bedrijven en overheden om hun goederen en diensten zo toegankelijk mogelijk aan te bieden. Daarnaast wordt in 2025 de European Accessibility Act van kracht. Deze wet houdt in dat onder andere geldautomaten, financiële diensten en e-commerce-bedrijven digitaal toegankelijk moeten zijn en moeten voldoen aan de WCAG-richtlijnen.

Dit geldt dus ook voor bijvoorbeeld supermarkten, banken, maar ook grote online webwinkels. Zij testen hun digitale producten vaak niet met mensen met een beperking, terwijl dit dus juist de sleutel tot succes is. Wij willen ervoor zorgen dat het belang van een toegankelijke website of app meer gedragen wordt binnen overheden, bedrijven en organisaties. Want los van richtlijnen, zorg je er zo voor dat een kwart van Nederland niet zomaar wordt uitgesloten van je product of dienst.

Hoe werkt het?

Wij geloven dat je door samenwerking meer bereikt. Met onze achterban van mensen met een beperking willen we iedereen in Nederland wakker schudden. We delen en bundelen alle aanwezige kennis en ervaring, acteren als klankbord en organiseren testpanels. Zo maken we Nederland samen digitaal toegankelijker.

Je kunt je nu aansluiten bij de community, door je hier aan te melden.

Ruim 71 procent overheidswebsites niet digitaal toegankelijk

Door Apps & Websites, Onderzoek, WCAG, Wetgeving Eén Reactie
  • Meer dan 70 procent overheidswebsites voldoet niet aan nieuwe toegankelijkheidswetgeving die op 23 september ingaat.
  • Ruim 4 miljoen Nederlanders met een beperking kunnen hierdoor nog steeds niet moeiteloos gebruik maken van websites van gemeenten, ministeries en overheidsinstanties.
  • Dit blijkt uit onderzoek van DigitaalToegankelijk.com onder 926 overheidswebsites.


Daags voor het verstrijken van de deadline voor de nieuwe toegankelijkheidswetgeving, voldoet ruim 71 procent van alle overheidswebsites niet aan de gestelde eisen. Dat betekent dat meer dan 4 miljoen Nederlanders met een beperking nog steeds niet moeiteloos gebruik kunnen maken van overheidswebsites. Dit blijkt uit onderzoek van DigitaalToegankelijk.com onderzoek onder 926 websites van Nederlandse overheidswebsites.

Digitale toegankelijkheid

Bijna een kwart van de Nederlanders kampt met een beperking. In een tijd waarin bijna alles zich online afspeelt, zijn veel (semi-)overheidswebsites nog niet goed toegankelijk voor deze groep. Sinds 1 juli 2018 is daarom het ‘Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid’ van kracht. In dit besluit staat dat websites en mobiele apps van Nederlandse (semi-)overheidsinstanties moeten voldoen aan de toegankelijkheidseisen van de WCAG 2.1 AA. Zodat het voor mensen met een beperking ook mogelijk wordt om moeiteloos online een paspoort of parkeervergunning aan te vragen of je donorregistratie te regelen. Om dat te bereiken, zijn overheden en gemeenten verplicht om uiterlijk op 23 september  een toegankelijkheidsverklaring te plaatsen op hun website. 

Toegankelijkheidsverklaring

In een toegankelijkheidsverklaring staat aan welke toegankelijkheidseisen de website op dat moment voldoet. Ook moet in de tekst worden opgenomen welke acties de organisatie onderneemt om de site toegankelijk te houden. Volgens de overheid is deze verklaring niet alleen een verantwoording aan de politiek, maar ook een uitleg aan bezoekers van de website. Aan de verklaring moet ook een toegankelijkheidsonderzoek toegevoegd worden, waarin wordt gesteld in hoeverre de website al voldoet aan de toegankelijkheidseisen. 

Deze verklaringen worden gepubliceerd in het Register van toegankelijkheidsverklaringen. Uit dit register blijkt nu dat 71 procent van de websites niet of nauwelijks voldoet. 

Het register deelt websites in op vier niveaus, afhankelijk van de mate waarin de site op dat moment voldoet aan de toegankelijkheidseisen:

A. Voldoet volledig

B. Voldoet gedeeltelijk

C. Eerste maatregelen genomen

D. Voldoet niet

Websites die niet voldoen aan de eisen, hebben enkel een verklaring aangevraagd, nog geen toegankelijkheidsonderzoek gedaan (categorie C) of voldoen simpelweg helemaal niet (categorie D).

Wanneer een site gedeeltelijk voldoet (categorie B), betekent dit dat er een officieel toegankelijkheidsonderzoek is gedaan waaruit is gebleken dat de website nog niet 100 procent voldoet aan de eisen. Als deze groep wordt meegenomen in het onderzoek, kan gesteld worden dat zelfs 93 procent van de overheidswebsites niet volledig voldoet aan de WCAG-norm.

Robert Keus, oprichter van DigitaalToeganklijk.com: “De wet is op deze manier een wassen neus geworden. Digitale toegankelijkheid gaat over inclusiviteit en de bewustwording hiervan. Als samenleving willen we dat iedereen met de trein kan reizen of naar een supermarkt kan. Ook als je een beperking hebt. Hetzelfde zou moeten gelden voor de toegankelijkheid van websites. Door nu slechts om een inspanningsverplichting te vragen, zijn deze mensen nog steeds niet geholpen.

Helft (semi-)overheidswebsites niet geregistreerd

Veel (semi-)overheidswebsites missen in het Register van toegankelijkheidsverklaringen. Slechts 191 van de 355 gemeenten hebben hun verklaring geregistreerd in het Register van toegankelijkheidsverklaringen. Dat houdt in dat van bijna de helft van de gemeenten niet bekend is of zij voldoen aan de wetgeving of niet. Van de provincie-websites zijn enkel 9 van de 12 bekend in het register. De waterschappen doen het nog slechter, slechts 7 van de 21 waterschappen hebben hun verklaring geupload. 

Oprichter Eveline Ferwerda van de video accessibility tool scribit.pro en voormalig projectmanager van het Bartiméus Fonds: “Het is absurd dat de overheid de invoering van digitale toegankelijkheid zo voor zich uit kan schuiven. Het is een recht dat iedereen dezelfde toegang krijgt tot informatie en diensten – daar hoef je toch geen jaren over te beslissen, dat hoor je gewoon meteen goed te organiseren.” 

De uitdaging waar overheidswebsites nu mee geconfronteerd worden, is ook van toepassing op de zorg in Nederland. Daar bleek uit eerder onderzoek al dat 82 van 84 ziekenhuizen niet voldeden aan de toegankelijkheidsnorm.

Eveline Ferwerda vult aan: “Deze tendens toont aan dat er geen prioriteit is of geen stok achter de deur. Ik ben bang dat als er op termijn geen sancties worden ingevoerd, een toegankelijke digitale toekomst voor 4 miljoen Nederlanders nog lang op zich zal laten wachten.” 

Wetgeving lijkt wassen neus

De huidige wetgeving dwingt niet af dat overheidswebsites daadwerkelijk digitaal toegankelijk zijn vanaf de 23ste. Zoals op 6 mei jl. in dit artikel van Logius werd gesteld: “Het toepassen van de toegankelijkheidsnorm betekent niet dat op 23 september 2020 alle websites van jouw organisatie meteen volledig moeten voldoen aan alle eisen uit die norm. Dat kan ook niet altijd, omdat je bijvoorbeeld afhankelijk bent van je leverancier.

Dit betekent  dat overheden en gemeenten alleen een ‘inspanningsverplichting’ hebben. Een inspanningsverplichting houdt enkel in dat overheden en gemeenten moeten aantonen dat zij bezig zijn met het onderwerp door . een toegankelijkheidsonderzoek te publiceren. Een wassen neus, aangezien sommigeonderzoeken pas gepland staan voor 2021.

Zo wordt het doel van de eerdere besluitvorming die teruggaat tot 2006 totaal voorbijgestreefd. Geen enkele Nederlander met een beperking is hiermee geholpen. Dat zijn in Nederland zo’n 4 miljoen mensen (dyslexie en kleurenblindheid meegeteld). Terwijl de beloftes richting die groep al jaren geleden zijn gemaakt. 

Met de regelgeving zoals die nu is, zijn deze mensen de dupe van het overheidsbeleid en kunnen zij nog steeds niet moeiteloos gebruik maken van (semi-)overheidswebsites en documenten.

Achtergrondinformatie over de geschiedenis van wet- en regelgeving omtrent digitale toegankelijkheid 

Sinds 7 juli 2006 is digitale toegankelijkheid al bestuurlijk geregeld voor de Rijksoverheid in een Rijksbesluit. In 2008 zijn in het Nationaal Uitvoerings Programma e-overheid (NUP) afspraken gemaakt tussen alle overheidslagen. Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen hebben een bestuurlijke overeenkomst opgesteld over hoe de infrastructuur van de e-overheid gericht kan worden voor betere dienstverlening door de overheden aan burgers en bedrijven. Op 1 december 2008 hebben betrokken overheden hierover een akkoord getekend.

De Nederlandse wetgeving is gebaseerd op internationale afspraken: een VN-verdrag en een Europese richtlijn. De Tweede Kamer heeft begin 2016 besloten dit VN-verdrag uit te gaan voeren. Kort daarna ging ook de Eerste Kamer akkoord. Op 14 juli 2016 is het verdrag in werking getreden.

Sinds 1 juli 2018 is het Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid van kracht. In het Besluit is bepaald dat websites en mobiele apps van Nederlandse overheidsinstanties moeten voldoen aan de toegankelijkheidseisen. Hierover moet verantwoording worden afgelegd in een toegankelijkheidsverklaring. Hiervoor gelden verschillende ingangsdata:

  • 23 september 2019 voor websites gepubliceerd na 23 september 2018
  • 23 september 2020 voor alle websites
  • 23 juni 2021 voor mobiele applicaties

Nu weten wij dat heel veel overheden heel goed hun best doen en dat er al veel goed gaat. Echter merken wij ook dat er weinig tot geen kennis is bij de overheden rondom dit onderwerp. Er worden nu massaal toegankelijkheidsonderzoeken uitgevoerd, maar de punten die hieruit komen, worden vaak langzaam of zelfs nauwelijks opgelost. Veel leveranciers hebben geen kennis over dit onderwerp. En daarnaast verdwijnt het van de agenda, aangezien men formeel gezien compliant is omdat zij het onderzoek hebben verricht en laten zien dat ze er mee bezig zijn.

Digitaal toegankelijk

Digitale toegankelijkheid nog niet voldoende bekend onder ambtenaren

Door Apps & Websites, Wetgeving Geen Reacties

Recent onderzoek van Ambtenarenpanel wijst uit dat ambtenaren nog niet voldoende kennis hebben van digitale toegankelijkheid. Uit de onderzoeksresultaten blijkt dat nog ze niet goed genoeg bekend zijn met de wettelijk verplichte eisen rondom digitale inclusie.

Het onderzoek

De enquête is gehouden onder 530 ambtenaren die vooral werkzaam zijn bij de rijksoverheid (31%) en de gemeente (47%). De precieze samenstelling van de onderzoekspopulatie is terug te lezen in dit verslag van Publiek Denken

Slechts een kwart van de ondervraagden gaf aan volledig bekend te zijn met digitale toegankelijkheid, bijna een vijfde zei helemaal niet bekend te zijn met het onderwerp. Gelukkig gaf een meerderheid (63%) aan dat zijn/haar organisatie wél actief bezig was om digitaal toegankelijker te worden. 

Driekwart van de ambtenaren is niet volledig bekend met digitale toegankelijkheid

Zorgwekkender is het feit dat bijna de helft van de respondenten (45%) niet op de hoogte was van de wettelijke verplichtingen omtrent digitale toegankelijkheid. Deze verplichting gaat op 23 september 2020 in. Meer informatie over deze eisen worden verder in dit artikel besproken. 

De overheid heeft de ernst van de zaak al langer ingezien. De afgelopen jaren zijn er daarom, naast de nieuwe wettelijke verplichting, verschillende initiatieven in het leven geroepen die overheidsinstellingen moeten ondersteunen bij het doorvoeren van digitale toegankelijkheid. Voorbeelden hiervan zijn Gebruiker Centraal, Direct Duidelijk en Programma Digital Inclusie. Deze twee programma’s waren bij respectievelijk 27%, 18% en 15% van de respondenten bekend. Overige initiatieven scoorden nog slechter. De meerderheid van de respondenten (55%) was niet bekend met deze programma’s. 

Het belang van digitale toegankelijkheid

Juist in de tijden waarin werken, studeren (en praktisch leven) vanuit huis de nieuwe norm is geworden, is het van belang dat deze online omgevingen door iedereen op dezelfde manier gebruikt kunnen worden. Helaas worden gebruikers van een website vaak nog als een homogene groep gezien, met slechts één manier van internetten. In de praktijk zijn er tientallen manieren waarop mensen websites bezoeken en gebruiken. 

Voor mensen met een beperking geldt dat niet iedere website even toegankelijk is. Veel websites en apps functioneren niet in combinatie met een schermlezer of bij gebruik van slechts een toetsenbord. Hierdoor kan deze groep mensen niet of nauwelijks hun weg vinden op deze websites. Zeer vervelend als je het recept voor een stoofschotel niet kan lezen, maar het is pas echt problematisch als je niet kunt internetbankieren, je belastingaangifte kunt doen of online boodschappen kunt bestellen.

Zo bleek uit onderzoek van Digitaal Toegankelijk.com dat vrijwel alle Nederlandse supermarkten niet voldoen aan de eisen rondom digitale toegankelijkheid. Ook het bankwezen laat steken vallen op dit gebied, zo bleek uit eerder onderzoek van hetzelfde platform.

Verplichte digitale toegankelijkheid voor overheidsorganisaties

Voor (semi-)overheidsorganisaties gelden specifieke eisen rondom digitale toegankelijkheid. Uiteraard moet een website, app of ander digitaal platform voldoen aan de toegankelijkheidseisen van het WCAG. Voorbeelden van deze eisen zijn bijvoorbeeld het toevoegen van ondertitels bij video’s, het gebruiken van juiste contrastratio’s en het toevoegen van labels voor knoppen.

Overheidsorganisaties hebben tot 23 september om (minstens) een toegankelijkheidsverklaring opgesteld te hebben. 

Die verkrijg je door eerst de huidige situatie duidelijk in beeld te brengen door een toegankelijkheidsonderzoek. Uit het onderzoek blijkt vervolgens welke aspecten direct verbeterd kunnen worden en welke in de nabije toekomst aangepast kunnen worden. Een overzicht hiervan wordt gepubliceerd in de verplichte toegankelijkheidsverklaring

Hoe zorg je ervoor dat je voldoet aan de regels vóór 23 september?

De overgrote meerderheid van de ondervraagde ambtenaren in het onderzoek (40% vindt het zeer belangrijk, 4% belangrijk) vindt dat er stappen ondernomen moeten worden voor meer digitale toegankelijkheid. Goed om te horen, maar wat kunnen (semi-)overheidsorganisaties doen om dit plan in de praktijk te brengen?

Toegankelijkheidsonderzoek

De eerste stap in het proces is altijd het uitvoeren van een toegankelijkheidsonderzoek. Dit onderzoek brengt niet alleen de toegankelijkheid van de website of app in kaart maar geldt ook als opzet voor de verbetering hiervan. 

Digitaal Toegankelijk.com voert toegankelijkheidsonderzoeken uit, adviseert organisaties op het gebied van digitale toegankelijkheid en heeft zelf ervaren developers aan boord om verbeteringen zelf door te voeren. Uw organisatie digitaal inclusief? Neem contact met ons op voor meer informatie.

Digitaal toegankelijk

Waarom digitale toegankelijkheid een hoge prioriteit moet zijn voor webwinkels

Door Apps & Websites, Wetgeving Geen Reacties

De digitale transformatie is in de afgelopen maanden vanwege het COVID-19 virus in een versnelling geraakt. Thuiswerken werd het nieuwe normaal en producten en diensten werden meer dan ooit tevoren afgenomen via het internet.

Keerzijde van de digitalisering
Deze digitale transformatie kent ook een keerzijde, met name voor de fysieke winkels en detailhandelaren. Alhoewel deze tijdens de ‘slimme lockdown’ open mochten blijven, is het aantal bezoekers sterk afgenomen. De consumenten die wel de deur uitgaan en de winkelstraat bezoeken besteden hier aanzienlijk minder tijd dan vóór de corona-uitbraak en bezoeken – logischerwijs – ook minder winkels.     

De digitale transformatie na COVID-19
De verminderde drukte in de winkelstraten kan op een aantal manieren worden verklaard. Ten eerste hebben consumenten goede redenen om zo voorzichtig mogelijk te zijn en daarom zo veel mogelijk thuis te blijven. Daarnaast zijn veel consumenten simpelweg gewend geraakt aan de gemakken van het online bestellen van producten of afnemen van diensten.

De Rabobank laat weten dat ook na de stapsgewijze opheffing van de slimme lockdown, winkeliers in onzekerheid blijven verkeren. De omzet valt nog altijd tegen en deze weegt nauwelijks op tegen vaste lasten zoals de huurkosten van winkelpanden. Het is daarom belangrijker dan ooit tevoren voor winkeliers om over een goed functionerende- en digitaal toegankelijke webshop te beschikken.

Digitale toegankelijkheid wordt in de praktijk nog te vaak onderschat of niet serieus genomen

Digitale toegankelijkheid wordt nog steeds te vaak als een bijzaak gezien, terwijl dit bovenaan de prioriteitenlijst zou moeten staan. Sterker nog, het is zelfs wettelijk verplicht om goederen en diensten zo toegankelijk mogelijk aan te bieden. Deze zogeheten Wet gelijke behandelingen op grond van handicap of chronische ziekte (Wgbh/cz), geldt voor zowel overheidsinstanties als het bedrijfsleven en zowel op offline- als online gebied.

Domino’s pizza spant rechtszaak aan om onder digitale toegankelijkheid uit te komen
Toch voldoen nog veel bedrijven niet aan de digitale toegankelijkheidseisen. Enkele grote organisaties zijn hierdoor reeds al in justitiële problemen gekomen. Bijvoorbeeld de wereldwijd gevestigde pizzaketen Domino’s Pizza, waarvan de website ontoegankelijk verklaard werd. Domino’s werd daarom opgedragen om de website aan te passen. Echter, de pizzaketen was het hier niet mee eens en besloot de uitspraak aan te vechten. Met als reden dat er “geen duidelijke regels bestaan omtrent digitale toegankelijkheid”. Het aanvechten had geen succes. De vermeende onwetendheid en het gebrek aan inlevingsvermogen zijn het imago van Domino’s Pizza niet ten goede gekomen. Om nog maar te zwijgen over de opgelopen gerechtskosten. 

Minder omzet voor webwinkels als gevolg van een gebrek aan digitale toegankelijkheid

Een slecht toegankelijke website zorgt ervoor dat ongeveer driekwart van alle mensen met een beperking er niet in slaagt om hun aankoop af te ronden. Dit is een groot verlies voor de omzet, maar ook een zeer spijtige zaak voor iedereen met een beperking. Onderzoek uitgevoerd in het Verenigd Koninkrijk heeft uitgewezen dat maar liefst 82% van de mensen met een beperking meer zouden besteden als webwinkels toegankelijker waren.

Slechts 2% van de websites is volledig digitaal toegankelijk
Helaas hebben veel webwinkels de digitale toegankelijkheid nog niet op orde. Uit een recente wereldwijde analyse van maar liefst 10 miljoen verschillende websites, bleek dat slechts 2% volledig digitaal toegankelijk is. De grootste problemen werden ondervonden in pop-ups, knoppen, pictogrammen en formulieren van de sites.

Hoe kan je jouw webwinkel wél digitaal toegankelijk maken: een toegankelijkheidsonderzoek

Een niet digitaal toegankelijke website of webwinkel kan dus leiden tot omzetverliezen en negatieve publiciteit. Echter, voor veel bedrijven en organisaties is dit een volledig nieuw en soms onbekend aspect van de online verkoop en dienstverlening.

Eén van de eerste stappen in het proces van een volledig digitaal toegankelijke webwinkel is het opstarten van een toegankelijkheidsonderzoek, om zo de huidige situatie in kaart te brengen. Digitaal Toegankelijk.com helpt graag mee om jouw webwinkel zo inclusief mogelijk te maken. Wil je meer weten? Neem dan vrijblijvend contact op met een van onze specialisten en ontdek de mogelijkheden die dit onderzoek kunnen bieden.

Digitaal toegankelijk

Leuk hoor, al die plaatjes!

Door Apps & Websites, Slechtziend Geen Reacties

Marrit blogt voor Digitaal Toegankelijk.com maandelijks over haar online ervaringen als slechtziende. Dit keer schrijft ze over het gebruik van visuele content op social media en internet. Klik om het artikel te lezen waarin Marrit haarzelf voorstelt.

Regelmatig scroll ik door Facebook en LinkedIn, bekijk ik websites als ik iets op wil zoeken of lees ik een nieuwsartikel op een website van bekende kranten. Overal worden natuurlijk plaatjes en foto’s gebruikt ter ondersteuning van het verhaal. Maar als slechtziende kan ik daar niet altijd evenveel van brouwen. Ik zie soms alleen maar een hoop kleuren in elkaar overlopen of tekst heeft geen goed contrast waardoor ik hem niet kan lezen.

Alt-tekst

Gelukkig is daar al lange tijd geleden iets voor bedacht, wat alt-tekst heet. Voluit ook wel alternatieve tekst. Je ziet het soms wel staan als je een afbeelding toevoegt op je website of in een nieuwsbrief. Op social media zit de functie vaak wat meer verscholen. Alternatieve tekst is er om te laten zien als een afbeelding niet zichtbaar is, zoals wanneer een website niet goed geladen wordt, maar ook voor blinden en slechtzienden die gebruikmaken van een schermlezer met voorleessoftware of braille. Als je de alt-tekst goed invult weet iemand die hem niet goed ziet ook wat er te zien is op een afbeelding.

Automatische alt-tekst

Op Facebook wordt tegenwoordig ook veel automatische alt-tekst gebruikt. Dan vult Facebook in wat er op een afbeelding staat. Meestal zijn dit maar een paar kernwoorden, waardoor je eigenlijk nog geen idee hebt wat er op de foto staat. Denk maar aan ‘close-up 2 gezichten’ of ‘boom picknicktafel fiets’ of ‘buiten baby 1 persoon’. Dit komt doordat er alleen bepaalde objecten worden herkend. Soms wordt de tekst op een plaatje voorgelezen, maar soms ook niet en dan hoor je enkel ‘tekst’. Erg jammer want regelmatig wordt juist in de afbeelding belangrijke informatie gedeeld. Denk maar eens aan een aankondiging van een evenement met datum, tijd en locatie. Maar ook afbeeldingen met quotes erop zijn leuk om te lezen en daarvan krijg ik ook graag de tekst mee.

Zelf invullen

Je ziet het al, automatische alt-tekst is nog niet zo ver ontwikkeld en daarom is het belangrijk om zelf de alternatieve teksten in te vullen. Ik heb er zelf onlangs een online workshop over gegeven en blogs over geschreven op mijn eigen site. Veel mensen wisten al wel dat je alt-tekst kunt invullen op je website en dat dat meehelpt aan je SEO. Maar dat je ook in je nieuwsbrief én op social media alt-tekst kunt toevoegen was voor veel mensen nieuw.

Verborgen

Helaas zit de alt-tekst functie op veel social media-kanalen verborgen. Zo heb ik uitgezocht dat je op Instagram naar geavanceerde instellingen moet om de alt-tekst in te vullen. Helaas lukte het een aantal mensen alsnog niet om de alt-tekst in te vullen na mijn tips. Zelf gebruik ik geen Instagram, dus ik heb verder geen idee hoe dat werkt. Op Facebook moet je eerst op het bewerk-icoontje op de afbeelding klikken voor je bij veel instellingen komt en dan nog in de balk links alt-tekst opzoeken. Gelukkig was LinkedIn iets toegankelijker en krijg je meteen rechts bovenin de afbeelding een knop ‘alternatieve tekst toevoegen’.

Computer versus mobiel

Helaas was veel van bovenstaande alsnog alleen mogelijk op de computer en niet in de mobiele apps. Hopelijk wordt het in de toekomst makkelijker om ook op de mobiel alt-tekst toe te voegen, want daar plaatsen de meeste mensen toch foto’s op social media. Het is toch een klus om dan later nog op de computer je afbeelding te bewerken en dat extra werk wil je vaak niet doen.

Ik hoop dat de automatische alt-tekst in de toekomst beter wordt, maar ook dat je makkelijker alt-tekst kunt toevoegen in de apps zodat mensen toch zelf hun alt-tekst kunnen invullen. Want een goede beschrijving van een afbeelding kun je het beste zelf maken in plaats van te hopen dat de paar objecten die herkend worden genoeg vertellen. Dan kan ik de aankondigingen van evenementen, leuke quotes en andere afbeeldingen ook goed meekrijgen.