Skip to main content

In deze innovatieve toegankelijkheidsprojecten investeert de EU

Door ADHD, Auditieve Beperking, Autisme, Blind, Cognitieve Beperking, Doof, Doofblind, Visuele Beperking, WCAG, Wetgeving

Het volledig toegankelijk maken van het internet en online producten vereist samenwerking. Niemand is in staat om deze immense klus alleen te klaren. Gelukkig hoeft dit ook niet. Wereldwijd wordt kennis gedeeld om gezamenlijk tot de beste oplossing te komen. Een goed voorbeeld hiervan is de initiator van digitale toegankelijkheid; de World Wide Web Consortium (W3C). 

Deze internationale gemeenschap bestaat uit vrijwilligers, werknemers en adviseurs uit de hele wereld die samen de webstandaarden voor het internet ontwerpen, zoals HTML, XHTML, XML, CSS en de Web Content Accessibility Guidelines, de richtlijnen rondom digitale toegankelijkheid.

Wereldwijd wordt collectief gewerkt aan een inclusiever internet. Ook de Europese Commissie doet dit op verschillende manieren. In dit artikel lees je meer over de rol die Europa heeft bij het creëren van een toegankelijker internet. 

Europese wetgeving op het gebied van digitale toegankelijkheid

De wetgeving van de Europese Unie (EU) met betrekking tot digitale toegankelijkheid vindt zijn oorsprong in de Convention on the Rights of Persons with Disabilities (UNCRPD) van de Verenigde Naties (VN). In artikel 9 van deze conventie is afgesproken dat lidstaten van de Europese Unie de juiste maatregelen treffen om ervoor te zorgen dat mensen met een beperking op een gelijke basis kunnen deelnemen aan de samenleving als mensen zonder beperking. En aangezien het internet een belangrijk onderdeel is van de samenleving, geldt die gelijke basis ook hier. 

Het atomium in Brussel

Aangezien ‘Gelijk meedoen’ een nogal breed begrip is, zijn er initiatieven gestart om concretere richtlijnen op te stellen. De Web Accessibility Directive van 2016 is hier een goed voorbeeld van. In dit initiatief is opgenomen dat websites en apps van overheden uit heel de EU voldoen aan de volgend eisen:

  • Iedere website of app moet voorzien zijn van een toegankelijkheidsverklaring.
  • Websites en apps moeten hun gebruikers de mogelijkheid geven om feedback achter te laten op het moment dat ze toegankelijkheidsproblemen op de website of app tegenkomen. 
  • Lidstaten moeten regelmatig de websites en apps van organisaties uit de publieke sector monitoren en verslag uitbrengen over de resultaten.

Deze actiepunten klinken mooi op papier, maar zonder controle en handhaving zal er in de praktijk weinig veranderen. Uit onderzoek van Digitaal Toegankelijk.nl bleek bijvoorbeeld dat ruim 71 procent van de overheidswebsites niet digitaal toegankelijk zijn.

blonde vrouw in rolstoel op een weg

Investeringen in toegankelijke projecten

Gelukkig werkt de Europese Unie op meerdere manieren aan een toegankelijker Europa. Naast wet- en regelgeving wordt er ook Europees geld geïnvesteerd in innovatieve projecten die streven naar meer mogelijkheden voor mensen met beperkingen. De Europese Commissie financiert projecten die gericht zijn op zowel mensen met een fysieke- als een cognitieve beperking. Centraal in dit project staat digitale inclusiviteit. 

Waar steekt de Europese Commissie dan precies geld in? En – nog belangrijker – welk resultaat levert dit op? Hieronder licht ik enkele persoonlijke favorieten toe uit de lijst met door de EU gefinancierde projecten voor techniek achter toegankelijkheid.

Initiatieven voor mensen met auditieve of visuele beperkingen

1. BlindPAD

Braille is een speciaal voor blinden ontwikkeld lees- en schrijfalfabet. Teksten worden omgezet in stippen, waardoor geschreven boodschappen ook voor mensen zonder zicht begrepen kunnen worden. Dit zal waarschijnlijk geen onbekende techniek zijn. Wat voor mij verrassender was, was het feit dat er geen alternatief voor braille bestaat in de grafische communicatie. 

een bureau met daarop een schermpje met een grafische vorm dat door het blindpad wordt weergegeven in puntjes

Bron foto: Techcrunch

Want hoe leren blinde en slechtziende kinderen bijvoorbeeld wiskundige vormen? Om dit probleem op te lossen, is door een team van specialisten gewerkt aan BlindPAD: een handige tool die grafische informatie omzet naar begrijpelijke informatie voor blinden en slechtzienden. De hardware bestaat uit een vierkante doos met 192 pinnen. Deze pinnen worden door software bestuurd, zodat ze visuele boodschappen over kunnen brengen. 

De Europese Unie heeft het prototype – dat een succes bleek – gefinancierd. In de toekomst hopen de mensen achter BlindPAD dat de hardware in scholen, bij rehabilitatie en bij mensen thuis kan worden ingezet.

Financiering: €1.999.999,-

2. SUITCEYES

Het doel van SUITCEYES is het verbeteren van de onafhankelijkheid van mensen die doofblind zijn. Doofblindheid is wanneer een visuele beperking samengaat met ernstige gehoorproblemen. 

Voor mensen die doofblind zijn is SUITCEYES ontwikkeld. Het product is draagbare hardware die op het bovenlichaam gedragen wordt. Het prototype is gericht op het verbreden van de omgeving, het vergroten van de communicatiemogelijkheden en het verbeteren van de interactiviteit van doofblinden. 

Financiering: € 2.359.963,-

3. ABBI

Een ander innovatief product gericht op het verbeteren van de interactiemogelijkheden van blinden is ABBI. Dit project werkt aan een product dat als een armband gedragen kan worden. De armband geeft de gebruiker auditieve informatie over de omgeving en het eigen lichaam. Hierdoor is de gebruiker in staat om een beter beeld te krijgen van wat er in de directe omgeving gebeurt. Nog belangrijker: het verkleint het risico om buitengesloten te worden.

Financiering: €1.849.995,-

Initiatieven voor mensen met cognitieve beperkingen

1. GABLE

Voor mensen met Cerebrale Parece, de medische term voor een hersenbeschadiging, kunnen alledaagse activiteiten al een obstakel zijn. GABLE heeft als doel om motorische vaardigheden en de hand-oog coördinatie van mensen met hersenbeschadiging te verbeteren. Dat doen ze door middel van een social platform vol met gepersonaliseerde en multiplayer games. Via GABLE kunnen gebruikers online spelen met mensen met een hersenbeschadiging vanuit heel de wereld. Digitale inclusiviteit én verbinding op z’n best!

Financiering: €997.767,50

2. DE-ENIGMA

Sociale robots worden in de wetenschap veel ingezet om tot innovatieve sociale oplossingen te komen. Denk bijvoorbeeld aan sociale robots die eenzame ouderen gezelschap houden en helpen om de cognitieve vaardigheden scherp te houden. Een innovatieve toepassing van social robots is terug te vinden in de oplossing voor kinderen met autisme van DE-ENIGMA.

Een vrouw en een jongetje kijken naar een kaart met gezichtjes met verschillende emoties. Op de achtergond staat een robot, wiens emotie ze proberen af te lezen.

Bron foto: Cordis

Mensen met autisme kunnen zich niet verplaatsen in anderen zoals mensen zonder autisme dat kunnen. Zeker voor kinderen is het moeilijk om te begrijpen wat anderen denken. De robot assistent van DE-ENIGMA helpt kinderen om zich meer in te leven in anderen. Dat doet hij door de kinderen te helpen om verschillende emoties en gezichtsuitdrukkingen te herkennen. Deze vaardigheden kunnen de kinderen later toepassen in interpersoonlijk contact.

Financiering: €3.904.187,75

3. FocusLocus

Ongeveer 7% van de bevolking heeft door ADHD moeite met leren, gedragsproblemen en voelt zich door de beperking buitengesloten. Het FocusLocus project helpt kinderen om de gevolgen van het leven met ADHD te begrijpen en ermee om te leren gaan, wat moet resulteren in zo min mogelijk sociale exclusie.

FocusLocus bereikt dit door kinderen spelenderwijs te laten leren middels gamificatie, waarbij gewerkt wordt aan cognitieve trainingsmethoden die hen helpen om hun mentale en motorische vaardigheden te verbeteren. FocusLocus heeft de software REEFOCUS ontwikkeld, waarmee kinderen online hun cognitieve vaardigheden verbeteren. De oplossing wordt geroemd om de lage kosten, de afwezigheid van bijwerkingen en de aantrekkelijkheid voor kinderen.

Financiering: €999.562.50

Innovatieve oplossingen van Nederlandse bodem

Ook in Nederland bevinden zich noemenswaardige projecten. Eerder spraken wij bijvoorbeeld met Envision, het bedrijf dat artificial intelligence inzet om blinden en slechtzienden te helpen met zien, lezen en het ervaren van de wereld. De Haagse startup stelt blinde gebruikers in staat om hun omgeving te ‘zien’.

Niet alle projecten zijn gericht op de eindgebruikers: mensen met een beperking. Andere technieken stellen juist marketeers en webdevelopers in staat om gemakkelijk hun website digitaal toegankelijk te maken. Neem bijvoorbeeld de Nederlandse startup Aally. Dit bedrijf helpt bedrijven en organisaties om ervoor te zorgen dat hun online omgevingen ook door blinden en slechtzienden gebruikt kunnen worden.

Digitaal toegankelijk

Obstakels voor internetters met ADHD

Door ADHD Geen Reacties

Veel content over digitale toegankelijkheid heeft een visuele- of auditieve beperking centraal staan. Dit soort beperkingen  zijn voor de hand liggend en zullen daarom vaak het eerste zijn waar mensen aan denken als het om digitale toegankelijkheid gaat. Een groep die in andere gevallen, zoals in het onderwijs, meer aandacht krijgt, bestaat uit mensen met ADHD. Niet gek dat er op scholen rekening  wordt gehouden met deze groep, omdat volgens het RIVM 2,9% van de personen onder  de 18 ADHD heeft. Voor volwassenen is dit zo’n 2,1%. In totaal zijn dit dus zo’n 400.000 mensen in heel Nederland. 

Door de struikelblokken van deze groep beter te begrijpen, kan ook het internet zo gemakkelijk  mogelijk worden ingericht voor  mensen  met ADHD. In dit artikel worden online obstakels voor mensen met ADHD besproken, zodat web developers en online marketeers rekening kunnen houden met deze groep tijdens het bouwen van het internet.

Cognitieve uitdagingen

Het doel van Digitaal Toegankelijk.com is werken naar een toegankelijk  internet, voor iedereen. Naast het optimaliseren van websites voor schermlezers of het gebruik van een toetsenbord, is optimaliseren voor mensen met ADHD  dus ook van belang. Maar, hoe anders is surfen op het internet voor deze mensen eigenlijk? De beperkingen waar iemand met ADHD tegenaan kan lopen worden hieronder beschreven, opgedeeld in twee groepen: aandacht gerelateerd en hyperactief impulsief. 

Aandacht gerelateerd

Voordat de beperkingen beschreven worden, moet vermeld worden dat er niet zoiets bestaat als ‘de ADHD beperkingen/symptomen’. Ieder mens is uniek, zo ervaart ook ieder persoon met ADHD deze symptomen op zijn of haar eigen  manier. De beperkingen die hieronder besproken worden gelden over het algemeen.

Beperkingen van mensen met ADHD gerelateerd aan aandacht zijn:

  • Moeite hebben om aandacht voor een langere periode vast te houden.
  • Door overhaast na te denken, geen oog voor detail hebben.
  • Moeite hebben met het opvolgen van instructies.
  • Moeilijkheden hebben met het organiseren of plannen van van activiteiten.
  • Voorwerpen gemakkelijk kwijt raken.
  • Snel afgeleid zijn of dingen snel vergeten.

Hyperactief impulsief

ADHD beperkt mensen niet alleen op het gebied van aandacht. Ook het impulsieve/hyperactieve aspect heeft invloed op deze groep, ook wanneer zij het internet gebruiken. Enkele van deze beperkingen zijn:

  • Moeite hebben om te blijven zitten.
  • Extreem veel praten.
  • Wippen op stoelen of overmatig friemelen met de handen.
  • Een gevoel van rusteloosheid.
  • Moeite om in stilte te werken of studeren
  • Vragen beantwoorden zonder goed na te denken over het antwoord

Obstakels op het internet

In de praktijk leiden deze symptomen ertoe dat bezoekers op een website of app snel de aandacht kwijt zijn of overprikkeld raken door te veel afbeeldingen, tekst of andere elementen. Ook onverwachte of onlogische reacties zijn frustrerend. Een voorbeeld hiervan is een link die in een nieuw tabblad opent, terwijl overige links wel in hetzelfde venster geopend worden. 

Andere struikelblokken waar mensen met ADHD op het internet tegenaan lopen zijn:

  • Enorme lappen tekst.
  • Veel verschillende lettertypes.
  • Te weinig tijd in video’s om mee te lezen of om keuzes te maken in apps.
  • Complexe en onnodig lange formulieren.
  • Inconsistent gebruik van iconen.

Optimaliseren voor mensen met ADHD

De tips voor het bouwen van websites en apps voor mensen met ADHD zijn minder concreet dan voor mensen met een auditieve- of visuele beperkingen. Om  digitale projecten te maken die ook voor mensen met ADHD gebruiksvriendelijk zijn, is het van belang om niet te veel te vragen van de gebruiker. Praktische tips en tricks worden besproken in het artikel ‘Een toegankelijk internet voor mensen met ADHD’. Om het optimale resultaat te behalen, is het aan te raden om een website of app te  laten testen door mensen met ADHD. Op deze manier kan de doelgroep laten weten wat wel of niet werkt.

Digitaal toegankelijk

Een toegankelijk internet voor mensen met ADHD

Door ADHD, Apps & Websites, Cognitieve Beperking Geen Reacties

Vraag een willekeurige marketeer of schrijver naar zijn of haar perceptie van digitale toegankelijkheid en de kans is groot dat de antwoorden die gegeven worden betrekking hebben op visuele beperkingen. Dit is ook een van de meest voor de hand liggende beperkingen, met het oog op het visuele internet.

Echter wordt een veelvoorkomende beperking als ADHD vaak over het hoofd gezien door degene developers. Vreselijk frustrerend voor de ruim 250.000 Nederlanders met ADHD die dagelijks gebruik maken van het internet.

Wat zijn de online drempels?

Mensen zijn helaas niet zo goed in multitasken als we zelf denken. Voor internetgebruikers met ADHD is het nog een stuk moeilijker om aandacht te verdelen over verschillende objecten of onderdelen. Online heeft deze groep geregeld last van informatieoverlast. De enorme hoeveelheid aan beschikbare informatie zorgt ervoor dat het voor gebruikers moeilijk is om geconcentreerd te blijven op de taak waar hij of zij mee bezig is.

Onjuist gebruik van contrast

Deze informatieoverlast vertaalt zich in de digitale wereld naar bijvoorbeeld een website met veel verschillende afbeeldingen, kleuren en lettertypes. Voor veel mensen is het moeilijk om de aandacht te richten op de belangrijke aspecten, maar voor gebruikers met ADHD wordt dit nog een stuk moeilijker. Andere factoren die vergelijkbaar zijn, zijn video’s met veel animaties en flikkerende beelden. Overmatig gebruik van deze elementen kan zorgen voor irritatie.

Oplossing

Voor WordPress websites is er een redelijk eenvoudige oplossing. Er bestaan diverse plug-ins die het voor gebruikers mogelijk maken om de site naar wens aan te passen. Neem het lime groene vierkantje linksboven in het scherm. Door op dit symbool te klikken kunnen elementen van de pagina aangepast worden. Zo kunnen kleurtinten, lettergrootte, contrast en het lettertype eenvoudig aangepast worden.

Een andere oplossing is het consistent labelen en benoemen van knoppen, formulieren en andere belangrijke onderdelen van een site. Zo kan er in de wirwar van elementen op de site, toch onderscheid gemaakt worden tussen belangrijke onderdelen.

Video’s en animaties

Een andere fout die veel wordt gemaakt bij het insluiten van video’s en animaties op een website is het automatisch af laten spelen van een video. Hierdoor speelt de video of animatie direct af wanneer de pagina geladen wordt. In zeldzame gevallen worden deze video’s met geluid vanzelf afgespeeld. Vanzelfsprekend is dit voor een grote groep gebruikers vervelend.

Oplossing

De meest voor de hand liggende optie is: simpelweg geen video’s plaatsen die vanzelf afspelen. Een andere mogelijkheid is gebruikers de kans te geven om animaties en video’s geheel uit te zetten. Zo kunnen drukke elementen van de website gepauzeerd worden.

Een website wordt weergegeven op een iPad Zinsstructuur en taalgebruik

Het gebruiken van complexe zinnen kan een drempel zijn voor mensen met ADHD. Hierbij worden zinnen bedoeld met onnodig moeilijke woorden. Een ander voorbeeld zijn meerdere zinnen die door middel van komma’s tot één zin gecombineerd worden. Niet alleen websitebezoekers met ADHD kunnen problemen hebben dit soort complexe zinnen. Denk bijvoorbeeld aan mensen met autisme, met een leesachterstand, dyslexie of met leerstoornissen.

Oplossing

Wat voor de ene persoon eenvoudig taalgebruik is, is voor een ander onbegrijpelijk. Om ervoor te zorgen dat het taalgebruik op een website toegankelijk is voor een zo breed mogelijk publiek, is het verstandig om de website te laten testen. Digitaal Toegankelijk.com helpt organisaties bij het laten testen van een digitaal product.

Een ingewikkelde navigatiestructuur

Een onlogische of ingewikkelde navigatiestructuur zorgt voor verwarring, helemaal voor zij die al moeite hebben met het verdelen van hun aandacht. Helaas maken veel vormgevers en developers de fout om layouts te strak te ontwerpen, of onbekende termen te gebruiken.

Oplossing

Door verschillende navigatie opties aan te bieden, kunnen bezoekers zelf kiezen waar zij de voorkeur aan geven. Denk hierbij bijvoorbeeld aan zowel een menu in de header, een zoekfunctie én de belangrijkste items nog een keer onderaan de website, in de footer. Dit wordt ook nog eens gewaardeerd door de algoritmes van Google. Niet zo heel gek, want wat goed is voor de gebruiker, is goed voor de positie die Google en andere zoekmachines een website geven. Lees hier meer over het bouwen van een digitaal toegankelijke website die goed gevonden wordt in Google.

Websites optimaliseren voor mensen met ADHD?

Voor veel websites in Nederland valt er nog veel winst te behalen op het gebied van digitale toegankelijkheid. Benieuwd naar andere tips voor meer digitale toegankelijkheid? Lees dan dit artikel over het belang van digitale toegankelijkheid.

Graag meer weten over het creëren van een digitaal inclusief product? Klik op onderstaande knop om een afspraak in te plannen.

Maak ook jouw website of app toegankelijk!

We komen graag langs om te bepalen welke stappen jullie kunnen zetten richting een toegankelijk product

Afspraak maken