Skip to main content

Formulieren voor uitzonderingssituaties avondklok niet toegankelijk voor blinden

Door Blind, Slechtziend, Visuele Beperking 3 Reacties

Zoals jullie weten is de avondklok ingegaan. Bij hoge uitzondering mag je naar buiten. Maar dan heb je wel formulieren nodig. Die moet je zelf downloaden, invullen, en digitaal bij je dragen voor het geval je op straat een boa tegenkomt. De formulieren kun je vinden op Rijksoverheid.nl, maar ik heb gister helaas aan den lijve ondervonden dat deze niet toegankelijk zijn voor blinden en slechtzienden.

Profielfoto Edwin

Edwin Ruyer

Edwin is muzikant, blind, en blogt voor Digitaal Toegankelijk om de wereld te laten zien hoe hij leeft met zijn beperking.

De website van de Rijksoverheid leek in eerste instantie veelbelovend. Alles werd duidelijk uitgelegd, en de formulieren waren goed te downloaden. Daarna hield het echter op. Want de gedownloade formulieren kan je niet openen op je iPhone om ze vanaf daar (met spraakbesturing) in te vullen. Dat zou het makkelijkst zijn.

wekker in zwart wit die twintig over negen aangeeft Wat ik ook probeerde, bemoedigend toespreken, krachttermen, lichte agressie, ik kreeg de letters niet in het vakje waar ze hoorden. Ook de keuzerondjes kreeg ik niet geselecteerd.

En nee, ik wil dit verhaal niet zuur eindigen. Want ik ben, zoals je in mijn vorige blog kon lezen, niet voor één gat te vangen. Dus ik heb een leger blinden benaderd met alle mogelijke verschillende apparaten om dit klusje te klaren. Het resultaat valt helaas een beetje tegen. Alle apparaten waar het logo van Apple op staat, zeiden “Zoek het zelf maar uit Ed”. En bijna alle screenreaders van Windows kregen het ook niet voor elkaar.

Jaws

Uiteindelijk was er één screenreader die soelaas bood: Jaws. Jaws is een screenreader die spraak of braille als output geeft. Je kan het gebruiken om websites te bezoeken, een document te schrijven, e-mails te lezen en presentaties te maken. En dus ook voor het invullen van formulieren van de Nederlandse Rijksoverheid.

Ik probeer het grappig op te schrijven, maar het is toch belachelijk dat belangrijke formulieren van de overheid nog steeds niet toegankelijk zijn voor iedereen? Ik liep hier tegenaan omdat ik even snel zo’n ding moest invullen en uiteindelijk is het me na lang zwoegen gelukt. Maar voor iemand met beperkte computerkennis is dit geen doen.

Hieruit blijkt maar weer dat dat er voor ons nog een hoop werk aan de winkel is.

Toegankelijkheid begint ook bij jezelf

Door Blind, Slechtziend, Visuele Beperking 2 Reacties

Ik probeer jullie in mijn blogs een inkijkje te geven in hoe het mij als blinde afgaat in de digitale wereld. En doordat ik ook in heel veel hulpgroepen voor blinden zit, kom ik er ook steeds meer achter dat we als het gaat over digitale toegankelijkheid, we vaak iets over het hoofd zien. Namelijk dat de ene blinde de andere niet is. En dat hoe je digitale toegankelijkheid ervaart, ook in sterke mate afhankelijk is van de investering die je als blinde zelf wilt doen in je kennis en kunde.

Profielfoto Edwin

Edwin Ruyer

Edwin is muzikant, blind, en blogt voor Digitaal Toegankelijk om de wereld te laten zien hoe hij leeft met zijn beperking.

Het klinkt heel logisch maar het wordt heel vaak vergeten. Hoe vaak ik wel niet hoor “Jantje is ook helemaal blind en loopt wél met een hond”. Of “Pietje is ook helemaal blind en kan wél een Bossche bol met mes en vork eten”. Buiten het feit dat ik vind dat je bij het eten van een Bossche bol je er helemaal onder hoort te zitten, vind ik dit soort gedachtes nogal kort door de bocht. Net als iedereen, is elke blinde uniek en heeft elke blinde zijn eigen kwaliteiten. Dus ook op het gebied van internet is de ene blinde handiger dan de andere. En vindt de ene blinde het super interessant, terwijl het voor de andere een noodzakelijk kwaad is.

mensen bij een laptop

Schermlezer of software

Iets algemeens zeggen blinden en de digitale wereld is dus ingewikkeld. Allereerst al doordat elke blinde weer een andere manier gebruikt om content op de computer of je telefoon om te zetten in braille of spraak. Er zijn vele verschillende schermlezers met verschillende toepassingen en bijbehorende voor- en nadelen. Wanneer je bijvoorbeeld met excel wil werken, heb je niets aan de schermlezer van de iPhone. Dan heb je meer aan Supernova of Jaws op Windows. Wil je daarentegen met muziekprogramma’s aan de slag, dan heb je juist niets aan Windows en kun je beter een Mac aanschaffen.

Tijdsinvestering

Het is als je blind bent en online dingen gedaan wilt krijgen, daarom belangrijk om na te denken over waar jij je schermlezer voor nodig hebt, zodat je op basis daarvan kan uitzoeken welke toepassing voor jou handig is. Daarnaast is het resultaat helemaal afhankelijk van de tijd die je bereid bent te investeren in het ontdekken van alle mogelijkheden van die schermlezer of aanpassing. In mijn ervaring is het namelijk zo dat zelfs op sites waarvan geroepen wordt dat ze niet toegankelijk zijn, je er toch dingen mee kan doen.

Ed aan tafel met zijn telefoon

Er is hulp!

Dus wat ik iedere blinde telefoon- en computergebruiker wil aanraden is om je te verdiepen in het hulpmiddel wat je gebruikt voordat je gefrustreerd roept dat iets niet lukt. En als je zelf geen zin of tijd hebt om het wiel uit te vinden, dan bieden Facebook en WhatsApp soelaas met heel veel hulpgroepen, specifiek gericht op de afzonderlijke hulpmiddelen.

Het uitzoeken hoeft ook niet vervelend te zijn, want ik beloof je dat het een enorme kick geeft wanneer je iets voor elkaar krijgt door een zelf ontdekt slimmigheidje.  Zo was ik aan het begin van de eeuw de eerste blinde in Nederland die het voor elkaar kreeg om met nieuwsgroepen muziek en films te downloaden. Daarna heb ik dat heel veel blinden met veel plezier en toewijding geleerd.

Kortom: open je blik, neem de tijd en duik in dat hulpmiddel. Je kan altijd meer dan je denkt!

Hannes Wallrafen: De Blinde Fotograaf die zich inzet voor Toegankelijkheid

Door Blind, Slechtziend, Visuele Beperking Geen Reacties

Hannes Wallraven

Hannes Wallrafen is geluidskunstenaar. Hij was fotograaf, maar werd zestien jaar geleden in korte tijd blind en verloor bijna zijn gehele gezichtsvermogen. ‘Ik ben niet stekeblind,’ vertelt hij. ‘Ik zie slechts één procent, eigenlijk alleen het verschil tussen licht en donker. ’ Zijn leven veranderde compleet. Hij bleef niet achter de geraniums zitten, zoals hij zelf zegt, maar ging zich focussen op de ontwikkeling van zijn andere zintuigen, met name op het gehoor.

Auditieve kunstwerken voor mensen met visuele beperking

Hij richtte de stichting “Geluid in zicht” op en vanuit deze stichting zet hij zich in voor toegankelijkheid van gebouwen. ‘Het gaat daarbij om fysieke toegankelijk. Wij hebben ooit een audiomaquette gemaakt voor de Tweede Kamer zodat slechtzienden en blinden door de Tweede Kamer worden geleid.  Men kan horen hoe de zaal eruitziet, waar iedereen zit, wie de architect van de Tweede Kamer was etc. De mensen doen dit door gebruik te maken van twee zintuigen: het gevoel en het gehoor. Zo vormen ze zich een beeld van het gebouw.’

audiomaquette van de tweede kamer

De audiomaquette van de Tweede Kamer

Van het een kwam het ander. Hannes had eerder diverse exposities met zijn fotowerk, en tegenwoordig beschouwt hij zijn auditieve kunstwerken als een ideale manier om mensen met een visuele beperking naar een museum of tentoonstelling te kunnen laten gaan. ‘Natuurlijk kun je in groepen naar een museum, maar vanuit mijn eigen behoefte – ik ga niet graag in een groep door een museum – miste ik de mogelijkheid om als individu een museum of tentoonstelling te bezoeken. Dit is ook waar de stichting zich mee bezighoudt.’ Gelukkig is er een verandering in de museumwereld gaande; toegankelijkheid is hoog in het vaandel komen te staan.’

Van toegankelijkheid van musea tot digitale toegankelijkheid

Op het moment is hij bezig om bij het Museum “Ons’ Lieve Heer op Solder”, een voormalige schuilkerk, gelegen in de binnenstad van Amsterdam, een audiotour te ontwikkelen speciaal voor bezoekers die alleen komen. Het afgelopen jaar diende hij ook een aanvraag in voor de RAAK Stimuleringsprijs. Met deze prijs worden musea gestimuleerd om hun collectie toegankelijk te maken voor mensen met een visuele beperking. De prijs is een initiatief van het Oogfonds en wordt ondersteund door verschillende andere fondsen. Hannes diende een plan in samen met de Hogeschool Amsterdam en een bedrijf dat websites en apps voor musea ontwikkelt (Q42), de toegankelijkheid van een museum te testen. Helaas vielen ze niet in de prijzen.

Het idee liet Hannes echter niet los. ‘Ik heb er vooral behoefte aan om te kijken hoe je vanaf punt “nul” tot een gebruiksvriendelijk ontwerp van een website kunt komen. Je ziet nu dat bestaande websites aan het eind nog een beetje worden gecorrigeerd om te kijken hoe je de website iets toegankelijker kan maken. Maar als je blanco begint met het ontwerpen van een website en je je op verschillende gebruikersgroepen richt, kun je tot een redelijk werkende website komen,’ aldus Hannes.

foto van Hannes Wallraven waarop een wit paard over een tafel springt

De Schimmel, 1992, meest iconische foto van Hannes Wallrafen

Handen ineens slaan voor digitale toegankelijkheid

In diezelfde tijd las Hannes in een blindentijdschrift een interview met de initiatiefnemers van het Platform Digitaal Toegankelijk.nl. Het valt hem op dat er steeds meer bedrijven buiten de structuren van de blindenwereld zijn die zich bezighouden met het vergroten van de toegankelijkheid voor blinden en slechtzienden. ‘Wij, als blinden kunnen met onze hulpvragen naar twee organisaties, de Koninklijke VISIO en Bartimeus. Daar vloeien ook alle overheidsgelden naartoe om ons te steunen en zij nemen ook de toegankelijkheid voor hun rekening.’

“Ik denk dat het goed is om met z’n allen om de tafel te gaan en te bespreken hoe je vanaf de start van de ontwikkeling van een website of app toegankelijkheid vorm kunt geven.”

Hannes: ‘De structuur inzake digitale toegankelijkheid is al aanwezig en het valt me op dat men nu ook op het commerciële vlak actief is. Ik denk dat het goed is om met z’n allen – met gelijke petten op – om de tafel te gaan en te bespreken hoe je vanaf de start van de ontwikkeling van een website of app toegankelijkheid vorm kunt geven. Ik zie dat er nu wettelijke richtlijnen zijn. Daarin wordt er kritisch gekeken naar hoe je bestaande websites toegankelijker kunt maken. Ik vind het interessant om juist vanaf het begin handvatten te ontwikkelen die je aan websitemakers doorgeeft waarin gebruikerseisen al verwerkt zijn.’

Hannes is een redelijk digitale gebruiker, zoals hij zelf zegt. Hij gebruikt spraaksoftware op zijn computer. ‘Als je blind bent heb je niets aan een muis. Dan moet je alles via sneltoetsen doen. Dat is bijzonder lastig. Als ik een website open en ik zie 33 koppen dan denk ik: dat duurt wel even. En dan laat ik het zitten.’ Maar kun je iedere individuele gebruiker dienen met één oplossing? Hannes: ‘Er wordt nu heel universeel gedacht over hoe we iedereen tevreden kunnen stellen, maar in de praktijk pakt dat slecht uit. De website, www. passendlezen.nl, bijvoorbeeld, die is onmogelijk om doorheen te komen.’

Hannes kreeg contact met het Platform Digitaal Toegankelijk.com en had een verhelderend gesprek met diens initiatiefnemer Robert Keus. Door een project voor laaggeletterden werd het Robert duidelijk dat het belangrijk is om bij de ontwikkeling van een digitaal product rekening te houden met eventuele beperkingen binnen de doelgroep. Hannes: ‘Dat lijkt me zinnig, juist omdat dit inzicht komt vanuit een bedrijf dat zich maatschappelijk betrokken voelt en niet vanuit bestaande organisaties die zich al bezighouden met deze thema’s. En daarom gooi ik nu een balletje op om meer bedrijven bij elkaar te krijgen. Ik ben geen expert, maar wel ervaringsdeskundige. Mijn aandacht gaat in eerste instantie naar de museumwereld, omdat ik me daar meer thuis voel. Vaklui en bedrijven hebben al positief gereageerd. Binnenkort krijg ik meer informatie en gaan we kijken wat we kunnen doen om elkaar te ontmoeten en te proberen om samen te werken aan een toegankelijkere samenleving.’

Hoe ik als slechtziende video’s kijk

Door Slechtziend, Visuele Beperking Geen Reacties

Edwin schreef laatst al een stuk over hoe hij televisiekijkt en hoe de nieuwe app van Ziggo hem daarbij helpt. Ikzelf ben niet blind, maar slechtziend. Mijn ervaring is daarom weer net anders.

Ik kijk wel degelijk televisie. Overigens kijk ik wel het liefst Nederlandse televisieseries (en programma’s). Ik kan de ondertiteling van anderstalige series niet altijd goed lezen en houd niet zo van nadenken over het Engels. Zo af en toe kijk ik wel iets in het Engels met mijn vriend. Als ik het echt niet kan volgen vraag ik dan even wat er gebeurde. Dat komt soms doordat ik het niet goed kon zien en soms doordat ik het niet goed versta.

Profielfoto van Marrit

Marrit Postma

Marrit is tekstschrijver en woont in Assen met haar vriend en twee zoontjes. Ze is sinds haar twaalfde slechtziend en schrijft voor Digitaal Toegankelijk over zaken waar ze als slechtziende online tegenaan loopt.

Video’s en marketing

Veel ondernemers maken tegenwoordig ook marketingvideo’s. Op social media gebeurt dat het meest, maar vaak worden ze ook ingezet op websites of om online trainingen aan te bieden. Heel leuk, vooral als je de ondernemer zelf eens kunt horen en zien. Ik vind dit een ideale manier om de ondernemer achter het bedrijf te leren kennen. Leuker zelfs dan alleen de stem horen of alleen foto’s zien.

Toegankelijke video’s

Maar die video’s zijn niet altijd even toegankelijk. Er zijn bijvoorbeeld video’s die alleen bestaan uit tekst. Die tekst kan ik vaak niet lezen. Als de tekst ondertussen zou worden voorgelezen zou dat al heel wat schelen. En wat te denken van animatievideo’s met slecht contrasterende kleuren. Ik zie een klein geel figuurtje op een witte achtergrond bijna niet.

man zit in kantoor en wordt gefilmd

Wel of niet je omgeving beschrijven

Ik hoorde eens een iemand die videotips geeft, zeggen: “Je moet in een video niet je omgeving beschrijven, want dat zien ze toch wel. Dus niet: ‘Kijk ik ben buiten en daar is een boom’”. Maar ik wil juist wél iets horen over de omgeving waarin de video wordt opgenomen. Misschien is het niet altijd even interessant, maar een korte omschrijving kan al een hele toevoeging zijn, juist als je ook vogels of wind op de achtergrond hoort. Zoiets als: “Ik ben even naar buiten gegaan om deze video te maken” is al afdoende.

Audiodescriptie

Tegenwoordig is er al heel wat bedacht om video’s toegankelijker te maken. Eerst was er ondertiteling voor doven en slechthorenden, daarna volgde gesproken ondertiteling. Heel handig bij programma’s waar af en toe in een andere taal wordt gesproken, zoals het nieuws, maar ook bij films en series in het Engels of een andere taal.

De laatste jaren is audiodescriptie ook bij steeds meer Nederlandse films en series te gebruiken. Audiodescriptie is een beschrijving in audio van het beeld. Dit gebeurt als er niet gesproken wordt in de film. Denk maar eens aan spannende series waarin veel te zien is wanneer iemand voorbijsluipt en iemand wil neerschieten. Op zo’n moment is diegene echt niet de hele tijd aan het praten. Maar ook aan het begin van een film of serie worden personages geïntroduceerd in beeld. Dankzij de audiodescriptie hoor je dan ook hoe een personage eruitziet.

blonde vrouw met camera voor haar gezicht in een stad

Ook online kun je audiodescriptie toevoegen aan video’s. Handig voor de animatievideo’s die niet duidelijk waren of de video’s waarin alleen tekst te zien is. Zoals te lezen was in het interview met Eveline Ferwerda, maakt Scribit Pro zich hard voor audiodescriptie in bedrijfsvideo’s. Een hele toevoeging.

Dit allemaal betekent dat je al heel veel kunt doen om je video’s toegankelijk te maken. Het meeste blijft achteraf aanpassen en bijvoegen, waar je misschien beter meteen bij het opnemen en maken van je video’s al kunt bedenken wat je kunt doen om je video zo toegankelijk mogelijk te maken. Zeg dus niet: “Kijk hier!”, maar vertel daadwerkelijk wat je ziet als dit belangrijk is voor je verhaal.

P.s. Deze blog heb ik gedeeltelijk geschreven tijdens de reclameblokken van het Perfecte plaatje. Een best visueel programma om te kijken (het gaat immers over fotografie), maar gelukkig zit ik vlakbij de televisie en kan ik het dan prima volgen.

Hoe kijkt een blinde TV?

Door Blind, Slechtziend, Visuele Beperking Geen Reacties

Ik ben gedeeltelijk opgegroeid in het blindeninstituut Bartimeus in Zeist. Daar was ik van maandag tot en met vrijdag. Op de maandagochtend – als we na het weekend weer terugkwamen bij Bartimeus – was de vraag die we elkaar stelden altijd hetzelfde: “Heb je nog tv gekeken?”. Ziende personen snapten daar geen bal van; blinden die aan elkaar vragen of ze iets ‘gezien’ hebben.

Profielfoto Edwin

Edwin Ruyer

Edwin is muzikant, blind, en blogt voor Digitaal Toegankelijk om de wereld te laten zien hoe hij leeft met zijn beperking.

 

Wat een blinde kijkt op televisie

Uiteraard gebeuren wonderen alleen in goede bijbelverhalen. Maar uitdrukkingen blijven uitdrukkingen; daar doen blinden ook aan mee. Het klinkt ook niet als je vraagt “Heb je televisie geluisterd?”. Sowieso kunnen zienden zich lastig een voorstelling maken van wat een blinde met een televisie moet. Toch hebben alle blinden die ik ken zo’n apparaat. Ik hoor je denken: ‘Dan kijken jullie zeker alleen muziekprogramma’s of cabaret?’. Nee hoor, blinden kijken naar alles. Films, documentaires, zelfs voetbal! Ik heb zelfs gehoord dat de meeste mensen die naar Ajax kijken blind zijn ;). Maar dat is weer een hele andere discussie.

Mijn punt is: ook zonder te kunnen zien, zijn de meeste programma’s best goed te volgen. Zelfs films zijn vaak goed te doen. Desondanks heb ik regelmatig misbruik van mijn handicap gemaakt en het voor elkaar gekregen om voor half geld in de bioscoop te zitten. Met als reden dat ik maar 50% van de film kon volgen, doordat ik alleen kon horen, maar niet zien.

 

Vreemde talen

De problemen beginnen pas pas echt wanneer er op tv of in de bioscoop een taal wordt gesproken die je niet machtig bent. Engels en Duits lukt me wel. Maar bij Frans beginnen mijn oren al te klapperen en bij Spaans krijg ik het Spaans benauwd. Dat is bij het journaal vaak al lastig, met korte items uit vreemde landen, om maar te zwijgen over Spoorloos. Je wilt toch als blinde op z’n minst weten waarom ze janken. Dan mis je de functie van ondertiteling.

 

 

De oplossing

Maar sinds een paar weken is ook dit probleem uit de wereld geholpen. Er waren al kastjes en apps te koop die ondertiteling voorlezen. Maar die waren vaak duur en worden niet vergoed door de zorgverzekeraar. Bovendien liep vaak de ondertiteling voor of achter. Maar dat is nu dankzij Ziggo verleden tijd. De laatste versie van de Ziggo-app geeft je namelijk de mogelijkheid om de ondertiteling voor te laten lezen. Ik heb het uitgeprobeerd en het werkt super fijn. Zodra er iets ondertiteld wordt, gaat het tv-signaal iets zachter, zodat de voorgelezen ondertiteling goed verstaanbaar wordt. De voorleesstem klinkt ook nog eens fijn. Het enige nadeel is dat het nog niet voor elk tv-kanaal werkt, maar Ziggo heeft beloofd dat ze daar hard voor aan het werk zijn. Ik ben er al heel blij mee, want ik kan nu nóg beter tv ‘kijken’.

 

Eveline zet zich in voor toegankelijke online video’s

Door Blind, Slechtziend, Visuele Beperking Geen Reacties

Eveline Ferwerda werkte in de film- en tv-industrie en raakte betrokken bij de introductie van een app die ervoor zorgde dat blinden weer zelfstandig naar de bioscoop konden. Dat raakte haar dat zo, dat ze zich ging toeleggen op de toegankelijkheid van online video’s en Scribit.pro begon.

eveline ferwerda
Afbeelding: Eveline Ferwerda

Eveline: “Ik was bezig met een project om de Nederlandse bioscopen te digitaliseren, toen ik voor het eerst kennismaakte met de app Earcatch. Earcatch levert audiodescriptie bij televisieprogramma’s en bioscoopfilms. Tijdens de pauzes in de dialoog beschrijft een voice-over visuele elementen uit de film zoals personages, gezichtsuitdrukkingen en plaatsen. De app maakte het mogelijk dat ook kinderen van de Bartiméus school (voor blinde en slechtziende kinderen), net als andere kinderen, gewoon naar de bioscoop konden. Eén van die kinderen zei toen: ‘Nu kan ik eindelijk op mijn kamer een film kijken’.
Ik voelde toen dat dít was wat ik moest doen. Want bioscoopfilms is één ding, maar er zijn nog ontzettend veel online video’s die voor blinden en slechtzienden niet te volgen zijn.”

Daar wil Eveline verandering in brengen met Scribit.pro, waarmee je online video’s kan voorzien van audiodescriptie, ondertiteling en een tekstalternatief. Dat zorgt ervoor dat video’s ook te begrijpen zijn door blinden en slechtzienden. Eveline: “En naast het maatschappelijke voordeel, levert het ook nog andere voordelen op, zoals een groter bereik, langere kijktijd en verbeterde vindbaarheid in Google.”

Voor wie is die toegankelijkheid van video’s belangrijk?

“In Nederland zijn er ruim 1,7 miljoen mensen die ondersteuning nodig hebben bij het bekijken van video’s. Hier vallen blinden en slechtzienden onder, maar ook mensen met een gehoorbeperking. Maar in werkelijkheid bedien je een groep van nog veel grotere omvang. We maken namelijk allemaal wel eens gebruik van ondertiteling op het moment dat het geluid even niet aan kan. Ook voor een audiodescriptie is een breder publiek; denk bijvoorbeeld aan de ruim 1 miljoen mensen die laaggeletterd zijn en hierdoor de video beter kunnen begrijpen.”

Wat is audiodescriptie?

“Audiodescriptieis een gesproken beschrijving van wat er op beeld gebeurt op momenten dat er niet wordt gesproken. Zo kunnen mensen die blind of slechtziend zijn precies volgen wat er in jouw video gebeurt.
Met Scribit.pro voorzie je eenvoudig al jouw video’s van zo’n audiodescriptie. Jij typt wat er in jouw video te zien is op het moment dat er geen voice-over is en de zogenoemde ‘text-to-speech engine’ maakt er gesproken tekst van. Vervolgens krijg je een los mp3-bestand dat je kunt monteren in de video of optioneel kunt aanzetten in de videoplayer.”

Benieuwd hoe dit werkt? Bekijk dan deze video.

videocamera stelt scherp op een kleurrijke achtergrond

Wat is een tekstalternatief?

“Het tekstalternatief is een goed uitgeschreven tekst die beschrijft wat er allemaal in de video te zien en te horen is. Dit helpt mensen die de video niet bekijken, maar wel willen weten welke informatie er wordt gegeven. Eigenlijk een soort uitgeschreven script dus, dat precies beschrijft wat er gebeurt en wat er gezegd wordt.”

Bekijk hier een voorbeeld (klik op ‘Tekstalternatief’ onder de video, dan klapt deze uit).

Wetgeving rondom toegankelijke video’s

Volgens het ‘Besluit digitale toegankelijkheid overheid’ moeten alle websites, en daarmee ook alle online video’s, van alle Nederlandse (semi-)overheidsinstanties sinds 23 september 2020 voldoen aan de toegankelijkheidseisen. Ook voor het bedrijfsleven is digitale toegankelijkheid de norm. Volgens de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte (Wgbh/cz) moeten organisaties hun producten en diensten toegankelijk aanbieden, dat geldt dus ook voor video’s.

Eveline: “Los van regelgeving, hoop ik met Scribit.pro juist de intrinsieke motivatie van de videomaker aan te wakkeren. Uiteindelijk zijn zij de bron, dat lijkt mij de beste weg.”

Kan je zomaar aan de slag met Scribit.pro?

“Je hoeft geen video-expert te zijn om jouw video’s toegankelijk te kunnen maken. Iedereen kan werken met de software van Scribit.pro, mits je de Nederlandse taal goed beheerst. En als je zelf geen tijd hebt om dit allemaal te doen, hebben we nog de PRO’s van Scribit.pro. Zij maken jouw video 100% toegankelijk en kunnen je binnen 24 uur alle bestanden aanleveren die nodig zijn om te voldoen aan de richtlijnen.”

Benieuwd hoe dit werkt? Bekijk hier de video’s.

Doe mij maar geen spraakberichten

Door Blind, Slechtziend, Visuele Beperking Geen Reacties

“Oh, maar dan kun je vast heel goed horen.” Deze opmerking krijg ik weleens als mensen merken dat ik slechtziend ben. De veronderstelling is dat het andere zintuig dan beter werkt. Daarom zijn sommige mensen sneller geneigd om mij spraakberichten te sturen, maar dat is niet per se prettiger voor mensen die slechtziend zijn.

Profielfoto van Marrit

Marrit Postma

Marrit is tekstschrijver en woont in Assen met haar vriend en twee zoontjes. Ze is sinds haar twaalfde slechtziend en schrijft voor Digitaal Toegankelijk over zaken waar ze als slechtziende online tegenaan loopt.

Informatie in verschillende vormen

Informatie is tegenwoordig in verschillende vormen beschikbaar. Vroeger bestonden alleen printmedia, daarna kwamen radio en televisie erbij. Op internet was in het begin voornamelijk tekstuele informatie te vinden, maar inmiddels bestaat het internet voor een groot deel ook uit video en audio. Je kunt zelf kiezen of je informatie leest, bekijkt of alleen even luistert.

Net als ieder ander, bepaal ik graag zelf op welke manier en op welk moment ik informatie tot me neem. Dat ik slechtziend ben, betekent niet automatisch dat ik graag naar anderen luister. Je kunt niet bij toverslag meteen beter horen als je slecht ziet.

Sterker nog, ik heb zelf bijvoorbeeld een auditief verwerkingsprobleem. Dat houdt in dat ik vooral op drukke plekken niet goed kan verstaan wat iemand tegen mij zegt. Dat heeft gevolgen voor hoe ik gesproken berichten kan beluisteren.

oranje megafoon met oranje achtergond

WhatsApp en gesproken berichten

In WhatsApp is er een hele makkelijke manier om gesproken berichten te versturen. Als ontvanger moet je wel een moment hebben om zo’n bericht te kunnen luisteren. Wat kan verklaren dat je niet altijd direct een reactie krijgt op een gesproken bericht. Dus als je meteen een reactie wilt, kun je misschien beter even bellen.

Tegenwoordig kun je ook gesproken berichten sturen via Facebook Messenger. Ik ontvang die ook af en toe. Dat kwam me ook niet altijd even goed uit, terwijl ik een getypt bericht wel meteen had gelezen en beantwoord. Ik kan op mijn telefoon met de VoiceOver-functie namelijk wel tekst laten voorlezen. Dan kan ik zelf ook nog meekijken op momenten dat ik het niet goed kan horen of verstaan.

Rumoerige omgevingen

Door mijn auditieve verwerkingsprobleem kan ik niet altijd gesproken berichten luisteren. Ik kan het geluid niet goed filteren, dus stel dat er tijdens een spraakbericht een scooter voorbijrijdt, dan versta ik niet wat er gezegd wordt. In een drukke stationshal met omroepberichten en veel mensen kan ik ook niet even een gesproken berichtje in WhatsApp luisteren. En zo zijn er vast nog wel meer situaties te bedenken waarin een spraakbericht niet de beste manier is om mij iets te laten weten.

vrouw spreekt iets in in haar mobiele telefoon

Privé

Dan zijn er nog de situaties waarin een gesproken berichtje alleen voor jouw oren bedoeld is, maar je zit in een ruimte waar anderen ook mee kunnen luisteren. Mijn zoontje van 3 hoort alles en zegt graag dingen na. Hij hoeft echt niet alles te horen wat naar mij gestuurd wordt. Ik kies dus bewust de momenten uit dat ik tijd heb om bijvoorbeeld podcasts te luisteren, maar ook wanneer ik gesproken berichten luister op WhatsApp.

Luisteren kost meer tijd

Voorleessoftware leest sneller voor dan de meeste mensen spreken. Ik ben daaraan gewend. Daarom voelen spraakberichten ook als onnodig traag. Als ik dezelfde informatie in tekst had ontvangen en met de VoiceOver-functie had gelezen, had het mij waarschijnlijk dus minder tijd gekost.

Af en toe stuur ik ook een gesproken berichtje, maar meestal alleen naar andere blinden of slechtzienden waarvan ik weet dat ze er vaak wel voor openstaan én in de gelegenheid zijn om te luisteren. Als je dit niet goed kunt inschatten, of niet zeker weet of het uitkomt, kun dus je beter eerst vragen of iemand het prettiger vindt om gesproken berichten te ontvangen. En anders stuur je gewoon een ‘good old’ getypt bericht.

Hoe ervaren blinden en slechtzienden emoji’s?

Door Blind, Slechtziend, Visuele Beperking Geen Reacties

Emoji’s; plaatjes die je kunt toevoegen aan je bericht om je boodschap net iets duidelijker te maken, een letterlijke knipoog mee te geven of je emotie erbij toe te lichten. Maar hoe ervaren blinden en slechtzienden emoji’s?

Profielfoto van Marrit

Marrit Postma

Marrit is tekstschrijver en woont in Assen met haar vriend en twee zoontjes. Ze is sinds haar twaalfde slechtziend en schrijft voor Digitaal Toegankelijk over zaken waar ze als slechtziende online tegenaan loopt.

In het filmpje van Ed kwamen emoji’s al even ter sprake. Ik gebruik net als Ed de Voiceover-functie van Apple om berichten te lezen op mijn telefoon. Die functie leest ook de emoji’s voor. Ze hebben namelijk allemaal een omschrijving meegekregen die voorgelezen wordt door de voorleessoftware.

Misschien weten wij als slechtzienden en blinden door die beschrijvingen zelfs wel beter waar een emoji voor staat dan de goedziende medemens, al las ik laatst in het boek Japan in honderd kleine stukjes van Paulien Cornelisse een aantal betekenissen van emoji’s die we hier in Nederland vast niet gebruiken zoals ze in Japan bedoeld waren.

Wist je dat de lachende drol ? bijvoorbeeld eigenlijk staat voor geluk? Blijkbaar omdat het Japanse woord voor ‘drol’ met dezelfde klank begint als het Japanse woord voor geluk. Maar dat heeft vast meer met cultuurverschil te maken dan met de emoji’s zelf.

Zijn emoji toegankelijk?

telefoon op een tafel met een boze emoji Emoji’s worden dus voorgelezen aan blinden en slechtzienden. Je zou dus denken dat je toegankelijk bezig bent als je een emoji toevoegt aan je bericht op social media. Toch moet je er een beetje mee oppassen. De betekenis van de emoji wordt namelijk precies hetzelfde voorgelezen als de rest van je tekst, dus als je middenin je bericht een emoji gebruikt, worden ze op precies dezelfde toon middenin je tekst voorgelezen.

Denk maar eens aan een bericht waar een kalender-emoji wordt gebruikt voor de datum van een evenement, een gebouw voor de locatie, een klok of horloge voor de tijd, een euroteken, dollarteken of andere valuta die wordt gezet voor de prijs, et cetera. Je hoort dan bijvoorbeeld ‘kalender maandag 21 september 2020 – hotel café de bonte geit – klok die kwart voor 10 aangeeft 19.00 uur’. Hier is dan een hotel-emoji gebruikt, terwijl het om een café gaat, waardoor de tekst verwarrend wordt. Hetzelfde geldt voor de tijd, aangezien ook de tijd die op de emoji met de klok staat, wordt voorgelezen.

Emoji’s als scheidingsteken

Er zijn ook mensen die veel emoji’s achter elkaar zetten om aan te geven dat er een scheiding is tussen het bovenste deel van hun bericht en het deel van het bericht dat daaronder volgt. Ik haak zelf meestal af als er iets te veel emoji’s achter elkaar staan en lees daardoor de onderste helft van het bericht niet. Je kunt je voorstellen dat het niet echt leuk is om 26 keer achter elkaar “lachende drol” te horen.

LinkedIn en emoji’s

Zelf liep ik het meest tegen de emoji’s aan op LinkedIn. Ik heb hierover eerder op mijn eigen site al een blog geschreven. Ik zag namelijk steeds meer mensen emoji’s in hun naam en kopregel gebruiken. Om berichten van mensen te lezen op LinkedIn, leest de voorleessoftware eerst ook altijd de naam en functie van iemand voor. Dus als mensen hun naam versieren met emoji’s, moet ik ook eerst die emoji’s aanhoren. Het is best irritant om eerst vijf woorden of meer aan emoji te horen voor je weet wie er een bericht heeft geplaatst. Denk bijvoorbeeld aan “stralende vijfpuntige ster zon met gezicht voornaam achternaam zon met gezicht stralende vijfpuntige ster”. Als je even met je gedachten afdwaalt heb je nu alsnog niet gehoord welke naam er tussen de emoji’s stond. Soms heb ik daardoor geen zin om door LinkedIn te scrollen, terwijl ik het wel een leuk en nuttig medium vind om te netwerken en contact te houden.

Gebruik ik zelf emoji’s?

Begrijp me niet verkeerd, ik vind emoji’s niet alleen maar onhandig. Ik gebruik ze zelf ook weleens. Het meest gebruik ik ze in WhatsApp, maar ik gooi er op Facebook en LinkedIn ook regelmatig een knipoog tussendoor. Want zo streng wil ik nou ook weer niet overkomen. 😉

Wist je overigens dat 17 juli Wereld emoji dag is? Dit komt doordat de kalender-emoji vaak deze datum heeft.

Digitaal toegankelijk

Leuk hoor, al die plaatjes!

Door Apps & Websites, Slechtziend Geen Reacties

Marrit blogt voor Digitaal Toegankelijk.com maandelijks over haar online ervaringen als slechtziende. Dit keer schrijft ze over het gebruik van visuele content op social media en internet. Klik om het artikel te lezen waarin Marrit haarzelf voorstelt.

Regelmatig scroll ik door Facebook en LinkedIn, bekijk ik websites als ik iets op wil zoeken of lees ik een nieuwsartikel op een website van bekende kranten. Overal worden natuurlijk plaatjes en foto’s gebruikt ter ondersteuning van het verhaal. Maar als slechtziende kan ik daar niet altijd evenveel van brouwen. Ik zie soms alleen maar een hoop kleuren in elkaar overlopen of tekst heeft geen goed contrast waardoor ik hem niet kan lezen.

Alt-tekst

Gelukkig is daar al lange tijd geleden iets voor bedacht, wat alt-tekst heet. Voluit ook wel alternatieve tekst. Je ziet het soms wel staan als je een afbeelding toevoegt op je website of in een nieuwsbrief. Op social media zit de functie vaak wat meer verscholen. Alternatieve tekst is er om te laten zien als een afbeelding niet zichtbaar is, zoals wanneer een website niet goed geladen wordt, maar ook voor blinden en slechtzienden die gebruikmaken van een schermlezer met voorleessoftware of braille. Als je de alt-tekst goed invult weet iemand die hem niet goed ziet ook wat er te zien is op een afbeelding.

Automatische alt-tekst

Op Facebook wordt tegenwoordig ook veel automatische alt-tekst gebruikt. Dan vult Facebook in wat er op een afbeelding staat. Meestal zijn dit maar een paar kernwoorden, waardoor je eigenlijk nog geen idee hebt wat er op de foto staat. Denk maar aan ‘close-up 2 gezichten’ of ‘boom picknicktafel fiets’ of ‘buiten baby 1 persoon’. Dit komt doordat er alleen bepaalde objecten worden herkend. Soms wordt de tekst op een plaatje voorgelezen, maar soms ook niet en dan hoor je enkel ‘tekst’. Erg jammer want regelmatig wordt juist in de afbeelding belangrijke informatie gedeeld. Denk maar eens aan een aankondiging van een evenement met datum, tijd en locatie. Maar ook afbeeldingen met quotes erop zijn leuk om te lezen en daarvan krijg ik ook graag de tekst mee.

Zelf invullen

Je ziet het al, automatische alt-tekst is nog niet zo ver ontwikkeld en daarom is het belangrijk om zelf de alternatieve teksten in te vullen. Ik heb er zelf onlangs een online workshop over gegeven en blogs over geschreven op mijn eigen site. Veel mensen wisten al wel dat je alt-tekst kunt invullen op je website en dat dat meehelpt aan je SEO. Maar dat je ook in je nieuwsbrief én op social media alt-tekst kunt toevoegen was voor veel mensen nieuw.

Verborgen

Helaas zit de alt-tekst functie op veel social media-kanalen verborgen. Zo heb ik uitgezocht dat je op Instagram naar geavanceerde instellingen moet om de alt-tekst in te vullen. Helaas lukte het een aantal mensen alsnog niet om de alt-tekst in te vullen na mijn tips. Zelf gebruik ik geen Instagram, dus ik heb verder geen idee hoe dat werkt. Op Facebook moet je eerst op het bewerk-icoontje op de afbeelding klikken voor je bij veel instellingen komt en dan nog in de balk links alt-tekst opzoeken. Gelukkig was LinkedIn iets toegankelijker en krijg je meteen rechts bovenin de afbeelding een knop ‘alternatieve tekst toevoegen’.

Computer versus mobiel

Helaas was veel van bovenstaande alsnog alleen mogelijk op de computer en niet in de mobiele apps. Hopelijk wordt het in de toekomst makkelijker om ook op de mobiel alt-tekst toe te voegen, want daar plaatsen de meeste mensen toch foto’s op social media. Het is toch een klus om dan later nog op de computer je afbeelding te bewerken en dat extra werk wil je vaak niet doen.

Ik hoop dat de automatische alt-tekst in de toekomst beter wordt, maar ook dat je makkelijker alt-tekst kunt toevoegen in de apps zodat mensen toch zelf hun alt-tekst kunnen invullen. Want een goede beschrijving van een afbeelding kun je het beste zelf maken in plaats van te hopen dat de paar objecten die herkend worden genoeg vertellen. Dan kan ik de aankondigingen van evenementen, leuke quotes en andere afbeeldingen ook goed meekrijgen.

Digitaal toegankelijk

Zien met behulp van artificial intelligence (AI): een interview met Envision

Door Apps & Websites, Blind, Kleurenblind, Slechtziend, Tips & Trics, Tools, Visuele Beperking Geen Reacties

Hoe kan moderne technologie worden ingezet om blinden en slechtzienden te helpen om te zien, lezen en de wereld meer te ervaren? De Haagse startup Envision heeft een antwoord op deze vraag gevonden. 

Deze oplossing is tweeledig. De eerste oplossing is voor iedereen toegankelijk zonder hardware aan te schaffen. Dit is namelijk een app: Envision voor iOS en Android. De app leest alle soorten tekst op aan de gebruiker, van voedsel verpakking tot posters en telefoon- en tv schermen. Daarnaast worden meer dan 60 talen herkend door de app.

Niet alleen helpt de app om gebruikers die slechtziend of blind zijn om teksten te begrijpen, ook is het mogelijk om voorwerpen en zelfs mensen te kunnen herkennen. De app herkent objecten die gescand worden en vertelt de gebruiker wat zich voor de lens van de camera bevindt. In het voorbeeld op de website van Envision worden onder andere een pot pindakaas, een plant en kast gescand en herkend door de app.

De mogelijkheid om personen te herkennen is wat ons betreft de kers op de taart. De app kan aangeleerd worden om de gezichten van vrienden, familieleden of collega’s te herkennen, zodat deze door de app gescand en herkend kunnen worden.

Het gebruiken van een telefoon voor bovenstaande mogelijkheden beperkt de gebruiker wel enigszins, er moet immers altijd minstens één hand gebruikt worden voor de telefoon. Dit is waar het tweede gedeelte van de oplossing van Envision voor gebruikt wordt. Het Haagse bedrijf heeft in samenwerking met Google de software namelijk beschikbaar gesteld voor de Google Glass 2. In het onderstaande interview met Ilse Madelein Velema worden alle prangende vragen van Digitaal Toegankelijk.com over Envision en Envision Glasses beantwoord. Benieuwd naar de app? Deze is 14 dagen gratis te gebruiken en te downloaden voor iOS en voor Android

Een iPhone wordt vastgehouden door een vrouw Wat is het verhaal achter Envision? Hoe is het idee voor Envision ontstaan? 

Karthik Mahadevan studeerde af als industrieel ontwerper wanneer hij een lezing gaf aan een blindenschool in India. “Ik legde uit dat ik als ontwerper oplossingen voor problemen zoek en vroeg de studenten welk probleem ze wilden oplossen. Ieder van hen zei gelijk dat ze onafhankelijker wilden zijn. Hiermee bedoelden ze toegang tot visuele informatie. Als dit zo’n groot probleem is, waarom doe ik er dan niets aan? ” Het idee achter Envision was geboren.

Hoe is de software ontwikkeld? 

De software ontwikkelde Karthik samen met vriend en oud-huisgenoot, ook genaamd Karthik, Kannan. Karthik Kannen werkte na zijn studie aan de software kant en was hierdoor een goede aanvulling op Mahadevan.

Als eerste werd gewerkt aan een app voor de iPhone. Toen deze uitgebracht werd kregen we erg veel positieve reacties van gebruikers. Later is daar een android app bij gekomen. 

Hoe wordt er vanuit de markt gereageerd op het product?

We hebben inmiddels meer dan 7.000 betalende gebruikers in ruim 50 landen en groeien hard. Dus ik zou zeggen, erg goed! Experts zijn ook enthousiast over de huidige smartphone-versie. ‘Envision biedt functies die de zelfstandigheid van mensen met een visuele beperking direct vergroten’, aldus Henk Abma van Bartiméus. We zijn constant bezig met het optimaliseren van de software en staan om deze reden graag dichtbij onze gebruikers. Het is erg belangrijk om constant feedback te ontvangen voor gebruikersgericht ontwerp.

Ik zag de Envision Glasses op de website als pre order staan. Kun je iets meer vertellen over dit product?

Jazeker! De Envision Glasses is een combinatie van de Google Glass 2 en Envisions bekroonde kunstmatige intelligentie technologie (AI). De technologie, die nu al beschikbaar is als smartphone app, geeft duizenden gebruikers zelfstandig toegang tot de wereld om hen heen. Net zoals de app, gebruikt de slimme bril kunstmatige intelligentie om visuele informatie te herkennen en te vertalen naar gesproken woord. Maar nu dus ook helemaal handsfree. Nòg een dikke plus van de smartglasses is dat we videobellen hebben toegevoegd. Hierdoor kan de gebruiker makkelijk en snel iemand bellen om bijvoorbeeld een wegblokkade te omzeilen of te weten welke van de 100 soorten pindakaas gekocht moet worden. 

Hoe is de Envision Glasses tot stand gekomen?

We zijn met Envision al een hele tijd bezig om onafhankelijkheid voor blinden ook handsfree te maken. Als je al afhankelijk bent van een blindenstok of geleidehond, dan is het fijn als er aan je andere hand niet ook een telefoon geplakt zit. Doordat we veel vraag kregen naar een draagbare tool, zijn we de beschikbare smartglasses in de markt gaan testen. Hierover hebben we lang gedaan, omdat de gebruiksvriendelijkheid en kwaliteit voor onze gebruikers voorop staan. Toen Google met de Google Glass 2 kwam, hebben we hiervoor gekozen. Deze voldeed aan al onze eisen en de samenwerking met Google verloopt heel soepel.

Wanneer is de bril voor het publiek beschikbaar?

Goede vraag! Vanaf nu kan de bril besteld worden in de pre-order en de verzending hiervan gaat in augustus plaatsvinden. 

Hoe ziet de toekomst van Envision er uit?

We zijn, net zoals veel andere bedrijven, getroffen door Corona. Dat betekent niet dat we gestopt zijn met alles op alles zetten om Envision te blijven optimaliseren! We zijn druk bezig het bedrijf gezond deze periode door te laten komen. Waar we plannen hadden om in 2020 landen te bezoeken om hier demo’s te geven en onze gebruikers te ontmoeten, laat dit nu op zich wachten. We hebben nu, samen met onze ambassadors, een plan opgesteld waarbij zij in hun eigen land meet-ups gaan organiseren zodat mensen toch de mogelijkheid krijgen onze producten te proberen.

Als we deze periode door zijn, dan staat er op de planning om zoveel mogelijk assistive apps voor blinden en slechtzienden op de Envision Glasses te krijgen. Uiteraard zijn we voorzichtig, want de kwaliteit moet niet ten onder doen aan ons product. Daarna is het doel om onze software ook op andere hardware te hebben en een breder Envision assortiment aan te kunnen bieden.

Toekomst in het kort: een gezond Envision waar we onze (bijna) wekelijkse software updates kunnen blijven doen en samen met onze partners de Envision Glasses groot kunnen maken!

Wat staat er naast de Glasses nog meer op de planning?

Voornamelijk het optimaliseren van onze apps en de Envision Glasses, maar we willen de software ook op andere devices krijgen. Belangrijkst hierbij is dat onze software een toegevoegde waarde biedt aan onze gebruikers. Welke devices dat gaan worden, hangt dus van onze gebruikers af! 

Hoe willen jullie groeien, nationaal en internationaal?

Grappig dat je het vraagt! We zijn in Nederland bekend omdat we innovatief zijn in tech en de eerste die de Google Glass voor de eindgebruiker lanceren. In het buitenland zijn we eigenlijk al iets bekender. Onze grootste afzetmarkt momenteel is Amerika, met Rusland, Duitsland, India en Japan opvolgend. Allereerst staat er op de planning dat we in ieder land een gebruikersgroep hebben die onze producten graag gebruikt en bereiden we ons Ambassador Program uit, zodat onze loyale gebruikers ook wat terug kunnen verwachten van ons. Daarnaast staat in de planning om de landen waar we nog minder groot zijn, maar waar we wel gebruikers hebben, te bezoeken en te ontdekken waar we toegevoegde waarde kunnen bieden.

De Envision Glasses gaan we, zodra gezondheidstechnisch weer mogelijk, internationaal promoten door naar de landen te gaan waar veel mensen om een real-life demo hebben gevraagd. We merken, en dat is begrijpelijk, dat men de bril graag eerst wilt proberen en daar geven we gehoor aan.

Envision gratis uitproberen

Digitaal Toegankelijk.com kan niet anders dan zulke innovatieve technieken als die van Envision bewonderen. We willen lezers er graag op wijzen dat de app twee weken gratis uit te proberen is. Via deze link voor iOS en deze link voor Android kan de app direct gedownload worden.

Meer lezen over digitale toegankelijkheid

Apps & Websites

Een digitaal toegankelijk contactformulier maken in WordPress

Volgens Marketingfacts is zo’n 35% van het totaal aantal websites op het internet gemaakt met…
Auditieve Beperking

Hoe ik omga met mijn auditieve beperking

Ik leef al ruim 42 jaar met mijn auditieve beperking. Dat gaat in het algemeen…
Apps & Websites

Regels rondom toegankelijkheid van apps voor (semi-)overheid

Digitale toegankelijkheid gaat verder dan inclusieve websites. En dat is maar goed ook. Meer dan…
Blind

Smart Home is uitkomst voor blinden

In mijn vorige blog vertelde ik over mijn liefde voor de app Clubhouse. Dit verhaal…