Skip to main content

Ontwikkelen voor mensen én zoekmachines: overeenkomsten tussen SEO en digitale toegankelijkheid

Door Apps & Websites, Tips & Trics, Tools, Visuele Beperking, WCAG, Wetgeving

Tijdens het ontwikkelen of verbeteren van een website dragen verschillende criteria en richtlijnen los van elkaar bij aan een optimale website. Door via zoekmachine-optimalisatie (SEO) slim in te spelen op zoekgedrag van de doelgroep en de website technisch te optimaliseren, scoort een website hoger in Google, wat zorgt voor meer bezoekers. Met richtlijnen in de WCAG kunnen ontwikkelaars een toegankelijke website maken; ook voor mensen met een auditieve, visuele of andere beperking. Schermlezers kunnen bijvoorbeeld geschreven content gemakkelijk voorlezen aan blinden en slechtzienden.

Raakvlakken tussen beide aspecten

Beide uitgangspunten van optimalisatie zijn belangrijk, maar de motivaties voor SEO en digitale toegankelijkheid lopen vaak uiteen. In SEO gestoken tijd en geld betaalt zich vaak terug omdat er meer bezoekers en dus meer potentiële klanten naar de website komen. Digitale toegankelijkheid zorgt ervoor dat de website door een breder publiek gebruikt kan worden. Helaas zijn investeringen in SEO vaak makkelijker te verantwoorden door managers, waardoor de digitale toegankelijkheid van een site achter kan blijven.

Zonde, want er zijn ontzettend veel raakvlakken tussen beide aspecten. Investeringen in digitale toegankelijkheid zorgen bijvoorbeeld ook voor een betere technische toestand van de website, waardoor Google deze hoger zal ranken. In dit artikel worden de overeenkomsten tussen SEO en digitale toegankelijkheid beschreven, zodat u beide aspecten kunt opnemen in uw online strategie.

Optimaliseren voor mensen, niet voor algoritmes

Hoewel de motivaties voor SEO en digitale toegankelijkheid uiteenlopen, overlapt de focus van beide aspecten behoorlijk: de gebruiker staat centraal. Waar Google websites beloont die antwoorden bieden aan gebruikers van de zoekmachine, staat bij digitale toegankelijkheid het gebruiksgemak van de eindgebruiker centraal. In beide richtlijnen staan de gebruikservaring en het gemak van de gebruiker dus centraal.

Het is daarom niet gek dat er een behoorlijke overlap bestaat tussen ‘best practices’ voor SEO en voor digitale toegankelijkheid. Goed nieuws, want zo kun via één investering goed scoren op beide vlakken. Twee vliegen in één klap dus.

Vier mannen in een kantoor zijn aan het werk bij een whiteboard

Waarom is toegankelijk ontwikkelen belangrijk voor SEO?

Google waardeert een goede gebruikservaring enorm. Maar, waarom is een toegankelijke en goed bruikbare website eigenlijk van belang? Voor SEO geldt dat een goed toegankelijke website eenvoudig te navigeren is, de gehele ervaring verbetert en helpt om informatie op de website eenvoudig te vinden.

Google beloont nu al websites die een goede gebruikservaring bieden. Aangezien toegankelijke websites eenvoudig te gebruiken en begrijpen zijn, is er een aanzienlijke overlap in ‘best practices’ voor SEO en toegankelijkheid. In dit artikel wordt dit gemeenschappelijke gebied besproken. Door rekening te houden met deze tips bij het ontwikkelen of verbeteren van een website zal je website straks én toegankelijker én beter vindbaar zijn.

1. Paginatitels

Een duidelijke paginatitel stelt een bezoeker eenvoudig en snel op de hoogte van de inhoud en context van de pagina. Zo kan die een oogopslag bepalen of de gezochte informatie op de pagina te vinden is. Zeker wanneer er meerdere tabbladen open staan, zijn de titels van groot belang om het overzicht te bewaren. Vooral schermlezers hebben baat bij dit overzicht, omdat ze zo de best mogelijke informatie door kunnen geven naar gebruikers.

Door het hanteren van paginatitels die zowel belangrijke zoekwoorden bevatten als een uitleg over de pagina, behaal je dus twee keer resultaat: voor SEO en toegankelijkheid.

2. Alternatieve beschrijvingen van afbeeldingen

Een tekst in de broncode van een afbeelding geeft de mogelijkheid om te beschrijven wat er in de afbeelding te zien is. Ontzettend handig voor mensen die afhankelijk zijn van een schermlezer voor het ‘lezen’ van een website. Helaas zijn deze beschrijvingen ontzettend misbruikt in de SEO-gemeenschap. SEO-specialisten zagen de alternatieve beschrijvingen namelijk als een extra mogelijkheid voor het plaatsen van relevante zoekwoorden. Hierdoor kon een website beter scoren in de zoekresultaten op een bepaald zoekwoord, maar werd de website niet duidelijk voor blinden en slechtzienden.

Gelukkig heeft Google de richtlijnen rondom de alternatieve beschrijvingen aangepast. ‘Create a great user experience’ is wat Google aanbeveelt op voor onderwerp.

Toegankelijke alternatieve beschrijvingen helpen dus zowel je website beter te scoren in Google als bruikbaarder te maken voor een groot publiek. Direct aan de slag? Lees onze tips voor het schrijven van alternatieve beschrijvingen van afbeeldingen!

Man in korte broek hangt op de bank en leest op zijn laptop

3. Ankerteksten van hyperlinks

De ankerteksten van hyperlinks zijn de tekst van een hyperlink die klikbaar is. In de zin “Voor meer informatie kunt u de WCAG-richtlijnen downloaden.” is ‘WCAG-richtlijnen downloaden’ de ankertekst. Wanneer een ankertekst beschrijft wat de functie van de link is, weet een gebruiker van een schermlezer wat het doel van de link is. Ankerteksten kunnen daarom enorm veel meerwaarde bieden voor gebruikers van schermlezers.

De ankertekst hierboven is een voorbeeld van hoe het wel moet, de volgende ankertekst is minder goed: “klik hier om de WCAG richtlijnen te downloaden”. ‘Hier’ zegt niets over de bestemming van de link, laat staan het doel van de hyperlink.

Voor Google is een goede ankertekst ook belangrijk. Het geeft immers een betere gebruikservaring. Daarnaast is het een handige plek om belangrijke zoekwoorden te vermelden. Wanneer meerdere sites en pagina’s verwijzen naar een pagina met ankerteksten gerelateerd aan ‘WCAG richtlijnen’, zal Google de waarde van dit zoekwoord voor de pagina hoger inschatten.

4. Toegankelijk webdesign

Het archief met blogs over toegankelijk webdesign van DigitaalToegankelijk.nl puilt uit van artikelen. Concrete voorbeelden van toegankelijk webdesign zijn: het toepassen van voldoende kleurcontrast tussen tekst en achtergrond en het kunnen vergroten van een website tot 200%.

Wederom geldt dat een goede gebruikerservaring voorop staat bij SEO. Een toegankelijk webdesign zal daarom bijdragen voor de totale SEO-waardering van een website door Google.

5. Transcripties van audio en video

Een transcriptie is een uitgeschreven versie van een podcast, of andere audio of video. Voor toegankelijkheid is het verstandig om een uitgeschreven versie van audiovisuele content te plaatsen. Het voordeel van een transcriptie is dat mensen op hun eigen tempo de informatie tot zich kunnen nemen. Daarnaast is er veel software beschikbaar die helpt om gesproken tekst automatisch om te zetten in geschreven tekst.

Vanuit SEO-perspectief is een uitgeschreven versie van een podcast of video ontzettend interessant. Google’s ‘crawl bots’ kunnen namelijk niet de inhoud van video’s en audiobestanden indexeren. Een uitgeschreven tekst is daarentegen eenvoudig te begrijpen en te indexeren door Google en andere zoekmachines. Zo zal de video of podcast beter vindbaar worden in Google en dus door meer mensen bezocht worden.

een microfoon en koptelefoon op de voorgrond en een computer met audio-opname op de achtergrond

6. Georganiseerde HTML-structuur

De HTML-structuur van koppen en subkoppen in teksten geeft gebruikers van schermlezers een beeld van de structuur van een pagina. De hoofdtitel heeft bijvoorbeeld het <h1> element, subkoppen <h2>, kopjes daaronder <h3> etc. Wanneer een <h1>-element vaker gebruikt wordt, geeft dit niet alleen een verkeerd beeld af voor gebruikers van schermlezers, maar ook voor zoekmachines. De structuur zelf is geen expliciete richtlijn van Google, maar geeft wel de mogelijkheid om de juiste positieve voor belangrijke zoekwoorden te bepalen.

Andere voorbeelden van toegankelijke HTML die ook voor SEO goed werkt, zijn meta tags die een korte beschrijving van de pagina geven, of HTML-taalcodes die zoekmachines en schermlezers vertellen in welke taal tekst geschreven is. Handig voor bezoekers van je website én voor zoekmachines.

7. Gebruik van sitemaps

Een sitemap is een digitaal bestand met een overzicht van de belangrijke content op een website. Door deze sitemap toe te voegen aan een website kunnen gebruikers én zoekmachines makkelijk de benodigde content vinden.

De inhoud en structuur van een sitemap is afhankelijk van de structuur van een website. In het onderstaande voorbeeld staat de sitemap van DigitaalToegankelijk.nl weergegeven. Per onderdeel wordt een sectie van de website besproken. Zo wordt er onderscheid gemaakt tussen de blogs, pagina’s en overzichtspagina’s van een website. Handig voor zoekmachines én bezoekers!

Een voorbeeld van een goed georganiseerde sitemap

8. Broodkruimelsporen

Broodkruimelsporen, breadcrumbs in het Engels, geven de gebruiker de stappen weer die hij/zij genomen heeft in een website. Een voorbeeld hiervan is te zien in onderstaande screenshot van Coolblue.

voorbeeld van een broodkruimelspoor

Hierin is te zien dat de gebruiker eerst naar ‘Telefonie’ gegaan is en daarna steeds verder gefilterd heeft, tot uiteindelijk de iPhone 12 pagina bereikt is. Door dit weer te geven kunnen gebruikers eenvoudig terug naar vorige categorieën en pagina’s, waardoor het overzicht bewaard blijft. Voor zoekmachines geeft een goed broodkruimelspoor de structuur van een website weer.

9. Navigatie

Een goede navigatiestructuur kan zowel via de muis als via een toetsenbord eenvoudig bediend worden. Hierdoor kunnen ook mensen die geen muis kunnen gebruiken de website eenvoudig doorlopen. Voor zoekmachines heeft een overzichtelijke navigatiestructuur het voordeel dat ‘crawl bots’ de website eenvoudiger kunnen doorlopen.

Je website beter bruikbaar maken voor gebruikers van een toetsenbord? Lees onze tips voor het optimaliseren van websites voor gebruikers van een toetsenbord.

10. Leesbaarheid

Alle gebruikers moeten de tekst van je website kunnen lezen en begrijpen. Om digitaal toegankelijke teksten te schrijven is het belangrijk om korte zinnen te gebruiken. Daarnaast is het aanbevolen om moeilijke woorden te vermijden. Indien je toch moeilijke woorden of jargon gebruikt, kan je ervoor kiezen deze uit te leggen in de tekst. Als laatste is het aanbevolen vanuit de WCAG om veel opsommingen te gebruiken.

Wanneer deze tips worden opgevolgd ontstaan er teksten die voor een groter publiek toegankelijk zijn. Dit betekent dat mensen langer op de website zullen blijven, omdat ze de informatie kunnen lezen en begrijpen. Ze verlaten de website immers niet gefrustreerd omdat de tekst onduidelijk is. Voor Google is de tijd die mensen op een website doorbrengen van belang. Hoe hoger deze tijd, hoe beter Google de website beoordeelt.

Tips voor toegankelijke presentaties, lezingen en keynotes

Door Auditieve Beperking, Doof, Doofblind, Slechthorend, Tips & Trics, Tools, Visuele Beperking, WCAG

Waar corona een streep door fysieke evenementen zette, gingen organisaties door met online bijeenkomsten, evenementen en beurzen. Maar niet zonder slag of stoot. Want, hoe zorg je voor een stabiele internetverbinding terwijl je online presenteert? Hoe zorg je dat alle deelnemers met elkaar en met de presentatie kunnen communiceren? Je doet er tijdens een presentatie of lezing goed aan, om aan de ruim 4 miljoen Nederlanders met een beperking te denken.

Toegankelijkheid: tips voor organisatoren van online evenementen

Helaas zal niet iedere evenement-organisator over genoeg geld, tijd of kennis beschikken om álles te kunnen doen, voor een evenement voor iedereen. Maar, goed nieuws: ook zij kunnen ervoor zorgen dat hun online evenement toegankelijk is voor een groot publiek.

1.  (Digitale) hand-outs

Indien mogelijk, voorzie de deelnemers van het online evenement van hand-outs of de slides van presentaties. Op deze manier kunnen zij tekst, afbeeldingen en andere informatie op hun eigen tempo teruglezen. Het is een kleine moeite, terwijl je hier een groot deel van de bezoekers een plezier mee doet.

Mensen overleggen over presentatie hand-outs

2.  Live vertolking en ondertiteling

Waarom zouden persconferenties van de Rijksoverheid wel voorzien zijn van een gebarentolk, maar jouw evenement niet? Door de gesproken teksten in presentaties en evenementen live te laten vertolken naar gebarentaal wordt het evenement in een klap toegankelijker voor zo’n 1,5 miljoen doven en slechthorenden in Nederland. Stichting register Tolken Gebarentaal en Schrijftolken heeft een overzicht van in Nederland gekwalificeerde tolken gebarentaal. Via de website kunnen organisaties eenvoudig in contact komen met een tolk.

Een andere tip is het werken met automatische ondertiteling voor digitale evenementen. Afhankelijk van het platform waar het evenement op uitgezonden wordt, zijn er verschillende mogelijkheden.

3.  Toegankelijk platform

Het is interessant om kritisch te kijken naar het platform waar het digitale evenement plaatsvindt. Je kan als organisatie nog zo veel tijd stoppen in het toegankelijk maken van een presentatie, maar als bezoekers niet bij de presentatie kunnen komen, dan houdt het op.

Test bijvoorbeeld of het platform gebruikt kan worden via een toetsenbord (in plaats van een muis). Of in hoeverre schermlezers in staat zijn de tekst op te lezen naar deelnemers met een visuele beperking. Lees onze tips voor het testen van de toegankelijkheid van een website om zelf de toegankelijk van een (mogelijk) platform te testen.

Wil je de zekerheid hebben dat een platform door alle bezoekers gebruikt kan worden? We helpen je graag verder.

4.  Transcript van opgenomen beelden

Vaak worden online presentaties en lezingen opgenomen zodat ze later (opnieuw) bekeken kunnen worden. Als tip 2 in acht is genomen, is de video van de presentatie al voorzien van ondertiteling en zelfs in gebarentaal te begrijpen. Nog een stapje verder gaan? Transcribeer de gesproken tekst en publiceer deze online.

Met de tools van nu, hoeft het niet veel werk te zijn om een video’s naar tekst om te zetten. Software, zoals AmberScript, maakt het mogelijk om gesproken tekst automatisch om te zetten naar uitgeschreven tekst.

Transcripties bieden de mogelijkheid om later rustig terug te lezen. Naast een enorm gemak voor de bezoekers van je evenement biedt een uitgeschreven versie van een presentatie nog een kans: verbeterde SEO-waarde van je website. Een win-win-situatie dus!

Een volle zaal mensen luistert of kijkt naar een presentatie

Toegankelijkheid: tips voor sprekers op online evenementen

Uiteraard ligt de verantwoordelijkheid voor toegankelijke online evenementen niet alleen bij de organisatoren. De sprekers hebben net zoveel verantwoordelijk. Goed om te weten als spreker: de stappen die je kunt zetten om jouw presentatie toegankelijker te maken, zijn voor jou relatief eenvoudiger dan voor de organisatie.

Toegankelijke slides en presentaties

Zorg dat de slides en presentatie toegankelijk zijn opgebouwd: maak het font minstens 18 pixels groot en pas de juiste kleurcontrasten toe (minimaal 4,5:1). Ook hier geldt: volg de webrichtlijnen van de WCAG. Deze richtlijnen zijn over de jaren getest en bijgesteld, waardoor ze je zeker zullen helpen bij jouw presentatie.

Gesproken alternatieve beschrijvingen

Illustraties, grafieken en afbeeldingen zijn onlosmakelijk verbonden met presentaties. Blinden en slechtzienden zullen de informatie uit deze grafische elementen niet of minder goed meekrijgen. Beschrijf daarom visuele elementen in je presentatie zo veel mogelijk.

Beschrijf sprekers

Belangrijk in settings waar meerdere personen een presentatie geven: geef aan wie er aan het woord is. Op deze manier is het voor online bezoekers met een visuele beperking duidelijk te volgen wie wat toe te voegen heeft aan een gesprek.

Regels rondom toegankelijkheid van apps voor (semi-)overheid

Door Apps & Websites, WCAG, Wetgeving

Digitale toegankelijkheid gaat verder dan inclusieve websites. En dat is maar goed ook. Meer dan 4 miljoen Nederlanders hebben een beperking. Denk hierbij niet alleen aan mensen die blind, doof of immobiel zijn, maar ook aan dyslexie, kleurenblindheid en cognitieve beperkingen. Ook deze 4 miljoen mensen zijn, net als de rest van Nederland, afhankelijk van digitale producten van de overheid.

Daarom is het goed dat er verplichtingen worden gesteld op het gebied van digitale toegankelijkheid. Hiermee verplicht de overheid (semi-)overheidsinstanties om hun diensten en producten voor iedereen toegankelijk te maken. Momenteel geldt deze verplichting alleen voor websites van (semi-)overheidsinstellingen, maar hier komt binnenkort verandering in.

Deadline toegankelijkheid apps (semi-)overheidsinstellingen

Vanaf 23 juni moeten mobiele applicaties (apps) van (semi-)overheidsinstellingen ook voldoen aan de WCAG 2.1 niveau AA richtlijnen. Dit wordt vanuit de overheid verplicht middels het Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid. De verplichting voor apps gaat bewust later van kracht dan die voor websites. Hierdoor probeert de overheid de instanties de benodigde tijd te geven om aan de richtlijnen te voldoen. En dit is niet voor niets.

iemand houdt telefoon vast en heeft daarnaast op een laptop aanstaan

Gratis Quickscan apps

Wij bieden (semi-)overheidsorganisaties nu een gratis Toegankelijkheids-Quickscan aan voor hun app(s). De quickscan geeft een overzicht van de belangrijkste aandachtspunten waar vanuit u verder kunt ontwikkelen.

Meer over de Quickscan

Verplichte richtlijnen apps overheidsinstellingen

De richtlijnen waar apps aan moeten voldoen zijn niet eenvoudig te begrijpen, laat staan toe te passen. Om het inzicht in de WCAG te vereenvoudigen heeft Digitaal Toegankelijk.nl de richtlijnen toegankelijk uitgelegd

Enkele belangrijke voorwaarden waar apps van (semi-)overheidsinstanties aan moeten voldoen zijn bijvoorbeeld:

Kleurcontrast

Voldoet de tekst op de app aan de verplichte contrastratio van 4,5:1?

Waarom: zodat de tekst ook voor bijvoorbeeld kleurenblinden of mensen met een andere visuele beperking goed te lezen is.

Beschrijvingen

Hyperlinks en afbeeldingen moeten voorzien worden van een alternatieve beschrijving die vertelt waar de link de gebruiker heen verwijst of wat er in de afbeelding te zien is.

Waarom: zo kunnen gebruikers van schermlezers ook de inhoud en het doel van een pagina begrijpen. Lees meer over het schrijven van alternatieve beschrijvingen.

Ondertiteling van video’s

Video’s worden helaas nog steeds niet standaard voorzien van ondertiteling. Ook video’s in apps hebben volgens de WCAG ondertiteling nodig.

Waarom: zodat gebruikers met een auditieve beperking ook de boodschap van een video meekrijgen.

Minder dan drie flitsen

Bewegende en flitsende inhoud trekt weliswaar de aandacht van gebruikers, maar het kan ook een negatieve impact hebben. Volgens de WCAG mag inhoud niet vaker dan drie keer per seconde flitsen.

Waarom: op deze manier wordt een veilige app-ervaring geboden, ook voor gebruikers met bijvoorbeeld epilepsie.

Toegankelijkheidsonderzoek

Deze kenmerken zijn redelijk eenvoudig te controleren. Andere, meer technische vereisten zijn moeilijker te doorgronden. Hiervoor is het van belang om een toegankelijkheidsonderzoek uit te laten voeren.

In dit onderzoek wordt onderzocht of de app aan de WCAG normen voldoet. De onderzoeken van Digitaal Toegankelijk.nl gelden als officieel toegankelijkheidsonderzoek. Aan de start van een toegankelijkheidsonderzoek staat de gratis quick scan die Digitaal Toegankelijk.nl aanbiedt. Direct vrijblijvend inzicht in de status van een app? Neem dan direct contact op met onze specialisten.

iemand zit achter laptop waar een telefoon aan is gekoppeld en is aan het programmeren

Voldoen aan de verplichting

Uit onderzoek blijkt dat twee maanden voor de deadline nog geen enkele geregistreerde (semi-)overheidsapp volledig voldoet aan de toegankelijkheidseisen. Maar, hoe voldoe je als organisatie wél aan deze eisen?

Om te voldoen aan de verplichting digitale toegankelijkheid voor apps van overheidsinstellingen zijn meerdere stappen vereist. De eerder genoemde gratis quick scan is een handig beginpunt. Hierna wijst een officieel toegankelijkheidsonderzoek uit in welke mate de app momenteel voldoet aan de WCAG 2.1 niveau AA. 

Dit toegankelijkheidsonderzoek resulteert vervolgens in de nodige input voor de volgende stap: een toegankelijkheidsverklaring. In deze verklaring geven organisaties aan welke maatregelen worden genomen om de app volledig toegankelijk te maken én te houden. Het wordt aangeraden om deze verklaring zo vroeg mogelijk voor de uiteindelijke deadline te publiceren. Zo hebben organisaties ruimte om apps klaar te maken voor 23 juni. 

Gratis Quickscan voor (semi-)overheid

Met de gratis Quickscan testen we uw app op:

Aanpasbaarheid grootte en dikte tekst

Donkere modus

Scherm inzoomen

iphone met daarin een scherm van de app 'Denken in beperkingen'

Herstel door schudden

Selectie uitspreken

Aanpasbare transparantie

Twee maanden voor deadline: geen enkele geregistreerde (semi-)overheidsapp voldoet volledig aan toegankelijkheidseisen

Door Apps & Websites, WCAG, Wetgeving

Over slechts 8 weken – op 23 juni 2021 – moeten apps van overheidsinstanties voldoen aan het ‘Besluit digitale overheid’. Sinds vorig jaar september gold dit al voor websites, nu moeten overheidsinstanties zorgen dat ook hun mobiele apps voldoen aan de toegankelijkheidseisen. Met de deadline voor de deur zou je verwachten dat overheidsinstanties druk bezig zijn met de toegankelijkheid van hun apps, daar lijkt het echter niet op.

man met rode trui houdt iphone vast

Toegankelijkheidseisen

Om te voldoen aan de toegankelijkheidseisen, moeten apps een zogenaamde toegankelijkheidsverklaring (laten) opstellen voor hun app. In zo’n verklaring is opgenomen in hoeverre de app op dat moment voldoet aan de toegankelijkheidseisenen. Daarnaast wordt in de verklaring gesteld welke acties de organisatie onderneemt om de app toegankelijk te houden, of deze juist toegankelijker te maken. Volgens de overheid is deze verklaring niet alleen een verantwoording aan de politiek, maar ook een uitleg aan gebruikers van de app.

Slechts 22 apps geregistreerd

Deze verklaringen worden gepubliceerd in het Register van toegankelijkheidsverklaringen. In het register zijn momenteel slechts 22 apps geregistreerd. Terwijl de Rijksoverheid alleen al 37 apps in de Appstore heeft, om nog te zwijgen over de 355 Nederlandse gemeentes die allemaal minimaal 1 app hebben. Veel belangrijke overheidsapps missen, zoals de DigiD-app en de Berichtenbox-app van de Rijksoverheid.

Geen enkele app voldoet volledig

Zoals aangegeven, staat in de toegankelijkheidsverklaring vermeld in hoeverre de app op dat moment voldoet aan de eisen. Daarin zijn vier verschillende niveaus te onderscheiden:

A. Voldoet volledig

B. Voldoet gedeeltelijk

C. Eerste maatregelen genomen

D. Voldoet niet

Apps die niet voldoen aan de eisen, hebben enkel een verklaring aangevraagd, nog geen toegankelijkheidsonderzoek gedaan (categorie C) of voldoen simpelweg helemaal niet (categorie D).

Wanneer een app gedeeltelijk voldoet (categorie B), betekent dit dat er een officieel toegankelijkheidsonderzoek is gedaan waaruit is gebleken dat de website nog niet 100 procent voldoet aan de eisen.

Uit het register blijkt dat er van de 22 apps, maar 2 apps zijn die gedeeltelijk voldoen (categorie B) en geen enkele app is die volledig voldoet:

Eerste maatregelen genomen: 11
Voldoet Niet: 9
Voldoet gedeeltelijk: 2
Voldoet volledig: 0

Robert Keus, initiatiefnemer van DigitaalToegankelijk.nl“De afgelopen jaren hebben veel overheden apps in de ban gedaan. Apps zijn namelijk duurder in onderhoud. Daarnaast heeft men de handen vol aan het toegankelijk maken van de website. Zeker met de huidige wetgeving rondom toegankelijkheid denken overheidsinstanties nu wel twee keer na voordat ze apps (door-)ontwikkelen. In mijn ogen is dit heel jammer, apps zijn voor bepaalde toepassingen zeer functioneel. Het is zonde als deze apps niet worden ontwikkeld om deze reden.”

Gratis quickscan

Er lijkt nog een hoop werk te liggen om de deadline van 23 juni 2021 te kunnen halen. Daarom willen we alle (semi-)overheidsinstanties een gratis quickscan aanbieden. Ben je hierin geïnteresseerd? Meld je dan hier aan.

In deze innovatieve toegankelijkheidsprojecten investeert de EU

Door ADHD, Auditieve Beperking, Autisme, Blind, Cognitieve Beperking, Doof, Doofblind, Visuele Beperking, WCAG, Wetgeving

Het volledig toegankelijk maken van het internet en online producten vereist samenwerking. Niemand is in staat om deze immense klus alleen te klaren. Gelukkig hoeft dit ook niet. Wereldwijd wordt kennis gedeeld om gezamenlijk tot de beste oplossing te komen. Een goed voorbeeld hiervan is de initiator van digitale toegankelijkheid; de World Wide Web Consortium (W3C). 

Deze internationale gemeenschap bestaat uit vrijwilligers, werknemers en adviseurs uit de hele wereld die samen de webstandaarden voor het internet ontwerpen, zoals HTML, XHTML, XML, CSS en de Web Content Accessibility Guidelines, de richtlijnen rondom digitale toegankelijkheid.

Wereldwijd wordt collectief gewerkt aan een inclusiever internet. Ook de Europese Commissie doet dit op verschillende manieren. In dit artikel lees je meer over de rol die Europa heeft bij het creëren van een toegankelijker internet. 

Europese wetgeving op het gebied van digitale toegankelijkheid

De wetgeving van de Europese Unie (EU) met betrekking tot digitale toegankelijkheid vindt zijn oorsprong in de Convention on the Rights of Persons with Disabilities (UNCRPD) van de Verenigde Naties (VN). In artikel 9 van deze conventie is afgesproken dat lidstaten van de Europese Unie de juiste maatregelen treffen om ervoor te zorgen dat mensen met een beperking op een gelijke basis kunnen deelnemen aan de samenleving als mensen zonder beperking. En aangezien het internet een belangrijk onderdeel is van de samenleving, geldt die gelijke basis ook hier. 

Het atomium in Brussel

Aangezien ‘Gelijk meedoen’ een nogal breed begrip is, zijn er initiatieven gestart om concretere richtlijnen op te stellen. De Web Accessibility Directive van 2016 is hier een goed voorbeeld van. In dit initiatief is opgenomen dat websites en apps van overheden uit heel de EU voldoen aan de volgend eisen:

  • Iedere website of app moet voorzien zijn van een toegankelijkheidsverklaring.
  • Websites en apps moeten hun gebruikers de mogelijkheid geven om feedback achter te laten op het moment dat ze toegankelijkheidsproblemen op de website of app tegenkomen. 
  • Lidstaten moeten regelmatig de websites en apps van organisaties uit de publieke sector monitoren en verslag uitbrengen over de resultaten.

Deze actiepunten klinken mooi op papier, maar zonder controle en handhaving zal er in de praktijk weinig veranderen. Uit onderzoek van Digitaal Toegankelijk.nl bleek bijvoorbeeld dat ruim 71 procent van de overheidswebsites niet digitaal toegankelijk zijn.

blonde vrouw in rolstoel op een weg

Investeringen in toegankelijke projecten

Gelukkig werkt de Europese Unie op meerdere manieren aan een toegankelijker Europa. Naast wet- en regelgeving wordt er ook Europees geld geïnvesteerd in innovatieve projecten die streven naar meer mogelijkheden voor mensen met beperkingen. De Europese Commissie financiert projecten die gericht zijn op zowel mensen met een fysieke- als een cognitieve beperking. Centraal in dit project staat digitale inclusiviteit. 

Waar steekt de Europese Commissie dan precies geld in? En – nog belangrijker – welk resultaat levert dit op? Hieronder licht ik enkele persoonlijke favorieten toe uit de lijst met door de EU gefinancierde projecten voor techniek achter toegankelijkheid.

Initiatieven voor mensen met auditieve of visuele beperkingen

1. BlindPAD

Braille is een speciaal voor blinden ontwikkeld lees- en schrijfalfabet. Teksten worden omgezet in stippen, waardoor geschreven boodschappen ook voor mensen zonder zicht begrepen kunnen worden. Dit zal waarschijnlijk geen onbekende techniek zijn. Wat voor mij verrassender was, was het feit dat er geen alternatief voor braille bestaat in de grafische communicatie. 

een bureau met daarop een schermpje met een grafische vorm dat door het blindpad wordt weergegeven in puntjes

Bron foto: Techcrunch

Want hoe leren blinde en slechtziende kinderen bijvoorbeeld wiskundige vormen? Om dit probleem op te lossen, is door een team van specialisten gewerkt aan BlindPAD: een handige tool die grafische informatie omzet naar begrijpelijke informatie voor blinden en slechtzienden. De hardware bestaat uit een vierkante doos met 192 pinnen. Deze pinnen worden door software bestuurd, zodat ze visuele boodschappen over kunnen brengen. 

De Europese Unie heeft het prototype – dat een succes bleek – gefinancierd. In de toekomst hopen de mensen achter BlindPAD dat de hardware in scholen, bij rehabilitatie en bij mensen thuis kan worden ingezet.

Financiering: €1.999.999,-

2. SUITCEYES

Het doel van SUITCEYES is het verbeteren van de onafhankelijkheid van mensen die doofblind zijn. Doofblindheid is wanneer een visuele beperking samengaat met ernstige gehoorproblemen. 

Voor mensen die doofblind zijn is SUITCEYES ontwikkeld. Het product is draagbare hardware die op het bovenlichaam gedragen wordt. Het prototype is gericht op het verbreden van de omgeving, het vergroten van de communicatiemogelijkheden en het verbeteren van de interactiviteit van doofblinden. 

Financiering: € 2.359.963,-

3. ABBI

Een ander innovatief product gericht op het verbeteren van de interactiemogelijkheden van blinden is ABBI. Dit project werkt aan een product dat als een armband gedragen kan worden. De armband geeft de gebruiker auditieve informatie over de omgeving en het eigen lichaam. Hierdoor is de gebruiker in staat om een beter beeld te krijgen van wat er in de directe omgeving gebeurt. Nog belangrijker: het verkleint het risico om buitengesloten te worden.

Financiering: €1.849.995,-

Initiatieven voor mensen met cognitieve beperkingen

1. GABLE

Voor mensen met Cerebrale Parece, de medische term voor een hersenbeschadiging, kunnen alledaagse activiteiten al een obstakel zijn. GABLE heeft als doel om motorische vaardigheden en de hand-oog coördinatie van mensen met hersenbeschadiging te verbeteren. Dat doen ze door middel van een social platform vol met gepersonaliseerde en multiplayer games. Via GABLE kunnen gebruikers online spelen met mensen met een hersenbeschadiging vanuit heel de wereld. Digitale inclusiviteit én verbinding op z’n best!

Financiering: €997.767,50

2. DE-ENIGMA

Sociale robots worden in de wetenschap veel ingezet om tot innovatieve sociale oplossingen te komen. Denk bijvoorbeeld aan sociale robots die eenzame ouderen gezelschap houden en helpen om de cognitieve vaardigheden scherp te houden. Een innovatieve toepassing van social robots is terug te vinden in de oplossing voor kinderen met autisme van DE-ENIGMA.

Een vrouw en een jongetje kijken naar een kaart met gezichtjes met verschillende emoties. Op de achtergond staat een robot, wiens emotie ze proberen af te lezen.

Bron foto: Cordis

Mensen met autisme kunnen zich niet verplaatsen in anderen zoals mensen zonder autisme dat kunnen. Zeker voor kinderen is het moeilijk om te begrijpen wat anderen denken. De robot assistent van DE-ENIGMA helpt kinderen om zich meer in te leven in anderen. Dat doet hij door de kinderen te helpen om verschillende emoties en gezichtsuitdrukkingen te herkennen. Deze vaardigheden kunnen de kinderen later toepassen in interpersoonlijk contact.

Financiering: €3.904.187,75

3. FocusLocus

Ongeveer 7% van de bevolking heeft door ADHD moeite met leren, gedragsproblemen en voelt zich door de beperking buitengesloten. Het FocusLocus project helpt kinderen om de gevolgen van het leven met ADHD te begrijpen en ermee om te leren gaan, wat moet resulteren in zo min mogelijk sociale exclusie.

FocusLocus bereikt dit door kinderen spelenderwijs te laten leren middels gamificatie, waarbij gewerkt wordt aan cognitieve trainingsmethoden die hen helpen om hun mentale en motorische vaardigheden te verbeteren. FocusLocus heeft de software REEFOCUS ontwikkeld, waarmee kinderen online hun cognitieve vaardigheden verbeteren. De oplossing wordt geroemd om de lage kosten, de afwezigheid van bijwerkingen en de aantrekkelijkheid voor kinderen.

Financiering: €999.562.50

Innovatieve oplossingen van Nederlandse bodem

Ook in Nederland bevinden zich noemenswaardige projecten. Eerder spraken wij bijvoorbeeld met Envision, het bedrijf dat artificial intelligence inzet om blinden en slechtzienden te helpen met zien, lezen en het ervaren van de wereld. De Haagse startup stelt blinde gebruikers in staat om hun omgeving te ‘zien’.

Niet alle projecten zijn gericht op de eindgebruikers: mensen met een beperking. Andere technieken stellen juist marketeers en webdevelopers in staat om gemakkelijk hun website digitaal toegankelijk te maken. Neem bijvoorbeeld de Nederlandse startup Aally. Dit bedrijf helpt bedrijven en organisaties om ervoor te zorgen dat hun online omgevingen ook door blinden en slechtzienden gebruikt kunnen worden.

Onderzoek naar digitale toegankelijkheid politieke partijen

Door Apps & Websites, WCAG, Wetgeving 2 Reacties

Kiesrecht voor iedere Nederlander

In maart gaan we allemaal weer naar de stembus. Dit jaar vindt de campagnevoering meer dan ooit online plaats, aangezien Covid-19 het houden van bijeenkomsten, of anderszins fysiek werven, onmogelijk maakt. Iedereen met de Nederlandse nationaliteit heeft kiesrecht, het recht om te stemmen op de partij die zijn of haar belangen volgens hem of haar het beste vertegenwoordigd. Dus ook de ruim 4 miljoen mensen met een beperking.

Websites van politieke partijen

Eerder onderzoek wijst uit dat een groot deel van de (semi-)overheidswebsites niet voor alle gebruikers toegankelijk is. Hoe zit dat met de digitale toegankelijkheid van Nederlandse politieke partijen? Politieke partijen gebruiken hun website vooral om hun partijprogramma te verspreiden en standpunten toe te lichten. Op deze manier raakt de kiezer bekend met de idealen van een partij, waardoor je een gefundeerde beslissing kan nemen.

Maar kunnen deze sites door alle Nederlanders bezocht en begrepen worden? Of: in hoeverre kun je – wanneer je een beperking hebt – de verkiezingsprogramma’s doornemen, de standpunten bekijken of misschien zelfs een donatie uitbrengen?

Samenvatting & Conclusie

Verschillende partijen hebben zichtbaar tijd besteed aan de toegankelijkheid van de website. Zo heeft de website van de SGP een ingebouwde tool om de tekst te vergroten, bieden het CDA en GroenLinks extra mogelijkheden voor gebruikers van een toetsenbord en hebben GroenLinks en de PvdD het partijcongres in gebarentaal op hun YouTube kanaal geplaatst.

Echter lijkt het alsof deze tijd is geïnvesteerd zonder enige specialistische kennis en zonder dat men de websites heeft laten testen door mensen met een functiebeperking.

De basis van de meeste websites is zeer slecht toegankelijk. Zo mist vaak de ondertiteling bij video’s, zijn er geen alternatieve-teksten bij afbeeldingen, zijn pdf-documenten (bijv. het verkiezingsprogramma) niet toegankelijk en zijn de websites slecht te navigeren met het toetsenbord.

Lastig navigeren met toetsenbord
Meerdere websites uit de test waren niet of nauwelijks bruikbaar wanneer alleen het toetsenbord werd gebruikt.

Missende toegankelijkheidsverklaringen
Geen van de websites heeft een toegankelijkheidsverklaring gepubliceerd, terwijl dit sinds 23 september 2020 voor (semi-)overheidswebsites toch echt verplicht is gesteld vanuit de overheid, dit voelt wat hypocriet.

Toegankelijkheid video’s
Ook in de ondertiteling van video’s schieten bijna alle partijen tekort. Er is geen enkele partij wiens video’s allemaal ondertiteld zijn. Alleen één video van GroenLinks en één van de Partij voor de Dieren werd voorzien van een gebarentolk. Verder heeft geen enkele partij hieraan voldaan.

Zonde, want dit betekent niet alleen dat de bezoekers die de website niet kunnen gebruiken niet de standpunten van de partij kunnen zien, ze kunnen ook geen donatie voor de partij achterlaten. 

Verkiezingsprogramma’s in PDF
Bijna alle partijen bieden het verkiezingsprogramma in PDF-vorm aan. Geen van deze PDF’s zijn echter toegankelijk. Alternatieve teksten voor afbeeldingen missen, pagina-titels missen, soms is een verkeerde taal ingesteld voor het document en sommigen zijn verkeerd gecodeerd. Sommige partijen bieden wel netjes het verkiezingsprogramma als een webpagina aan.

Handreiking

Wij vinden het van fundamenteel belang dat de websites van politieke partijen toegankelijk zijn. Daarom bieden wij alle politieke partijen een gratis kennissessie aan om ervoor te zorgen dat de grootste obstakels voor mensen met een functiebeperking opgelost kunnen worden. Dit doen wij zonder politieke voorkeur, iedereen is welkom. Politiek partijen die hier gebruik van willen maken, kunnen ons dit laten weten door te mailen naar [email protected].

De onderzochte criteria

De websites van de politieke partijen zijn getest aan de hand van een aantal van de belangrijkste richtlijnen uit de WCAG webrichtlijnen. Wanneer niet aan deze richtlijnen wordt voldaan, is het voor sommige bezoekers niet mogelijk om de website te gebruiken of te begrijpen. We onderzoeken de volgende criteria: labels en beschrijvingen voor afbeeldingen, links en knoppen, toetsenbordnavigatie, voorleesfunctie, het vergroten van de website, ondertiteling bij video’s en de aanwezigheid van een toegankelijkheidsverklaring. Hieronder lichten we deze punten kort toe.

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
Een belangrijk criterium is de toegankelijkheid van de website wanneer enkel het toetsenbord wordt gebruikt, in plaats van de muis. Voor internetters die bijvoorbeeld een mobiliteitsbeperking hebben kan het toetsenbord voordelen bieden ten opzichte van het gebruik van de muis. 

b. Alt teksten, alternatief, labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
Door labels en beschrijvingen mee te geven aan interactieve elementen, kunnen schermlezers de onderdelen van de website oplezen aan blinden en slechtzienden. Als die beschrijvingen missen, is het voor de gebruiker een raadsel wat de afbeeldingen op de site weergeven of waar een link de gebruiker naartoe stuurt.

Voor mensen met verminderd zicht, is een goed contrast tussen de tekst op jouw website en de achtergrondkleur essentieel. Sommige gebruikers met visuele beperkingen hebben een sterker contrast nodig dan anderen, dus het is van essentieel belang dat de kleuren goed zijn.

c. Context links
Volgens criteria 2.4.4 van de WCAG moet uit de context rondom de hyperlink blijken wat het doel is van deze link. Denk bijvoorbeeld aan een knop waarop enkel ‘Lees meer’ staat. De gebruiker weet niet waar deze link naartoe gaat. Een betere linktekst zou zijn ‘Lees het hele partijprogramma’. 

d. Voorleesfunctie
Met de voorleesfunctie zorg je ervoor dat de content van je website kan worden voorgelezen door een screenreader. Mensen met een visuele beperking kunnen zo alsnog de inhoud van jouw website tot zich nemen.

e. Ondertiteling van video’s
In de WCAG-richtlijnen wordt aangegeven dat het belangrijk is om altijd alternatieven toe te voegen aan je video’s voor bezoekers die de beelden en geluiden niet kunnen zien of horen. Ondertiteling van video’s voor mensen met een gehoorbeperking is hierin de minimale vereiste.

f. Het vergroten van de website
Voor mensen met verminderd zicht (denk ook aan ouderen) is het belangrijk om de tekstgrootte verstelbaar te maken tot 200% en 400%, zonder in te boeten op bruikbaarheid.

g. Aanwezigheid van een toegankelijkheidsverklaring
Vanaf 23 september 2020 zijn websites van overheden en gemeenten verplicht om een toegankelijkheidsverklaring te plaatsen op hun website. In een toegankelijkheidsverklaring staat aan welke toegankelijkheidseisen de website op dat moment voldoet. Ook moet in de tekst worden opgenomen welke acties de organisatie onderneemt om de site toegankelijk te houden. Het lijkt logisch dat een maatregel die door de overheid is opgelegd, ook door henzelf wordt gevolgd. Dit bleek echter niet het geval.

Gebruikersonderzoek door Claire

Naast het onderzoek naar de belangrijkste criteria van de WCAG, hebben we ook onze blogger Claire gevraagd de websites van de politieke partijen te bekijken. Claire is doof en zet zich met haar bedrijf Klinktprima.nl in voor mensen met een auditieve beperking op de arbeidsmarkt.

De onderzochte politieke partijen

Om dit te testen is door Digitaal Toegankelijk.nl een praktijkonderzoek opgezet. De websites van de 13 populairste politieke partijen zijn in dit onderzoek onder de loep genomen. De partijen in kwestie zijn:

  1. VVD
  2. PvdA
  3. PVV
  4. SP
  5. CDA
  6. D66
  7. ChristenUnie
  8. GroenLinks
  9. SGP
  10. Partij voor de Dieren
  11. 50PLUS
  12. DENK
  13. Forum voor Democratie

1. VVD

De website van de VVD ziet er op het eerste oog goed uit. De indeling is overzichtelijk, de contrast ratio’s lijken goed en er wordt goed gebruik gemaakt van ondersteunende iconen en afbeeldingen. Kortom, de website oogt rustig en overzichtelijk.

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
De eerste test laat echter minder positieve resultaten zien. Wanneer het toetsenbord gebruikt wordt om te navigeren, worden objecten niet uitgelicht wanneer deze met de tab-toets geselecteerd worden, zodat het onmogelijk wordt om via het toetsenbord door de website te navigeren.

b. Alt teksten, alternatief, labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
Slecht nieuws voor de vormgevers van de website van de VVD: VVD-oranje en de witte achtergrond contrasteren niet genoeg met elkaar om door de WCAG 1.4 te komen (2,65:1). De overige delen van de homepage contrasteren wel voldoende met de achtergrond.

Onderdelen van de website zijn niet voorzien van semantische beschrijvingen in de HTML code. Hierdoor weten schermlezers niet wat de juiste volgorde op de website is. Wat kwalijker is, is het gebrek aan alternatieve beschrijvingen (alt-teksten) bij afbeeldingen. Voorbeelden hiervan zijn de foto van Mark Rutte in het nieuwsbrief-gedeelte en het WhatsApp-icoon onderaan de website. Schermlezers kunnen deze onderdelen niet benoemen voor blinden en slechtzienden.

Screenshot van de homepage van de VVD met een nieuwbriefformulier met de foto van Mark Rutte

Daarnaast zijn ook de velden van het contactformulier niet voorzien van een label, wat in dezelfde problemen resulteert als het ontbreken van alternatieve beschrijvingen van afbeeldingen. Mensen die gebruik maken van een schermlezer kunnen dus niet makkelijk een formulier invullen.

c. Context links (2.4.4)
Volgens criteria de richtlijnen moet uit de context rondom de hyperlink blijken wat het doel is van deze link. Dit kan niet objectief gemeten worden, omdat dit voor iedere bezoeker verschilt. Wel is het op een willekeurige pagina van de VVD website (standpuntenoverzicht) van iedere hyperlink duidelijk wat het doel van de knop/link is en waar de gebruiker naartoe gestuurd wordt na het klikken.

Screenshot van de pagina 'Standpunten' van de website van de VVD

d. Voorleesfunctie op website?
Voor een deel van de website is een voorleesfunctie gevonden. Het verkiezingsprogramma, de samenvatting en andere documenten kunnen wel vanuit de website opgelezen worden. Handig! 

e. Ondertiteling van video’s
De video’s over het verkiezingsprogramma zijn niet voorzien van ondertiteling, waardoor blinden en slechtziende bezoekers de boodschap van de video niet meekrijgen. 

f. Vergroten tot 200% en 400%?
Ondanks het feit dat de website gebruik maakt van een groot lettertype moet de site volgens de WCAG ook leesbaar en bruikbaar zijn als deze 200% wordt vergroot. Dit was voor de website van de VVD geen probleem.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Op de website van de VVD is geen toegankelijkheidsverklaring gevonden. 

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • Homepagina is overzichtelijk met informatie (standpunten en verkiezingen) en nieuws. Er is contact mogelijk via WhatsApp en sociale media (onderaan de pagina).
  • Bij elk standpunt word je verwezen naar een pagina met een lijst met meer informatie. Dat is duidelijk en overzichtelijk.
  • In het conceptverkiezingsprogramma staat allerlei informatie en er is een video voorzien van ondertiteling. Er is alleen geen gebarentolk voor de video.

Niet goed: Geen tolk op de video.

Cijfer: 7,5
De site is overzichtelijk met gedetailleerde informatie per standpunt van de partij. Het is goed dat er een video die voorzien is van ondertiteling, maar zonder gebarentolk kan niet iedereen deze begrijpen.

2. PvdA

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
Ook de website van de PvdA is niet goed te gebruiken met een toetsenbord. De velden van het contactformulier onderaan de pagina hebben een ‘tabindex’ hoger dan 0, waardoor deze geselecteerd worden als een gebruiker van een toetsenbord op de site komt. Op deze manier wordt de gehele website, met alle content, overgeslagen. Het is voor gebruikers van een toetsenbord niet mogelijk om na het contactformulier wél de juiste content te vinden, omdat het huidig geselecteerde item niet wordt uitgelicht. Hierdoor is de website niet te gebruiken voor mensen die een toetsenbord gebruiken.

b. Alt teksten, alternatief  (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
De knoppen in het header, zoals de knop voor het ‘hamburgermenu’, zijn niet voorzien van een label, waardoor ze niet op te lezen zijn door schermlezers. Net als bij de website van de VVD zijn ook hier de velden van het contactformulier onderaan de website niet gelabeld.

De inhoud van de website zelf contrasteert voldoende met de achtergrond. De footer, het onderste gedeelte van de website, haalt de minimale contrastratio van 4,5:1 niet, deze is 3,87:1. De keuze voor een donkergrijze achtergrond met lichtgrijze tekst komt de leesbaarheid van de tekst niet ten goede.

Screenshot van de footer van de website van de PvdA, waarop het contrast tussen achtergrond en tekst niet voldoende is

De knoppen onderaan de website die gebruikers naar de social media van de PvdA sturen zijn voor gebruikers van een schermlezer niet te gebruiken. Dit komt doordat er gebruik is gemaakt van een ‘aria-hidden=”true”‘-attribuut in de broncode van dit onderdeel.

c. Context links (2.4.4)
De visuele opmaak van de tekst zorgt voor verwarring. Om nadruk te leggen op sommige onderdelen van de tekst is sommige tekst rood gekleurd. Echter is dit dezelfde opmaak als die gebruikt wordt voor hyperlinks. In onderstaande afbeelding is bijvoorbeeld ‘Nederland weer eerlijker’ en ‘Samen kunnen we dat’ niet klikbaar, maar zijn ‘per onderwerp’, ‘downloads’ en ‘interactieve boek’ wel klikbare hyperlinks. Dit is verwarrend voor de gebruiker.

Screenshot van de website van de PvdA waarop te zien is dat benadrukte woorden dezelfde kleur hebben als hyperlinks.

d. Voorleesfunctie op website?
Er is geen ingebouwde mogelijkheid om de geschreven tekst op te laten lezen.

e. Ondertiteling van video’s
De video die de PvdA over het verkiezingsprogramma gemaakt heeft is niet voorzien van ondertiteling. Slechts fragmenten van de gesproken tekst worden visueel afgebeeld in de video, waardoor de video niet te volgen is doven en slechthorenden.

f. Vergroten tot 200% en 400%?
De website is goed bruikbaar als deze vergroot wordt.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
De PvdA heeft wel een pagina gewijd aan de toegankelijkheid van de website. Hier benadrukt de partij dat het een belangrijk onderwerp is en op welke manier wordt gewerkt aan een toegankelijke website. Er is echter geen toegankelijkheidsverklaring geplaatst op deze pagina. 

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • De homepagina bevat een duidelijk overzicht van hun plannen (netjes genummerd) en info over wat corona met ons doet. Contact is mogelijk via sociale media en WhatsApp.
  • Per onderwerp worden hun plannen duidelijk toegelicht in een overzichtelijke lijst, dat is prettig. De taal is redelijk goed te lezen en te begrijpen.
  • Kandidatenlijst: Elk kamerlid en belangrijke leden vatten kort samen wat hun plannen zijn bij de PvdA. Dat is prettig en duidelijk te lezen.
  • De campagne-video is voorzien van ondertiteling en ze tonen ook veel woorden en zinnen in beeld om duidelijk te maken waarvoor ze staan. Dat geeft een duidelijke indruk wat voor plannen ze hebben en willen gaan regelen.

Niet goed: Minpunt is dat je goed moet zoeken naar de contactgegevens: onderaan staan logo’s van sociale media en WhatsApp. Er staat ook geen tolk op de video.

Cijfer: 8
De website is overzichtelijk en ze gebruiken duidelijke taal. Jammer dat er geen gebruik wordt gemaakt van een tolk.

3. PVV

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
De website van de PVV oogt niet het modernst, maar scoort niet slechter op de toegankelijkheidseisen. Voor de eerste test, de navigeren-via-het-toetsenbord-test, is de website als eerste van de onderzochte websites geslaagd. In onderstaande afbeelding is te zien hoe het huidige element wordt belicht. Er is geen extra navigatiemenu voor een toetsenbord ingebouwd in de website.

Screenshot van de homepagina van de website van de PVV, waarop te zien is dat je goed kunt navigeren met toetsenbord, doordat het huidige element wordt belicht.

b. Alt teksten, alternatief  (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
Afbeeldingen en de meeste hyperlinks zijn voorzien van een alternatieve beschrijving. Alleen vier hyperlinks naar andere websites onderin de footer hebben geen link tekst. De links worden in de linktekst beschreven, waardoor deze alsnog te begrijpen zijn voor gebruikers van een schermlezer. De zoekbalk rechts bovenin de website is echter niet voorzien van een label. 

c. Context links (2.4.4)
De website van de PVV is enigszins anders dan andere websites. Zo is er niet echt sprake van een concrete homepage met informatie, er worden losse berichten ingeladen op de website die onder, boven en naast elkaar staan. Hierdoor is het navigeren door de berichten niet gemakkelijk. De context van de hyperlinks is daarentegen wel vrijwel overal duidelijk.

d. Voorleesfunctie op website?
De website beschikt niet over een voorleesfunctie.

e. Ondertiteling van video’s
De video waarin het verkiezingsprogramma wordt besproken is voorzien van ondertiteling. Andere video’s, waarin bijvoorbeeld PVV politici in debat in de Tweede Kamer te zien zijn, zijn niet voorzien van ondertiteling.

f. Vergroten tot 200% en 400%?
De website van de PVV kan gebruikt worden als deze tot 200% en 400% vergroot wordt. De andere websites uit de test schalen mee met de grootte van het scherm. Op de website van de PVV gebeurt dit niet, waardoor het navigeren op de vergrootte versie minder gemakkelijk gaat. De website is wel nog helemaal te gebruiken, zij het wat ingewikkelder.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Er is geen toegankelijkheidsverklaring op de website gevonden.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed: Het verkiezingsprogramma wordt erg onoverzichtelijk gepresenteerd als een document.

Niet goed:

  • De homepagina maakt geen goede indruk, er staat een kandidatenlijst op met veel teveel namen. Een overzichtelijke weergaven van hun plannen ontbreekt.
  • Sociale-media-logo’s staan bovenaan. Er is contact mogelijk via e-mail, maar niet via WhatsApp.
  • Je moet alles door scrollen en zelf op zoek gaan naar onderwerpen, erg onoverzichtelijk. Er staan veel te lange toelichtingen per onderwerp. Doven zullen sneller afhaken bij het lezen van dit verkiezingsprogramma.

Cijfer: 5
Ik vind het een matige website. Er staat een kandidatenlijst op de hoofdpagina in plaats een overzichtelijke samenvatting van hun plannen. De taal is moeilijk te lezen en begrijpen voor doven.

4. SP

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
Wanneer een bezoeker op de website van de SP via het toetsenbord navigeert wordt er een extra menu aangeboden waarmee je direct naar de hoofdcontent kan navigeren. Echter is dit menu niet zichtbaar, maar werkt de hyperlink wel. Het huidige geselecteerde onderwerp wordt wel uitgelicht, waardoor de website goed te gebruiken is met slechts een toetsenbord.

b. Alt teksten, alternatief  (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
De combinatie SP-rood met SP-wit (4.42:1) voldoet nét niet aan het WCAG criterium (4,5:1), maar in de praktijk is dit verschil te verwaarlozen. Voor gebruikers van de website zal het rood en wit waarschijnlijk genoeg contrasteren. 

Als eerste site uit de test zijn alle afbeeldingen en links zijn voorzien van een alternatieve beschrijving. Hierdoor kunnen gebruikers van een schermlezer gemakkelijker door de website navigeren. Er is echter wel ruimte voor verbetering: het logo linksboven in de website heeft als alternatieve beschrijving ‘logo SP’, maar vertelt gebruikers niet dat ze hiermee naar de homepagina kunnen gaan.

c. Context links (2.4.4)
De website maakt gebruik van een overzichtelijk en rustig menu waardoor er gemakkelijk gebruik van te maken is. De hoeveelheid opties die de gebruiker krijgt voorgeschoteld kan wellicht wel overweldigend zijn. De hyperlinks op de homepage staan in een context waaruit blijkt waar de links naartoe gaan.

De website van de SP geeft in de menubalk weer op welk onderdeel de gebruiker zich momenteel bevindt. Dit is te zien in onderstaand screenshot. Alleen voor de optie ‘word lid’ werkt dit niet op de website. Tot dusverre was de VVD de enige partij die geen gebruik maakte van deze handige mogelijkheid. 

screenshot van de menubalk van de website van de SP, waarin 'Standpunten' geselecteerd is De SP heeft onderaan iedere pagina een link staan waarmee gebruikers met één klik naar de voorpagina kunnen gaan. Dit komt de toegankelijkheid van de website ten goede.

d. Voorleesfunctie op website?
De website is niet voorzien van een voorleesfunctie.

e. Ondertiteling video’s
De SP gebruikt bijna geen video’s op de website, daarom hebben we hun video’s op YouTube onder de loep genomen. We hebben steekproefsgewijs vijf willekeurige video’s gekozen (SP-journaal, momenten met Kees Slager, kerstboodschap, ons land moet eerlijker en KoolmeesCup). Geen van de video’s was voorzien van ondertiteling.

f. Vergroten tot 200% en 400%?
De website kan vergroot worden tot 400%, schaalt mee tijdens het inzoomen en is vergroot goed te gebruiken.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Op de website is geen toegankelijkheidsverklaring gevonden.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • Het verkiezingsprogramma wordt per onderwerp goed en kort toegelicht in tien aandachtspunten voor hun plannen. Dat is overzichtelijk.
  • De taal is redelijk goed te begrijpen.
  • Het is mogelijk om via mail en WhatsApp contact op te nemen.

Niet goed:

Geen campagne-video.

Cijfer: 6,5
Ik vind de website matig, de hoofdpagina is rommelig en er is geen campagne-video te vinden.

5. CDA

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
Als eerste in deze test beschikt het de website van het CDA over een goed functionerende knop die gebruikers van een toetsenbord direct naar de hoofdcontent stuurt. Dit is te zien in de linkerbovenhoek van de onderstaande afbeelding.

Screenshot van de header van de website van het CDA, met in de linker bovenhoek een knop 'Ga direct naar de inhoud' Daarnaast is het zeer duidelijk op welke knop gebruikers van een toetsenbord zich bevinden. De huidige knop wordt goed contrasterend belicht, zoals in onderstaande screenshot te zien is. Dit zorgt ervoor dat de website goed te gebruiken is met slechts een toetsenbord.


screenshot van de header van de website van het CDA waarin goed te zien is dat het geselecteerde element helder uitgelicht is voor toetsenbordgebruik b. Alt teksten, alternatief  (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
Vrijwel alle foto’s en hyperlinks zijn voorzien van een alternatieve beschrijving of label. Echter blijkt wel uit de test die je via Google’s Lighthouse kunt uitvoeren, dat meerder onderdelen van de site niet voldoen aan de minimale contrastratio. Het CDA heeft hier een eenvoudige oplossing voor geboden: een knop voor een versie van de website in hoog contrast. Hiermee kunnen gebruikers zelf kiezen hoe zij de website willen ervaren. 

c. Context links (2.4.4)
De website is op een overzichtelijke manier ingericht, hierbij is ook rekening gehouden met de context waarin de links staan. 

d. Voorleesfunctie op website?
Niet alleen is de website van het CDA de eerste site tot dusverre die een voorleesfunctie op de website heeft, ook kunnen woorden opgezocht worden in een online woordenboek en kan tekst vertaald worden naar andere talen. 

e. Ondertiteling van video’s
Van
vijf willekeurige video’s die gevonden zijn op de website van het CDA zijn er 4 voorzien van ondertiteling. De vijfde video is niet te begrijpen voor doven en slechthorenden.

f. Vergroten tot 200% en 400%?
De website is goed te gebruiken als deze tot 400% vergroot wordt. De knop ‘word lid’ blokkeert soms delen van de tekst omdat de knop naar verhouding zeer groot is. Hier kan wel omheen gescrolld worden, maar het is niet ideaal. 

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Er is geen toegankelijkheidsverklaring gevonden op de website van het CDA.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • Het verkiezingsprogramma wordt kort en overzichtelijk toegelicht.
  • Het programma is te downloaden.
  • De taal is redelijk goed te lezen.

Niet goed:

  • Soms zijn er te lange teksten bij een bepaalde onderwerp.
  • De homepagina is niet zo overzichtelijk en bevat teveel foto’s en informatie.
  • Contactgegevens zijn onduidelijk; je moet een contactformulier invullen, je mag alleen bij specifieke vragen mailen en er is geen gewone e-mail of WhatsApp contactmogelijkheid.
  • Geen campagne-video.

Cijfer: 6
De website is matig, hoofdpagina is niet overzichtelijk met teveel foto’s en informatie. Dove mensen zullen hier sneller afhaken. De contactgegevens zijn niet makkelijk te vinden en er is geen gewone email of WhatsApp-contactmogelijkheid.

6. D66

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
Op de website van D66 wordt een lichte focus aangebracht op het huidige element als een toetsenbord wordt gebruikt om door de site te navigeren. Tenminste, dit gebeurt voor de elementen in het hoofdmenu. De onderdelen onder de hoofdcontent zijn nauwelijks aan te klikken via het toetsenbord. Als een onderwerp wordt geselecteerd licht deze niet op, als deze oplicht is deze niet aan te klikken. 

gif van hoe je op de site van D66 niet alle onderdelen kunt selecteren met toetsenbord Wanneer de slider met uitgelichte berichten op de homepagina via het toetsenbord wordt gebruikt, ‘breekt’ de site en is het moeilijk om weg te komen. De website is zeer slecht bruikbaar met slechts het toetsenbord. Het resultaat van deze slider is te zien in onderstaand screenshot.

Screenshot van de home van D66, waarop te zien is dat het misgaat als je het toetsenbord gebruikt om te navigeren

b. Alt teksten, alternatief  (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
Google’s Lighthouse is gebruikt om de website te scannen op onderwerpen als alternatieve beschrijvingen, labels en contrast ratio’s. Als eerste website in deze test scoort D66 de volledige 100 punten. Dit betekent dat afbeeldingen zijn voorzien van beschrijvingen, knoppen en links labels hebben en de contrast ratio’s kloppen. Praktijkproblemen, zoals de navigatie via het toetsenbord, zijn uit deze automatische test niet op te maken.

c. Context links (2.4.4)
De website van D66 is zeer overzichtelijk, rustig ingericht en duidelijk om doorheen te navigeren. Uit de context en de beschrijvingen van de hyperlinks en knoppen valt duidelijk op te maken wat het doel van deze interactieve elementen is.

d. Voorleesfunctie op website?
Er is geen voorleesfunctie gevonden op de website van D66.

e. Ondertiteling video’s
Omdat er op de website van D66 geen video’s zijn gevonden, zijn er vijf willekeurige video’s van het
YouTube kanaal van de partij getest. Vier van de vijf video’s zijn voorzien van ondertiteling. D66 heeft deze ondertiteling samen met de video geüpload, waardoor gebruikers zelf kunnen kiezen of ze deze aan of uit willen zetten. Handig!

f. Vergroten tot 200% en 400%?
De website is goed te gebruiken wanneer deze 400% vergroot is.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Er is geen toegankelijkheidsverklaring gevonden op de website van D66.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • Hoofdpagina is rustig, niet te opvallend. Er is nieuws en informatie te vinden.
  • De verkiezingsplannen staan er duidelijk op. Je kan elk onderwerp aanklikken en lezen.
  • Er zijn video’s over bepaalde onderwerp gemaakt, deze video’s zijn voorzien van ondertiteling. Dat is prettig voor doven.
  • De taal is redelijk goed te lezen.

Niet goed:

  • Jammer dat er geen contactgegevens bij staat. Voor contact moet je aanmelden en je e-mailadres opgeven.
  • Geen logo’s + links van sociale media.
  • Er is geen campagnevideo. De lijststrekker van D66 heeft wel haar voorwoord geschreven over haar plannen. Jammer dat er geen video hierover gemaakt is, dat zou handig zijn voor doven.
  • Website bevat lange teksten die soms moeilijk te begrijpen zijn voor doven.

Cijfer: 7
De website bevat goede informatie en is rustig zonder te veel foto’s, opvallende kleuren en te veel informatie. Het is alleen jammer van de missende contactgegevens en de ontbrekende video van de lijsttrekker.

7. ChristenUnie

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
Op de website van de ChristenUnie (CU) verschijnt geen extra menu voor gebruikers van een toetsenbord, maar het huidige element wordt wel extra belicht. De mate waarin dit duidelijk is voor gebruikers van een toetsenbord verschilt per element. Knoppen zijn duidelijker belicht dan afbeeldingen dat zijn, maar het is wel met het blote oog waar te nemen.

b. Alt teksten, alternatief  (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
Over het algemeen scoort de website van de ChristenUnie redelijk goed op de automatische toegankelijkheidstesten. Qua contrast ratio werkt de combinatie ChristenUnie-lichtblauw met de witte achtergrond niet optimaal. Deze haalt met een ratio van 2,61:1 niet de minimale contrast ratio volgens de WCAG, welke 4,5:1 is. Deze kleurencombinatie wordt niet alleen voor de onderstaande knoppen gebruikt, maar komt overal op de website terug.

screenshot van de website van de ChristenUnie waarop te zien is dat het lichtblauw te weinig contrasteert met het wit

Op de homepage van de website wordt nog één toegankelijkheidsfout gemaakt. De hyperlinks naar de vier opties op de homepage (‘verkiezingsprogramma’, ‘kandidatenlijst’, ‘geef voor de campagne’ en ‘congres 30 januari’) zijn niet voorzien van een unieke naam. Hierdoor is het voor gebruikers van een schermlezer niet begrijpelijk. 

c. Context links (2.4.4)
Vanuit de beschrijvingen van links, knoppen en andere interactieve elementen is het duidelijk wat de gebruiker kan verwachten. 

d. Voorleesfunctie op website?
Op de website van de CU is geen voorleesfunctie gevonden.

e. Ondertiteling video’s
Op de homepage is recent een video geplaatst. Deze is niet voorzien van ondertiteling. Op het
YouTube kanaal van de ChristenUnie is zo’n 40% van de video’s voorzien van ondertiteling. 

f. Vergroten tot 200% en 400%?
Wanneer de website wordt vergroot tot 250% of hoger werkt het menu niet meer. Er kan niet doorheen gescrolld worden, waardoor de onderste opties in het menu niet klikbaar of zichtbaar zijn. De overige delen van de website werken wel als de website 400% vergroot is.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Op de website van de CU is geen toegankelijkheidsverklaring gevonden.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • De hoofdpagina ziet er goed uit, met overzichtelijke informatie en onderwerpen.
  • Er worden contactgegevens vermeld.
  • De verkiezingslijst is goed en kort beschreven per onderwerp (genummerd). Dat is duidelijk en makkelijk te lezen voor dove mensen. Het is bovendien handig dat de standpunten op alfabetische volgorde zijn gezet. Zo kunnen mensen sneller een onderwerp kiezen en lezen.
  • Over de partij vind je ook video’s die automatisch naar YouTube leiden. De video’s zijn voorzien van ondertiteling, zelf gemaakt door de CU, dat is een pluspunt.

Niet goed: Jammer dat er van een aantal geïnterviewde mensen te lange teksten staan. Als dit video’s waren, voorzien van ondertiteling maakt dit het makkelijker te begrijpen voor doven.

Cijfer: 7,5
De website ziet er goed en overzichtelijk uit. Je kan makkelijk informatie en contactgegevens vinden. De video’s zijn gemaakt met informatie over de verkiezingslijst, voorzien van de ondertiteling.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • Hoofdpagina ziet er redelijk uit, met duidelijk informatie. Iets te veel opvallende foto’s, wat kan afleiden.
  • Contactgegevens staan er duidelijk op, je kan mailen of een WhatsApp sturen. Dat is prettig.
  • De standpuntenlijst staan erg duidelijk en overzichtelijk vermeld. Per onderwerp kan je kort een samenvatting lezen. Dat is prettig voor doven.

Opvallend: Er is een campagnevideo (wel lang: 45 minuten!), die voorzien is van ondertiteling.

Cijfer: 7,5
Er zijn weinig minpunten te melden, behalve dat de hoofdpagina iets te veel opvallende foto’s bevat. Dat kan afleiden. Voor de rest is het een prima website, met overzichtelijke en duidelijke informatie over de plannen van GL.

9. SGP

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
Op de website van de SGP is zichtbaar rekening gehouden met digitale toegankelijkheid. Wanneer een gebruiker van een toetsenbord op de website komt, verschijnt er direct de extra optie om de tekstgrootte aan te passen. Deze optie is te zien in onderstaand screenshot. 
Een verbeterpunt voor de partij is het toepassen van (oranje) contrast om de geselecteerde optie (groter of kleiner lettertype) heen. Momenteel wordt er met twee tinten blauw gewerkt, zoals ook te zien is in onderstaande afbeelding.

screenshot van de SGP website, waarop je kunt zien dat ze je aanbieden de tekst te vergroten De website is verder redelijk te gebruiken met slechts het toetsenbord. Op verschillende plekken op de homepage zou de SGP meer contrast kunnen toepassen, zodat het duidelijk is welk onderdeel geselecteerd wordt.

b. Alt teksten, alternatief (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
De automatische test via Google Chrome’s Lighthouse laat zien dat er twee knoppen, één afbeelding en vijf links op de homepage zonder toegankelijke naam zijn. Deze zijn voor gebruikers van een schermlezer niet begrijpbaar.

Helaas voor de grafisch vormgevers van de partij voldoen de combinaties SGP oranje-wit en oranje-donkerblauw niet aan de webrichtlijnen van de WCAG rondom dit onderwerp.

c. Context links (2.4.4)
De SGP heeft de webrichtlijnen van de WCAG rondom de context van hyperlinks en knoppen goed begrepen. Vrijwel iedere knop is voorzien van een unieke tekst, zoals ‘Ik wil lid worden’, ‘Doneer nu’ en ‘Bekijk onze standpunten’. Hierdoor is het voor de bezoeker duidelijk wat de functie van deze knoppen is. 

d. Voorleesfunctie op website?
Op de website van de SGP is geen voorleesfunctie gevonden.

e. Ondertiteling video’s
Er zijn willekeurig vijf video’s van het YouTube kanaal van de SGP getest op het wel of niet hebben van ondertiteling. Van deze video’s was één video voorzien van ondertiteling. 

f. Vergroten tot 200% en 400%?
De website is goed bruikbaar als deze tot 400% is vergroot. Het menu blijft werken, het uitklapbare gedeelte hiervan ook en de inhoud van de homepage zelf blijft zichtbaar en klikbaar.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Op de website van de SGP is geen toegankelijkheidsverklaring gevonden.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • Er staat verschillende informatie op de hoofdpagina, het ziet er prima uit.
  • Contactgegevens: Er zijn verschillende e-mailadressen waar je naar kunt mailen, een WhatsApp-nummer mist.

Niet goed: Er zijn video’s, maar ze zijn niet voorzien van ondertiteling. Dat is echt slecht en maakt het niet te volgen voor doven.

Cijfer: 5
De tekst is kort en ‘zakelijk’ geschreven. Geen van de video’s zijn voorzien van ondertiteling. Doven zullen hier sneller afhaken. Op zondag is het niet mogelijk om hun website te bekijken (“Op zondag doen we niet aan politiek”).

10 Partij voor de Dieren

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
Gebruikers van een toetsenbord krijgen geen extra mogelijkheden aangeboden bij de website van de Partij voor de Dieren (PvdD), zoals bij GroenLinks en het CDA wel gebeurt. De mate waarin het huidig geselecteerde onderdeel duidelijk is, verschilt sterk per onderdeel van de website. In de header is het contrast tussen de knoppen klein, zoals in onderstaande screenshot te zien is. Op andere plekken van de homepage is er meer contrast aangebracht tussen het geselecteerde object en de andere onderdelen van de pagina.

screenshot van de website van de partij van dieren waarop te zien is dat

b. Alt teksten, alternatief (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
De website van de Partij van de Dieren maakt, net als die van GroenLinks, veel gebruik van de kleurencombinatie groen-wit. Omdat het groen van de PvdD donkerder is, voldoet de contrast ratio hier wel aan de webrichtlijnen van de WCAG. De enige contrast ratio’s op de homepage die niet aan de WCAG voldoen, zijn de oranje knoppen met witte tekst (2,65;1) die je ook hierboven in de afbeelding ziet.

Vrijwel alle foto’s, knoppen en links op de homepage zijn voorzien van een beschrijving voor gebruikers van een schermlezer. Alleen de de links achter de foto’s van de fractievoorzitter en de Tweede Kamerleden zijn niet gelabeld. Dit geldt ook voor de oranje knoppen op de website. Omdat er wel tekst in de knoppen staat, wordt deze wel opgelezen door schermlezers. 

c. Context links (2.4.4)
Op het gebied van webrichtlijn 2.4.4 (over de context van hyperlinks) is er voor de PvdD ruimte voor verbetering. Zo staat in praktisch alle knoppen op de homepage ‘lees verder’. Dit zou kunnen worden vervangen door tekst over de pagina achter de knop, bijvoorbeeld ‘Lees waarschuwing Europees Onderzoeksrapport’. 

d. Voorleesfunctie op website?
Er is geen voorleesfunctie gevonden op de website van de PvdD.

e. Ondertiteling video’s
Voor de ondertiteling-test zijn vijf willekeurige video’s van het YouTube kanaal van de PvdD geselecteerd. Van de video’s waren er twee voorzien van ondertiteling. Een pluim voor de PvdD, het partijpogramma is op YouTube ook in gebarentaal geplaatst.

f. Vergroten tot 200% en 400%?
De website is goed bruikbaar als deze tot 400% vergroot is. Functie als het uitklapbare menu, knoppen en links werken naar behoren en de tekst is goed te lezen.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Er is geen toegankelijkheidsverklaring gevonden op de website van de PvdD.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • Hoofdpagina ziet er netjes en rustig uit met overzichtelijke informatie. Het verkiezingsprogramma is makkelijk te vinden.
  • De standpunten zijn goed ingedeeld per onderwerp en met een korte toelichting. Dat is makkelijk om te lezen en te begrijpen, wat belangrijk is voor de dove medemens.
  • Er is de mogelijkheid om te chatten: dat is pluspunt.

Niet goed: Jammer dat er geen campagne-video is.

Cijfer: 8
De website ziet er netjes en rustig uit. Het is goed leesbaar en de informatie is makkelijk te vinden.

11. 50PLUS

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
Voor bezoekers van de website van 50PLUS die op een toetsenbord zijn aangewezen in plaats van de muis zal navigeren door de website een moeilijke opgave zijn. Ongeveer 1 op de 10 elementen wordt uitgelicht als deze geselecteerd wordt. Voordat de opties in de header aangeklikt kunnen worden, moet er eerst 6 keer op tab geklikt worden. 

De website is praktisch niet te gebruiken wanneer slechts het toetsenbord wordt gebruikt. Webrichtlijnen 2.1 en 2.4.1 worden door de website van 50PLUS dus niet gehaald.

b. Alt teksten, alternatief (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
De drie afbeeldingen/hyperlinks die hieronder besproken worden, zijn niet voorzien van een beschrijving. Hierdoor is het met een schermlezer moeilijk om te begrijpen waar de link de bezoeker naartoe stuurt.

Verder gebruikt 50PLUS lichtgrijze letters op een witte achtergrond. De contrast ratio van deze kleurencombinatie (2,68:1) voldoet niet aan de webrichtlijnen van de WCAG (4,5:1). Hetzelfde rijtje met opties is in de broncode als een lijst (<li>) opgebouwd. Maar, er is in de code niet gespecificeerd om wat voor lijst het gaat (<ul> of <ol>). Schermlezers hebben deze specificering nodig om op een logische manier door de content te kunnen navigeren.

c. Context links (2.4.4)
Net als bij de Partij voor de Dieren valt er voor 50PLUS winst te pakken wat betreft de context van knoppen en links. Het grootste deel van de knoppen heeft als titel ‘lees meer…’. Daarnaast zijn er meerdere pagina’s die alleen door te klikken op een afbeelding te bereiken zijn. Er wordt hier geen gebruik gemaakt van een tekstuele hyperlink of een knop. De links van de afbeeldingen zijn niet voorzien van een beschrijving, waardoor het nog moeilijker wordt om je weg te vinden op de website. De knoppen staan in onderstaande screenshot weergegeven.

screenshot van de website van de partij 50plus, waarin te zien is dat sommige onderdelen alleen te bereiken zijn door te klikken op een afbeelding d. Voorleesfunctie op website?
Er is geen voorleesfunctie op de website van 50PLUS gevonden.

e. Ondertiteling video’s
Van de vijf willekeurig geselecteerde video’s van het YouTube kanaal van 50PLUS waren er drie voorzien van ondertiteling.

f. Vergroten tot 200% en 400%?
De website van 50PLUS werkt naar behoren als deze tot 400% vergroot is. De tekst blijft leesbaar, het menu blijft werken en de website kan normaal gebruikt worden.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Er is geen toegankelijkheidsverklaring op de website van 50PLUS gevonden.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

Het verkiezingsprogramma staat er helder op. Er staan wel lange teksten in met toelichting, bijvoorbeeld over koopkracht. Het is lastig te lezen voor doven.

Niet goed:

  • De standpunten zijn met moeilijke taal beschreven.
  • Er is geen campagne-video. De doven zullen hier snel afhaken.

Cijfer: 6
Er wordt lastige taal gebruikt, dat is moeilijk voor doven. Ook is er geen campagne-video te zien op de site.

12. DENK

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
De website van DENK is moeilijk te gebruiken met een toetsenbord. Niet alleen worden geselecteerde onderdelen niet uitgelicht, ook wordt belangrijke content overgeslagen. De hoofdinhoud van de pagina, namelijk het verkiezingsprogramma en standpunten, kunnen niet via het toetsenbord geselecteerd worden. De belangrijkste informatie is dus niet toegankelijk voor gebruikers van een toetsenbord.

screenshot van de website van Denk, waarin te zien is dat het contrast te laat is b. Alt teksten, alternatief (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
DENK gebruikt lichtgrijze achtergronden met donkergrijze tekst. Deze combinatie contrasteert niet voldoende om WCAG richtlijn 1.4 te halen. 

Omdat een groot gedeelte van de afbeeldingen en links niet is voorzien van een beschrijving of label is het niet mogelijk om de website te gebruiken met een schermlezer. Daar komt bij dat het partijprogramma als afbeeldingen geüpload. Schermlezers kunnen de tekst hieruit niet herkennen en dus niet voorlezen. 

c. Context links (2.4.4)
De knoppen en hyperlinks op de website zijn voorzien van een logische beschrijving. Zo heten knoppen ‘desktopversie ‘denk anders’ in plaats van ‘lees meer’. De website heeft het selecteren van tekst of de functies van de rechtermuisknop onmogelijk gemaakt. Hierdoor kunnen pagina’s niet in andere tabbladen geopend worden en kan tekst niet gekopieerd worden om in een ander tabblad of tekstverwerkingsprogramma te bekijken. 

d. Voorleesfunctie op website?
Op de website van DENK is geen voorleesfunctie gevonden.

e. Ondertiteling video’s
Van de vijf willekeurig geselecteerde video’s op het YouTube kanaal van DENK was er geen één voorzien van ondertiteling.

f. Vergroten tot 200% en 400%?
Vanaf een vergroting van 200% is het menu niet meer te gebruiken. De onderste onderdelen van het navigatiemenu zijn niet aan te klikken. Ook is het moeilijker om uit het menu te komen als de website vergroot is.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Op de website van DENK is geen toegankelijkheidsverklaring gevonden.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • De hoofdpagina ziet er netjes en geordend uit. Je ziet meteen een campagne-video, maar die is niet voorzien van ondertiteling.
  • Het verkiezingsprogramma: er is een digitaal boekje wat je kan doorbladeren en lezen. Deze bevat goede en duidelijke taal, prettig voor de doven te lezen.
  • Contactgegevens: het is handig dat je per locatie kan mailen met de leden in je buurt kan communiceren.

Niet goed:

  • Video niet voorzien van ondertiteling
  • Geen mogelijkheid om te WhatsAppen of chatten.

Cijfer: 7
De gebruikte taal is helder, dat is fijn. Wel mist ondertiteling en een aantal contactmogelijkheden.

13. Forum voor Democratie

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
De website van het Forum voor Democratie (FVD) is niet te gebruiken met alleen een toetsenbord. Er zijn slechts enkele knoppen die belicht worden als deze geselecteerd worden, bij de de overige onderdelen van de site gebeurt dit niet. Voor gebruikers van een toetsenbord is het al onmogelijk om bij deze knoppen te komen, omdat de website niet mee scrollt als er via de tab-toets genavigeerd wordt. 

b. Alt teksten, alternatief (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
De kleurencombinatie groen-wit die gebruikt wordt voor knoppen op de website van het FVD voldoet niet aan de WCAG richtlijn. De contrast ratio is met 3,06:1 te laag.

De onderdelen van de webformulieren op de website zijn niet op een juiste manier gelabeld. Hierdoor is het voor schermlezers niet mogelijk om het doel van de formulieren op te lezen. 

c. Context links (2.4.4)
Van de meeste links en knoppen op de website is duidelijk wat het doel is. Zo zijn knoppen gelabeld met ‘meer nieuws’ en ‘meer events’, waardoor het direct duidelijk is wat de gebruiker kan verwachten.

d. Voorleesfunctie op website?
Op de website van het FVD is geen voorleesfunctie gevonden.

e. Ondertiteling video’s
Van de vijf video’s van het Forum op Youtube, zijn er geen ondertiteld.

f. Vergroten tot 200% en 400%?
Als de website wordt vergroot, is het menu vanaf 200% niet meer bruikbaar. De onderste opties in het menu zijn niet klikbaar. 

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Op de website van het FVD is geen toegankelijkheidsverklaring gevonden.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • De hoofdpagina ziet er redelijk uit, er staat allerlei informatie op. De standpunten zijn makkelijk te vinden. Er staat wel veel informatie over de standpunten.
  • De toelichting is redelijk goed geschreven. Je moet wel goed de tijd nemen om rustig te lezen en het te begrijpen.
  • Er is een e-mailadres en een WhatsApp-nummer te vinden.

Niet goed:

  • Jammer dat er geen campagne-video is

Cijfer: 7
De tekst op de website is goed te volgen en het partijprogramma is overzichtelijk. Wel jammer dat er geen video’s zijn. Dat is voor doven niet prettig.

Eerste inzichten in de W3C Accessibility Guidelines (WCAG) 3.0 gepubliceerd

Door Apps & Websites, WCAG, Wetgeving Geen Reacties

De richtlijnen rondom digitale toegankelijkheid hebben vanaf het ontstaan in 1998 een lange weg bewandeld. Waar de techniek achter websites en apps verbetert en verandert, moeten de richtlijnen rondom een toegankelijk internet uiteraard ook regelmatig geüpdatet worden. De huidige versie van deze richtlijnen, de W3C Accessibility Guidelines (WCAG) is 2.1. In een vorig artikel was al te lezen over de verwachte update naar de WCAG 2.2

De mensen achter het World Wide Web Consortium (W3C) zitten niet stil. Naast de geplande update naar versie 2.2 in juni is er nu ook een eerste werkversie bekend gemaakt van de geheel vernieuwde WCAG 3.0! De belangrijkste ‘take-aways’ van deze werkversie worden in dit artikel besproken.

Iemand achter de laptop praat in gebarentaal met twee mensen via een videotool

Doelen van de WCAG 3.0

We zeiden het al eerder: het ironische van de webrichtlijnen van de WCAG is dat deze zelf niet toegankelijk zijn. De criteria zijn moeilijk te beschrijven, de website van de W3C kent weinig tot geen illustrerende afbeeldingen en er wordt weinig context geboden. Dit is de reden waarom Digitaal Toegankelijk.nl de webrichtlijnen op een toegankelijke manier heeft beschreven.

Wij waren niet de enige met opbouwende kritiek over de huidige webrichtlijnen. De W3C lijken die kritiek nu ter harte te nemen. Eén van de belangrijkste doelen die gesteld is voor de nieuwe versie van de WCAG is namelijk om de richtlijnen makkelijker begrijpbaar te maken. Dit zijn de doelen van de vernieuwde WCAG 3.0 op een rijtje:

  • De webrichtlijnen moeten gemakkelijker te leren en te begrijpen zijn.
  • Er moet gebruik worden gemaakt van verschillende typen richtlijnen, zodat er meerdere soorten behoeften van internetters met een beperking ondersteund kunnen worden.
  • De flexibiliteit van de richtlijnen moet omhoog, zodat er sneller geschakeld kan worden op het moment dat de technologie vernieuwt. 
  • De groep gebruikers die moet profiteren van de voordelen van de WCAG 3.0 moet nog diverser zijn dan die van de huidige versie.
  • Als laatste doel moeten de webrichtlijnen meer op de ‘echte wereld’ afgestemd worden en minder door machines bepaald gaan worden. Dit komt erop neer dat kleine foutjes die door een algoritme als kwalijk bestempeld worden, straks niet meer zo zwaar mee zullen tellen. De gebruiker staat straks centraal, zoals het hoort!

Wanneer wordt de WCAG 3.0 ingevoerd?

Voorlopig zal het internet nog even moeten wachten op de nieuwe webrichtlijnen. De aandacht is eerst op een update van de WCAG 2.1 gericht. De verwachting is dat de WCAG 2.2 rond juni ingaat. De publicatie van de compleet vernieuwde WCAG 3.0 staat op zijn vroegst eind 2023 op het programma. De complete werkversie van de WCAG 3.0 is te bekijken op de website van het World Wide Web Consortium. Gebruikers en developers worden aangemoedigd om feedback achter te laten op deze versie. 

 

Wat is er nieuw in de WCAG 2.2?

Door WCAG Geen Reacties

De structuur achter de technische kant van digitale toegankelijkheid is gebaseerd op de wereldwijde richtlijnen van het World Wide Web Consortium (W3C). Deze internationale gemeenschap heeft de Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) vastgesteld. In deze richtlijnen wordt beschreven aan welke voorwaarden apps en websites moeten voldoen om digitaal toegankelijk te zijn.

Eerder hebben we in een artikel deze webrichtlijnen toegelicht. De technologieën waarop websites en apps gebaseerd zijn, vernieuwen constant. Om zo relevant mogelijk te blijven, worden de richtlijnen daarom regelmatig vernieuwd. Momenteel gelden de WCAG 2.1 richtlijnen, maar de W3C is volop aan het werk om de meest recente versie te publiceren; de WCAG 2.2.

In dit artikel worden de belangrijkste veranderingen van de WCAG 2.2 besproken.

twee handen aan het typen op een laptop

Wanneer wordt de WCAG 2.2 gepubliceerd?

Niet alles verloopt altijd volgens planning, ook voor het W3C gaat dit op. Zo is de publicatie van de WCAG 2.2 al enkele malen uitgesteld. In eerste instantie zouden de nieuwe richtlijnen in de herfst van 2020 ingaan. Voor nu staat de publicatie van de WCAG 2.2 voor juni 2021 gepland.

Ben je developer en wil je bijdragen? De W3C is altijd op zoek naar inbreng van ervaringsdeskundigen. Via Github is het mogelijk om feedback naar de Accessibility Guidelines Working Group te sturen.

Wat zijn de belangrijkste veranderingen?

De 2.2 versie van de webrichtlijnen vloeit voort uit de eerdere versie, de WCAG 2.2. Dit betekent dat de nieuwe versie een toevoeging is op de bestaande criteria, niet een volledig nieuwe lijst met criteria. Het is vrij zeker dat dit de laatste update van de WCAG 2 is, er komt waarschijnlijk dus geen WCAG 2.3. In de volgende versie, de WCAG 3.0, worden er niet alleen nieuwe criteria toegevoegd, de huidige worden ook opnieuw beoordeeld.

Voor nu is het belangrijk om te weten dat de komst van de WCAG 2.2 vooral betekent dat er nieuwe criteria aan de checklist toegevoegd worden. Wat deze criteria precies zijn, is hieronder uitgewerkt.

Wat zijn de nieuwe criteria van de WCAG 2.2?

De meest recente conceptversie van de WCAG 2.2 biedt een inzicht in de nieuwe eisen die aan toegankelijke internet content gesteld gaan worden. Ook deze versie van de WCAG is niet heel toegankelijk geschreven. Vandaar dat hieronder de WCAG 2.2 criteria per onderdeel in begrijpelijke taal toegelicht worden.

Accessible Authentication (3.3.7)

Dit criterium stelt dat het voor iedereen mogelijk moet zijn om functies als ‘wachtwoord vergeten’ te gebruiken op websites. De authenticatie moet dus voor alle bezoekers toegankelijk zijn. Een praktijkvoorbeeld hiervan is de optie ‘wachtwoord vergeten’ op websites waar een gebruikersaccount nodig is. Volgens de WCAG 2.2 mogen websites geen authenticatie-tests hanteren waarbij cognitieve tests uitgevoerd worden. Deze tests worden momenteel door websites gebruikt om ‘echte’ gebruikers te onderscheiden van bots.

Spam voorkomen is voor developers altijd belangrijk. Dat het op een toegankelijke manier gebeurt, is helaas nog niet vanzelfsprekend. Lees hier meer over hoe webmasters spam kunnen voorkomen zonder de digitale toegankelijkheid in gevaar te brengen.

Dragging Movements

Voor veel bezoekers is de mogelijkheid om bestanden naar een website te slepen (drag and drop) het toppunt van gebruikersgemak. Dit gaat echter niet voor iedereen op. Drag and drop vereist namelijk een redelijk precieze beweging met de muis. Voor gebruikers met een motorische beperking is het slepen van bestanden niet altijd gemakkelijk. Vandaar dat de WCAG 2.2 stelt dat toegankelijke websites niet alleen maar een drag and drop mogelijkheid moeten bieden, maar ook toegankelijke alternatieven. Een voorbeeld van zo’n alternatief is een knop die gebruikers kunnen aanklikken op iets te uploaden.

iemand van achter gezien aan een laptop

Findable Help

Vooral grote bedrijven zijn er goed in: het verstoppen van contactgegevens. Dit is een effectieve manier om de werkdruk van medewerkers van de helpdesk te verminderen. Voor consumenten is het minder plezierig. De WCAG 2.2 stelt dan ook dat het voor gebruikers makkelijk moet zijn om hulpmiddelen als een FAQ (Frequently Asked Questions) of contactinformatie te vinden. Het advies is om deze informatie op iedere pagina terug te laten komen, bijvoorbeeld in de header of de footer van de pagina.

Bedrijven en organisaties staan er vaak niet bij stil, maar niet iedereen is in staat om een telefoonnummer te bellen voor hulp. Denk bijvoorbeeld aan het maken van afspraak bij de huisarts of een reservering plaatsen bij je favoriete restaurant als je doof of slechthorend bent. Digitaal Toegankelijk.nl’s Claire legt in dit artikel uit hoe zij deze barrières ervaart.

Fixed Reference Points

Dit criterium richt zich op content in EPUB en andere soortgelijke formaten. Vaak wordt EPUB gebruikt om eBooks en digitale documenten online te plaatsen. Reference Points, of referentiepunten in het Nederlands, zijn onderdelen als paginanummers. In de WCAG 2.2 staat dat deze onderdelen op een vaste plek (fixed) moeten staan. Dit helpt gebruikers om gemakkelijk te zien waar pagina’s opgebroken worden.

Wist je dat er quick wins zijn op het gebied van toegankelijke PDFs? Onze tips voor een toegankelijke PDF lees je in dit artikel.

Focus Appearance

Dit punt is een toevoeging op criterium 2.4.7 uit de huidige richtlijnen. Dit criterium slaat op de begeleiding voor mensen die het toetsenbord (in plaats van een muis) gebruiken om door een site te navigeren. In de huidige richtlijnen staat dat er een focus zichtbaar moet zijn voor de huidig geselecteerde optie (dus wat je aan het selecteren bent). Vanaf WCAG 2.2 dienen toegankelijke websites voor die focus een contrastratio van minstens 3:1 te bieden voor een AA label of minstens 4.5:1 voor het label AAA.

In de onderstaande afbeelding is een voorbeeld van zo’n focuspunt te zien, afkomstig uit ons onderzoek naar de toegankelijkheid van de websites van Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Utrecht.

'Informatie voor ondernemers' wordt momenteel geselecteerd en is voorzien van arcering.

‘Informatie voor ondernemers’ wordt momenteel geselecteerd en is voorzien van arcering.

Hidden Controls

Elementen op een website die gebruikt worden om een proces to voltooien, zoals de ‘verstuur knop’ onderaan een contactformulier, moeten duidelijk zichtbaar zijn. Momenteel verstoppen of verkleinen designers deze knop nog wel eens, voor een betere ‘look and feel’.

Pointer Target Spacing

Vooral op mobiele apparaten is het moeilijk om op kleine knoppen en links te klikken, helemaal als deze dicht op elkaar staan. In de WCAG 2.2 zal daarom een minimumafstand staan vermeld die er tussen twee interactieve elementen moet zijn. Dit geldt overigens ook voor desktop versies van digitale producten, niet alleen voor de mobiele versies.

Redundant Entry

Het laatste nieuwe criterium heeft betrekking op online formulieren. Websites zouden het niet moeten verplichten om informatie opnieuw in te voeren als dit niet nodig is. Een voorbeeld hiervan is het tweemaal invullen van adresgegevens, voor het betaaladres en het bezorgadres. Een uitzondering wordt gemaakt voor informatie die noodzakelijkerwijs twee keer ingevuld moet worden.

Voldoen aan de WCAG 2.2

Een uitgebreid (en minder toegankelijk) overzicht van de de conceptversie van de WCAG is terug te vinden op de website van de W3C. Is het na het lezen van de nieuwe criteria nog niet duidelijk of de website van jouw organisatie aan de richtlijnen gaat voldoen? Digitaal Toegankelijk.nl denkt graag met overheden en organisaties mee om tot exclusieve online producten te komen.

 

Ruim 71 procent overheidswebsites niet digitaal toegankelijk

Door Apps & Websites, Onderzoek, WCAG, Wetgeving Eén Reactie
  • Meer dan 70 procent overheidswebsites voldoet niet aan nieuwe toegankelijkheidswetgeving die op 23 september ingaat.
  • Ruim 4 miljoen Nederlanders met een beperking kunnen hierdoor nog steeds niet moeiteloos gebruik maken van websites van gemeenten, ministeries en overheidsinstanties.
  • Dit blijkt uit onderzoek van DigitaalToegankelijk.com onder 926 overheidswebsites.


Daags voor het verstrijken van de deadline voor de nieuwe toegankelijkheidswetgeving, voldoet ruim 71 procent van alle overheidswebsites niet aan de gestelde eisen. Dat betekent dat meer dan 4 miljoen Nederlanders met een beperking nog steeds niet moeiteloos gebruik kunnen maken van overheidswebsites. Dit blijkt uit onderzoek van DigitaalToegankelijk.com onderzoek onder 926 websites van Nederlandse overheidswebsites.

Digitale toegankelijkheid

Bijna een kwart van de Nederlanders kampt met een beperking. In een tijd waarin bijna alles zich online afspeelt, zijn veel (semi-)overheidswebsites nog niet goed toegankelijk voor deze groep. Sinds 1 juli 2018 is daarom het ‘Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid’ van kracht. In dit besluit staat dat websites en mobiele apps van Nederlandse (semi-)overheidsinstanties moeten voldoen aan de toegankelijkheidseisen van de WCAG 2.1 AA. Zodat het voor mensen met een beperking ook mogelijk wordt om moeiteloos online een paspoort of parkeervergunning aan te vragen of je donorregistratie te regelen. Om dat te bereiken, zijn overheden en gemeenten verplicht om uiterlijk op 23 september  een toegankelijkheidsverklaring te plaatsen op hun website. 

Toegankelijkheidsverklaring

In een toegankelijkheidsverklaring staat aan welke toegankelijkheidseisen de website op dat moment voldoet. Ook moet in de tekst worden opgenomen welke acties de organisatie onderneemt om de site toegankelijk te houden. Volgens de overheid is deze verklaring niet alleen een verantwoording aan de politiek, maar ook een uitleg aan bezoekers van de website. Aan de verklaring moet ook een toegankelijkheidsonderzoek toegevoegd worden, waarin wordt gesteld in hoeverre de website al voldoet aan de toegankelijkheidseisen. 

Deze verklaringen worden gepubliceerd in het Register van toegankelijkheidsverklaringen. Uit dit register blijkt nu dat 71 procent van de websites niet of nauwelijks voldoet. 

Het register deelt websites in op vier niveaus, afhankelijk van de mate waarin de site op dat moment voldoet aan de toegankelijkheidseisen:

A. Voldoet volledig

B. Voldoet gedeeltelijk

C. Eerste maatregelen genomen

D. Voldoet niet

Websites die niet voldoen aan de eisen, hebben enkel een verklaring aangevraagd, nog geen toegankelijkheidsonderzoek gedaan (categorie C) of voldoen simpelweg helemaal niet (categorie D).

Wanneer een site gedeeltelijk voldoet (categorie B), betekent dit dat er een officieel toegankelijkheidsonderzoek is gedaan waaruit is gebleken dat de website nog niet 100 procent voldoet aan de eisen. Als deze groep wordt meegenomen in het onderzoek, kan gesteld worden dat zelfs 93 procent van de overheidswebsites niet volledig voldoet aan de WCAG-norm.

Robert Keus, oprichter van DigitaalToeganklijk.com: “De wet is op deze manier een wassen neus geworden. Digitale toegankelijkheid gaat over inclusiviteit en de bewustwording hiervan. Als samenleving willen we dat iedereen met de trein kan reizen of naar een supermarkt kan. Ook als je een beperking hebt. Hetzelfde zou moeten gelden voor de toegankelijkheid van websites. Door nu slechts om een inspanningsverplichting te vragen, zijn deze mensen nog steeds niet geholpen.

Helft (semi-)overheidswebsites niet geregistreerd

Veel (semi-)overheidswebsites missen in het Register van toegankelijkheidsverklaringen. Slechts 191 van de 355 gemeenten hebben hun verklaring geregistreerd in het Register van toegankelijkheidsverklaringen. Dat houdt in dat van bijna de helft van de gemeenten niet bekend is of zij voldoen aan de wetgeving of niet. Van de provincie-websites zijn enkel 9 van de 12 bekend in het register. De waterschappen doen het nog slechter, slechts 7 van de 21 waterschappen hebben hun verklaring geupload. 

Oprichter Eveline Ferwerda van de video accessibility tool scribit.pro en voormalig projectmanager van het Bartiméus Fonds: “Het is absurd dat de overheid de invoering van digitale toegankelijkheid zo voor zich uit kan schuiven. Het is een recht dat iedereen dezelfde toegang krijgt tot informatie en diensten – daar hoef je toch geen jaren over te beslissen, dat hoor je gewoon meteen goed te organiseren.” 

De uitdaging waar overheidswebsites nu mee geconfronteerd worden, is ook van toepassing op de zorg in Nederland. Daar bleek uit eerder onderzoek al dat 82 van 84 ziekenhuizen niet voldeden aan de toegankelijkheidsnorm.

Eveline Ferwerda vult aan: “Deze tendens toont aan dat er geen prioriteit is of geen stok achter de deur. Ik ben bang dat als er op termijn geen sancties worden ingevoerd, een toegankelijke digitale toekomst voor 4 miljoen Nederlanders nog lang op zich zal laten wachten.” 

Wetgeving lijkt wassen neus

De huidige wetgeving dwingt niet af dat overheidswebsites daadwerkelijk digitaal toegankelijk zijn vanaf de 23ste. Zoals op 6 mei jl. in dit artikel van Logius werd gesteld: “Het toepassen van de toegankelijkheidsnorm betekent niet dat op 23 september 2020 alle websites van jouw organisatie meteen volledig moeten voldoen aan alle eisen uit die norm. Dat kan ook niet altijd, omdat je bijvoorbeeld afhankelijk bent van je leverancier.

Dit betekent  dat overheden en gemeenten alleen een ‘inspanningsverplichting’ hebben. Een inspanningsverplichting houdt enkel in dat overheden en gemeenten moeten aantonen dat zij bezig zijn met het onderwerp door . een toegankelijkheidsonderzoek te publiceren. Een wassen neus, aangezien sommigeonderzoeken pas gepland staan voor 2021.

Zo wordt het doel van de eerdere besluitvorming die teruggaat tot 2006 totaal voorbijgestreefd. Geen enkele Nederlander met een beperking is hiermee geholpen. Dat zijn in Nederland zo’n 4 miljoen mensen (dyslexie en kleurenblindheid meegeteld). Terwijl de beloftes richting die groep al jaren geleden zijn gemaakt. 

Met de regelgeving zoals die nu is, zijn deze mensen de dupe van het overheidsbeleid en kunnen zij nog steeds niet moeiteloos gebruik maken van (semi-)overheidswebsites en documenten.

Achtergrondinformatie over de geschiedenis van wet- en regelgeving omtrent digitale toegankelijkheid 

Sinds 7 juli 2006 is digitale toegankelijkheid al bestuurlijk geregeld voor de Rijksoverheid in een Rijksbesluit. In 2008 zijn in het Nationaal Uitvoerings Programma e-overheid (NUP) afspraken gemaakt tussen alle overheidslagen. Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen hebben een bestuurlijke overeenkomst opgesteld over hoe de infrastructuur van de e-overheid gericht kan worden voor betere dienstverlening door de overheden aan burgers en bedrijven. Op 1 december 2008 hebben betrokken overheden hierover een akkoord getekend.

De Nederlandse wetgeving is gebaseerd op internationale afspraken: een VN-verdrag en een Europese richtlijn. De Tweede Kamer heeft begin 2016 besloten dit VN-verdrag uit te gaan voeren. Kort daarna ging ook de Eerste Kamer akkoord. Op 14 juli 2016 is het verdrag in werking getreden.

Sinds 1 juli 2018 is het Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid van kracht. In het Besluit is bepaald dat websites en mobiele apps van Nederlandse overheidsinstanties moeten voldoen aan de toegankelijkheidseisen. Hierover moet verantwoording worden afgelegd in een toegankelijkheidsverklaring. Hiervoor gelden verschillende ingangsdata:

  • 23 september 2019 voor websites gepubliceerd na 23 september 2018
  • 23 september 2020 voor alle websites
  • 23 juni 2021 voor mobiele applicaties

Nu weten wij dat heel veel overheden heel goed hun best doen en dat er al veel goed gaat. Echter merken wij ook dat er weinig tot geen kennis is bij de overheden rondom dit onderwerp. Er worden nu massaal toegankelijkheidsonderzoeken uitgevoerd, maar de punten die hieruit komen, worden vaak langzaam of zelfs nauwelijks opgelost. Veel leveranciers hebben geen kennis over dit onderwerp. En daarnaast verdwijnt het van de agenda, aangezien men formeel gezien compliant is omdat zij het onderzoek hebben verricht en laten zien dat ze er mee bezig zijn.

Digitaal toegankelijk

Officiële Nederlandse vertaling webrichtlijnen WCAG nu beschikbaar

Door Apps & Websites, Tips & Trics, Tools, WCAG Geen Reacties

De webrichtlijnen van de WCAG (web Content Accessibility Guidelines) zijn officieel vertaald naar het Nederlands. In de richtlijnen staan een groot aantal aanbevelingen die door webmasters, content creators en online marketeers gebruikt kunnen worden om digitale producten toegankelijker te maken. Het is van groot belang dat het internet voor iedereen te gebruiken is, ook voor mensen met een beperking.

De Nederlandse webrichtlijnen

Stichting Accessibility heeft in samenwerking met 22 Nederlandse en Belgische partijen de van origine Engelstalige richtlijnen naar het Nederlands vertaald. De vraag naar de toepassing van digitale toegankelijkheid neemt toe, vanaf 23 september 2020 zijn (semi)overheidsinstanties namelijk verplicht om aan deze richtlijnen te voldoen. Ook voor commerciële organisaties zijn toegankelijke digitale producten van groot belang. Gebruikers die websites, apps en software niet of niet goed kunnen gebruiken, zullen immers overstappen naar een concurrent die wel met hun behoeftes rekening houdt. Zo bleek uit ons onderzoek dat er voor de websites van Nederlandse banken nog ruimte voor verbetering is.

Zelfs voor professionals zijn de richtlijnen van de WCAG moeilijk te begrijpen, waarmee deze dus niet toegankelijk zijn. Om deze reden hebben wij de webrichtlijnen op deze pagina uitgelegd. Daarnaast zijn de adviezen per moeilijkheidsgraad gecategoriseerd. De volledige vertaling is terug te vinden op deze pagina van het World Wide Web Consortium (W3).

Hulpmiddelen voor digitale toegankelijkheid

Digitaal Toegankelijk.com zet zich in voor een, voor iedereen, toegankelijk internet. Dit doen wij niet alleen aan de hand van de samengevatte en versimpelde webrichtlijnen. Hieronder staat een overzicht van hulpmiddelen voor organisaties op het gebied van digitale toegankelijkheid.

Scrum kaartspel

De webrichtlijnen fungeren als handvaten die gebruikt kunnen worden bij de realisatie van meer digitale toegankelijkheid. Zeker voor teamleden met minder technische kennis of affiniteit kan het doorspitten van de richtlijnen een opgave zijn. Om ervoor te zorgen dat digitale toegankelijkheid binnen een team of afdeling gaat leven, kan het scrum kaartspel ‘Denken in beperkingen’ gebruikt worden.

Dit kaartspel is door Digitaal Toegankelijk.com ontwikkeld en helpt om op een laagdrempelige manier de do’s en don’ts met betrekking tot digitale toegankelijkheid te leren kennen. Daarnaast introduceert het verschillende beperkingen en geeft het direct toepasbare tips voor ontwikkeling op dit gebied. Lees hier meer over het kaartspel Denken in Beperkingen.

Kennisbank

In onze online kennisbank wordt veel kennis over het onderwerp volledig gratis gedeeld. Web- en appbouwers, redacteuren en marketeers vinden hier informatie over praktische zaken rondom digitale toegankelijkheid. Daarnaast wordt er wekelijks een blogartikel geüpload op het nieuwsgedeelte van de website met praktische tips, relevant nieuws of onderzoeken. Onderwerpen die aanbod komen zijn bijvoorbeeld het optimaliseren van content voor schermlezers, rekening houden met mensen met ADHD of gebruikers van een toetsenbord en tips voor het ontwikkelen van een dementievriendelijke website.

Advies bij digitale toegankelijkheid

Naast de praktische online kennis die wij delen, bieden we ook 1-op-1 advies voor organisaties en bedrijven, ontwikkelen we digitale producten en organiseren we testgroepen met daarin mensen met een beperking. Op deze manier is een website of ander digitaal product gegarandeerd voor iedereen toegankelijk. Wil je meer te weten komen over onze werkwijze? Klik op de onderstaande knop om direct contact op te nemen.

Maak ook jouw website of app toegankelijk!

We komen graag langs om te bepalen welke stappen jullie kunnen zetten richting een toegankelijk product

Afspraak maken