Iedereen weet dat helder communiceren belangrijk is in de zorg. Maar hoe zorg je er in de praktijk voor dat het ook echt helder is? Professionals in de zorg werken onder hoge druk en moeten iedere dag begrijpelijke taal spreken voor patiënten.
Dat is een hele uitdaging. Denk maar aan een webpagina die niet toegankelijk is voor mensen met een beperking, een brief die meer verwarring dan duidelijkheid brengt en een gesprek waarin te veel moeilijke termen worden gebruikt voor de patiënt.
Hoe moet het dan wel? Met Direct Duidelijk van Digitaal Toegankelijk helpen we je met concrete handvatten om de communicatie in elke organisatie te verbeteren, dus ook in de zorg. Daar leggen we je graag meer over uit.
Inhoudsopgave
Wat er misgaat bij interne en externe communicatie
We gaven het al aan: in de zorg ligt de werkdruk vaak hoog. Tijd en middelen zijn beperkt, terwijl er wel veel informatie overgedragen dient te worden. Verschillende partijen moeten op een lijn komen. Als dat niet lukt, liggen misverstanden tussen zorgverleners, cliënten en collega’s op de loer.
Denk hierbij aan afdelingen die intern niet dezelfde taal spreken of patiënten te maken krijgen met jargon. Soms is er sprake van dubbel werk, tegenstrijdige of onvolledige informatie. Het resultaat is vrijwel altijd verwarring, frustratie en een lagere kwaliteit van zorgverlening.
Waarom miscommunicatie in de zorg gevolgen heeft
Miscommunicatie in de zorg kan allerlei gevolgen hebben, zowel voor zorgverleners als voor patiënten. We zetten een aantal voorbeelden uit de praktijk op een rij.
- Verkeerd medicijngebruik. Onduidelijke instructies kunnen ertoe leiden dat patiënten medicijnen niet op de juiste manier gebruiken. Ze nemen bijvoorbeeld te weinig pillen, nemen ze op de verkeerde momenten of maken een kuur niet af.
- Onduidelijke uitleg. Als artsen en verpleegkundigen niet de vertaalslag maken naar het kennisniveau van hun patiënten en cliënten, is de kans groot dat er later meer vragen komen. Dit kost meer tijd en inzet van middelen.
- Verlies van vertrouwen. Als patiënten de boodschap vanuit een zorginstantie niet helemaal begrijpen en zich tegelijkertijd niet helemaal serieus genomen voelen, leidt dat tot een verlies van vertrouwen. Hierna is effectief communiceren nog lastiger.

Om een hogere kwaliteit van dienstverlening en communicatie te bereiken, is een effectieve manier van werken nodig. Dit zien we als een doorlopend proces waarbij het niet alleen draait om zenden, maar ook om luisteren en evalueren. We zetten een aantal tips op een rij.
- Gebruik eenvoudige taal. In de zorg heb je te maken met patiënten met allerlei kennisniveaus. Daarom is het belangrijk om ingewikkelde woorden en lange zinnen te vermijden. Zo maak je het voor iedereen makkelijker om begrijpelijke informatie te volgen.
- Zorg voor visuele ondersteuning. Veel mensen hebben meer aan een duidelijke afbeelding dan aan een lang verhaal. Foto’s, video’s en illustraties helpen om complexe processen inzichtelijk te maken. Veel mensen zijn tegenwoordig immers beelddenkers.
- Zorg voor digitale toegankelijkheid. Veel informatievoorziening gebeurt tegenwoordig online. Voor mensen met visuele, auditieve en andere beperkingen kan dat een uitdaging zijn. Volg daarom de WCAG-richtlijnen. Zo kunnen ook mensen met een beperking de informatie verwerken.
- Luister actief. Zie het geven van uitleg niet als een monoloog, maar als een dialoog. Controleer of je elkaar goed begrijpt. In gesprekken kan het bijvoorbeeld helpen om terug te herhalen wat iemand zegt. Zo kun je betere antwoorden op vragen geven.
- Vraag om feedback. Geef patiënten of collega’s de mogelijkheid om feedback te geven. Laat een brief bijvoorbeeld bij voorbaat controleren of vraag een patiënt aan het eind van een gesprek of alles duidelijk is. Zo kun je telkens verbeteren.
Professionele hulp bij het verbeteren van communicatie in de zorg
Bij Digitaal Toegankelijk weten we hoe belangrijk toegankelijkheid van informatie is. Onder de noemer Direct Duidelijk helpen we zorginstellingen en andere instellingen om beter te leren communiceren op basis van een aantal diensten.
Grondige audits uitvoeren
We maken een analyse van de huidige communicatieprocessen. Wat gaat er op dit moment goed en wat kan er beter? Hierbij is het mogelijk om zowel de interne communicatie als de externe communicatie op de loep te nemen. Op basis van deze nulmeting kunnen we samen werken aan betere communicatie.
Teksten (her)schrijven
We hebben ruime ervaring met het begrijpelijk maken van teksten op taalkundig niveau en het toegankelijk maken van webpagina’s op technisch niveau. Om de communicatie te verbeteren, herschrijven we bestaande teksten en schrijven we indien nodig ook nieuwe teksten.
Workshops en trainingen
Met praktische tips is het al gauw mogelijk om met meer bewustzijn te communiceren, ook onder een hoge werkdruk. Onze professionals komen graag langs om tijdens workshops en trainingen praktijkgerichte oefeningen te doen. Vaak heeft dit een positief effect en leidt het tot eye-openers.
Sprekers en dagvoorzitters
Organiseer je soms evenementen voor collega’s of ander genodigden? Dan is het belangrijk om de gesprekken op zo’n dag in goede banen te leiden. Ook hier is communicatie van groot belang. Wij koppelen ervaren sprekers en dagvoorzitters aan evenementen voor een betere samenwerking.
Advies op maat
Uiteindelijk is het belangrijk om te werken vanuit een gedeelde visie. Een helder communicatieplan is de basis van een effectieve implementatie van een aangescherpte strategie. Wij helpen bij het ontwikkelen van deze leidraad, waarbij ook aandacht is voor goede interne communicatie.

Waarom investeren in effectieve communicatie loont
Bij organisaties die helder communiceren neemt het aantal misverstanden, klachten en herstelacties af. Communicatie kost op deze manier minder tijd, mankracht en middelen. Bovendien neemt de frustratie af en groeit het vertrouwen tussen zorgprofessionals en patiënten.
Wij geloven in communiceren volgens de ISO-standaard voor duidelijke communicatie en het opvolgen van WCAG-richtlijnen bij de overdracht van digitale informatie. Dit proces heeft zich bewezen voor het ontwikkelen van een toegankelijke en inclusieve zorgsector.
Ook goed communiceren over goede zorg?
Het verbeteren van de communicatie in de zorg is een doorlopend proces. Je hebt te maken met nieuwe technologieën, veranderde wetgeving en patiënten met meer verwachtingen. Voor een moderne zorginstelling is het dus belangrijk om op de hoogte te zijn en mee te bewegen.
Wil je ook groeien op het gebied van communicatie? Neem dan gerust contact met ons op. Tijdens een persoonlijk gesprek leggen we je graag meer uit over Direct Duidelijk van Digitaal Toegankelijk. Ons doel is om jouw communicatieprocessen te verbeteren.
Wil je meer van dit soort inzichten ontvangen?
Schrijf je in voor de nieuwsbrief van Digitaal Toegankelijk.


