Digitale toegankelijkheid staat bij steeds meer organisaties op de agenda. Dat is goed nieuws. Sinds de European Accessibility Act (EAA) van kracht is, hebben veel bedrijven en organisaties een extra reden om serieus werk te maken van toegankelijke websites, apps, klantenservice en digitale processen.
Maar uit de Nationale Monitor Toegankelijkheid 2026 blijkt ook iets opvallends: het voldoen aan de regels betekent niet automatisch dat de eindgebruiker daadwerkelijk geholpen is.
Als een gebruiker de informatie op je website alsnog niet begrijpt, niet weet waar die hulp kan vragen of vastloopt in een digitaal proces, dan is de dienst in de praktijk nog steeds niet voldoende toegankelijk. In deze blog leggen we je uit waarom blindstarten op wettelijke verplichtingen er niet voor zorgt dat je producten toegankelijk worden.
Digitale toegankelijkheid is geen afvinklijst
Voor de eerste Nationale Monitor Toegankelijkheid onderzochten we 653 organisaties uit 10 sectoren. We voerden meer dan 1.000 handmatige checks uit en vonden meer dan 25.000 toegankelijkheidsproblemen.
De belangrijkste conclusie? Geen enkele onderzochte organisatie voldoet volledig aan de wet. Tegelijk zien we veel goede voorbeelden van organisaties die duidelijke stappen zetten.
Juist dat maakt het onderzoek interessant: digitale toegankelijkheid is niet zwart-wit. Sommige organisaties hebben hun wettelijke verplichtingen goed op orde, maar vergeten de gebruiker. Andere organisaties denken juist sterk vanuit de eindgebruiker, maar missen nog structuur, technische toegankelijkheid of een goede toegankelijkheidsverklaring.
De beste aanpak combineert allebei.
Compliance of de gebruiker centraal?
In de monitor zien we duidelijke verschillen tussen de sectoren. Zo is de wettelijke kant in de financiële sector vaak relatief goed georganiseerd. Veel banken en verzekeraars hebben een toegankelijkheidsverklaring, maken minder kritieke fouten en bieden vaker ondersteuning zoals een tolk aan. Dat laat zien dat de verplichtingen serieus worden genomen.
Tegelijk zien we dat de gebruiker niet altijd centraal staat. Teksten voldoen soms formeel aan het vereiste taalniveau, maar zijn in de praktijk nog steeds moeilijk te begrijpen. Ook worden video’s lang niet altijd ingezet als alternatief voor tekst, terwijl dat juist veel mensen kan helpen om informatie beter te verwerken.
In sectoren zoals zorg en cultuur zien we vaak het tegenovergestelde. Er is veel aandacht voor de eindgebruiker. Informatie is vaker begrijpelijk, er zijn speciale diensten voor mensen met een beperking en de dienstverlening voelt mensgerichter. Maar de formele kant blijft soms achter. Denk aan ontbrekende of onvolledige toegankelijkheidsverklaringen, onduidelijke klachtenroutes of technische fouten op websites.
Toegankelijkheid vraagt om inzet vanuit de hele organisatie
Digitale toegankelijkheid wordt vaak gezien als iets van IT, de webredactie of compliance. Maar in de praktijk raakt het bijna elke afdeling. Communicatie schrijft teksten. IT bouwt of beheert systemen. Inkoop selecteert leveranciers. Juridische zaken kijkt naar voorwaarden en verplichtingen. Klantenservice helpt mensen die vastlopen. Management bepaalt prioriteit, budget en capaciteit.
Als toegankelijkheid alleen bij één afdeling ligt, blijft het kwetsbaar. Dan worden problemen achteraf opgelost, in plaats van voorkomen.
Een toegankelijke organisatie stelt daarom bij elk digitaal proces een paar vaste vragen:
- Is dit technisch toegankelijk?
Kunnen mensen met hulptechnologie, toetsenbordbediening of andere ondersteunende middelen de dienst gebruiken? - Is dit begrijpelijk?
Snapt de gebruiker wat er staat, wat er wordt gevraagd en welke stap daarna komt? - Is er hulp als iemand vastloopt?
Zijn er meerdere toegankelijke contactmogelijkheden, zoals tekstbemiddeling, chat, e-mail of duidelijke instructievideo’s? - Is het geborgd in processen?
Komt toegankelijkheid terug in beleid, inkoop, contentprocessen, beheer, monitoring en rapportage?
Pas als die vragen samen worden beantwoord, ontstaat toegankelijkheid die niet alleen formeel klopt, maar ook werkt in de praktijk.
De grootste winst zit in combineren
De Nationale Monitor Toegankelijkheid laat zien dat Nederland in beweging is. Veel organisaties zetten stappen op het gebied van digitale toegankelijkheid. Maar de grootste winst zit in het combineren van twee perspectieven: De wettelijke basis op orde brengen én ontwerpen vanuit de gebruiker.
Dus niet alleen een toegankelijkheidsverklaring publiceren, maar zorgen dat iemand na het lezen weet waar die terecht kan.
Niet alleen WCAG-fouten oplossen, maar ook testen of gebruikers echt door een proces heen komen.
Niet alleen schrijven op het juiste taalniveau, maar ook controleren of mensen de informatie begrijpen.
Niet alleen ondertiteling toevoegen aan video’s, maar ook nadenken over of iemand de inhoud zonder beeld of zonder geluid kan volgen.
Waar kun je vandaag mee beginnen?
Wil je als organisatie verder komen? Start met drie praktische stappen:
- Bekijk je toegankelijkheidsverklaring door de ogen van een gebruiker
Is het duidelijk wat wel en niet toegankelijk is? Staat er iets over wat je eraan doet? En is het helder waar iemand terecht kan met een probleem? - Kies één belangrijk digitaal proces
Bijvoorbeeld een aanvraag, aanmelding, aankoop, afspraak of formulier. Onderzoek niet alleen of het technisch voldoet, maar ook of iemand het zelfstandig kan doorlopen. - Betrek meerdere afdelingen
Toegankelijkheid is geen taak van één collega. Breng communicatie, IT, inkoop, klantenservice en beleid samen rond één concreet verbeterpunt.
Zo wordt digitale toegankelijkheid minder abstract. En het wordt makkelijker om van losse verbeteringen naar structurele verandering over te gaan.
Download de Nationale Monitor Toegankelijkheid
Wil je weten hoe digitaal toegankelijk Nederland ervoor staat? In de Nationale Monitor Toegankelijkheid 2026 onderzochten we 653 organisaties uit 10 sectoren op digitale toegankelijkheid, begrijpelijke communicatie, toegankelijke video en naleving van de European Accessibility Act.
Download het volledige rapport en ontdek de belangrijkste inzichten, sectorverschillen en goede voorbeelden.
Wil je meer van dit soort inzichten ontvangen?
Schrijf je in voor de nieuwsbrief van Digitaal Toegankelijk.
