Voor mensen met een visuele beperking kan een slecht ingerichte website een grote drempel zijn. Waar jij scrolt en klikt met een muis, luisteren anderen naar een schermlezer of navigeren ze met het toetsenbord. Voor slechtzienden zijn veel websites daardoor lastig of zelfs onbruikbaar, vaak zonder dat de eigenaar het doorheeft.
In deze blog lees je wat het betekent om een website toegankelijk te maken voor blinden en slechtzienden en hoe je werkt aan digitale toegankelijkheid. Je ontdekt hoe zij websites gebruiken, welke problemen vaak voorkomen, wat de European Accessibility Act betekent en waarom het slim is om hier nu al aandacht aan te besteden, ook als je (nog) niet verplicht bent.
Inhoudsopgave
Hoe gebruiken mensen met een visuele beperking jouw website?
Blinde mensen lezen een website niet visueel. Zij gebruiken vaak hulpmiddelen die de inhoud omzetten naar geluid of braille:
- Schermlezer: Een schermlezer leest de inhoud van een website hardop voor. Zo kunnen screenreaders lezen wat er op het beeldscherm staat, ook als je het zelf niet kunt zien. Veel blinde mensen gebruiken hiervoor screenreaders die tekst en structuur omzetten naar spraak. Dit gebeurt in een vaste volgorde, van boven naar beneden. Als koppen, knoppen en links niet goed zijn opgebouwd, wordt de website onduidelijk of zelfs onbruikbaar.
- Brailleleesregel: Sommige mensen gebruiken een brailleleesregel. Dit is een apparaat dat tekst omzet naar braille. Ook hier geldt: alleen wat technisch goed is vastgelegd, kan worden gelezen.
- Toetsenbordnavigatie: Blinde gebruikers navigeren met het toetsenbord in plaats van met een muis. Ze springen van link naar link of van formulier naar formulier. Als dat niet goed werkt, lopen ze vast.
Slechtzienden zien (nog) wel, maar hebben moeite met details, contrast of kleine tekst op een beeldscherm. Zij passen websites vaak aan hun eigen situatie aan:
- Ze vergroten de tekst of het hele scherm.
- Ze gebruiken hoog contrast of aangepaste kleuren.
- Ze zijn afhankelijk van duidelijke structuur en voldoende witruimte.
Veelvoorkomende barrières op websites
Veel websites werken technisch prima, maar zijn toch niet toegankelijk. Dit zijn problemen die vaak voorkomen:
- Onduidelijke knoppen en links
Bijvoorbeeld iconen zonder tekst of links met alleen “klik hier”. Een schermlezer zegt dan niet wat er gebeurt. - Afbeeldingen zonder beschrijving
Als een afbeelding belangrijke informatie bevat, maar geen alt tekst heeft, mist een blinde gebruiker die informatie volledig. - Geen zichtbare focus
Bij toetsenbordgebruik moet je kunnen zien waar je bent op de pagina. Als de focus niet zichtbaar is, raak je de weg kwijt. - Formulieren zonder labels
Invoervelden zonder duidelijke uitleg zijn lastig te begrijpen en fouten zijn moeilijk te herstellen. - Video’s zonder ondertiteling
Dit maakt video’s niet alleen ontoegankelijk voor doven en slechthorend publiek, maar ook lastiger te volgen voor slechtzienden die audio en beeld combineren.
Een toegankelijke website voorkomt dit soort drempels en zorgt ervoor dat iedereen zelfstandig kan meedoen.
Wanneer moet je wettelijk verplicht je website toegankelijk maken?
Digitale toegankelijkheid is niet alleen een kwestie van goed ontwerp. In sommige gevallen is het ook wettelijk verplicht. Met de komst van de European Accessibility Act wordt dit voor steeds meer organisaties relevant.
Wat is de European Accessibility Act?
De European Accessibility Act (EAA) is een Europese wet die ervoor moet zorgen dat digitale producten en diensten beter bruikbaar zijn voor mensen met een beperking. In Nederland gaat het om een groot deel van de bevolking: miljoenen Nederlanders hebben een beperking, bijvoorbeeld door slechtziendheid, slechthorendheid of een chronische ziekte. Het doel is simpel: iedereen moet zelfstandig kunnen meedoen in de digitale samenleving.
De wet richt zich onder andere op websites en apps die digitale diensten aanbieden. Denk aan webshops, online platforms en andere digitale omgevingen waar gebruikers iets moeten kunnen doen, zoals informatie opvragen, betalen of een account beheren.
Voor wie is deze wet bedoeld?
De European Accessibility Act is van toepassing op meerdere bedrijven en verschillende sectoren. In de praktijk moeten alle bedrijven in de Europese Unie die digitale producten en diensten aanbieden rekening houden met deze wetgeving:
- Het gaat met name om websites en apps die actief worden gebruikt door consumenten.
- De verplichting kan afhangen van het type organisatie en wat je precies aanbiedt.
Niet elke website valt automatisch onder deze wet. Informatieve websites zonder digitale dienstverlening hebben vaak andere verplichtingen dan platforms waar gebruikers handelingen uitvoeren. Wil je weten of jouw website moet voldoen aan de EEA? Doe dan onze European Accessibility Act scan.
Waar moet een website aan voldoen om bruikbaar te zijn voor blinden en slechtzienden?
Je hoeft geen developer te zijn om te begrijpen wat een website toegankelijk maakt. Het draait om heldere content, duidelijke structuur en het wegnemen van drempels voor gebruikers. Voor blinden en slechtzienden draait het vooral om duidelijkheid, voorspelbaarheid en bediening zonder visuele afhankelijkheid. Dit zijn een aantal aandachtspunten:
- Een duidelijke koppenstructuur: Koppen geven structuur aan een pagina. Schermlezers gebruiken deze structuur om snel te navigeren. Als koppen alleen groter zijn gemaakt voor het oog, maar technisch geen kop zijn, valt die structuur weg.
- Begrijpelijke linkteksten: Linkteksten moeten duidelijk maken waar ze naartoe leiden. Teksten als “klik hier” of “lees meer” zeggen niets als je ze los hoort via een schermlezer.
- Afbeeldingen met een beschrijving waar nodig: Afbeeldingen die informatie overbrengen, hebben een tekstalternatief nodig. Decoratieve afbeeldingen juist niet. Zo krijgt een blinde gebruiker dezelfde informatie als een ziende gebruiker.
- Voldoende kleurcontrast en schaalbare tekst: Tekst moet goed leesbaar zijn, ook bij vergroting of hoog contrast. Te lichte kleuren of vast ingestelde lettergroottes maken lezen lastig voor slechtzienden.
- Volledige bediening met het toetsenbord: Alle functies moeten bereikbaar zijn zonder muis. Denk aan menu’s, formulieren en knoppen. Als je ergens vastloopt, is de website niet toegankelijk.
- Zichtbare focus: Bij toetsenbordgebruik moet altijd zichtbaar zijn welk element actief is. Zonder focus weet een gebruiker niet waar hij zich op de pagina bevindt.
- Formulieren met duidelijke labels en foutmeldingen: Invoervelden moeten uitleg hebben die ook door een schermlezer wordt voorgelezen. Foutmeldingen moeten begrijpelijk zijn en aangeven wat je kunt doen om het probleem op te lossen.
Klaar om de stap naar een toegankelijke website te zetten?
Je hoeft je website niet in een keer perfect toegankelijk te maken. Digitale toegankelijkheid is een proces dat je stap voor stap kunt verbeteren. Het begint met inzicht. Weten waar je nu staat en welke aanpassingen de meeste impact hebben voor blinden en slechtzienden.
Wil je weten hoe toegankelijk jouw website op dit moment is?
- Laat een toegankelijkheidsonderzoek uitvoeren door Digitaal Toegankelijk om snel knelpunten te zien.
- Of plan een audit of adviesgesprek voor een helder overzicht en concrete vervolgstappen.
Zo weet je precies waar je kunt beginnen en werk je stap voor stap aan een website die voor iedereen bruikbaar is.
Wil je meer van dit soort inzichten ontvangen?
Schrijf je in voor de nieuwsbrief van Digitaal Toegankelijk.
