Skip to main content
Tag

Blinden en slechtzienden Archives — Pagina 2 van 2 — Digitaal Toegankelijk

Hoe kijkt een blinde TV?

Door Blind, Slechtziend, Visuele Beperking Geen Reacties

Ik ben gedeeltelijk opgegroeid in het blindeninstituut Bartimeus in Zeist. Daar was ik van maandag tot en met vrijdag. Op de maandagochtend – als we na het weekend weer terugkwamen bij Bartimeus – was de vraag die we elkaar stelden altijd hetzelfde: “Heb je nog tv gekeken?”. Ziende personen snapten daar geen bal van; blinden die aan elkaar vragen of ze iets ‘gezien’ hebben.

Profielfoto Edwin

Edwin Ruyer

Edwin is muzikant, blind, en blogt voor Digitaal Toegankelijk om de wereld te laten zien hoe hij leeft met zijn beperking.

 

Wat een blinde kijkt op televisie

Uiteraard gebeuren wonderen alleen in goede bijbelverhalen. Maar uitdrukkingen blijven uitdrukkingen; daar doen blinden ook aan mee. Het klinkt ook niet als je vraagt “Heb je televisie geluisterd?”. Sowieso kunnen zienden zich lastig een voorstelling maken van wat een blinde met een televisie moet. Toch hebben alle blinden die ik ken zo’n apparaat. Ik hoor je denken: ‘Dan kijken jullie zeker alleen muziekprogramma’s of cabaret?’. Nee hoor, blinden kijken naar alles. Films, documentaires, zelfs voetbal! Ik heb zelfs gehoord dat de meeste mensen die naar Ajax kijken blind zijn ;). Maar dat is weer een hele andere discussie.

Mijn punt is: ook zonder te kunnen zien, zijn de meeste programma’s best goed te volgen. Zelfs films zijn vaak goed te doen. Desondanks heb ik regelmatig misbruik van mijn handicap gemaakt en het voor elkaar gekregen om voor half geld in de bioscoop te zitten. Met als reden dat ik maar 50% van de film kon volgen, doordat ik alleen kon horen, maar niet zien.

 

Vreemde talen

De problemen beginnen pas pas echt wanneer er op tv of in de bioscoop een taal wordt gesproken die je niet machtig bent. Engels en Duits lukt me wel. Maar bij Frans beginnen mijn oren al te klapperen en bij Spaans krijg ik het Spaans benauwd. Dat is bij het journaal vaak al lastig, met korte items uit vreemde landen, om maar te zwijgen over Spoorloos. Je wilt toch als blinde op z’n minst weten waarom ze janken. Dan mis je de functie van ondertiteling.

 

 

De oplossing

Maar sinds een paar weken is ook dit probleem uit de wereld geholpen. Er waren al kastjes en apps te koop die ondertiteling voorlezen. Maar die waren vaak duur en worden niet vergoed door de zorgverzekeraar. Bovendien liep vaak de ondertiteling voor of achter. Maar dat is nu dankzij Ziggo verleden tijd. De laatste versie van de Ziggo-app geeft je namelijk de mogelijkheid om de ondertiteling voor te laten lezen. Ik heb het uitgeprobeerd en het werkt super fijn. Zodra er iets ondertiteld wordt, gaat het tv-signaal iets zachter, zodat de voorgelezen ondertiteling goed verstaanbaar wordt. De voorleesstem klinkt ook nog eens fijn. Het enige nadeel is dat het nog niet voor elk tv-kanaal werkt, maar Ziggo heeft beloofd dat ze daar hard voor aan het werk zijn. Ik ben er al heel blij mee, want ik kan nu nóg beter tv ‘kijken’.

 

Eveline zet zich in voor toegankelijke online video’s

Door Blind, Slechtziend, Visuele Beperking Geen Reacties

Eveline Ferwerda werkte in de film- en tv-industrie en raakte betrokken bij de introductie van een app die ervoor zorgde dat blinden weer zelfstandig naar de bioscoop konden. Dat raakte haar dat zo, dat ze zich ging toeleggen op de toegankelijkheid van online video’s en Scribit.pro begon.

eveline ferwerda
Afbeelding: Eveline Ferwerda

Eveline: “Ik was bezig met een project om de Nederlandse bioscopen te digitaliseren, toen ik voor het eerst kennismaakte met de app Earcatch. Earcatch levert audiodescriptie bij televisieprogramma’s en bioscoopfilms. Tijdens de pauzes in de dialoog beschrijft een voice-over visuele elementen uit de film zoals personages, gezichtsuitdrukkingen en plaatsen. De app maakte het mogelijk dat ook kinderen van de Bartiméus school (voor blinde en slechtziende kinderen), net als andere kinderen, gewoon naar de bioscoop konden. Eén van die kinderen zei toen: ‘Nu kan ik eindelijk op mijn kamer een film kijken’.
Ik voelde toen dat dít was wat ik moest doen. Want bioscoopfilms is één ding, maar er zijn nog ontzettend veel online video’s die voor blinden en slechtzienden niet te volgen zijn.”

Daar wil Eveline verandering in brengen met Scribit.pro, waarmee je online video’s kan voorzien van audiodescriptie, ondertiteling en een tekstalternatief. Dat zorgt ervoor dat video’s ook te begrijpen zijn door blinden en slechtzienden. Eveline: “En naast het maatschappelijke voordeel, levert het ook nog andere voordelen op, zoals een groter bereik, langere kijktijd en verbeterde vindbaarheid in Google.”

Voor wie is die toegankelijkheid van video’s belangrijk?

“In Nederland zijn er ruim 1,7 miljoen mensen die ondersteuning nodig hebben bij het bekijken van video’s. Hier vallen blinden en slechtzienden onder, maar ook mensen met een gehoorbeperking. Maar in werkelijkheid bedien je een groep van nog veel grotere omvang. We maken namelijk allemaal wel eens gebruik van ondertiteling op het moment dat het geluid even niet aan kan. Ook voor een audiodescriptie is een breder publiek; denk bijvoorbeeld aan de ruim 1 miljoen mensen die laaggeletterd zijn en hierdoor de video beter kunnen begrijpen.”

Wat is audiodescriptie?

“Audiodescriptieis een gesproken beschrijving van wat er op beeld gebeurt op momenten dat er niet wordt gesproken. Zo kunnen mensen die blind of slechtziend zijn precies volgen wat er in jouw video gebeurt.
Met Scribit.pro voorzie je eenvoudig al jouw video’s van zo’n audiodescriptie. Jij typt wat er in jouw video te zien is op het moment dat er geen voice-over is en de zogenoemde ‘text-to-speech engine’ maakt er gesproken tekst van. Vervolgens krijg je een los mp3-bestand dat je kunt monteren in de video of optioneel kunt aanzetten in de videoplayer.”

Benieuwd hoe dit werkt? Bekijk dan deze video.

videocamera stelt scherp op een kleurrijke achtergrond

Wat is een tekstalternatief?

“Het tekstalternatief is een goed uitgeschreven tekst die beschrijft wat er allemaal in de video te zien en te horen is. Dit helpt mensen die de video niet bekijken, maar wel willen weten welke informatie er wordt gegeven. Eigenlijk een soort uitgeschreven script dus, dat precies beschrijft wat er gebeurt en wat er gezegd wordt.”

Bekijk hier een voorbeeld (klik op ‘Tekstalternatief’ onder de video, dan klapt deze uit).

Wetgeving rondom toegankelijke video’s

Volgens het ‘Besluit digitale toegankelijkheid overheid’ moeten alle websites, en daarmee ook alle online video’s, van alle Nederlandse (semi-)overheidsinstanties sinds 23 september 2020 voldoen aan de toegankelijkheidseisen. Ook voor het bedrijfsleven is digitale toegankelijkheid de norm. Volgens de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte (Wgbh/cz) moeten organisaties hun producten en diensten toegankelijk aanbieden, dat geldt dus ook voor video’s.

Eveline: “Los van regelgeving, hoop ik met Scribit.pro juist de intrinsieke motivatie van de videomaker aan te wakkeren. Uiteindelijk zijn zij de bron, dat lijkt mij de beste weg.”

Kan je zomaar aan de slag met Scribit.pro?

“Je hoeft geen video-expert te zijn om jouw video’s toegankelijk te kunnen maken. Iedereen kan werken met de software van Scribit.pro, mits je de Nederlandse taal goed beheerst. En als je zelf geen tijd hebt om dit allemaal te doen, hebben we nog de PRO’s van Scribit.pro. Zij maken jouw video 100% toegankelijk en kunnen je binnen 24 uur alle bestanden aanleveren die nodig zijn om te voldoen aan de richtlijnen.”

Benieuwd hoe dit werkt? Bekijk hier de video’s.

Doe mij maar geen spraakberichten

Door Blind, Slechtziend, Visuele Beperking Geen Reacties

“Oh, maar dan kun je vast heel goed horen.” Deze opmerking krijg ik weleens als mensen merken dat ik slechtziend ben. De veronderstelling is dat het andere zintuig dan beter werkt. Daarom zijn sommige mensen sneller geneigd om mij spraakberichten te sturen, maar dat is niet per se prettiger voor mensen die slechtziend zijn.

Profielfoto van Marrit

Marrit Postma

Marrit is tekstschrijver en woont in Assen met haar vriend en twee zoontjes. Ze is sinds haar twaalfde slechtziend en schrijft voor Digitaal Toegankelijk over zaken waar ze als slechtziende online tegenaan loopt.

Informatie in verschillende vormen

Informatie is tegenwoordig in verschillende vormen beschikbaar. Vroeger bestonden alleen printmedia, daarna kwamen radio en televisie erbij. Op internet was in het begin voornamelijk tekstuele informatie te vinden, maar inmiddels bestaat het internet voor een groot deel ook uit video en audio. Je kunt zelf kiezen of je informatie leest, bekijkt of alleen even luistert.

Net als ieder ander, bepaal ik graag zelf op welke manier en op welk moment ik informatie tot me neem. Dat ik slechtziend ben, betekent niet automatisch dat ik graag naar anderen luister. Je kunt niet bij toverslag meteen beter horen als je slecht ziet.

Sterker nog, ik heb zelf bijvoorbeeld een auditief verwerkingsprobleem. Dat houdt in dat ik vooral op drukke plekken niet goed kan verstaan wat iemand tegen mij zegt. Dat heeft gevolgen voor hoe ik gesproken berichten kan beluisteren.

oranje megafoon met oranje achtergond

WhatsApp en gesproken berichten

In WhatsApp is er een hele makkelijke manier om gesproken berichten te versturen. Als ontvanger moet je wel een moment hebben om zo’n bericht te kunnen luisteren. Wat kan verklaren dat je niet altijd direct een reactie krijgt op een gesproken bericht. Dus als je meteen een reactie wilt, kun je misschien beter even bellen.

Tegenwoordig kun je ook gesproken berichten sturen via Facebook Messenger. Ik ontvang die ook af en toe. Dat kwam me ook niet altijd even goed uit, terwijl ik een getypt bericht wel meteen had gelezen en beantwoord. Ik kan op mijn telefoon met de VoiceOver-functie namelijk wel tekst laten voorlezen. Dan kan ik zelf ook nog meekijken op momenten dat ik het niet goed kan horen of verstaan.

Rumoerige omgevingen

Door mijn auditieve verwerkingsprobleem kan ik niet altijd gesproken berichten luisteren. Ik kan het geluid niet goed filteren, dus stel dat er tijdens een spraakbericht een scooter voorbijrijdt, dan versta ik niet wat er gezegd wordt. In een drukke stationshal met omroepberichten en veel mensen kan ik ook niet even een gesproken berichtje in WhatsApp luisteren. En zo zijn er vast nog wel meer situaties te bedenken waarin een spraakbericht niet de beste manier is om mij iets te laten weten.

vrouw spreekt iets in in haar mobiele telefoon

Privé

Dan zijn er nog de situaties waarin een gesproken berichtje alleen voor jouw oren bedoeld is, maar je zit in een ruimte waar anderen ook mee kunnen luisteren. Mijn zoontje van 3 hoort alles en zegt graag dingen na. Hij hoeft echt niet alles te horen wat naar mij gestuurd wordt. Ik kies dus bewust de momenten uit dat ik tijd heb om bijvoorbeeld podcasts te luisteren, maar ook wanneer ik gesproken berichten luister op WhatsApp.

Luisteren kost meer tijd

Voorleessoftware leest sneller voor dan de meeste mensen spreken. Ik ben daaraan gewend. Daarom voelen spraakberichten ook als onnodig traag. Als ik dezelfde informatie in tekst had ontvangen en met de VoiceOver-functie had gelezen, had het mij waarschijnlijk dus minder tijd gekost.

Af en toe stuur ik ook een gesproken berichtje, maar meestal alleen naar andere blinden of slechtzienden waarvan ik weet dat ze er vaak wel voor openstaan én in de gelegenheid zijn om te luisteren. Als je dit niet goed kunt inschatten, of niet zeker weet of het uitkomt, kun dus je beter eerst vragen of iemand het prettiger vindt om gesproken berichten te ontvangen. En anders stuur je gewoon een ‘good old’ getypt bericht.

Mensen met een beperking zijn niet alleen blind of doof

Door Apps & Websites, Auditieve Beperking, Cognitieve Beperking, Fysieke beperking, Taalberperking, Tips & Trics, Visuele Beperking Geen Reacties

Voor wie is digitale toegankelijkheid van belang?

Ondanks de toename in draagvlak is de waarde van digitale toegankelijkheid bij veel beleidsmakers, developers, marketeers en anderen nog steeds onduidelijk. Voor mensen zonder beperking is het moeilijk om te zich in te leven in de hindernissen die ontoegankelijke websites en apps daadwerkelijk met zich meebrengen. Onbekend maakt onbemind, zullen we maar zeggen. 

De groep Nederlanders met een beperking – die nu ongeveer 4 miljoen mensen groot is – wordt naar verwachting de komende jaren alleen maar groter. Wie zijn deze 4 miljoen Nederlanders? En, nog belangrijker, tegen welke drempels lopen zij aan?

Welke beperkingen zijn er eigenlijk?

De noemer ‘beperkingen’ is een parapluterm waaronder tientallen verschillende beperkingen vallen. Sommige van deze beperkingen zijn duidelijker zichtbaar (lichamelijke beperkingen), andere zijn minder zichtbaar (mentale beperkingen).

Je kunt de beperkingen als volgt onderverdelen:

Lichamelijke beperkingen

  • Auditieve beperkingen
  • Visuele beperkingen
  • Motorische beperkingen

Mentale beperkingen

  • Cognitieve beperkingen
  • Psychosociale beperkingen

Hieronder nemen we steeds één van deze beperkingsgroepen centraal, met uitzondering van psychosociale beperkingen, die worden in dit artikel niet behandeld. Per onderdeel wordt de grootte van de groep besproken, de struikelblokken die deze mensen online en offline tegenkomen en de belangrijkste oplossingen die developers kunnen implementeren. 

Auditieve beperkingen

Afbeelding van een oor met een oorbel erin
Afbeelding: oor met een oorbel

De eerste twee groepen uit dit overzicht zijn voor veel mensen de meest bekende beperkingen. Toch wordt er in de praktijk nog veel te weinig rekening gehouden met doven en slechthorenden. Deze groep bestaat uit 1,5 miljoen mensen, dus bijna één tiende van de Nederlandse samenleving. Naar verwachting groeit deze groep door vergrijzing van de bevolking de komende jaren in omvang. 

Mediagebruik is voor mensen met een auditieve beperking niet zo vanzelfsprekend als voor de goed horende medemens. Denk bijvoorbeeld aan het maken van een kappersafspraak; hoe bel je de kapper op als je slechthorend of doof bent?

Hoe kom je in contact met bedrijven als doof persoon?

Ook online lopen doven en slechthorenden tegen dingen aan. Veel grotere bedrijven vermelden op hun website enkel een telefoonnummer, geen e-mailadressen of mogelijkheid om te chatten. Hoe stel je dan als doof persoon een vraag over bijvoorbeeld je bestelling? Verder zijn mediaspelers op websites, video’s op YouTube en op social media voor gebruikers met een auditieve beperking onbegrijpelijk als er geen ondertiteling of audiodescriptie aan is toegevoegd.

Doven en slechthorenden krijgen slechtere zorg

Uit onderzoek is ook nog eens gebleken dat doven en slechthorenden slechter kunnen communiceren met artsen, waardoor deze groep slechtere zorg ontvangen dan mensen die wel goed kunnen horen.

Een recente ontwikkeling; het thuiswerken en thuis studeren als gevolg van het coronavirus, zorgt ook voor moeilijkheden. Digitaal Toegankelijk.com’s Claire – die zelf doof is – vertelt in dit artikel meer over haar digitale contacten tijdens de coronaperiode.

Optimaliseren voor een auditieve beperking

Hoe zorg je ervoor dat doven en slechthorenden jouw website goed kunnen gebruiken?

  • Belangrijk is om aan alle video’s, animaties en andere gesproken media altijd (de optie tot) ondertiteling aan te bieden.
  • Biedt meerdere contactopties, alleen een telefoonnummer is niet genoeg.
  • Gebruik eenvoudig taalgebruik. Voor sommige doven is Nederlands niet de eerste, maar tweede taal, na gebarentaal. 
  • Gebruik opsommingen voor belangrijke content.

Klik om meer artikelen te lezen over auditieve beperkingen.

Visuele beperkingen

Oog van heel dichtbij gefotografeerd
Afbeelding: Oog van dichtbij

Visuele beperkingen vallen samen met auditieve beperkingen onder de gemeenschappelijke noemer ‘zintuiglijke beperkingen’. Digitaal Toegankelijk.com merkt dat er bij het bouwen van websites en apps vaker met deze groep rekening wordt gehouden dan met andere beperkingen.

Volgens het Sociaal Cultureel Planbureau zijn er in Nederland bijna 1 miljoen mensen met een matige of ernstige visuele beperking. Voor de mensen met een matige beperking is bijvoorbeeld het lezen van een krant moeilijker. De andere groep, mensen met een ernstige visuele beperking, hebben moeite met kleine letters in het algemeen en met het herkennen van gezichten. Het aantal volledig blinden wordt geschat op zo’n 75.000 mensen. 

De gevolgen van een visuele beperking voor je online bestaan

Door slecht of niet te kunnen zien, ziet je dagelijks leven er anders uit. Zo is deze groep in digitale communicatie bijvoorbeeld afhankelijk van schermlezers; ingebouwde software die tekst van beeld voor de gebruiker voorleest. In onderstaande video is te zien hoe Ed zijn telefoon via een schermlezer gebruikt. 

https://www.youtube.com/watch?v=zlEYz4umqrs&feature=emb_title&ab_channel=DigitaalToegankelijk
Filmpje van hoe Ed, die blind is, zijn smartphone gebruikt

Schermlezers werken zo goed als de website/content is die opgelezen wordt. Wanneer de content niet is geoptimaliseerd voor schermlezers, missen gebruikers de boodschap. Dit zorgt voor verwarring en ergernissen. Zo zijn het gebruik van veel emoji’s op social media een ergernis, worden afbeeldingen niet voorzien van alt teksten, waardoor deze niet leesbaar zijn en is het updaten van besturingssoftware verbonden aan complicaties

Op websites zijn gelijksoortige struikelblokken te vinden. Zo worden knoppen en hyperlinks niet op de juiste manier gelabeld, waardoor schermlezers ze niet kunnen voorlezen. Ook ontbreekt vaak structuur in de CSS en HTML code van een website. Deze structuur helpt de gebruikers van schermlezers om snel door een tekst heen te springen zonder alles te hoeven horen, denk bijvoorbeeld aan het steeds opnieuw voorlezen van een hoofdmenu wanneer je naar een ander pagina navigeert.

De consequenties van onbruikbare websites en apps kunnen ernstig zijn. Uit onderzoek van Digitaal Toegankelijk.com bleek namelijk dat de mobiele apps van supermarkten niet goed te gebruiken zijn met een schermlezer. Dit betekent dat 1 miljoen blinden en slechtzienden hun dagelijkse maaltijd niet moeiteloos online kunnen bestellen. Een kwalijke zaak, zeker in tijden van corona. Lees hier meer over het optimaliseren voor schermlezers of andere toegankelijkheidsopties van iOS en Android.

Optimaliseren voor een visuele beperking

  • Zorg dat websites altijd voorgelezen kunnen worden.
  • Maak het lettertype en de lettergrootte aanpasbaar. Zo kunnen bezoekers het naar wens aanpassen.
  • Zorg dat websites tot 200% vergroot kunnen worden zonder dat de kwaliteit of de functionaliteit verloren gaat.
  • Label onderdelen van de site zoals afbeeldingen, knoppen en hyperlinks met de juiste benaming.
  • Breng structuur aan in pagina’s middels HTML en CSS code.
  • Zorg voor voldoende kleurcontrast tussen tekst en achtergrond.

Klik om meer artikelen te lezen over visuele beperkingen.

Cognitieve beperkingen

Afbeelding van verschillende walnoten op een blauwe achtergrond.
Afbeelding: Walnoten op een blauwe achtergrond

Een cognitieve beperking is vaak moeilijker waar te nemen dan de eerder genoemde beperkingen. Cognitieve beperkingen hebben vaak te maken met het zenuwstelsel. Door stoornissen in het zenuwstelsel, waaronder de hersenen, kunnen problemen met het geheugen, taal, gedrag of het oplossen van problemen opspelen. Een cognitieve beperking heeft niet per se invloed op de intelligentie van een individu. 

Omdat het spectrum aan cognitieve beperkingen zo groot is, is het moeilijk exact te benoemen hoeveel mensen een beperking hebben, die in deze groep valt. Enkele voorbeelden van cognitieve beperkingen zijn:

  • Dementie (270.000 mensen) 
  • Verstandelijke beperking (142.000 mensen) 
  • Zwakbegaafdheid (2,2 miljoen mensen) 
  • Een taalontwikkelingsstoornis (TOS, zo’n 2 kinderen per klas gemiddeld)
  • Spraakbeperkingen (geen totale cijfers bekend)
  • ADHD (2,9% van de kinderen, 2,1 % van de volwassenen)
  • Het autistisch spectrum (geen totale cijfers bekend)
  • Epilepsie (120.000 mensen)

Een cognitieve beperking en het internet

Het brede scala aan beperkingen laat direct het belang van optimalisatie voor deze groep zien. Want, waar loopt deze groep op het internet eigenlijk tegenaan? Veel voorkomende ergernissen zijn onnodig moeilijke taal en onnodig moeilijke zinnen. Voor mensen die geen cognitieve beperking hebben, kan het moeilijk zijn om het belang van optimaliseren voor deze groep in te zien. In dit interview vertelt Cindy over hoe haar taalontwikkelingsstoornis invloed heeft op het dagelijkse digitale leven.

Andere punten waarvoor moet worden opgepast, zijn video’s die vanzelf beginnen met spelen en knipperende en drukke animaties. Daarnaast helpen afbeeldingen en illustraties om lange teksten te doorbreken. Een complete lijst met struikelblokken voor deze doelgroep is terug te vinden in het artikel obstakels voor internetters met ADHD.

Optimaliseren voor een cognitieve beperking

  • Vermijd onnodig moeilijke taal.
  • Zorg voor genoeg tijd in video’s en animaties om mee te lezen.
  • Breek lange zinnen op in kortere delen.
  • Werk niet met video’s die vanzelf afgespeeld worden.
  • Zorg dat er geen drukke animaties of gif’s op een website staan.
  • Maak consistent gebruik van iconen en illustraties die tekst ondersteunen.
  • Gebruik de juiste kleur contrast ratio’s
  • Verwerk een simpele navigatiestructuur in websites en apps.

Klik om meer artikelen te lezen over cognitieve beperkingen.

Mobiliteitsbeperkingen

Afbeelding: Vrouw in rolstoel van achteren gefotografeerd
Afbeelding: Vrouw in rolstoel

De naam geeft het misschien al weg, iemand met een mobiliteitsbeperking (ook wel motorische beperking genoemd) heeft problemen met bewegen. De oorzaak hiervan kan liggen in de spieren, gewrichten en/of het skelet. Naast de oorzaak verschilt ook de zichtbaarheid van mobiliteitsbeperkingen sterk per beperking. Een rolstoel geeft bijvoorbeeld meer weg dan iemand met reuma. 

In totaal telt Nederland ongeveer 1,4 miljoen mensen met een mobiliteitsbeperking. Net als voor de andere beperkingen, geldt dat een mobiliteitsbeperking invloed heeft op je online gedrag.

Gebruik van toetsenbord

Vaak gebruiken mensen met een mobiliteitsbeperking het toetsenbord in plaats van de muis om door websites te bewegen. Het gebruik van een toetsenbord in plaats van een muis vraagt om geoptimaliseerde websites. Zo wordt er vaak een extra header vertoond zodra de eerste tab (de toets waarmee gebruikers door opties klikken) wordt ingedrukt. Deze header toont snelle opties naar specifieke inhoud van de tekst. Tijdens de ontwikkeling van websites dient overigens rekening gehouden te worden met de zogenaamde ‘keyboard trap’ (of keyboard val). Dit punt wordt bereikt wanneer het toetsenbord niet meer gebruikt kan worden om te navigeren. De gebruiker zit dan vast op de website.

Meer informatie en tips voor het optimaliseren voor gebruikers van een toetsenbord is op deze pagina terug te vinden.

Optimaliseren voor een mobiliteitsbeperking

  • Vermijd de zogenaamde keyboard trap. Test websites zelf uit door via het toetsenbord te navigeren.
  • Voeg een speciale header toe met elementen en hyperlinks die de gebruiker sneller door de website heen helpen.
  • Zorg dat het huidige/geselecteerde element oplicht of gearceerd is als deze is geselecteerd. Dit vergroot het overzicht voor de gebruiker.
  • Check of interactieve elementen als contactformulieren via het toetsenbord te bedienen zijn, inclusief de shift-tab functie om een veld terug te gaan.

Waarom werken aan toegankelijke websites en apps?

De afgelopen paragrafen geven het belang van toegankelijke websites en apps goed weer. Developers hebben hierin veel macht, zij zijn in staat om deze 4 miljoen mensen met een beperking, zich minder beperkt te laten voelen. Mocht deze reden niet doorslaggevend zijn, de volgende factoren spelen ook mee:

  • Toegankelijke websites worden beter gevonden in Google (betere SEO).
  • Wanneer er systematisch op digitale toegankelijkheid wordt gelet, is het geen extra werk om websites en apps toegankelijk te maken.
  • Voor (semi-)overheden is een toegankelijke website of app wettelijk verplicht.
  • Klanten zijn loyaler aan toegankelijke websites dan aan niet toegankelijke websites.
  • Door vergrijzing neemt de vraag naar digitale toegankelijkheid de komende jaren toe.
  • Digitale toegankelijkheid vergroot de doelgroep van websites en apps. Inclusieve websites hebben een voordeel van zo’n 4 miljoen potentiële bezoekers ten opzichte van niet-inclusieve websites.

Werken aan digitale toegankelijkheid

Digitale Toegankelijk.com helpt overheden, ondernemers en andere organisaties bij het realiseren van digitale toegankelijke projecten. De unieke combinatie van testen zorgt voor een uitstekend beeld van de toegankelijkheid van websites. Zo worden websites en apps niet alleen getest door middel van de webrichtlijnen, maar ook door mensen met diverse beperkingen. 


Benieuwd wat Digitaal Toegankelijk.com voor uw organisatie kan betekenen? Neem dan vrijblijvend contact op met de specialisten op het gebied van digitale toegankelijkheid.

Waarom je iOS niet zomaar moet updaten als je blind bent

Door Blind, Visuele Beperking Geen Reacties

Zo rond 2010 ging er letterlijk een wereld open voor blinden. De wereld die iPhone heet. Het was de eerste mobiele telefoon met voice-over, zodat doormiddel van spraak alle tekstlinks en knoppen op het scherm konden worden voorgelezen.

Profielfoto Edwin

Edwin Ruyer

Edwin is muzikant, blind, en blogt voor Digitaal Toegankelijk om de wereld te laten zien hoe hij leeft met zijn beperking.

We konden ineens zelfstandig met navigatie overal komen. We hadden onze administratie op zak. Je had geen aangepaste wekker of horloge meer nodig. Direct toegang tot kranten en andere nieuwsbronnen. En zo kan ik nog wel even doorgaan. Ik heb mijn iPhone ooit één dag moet missen, omdat de batterij het had begeven, en toen merkte ik pas hoe afhankelijk ik was geworden van mijn metalen vriend.

 

Edwin Ruyer (Blinde man) met telefoon
Afbeelding: Ed met zijn mobiele telefoon

 

September: de gevreesde update-maand

Maar er is altijd één maand in het jaar dat het huwelijk van de blinde en zijn of haar iPhone ernstig onder druk staat: de gevreesde maand september. Dat is namelijk de maand dat er een nieuwe IOS-versie uitkomt. Meestal is dit voor ons een drama. Het duurt vaak weken, plus een aantal updates voordat alles weer werkt zoals het hoort.

Zo is het weleens voorgekomen dat de spraak heel raar klonk doordat de synthesizer die de taal moet regelen, niet overweg kon met de taalinstellingen. Of dat bepaalde apps niet meer of niet meer naar behoren werkten.

 

Twee soorten blinden

Aan de andere kant komen er ook weer splinternieuwe mogelijkheden bij. Mogelijkheden die je nóg zelfstandiger maken. Eigenlijk heb je in blindenland twee soorten iPhone-gebruikers. De verstandigen, die bij zichzelf denken ‘wij wachten wel een paar versies voordat we de overstap wagen’, en aan de andere kant de ongeduldige sukkels die nieuwsgierig zijn naar de allernieuwste snufjes. Tot die laatste groep hoor ik.

 

iOS 14

Twee weken geleden was het weer zo ver. IOS14 kwam uit. En ook dit keer kon ik me niet bedwingen. Met een aantal andere eigenwijze blinden, verzameld in een app-groep, gingen we samen updaten. Op die manier konden we elkaar helpen op het moment dat iets niet zou lopen als verwacht. Met het zweet in mijn handen ging ik aan de slag. Eerst de update aanvragen en downloaden. Dat ging dit keer snel. Toen volgde het installatieproces. Dan wordt er een gen aangesproken dat ik helaas mis. Het gen dat het stofje aanmaakt dat voor geduld zorgt. Ik zorg dus tegenwoordig altijd dat ik in die tijd iets anders te doen heb. Dit keer was het douchen.

Toen ik zowel lijfelijk als in mijn hoofd fris was, pakte ik mijn iPhone ter hand. Het eerste dat ‘ie zei was “Hallo”. Met de juiste stem en de juiste taalinstellingen. “Gelukkig”, dacht ik, “de spraak werkt.”. Dat is meestal anders. De eerste meevaller. De tweede volgde al snel. Alle apps stonden nog op de plek waar ik ze had neergezet.

Een tegenvaller was dat de spraak super traag reageerde wanneer je typte. Dat werkte echt niet fijn. Gelukkig is dit probleem in de update die een week later kwam, alweer opgelost. De apps van de agenda en de wekker hebben een make-over gehad, dat zorgde voor wat uitzoekwerk. Ik kan niet zeggen dat ik het praktischer vind, maar er is goed mee te werken.

 

Hand met een iphone met iOS14 erop.

 

Beschrijven van afbeeldingen

Al met al viel de overgang mee. De overgang van m’n ex duurde langer. Daarentegen vond ik de vernieuwingen ook een beetje tegenvallen. De vernieuwing die ik het interessantst vond was de nieuwe VoiceOver-herkenning, of fotoherkenningssoftware (mooi woord om te onthouden voor scrabble). Dat betekent dat VoiceOver hele beschrijvingen van afbeeldingen en foto’s voorleest. De iPhone vroeg mij bij de installatie van de fotoherkenningsapp of hij ook gevoelige foto’s moest beschrijven. Wie mij kent, snapt dat ik op ‘ja’ heb geklikt. Ik ben toen direct naar Youporn gegaan om de software te testen. Maar helaas: de beschrijving ging niet verder dan “een naakte volwassen vrouw”. Tja, het is maar net wat je beschreven wil hebben.

 

Waarschuwen voor lopende kraan

De update had ook iets nieuws voor doven. Jouw iPhone zou je een signaal geven als hij het geluid van stromend water detecteert, zodat je gewaarschuwd wordt wanneer je de kraan open hebt laten staan. Even een tip voor alle doven: mocht je hierop willen vertrouwen, dan raad ik je aan een surfplank te kopen, want hoe lang ik de kraan ook liet lopen, de iPhone bleef stil.

 

Conclusie

Los hiervan was de overgang naar iOS14 deze keer een voorspoedige bevalling. Ik raad alle verstandige blinden dan ook aan om op de update-knop te drukken. Alhoewel die fotoherkenningssoftware dus nog wel wat te wensen overlaat.

 

Hoe ervaren blinden en slechtzienden emoji’s?

Door Blind, Slechtziend, Visuele Beperking Geen Reacties

Emoji’s; plaatjes die je kunt toevoegen aan je bericht om je boodschap net iets duidelijker te maken, een letterlijke knipoog mee te geven of je emotie erbij toe te lichten. Maar hoe ervaren blinden en slechtzienden emoji’s?

Profielfoto van Marrit

Marrit Postma

Marrit is tekstschrijver en woont in Assen met haar vriend en twee zoontjes. Ze is sinds haar twaalfde slechtziend en schrijft voor Digitaal Toegankelijk over zaken waar ze als slechtziende online tegenaan loopt.

In het filmpje van Ed kwamen emoji’s al even ter sprake. Ik gebruik net als Ed de Voiceover-functie van Apple om berichten te lezen op mijn telefoon. Die functie leest ook de emoji’s voor. Ze hebben namelijk allemaal een omschrijving meegekregen die voorgelezen wordt door de voorleessoftware.

Misschien weten wij als slechtzienden en blinden door die beschrijvingen zelfs wel beter waar een emoji voor staat dan de goedziende medemens, al las ik laatst in het boek Japan in honderd kleine stukjes van Paulien Cornelisse een aantal betekenissen van emoji’s die we hier in Nederland vast niet gebruiken zoals ze in Japan bedoeld waren.

Wist je dat de lachende drol ? bijvoorbeeld eigenlijk staat voor geluk? Blijkbaar omdat het Japanse woord voor ‘drol’ met dezelfde klank begint als het Japanse woord voor geluk. Maar dat heeft vast meer met cultuurverschil te maken dan met de emoji’s zelf.

Zijn emoji toegankelijk?

telefoon op een tafel met een boze emoji Emoji’s worden dus voorgelezen aan blinden en slechtzienden. Je zou dus denken dat je toegankelijk bezig bent als je een emoji toevoegt aan je bericht op social media. Toch moet je er een beetje mee oppassen. De betekenis van de emoji wordt namelijk precies hetzelfde voorgelezen als de rest van je tekst, dus als je middenin je bericht een emoji gebruikt, worden ze op precies dezelfde toon middenin je tekst voorgelezen.

Denk maar eens aan een bericht waar een kalender-emoji wordt gebruikt voor de datum van een evenement, een gebouw voor de locatie, een klok of horloge voor de tijd, een euroteken, dollarteken of andere valuta die wordt gezet voor de prijs, et cetera. Je hoort dan bijvoorbeeld ‘kalender maandag 21 september 2020 – hotel café de bonte geit – klok die kwart voor 10 aangeeft 19.00 uur’. Hier is dan een hotel-emoji gebruikt, terwijl het om een café gaat, waardoor de tekst verwarrend wordt. Hetzelfde geldt voor de tijd, aangezien ook de tijd die op de emoji met de klok staat, wordt voorgelezen.

Emoji’s als scheidingsteken

Er zijn ook mensen die veel emoji’s achter elkaar zetten om aan te geven dat er een scheiding is tussen het bovenste deel van hun bericht en het deel van het bericht dat daaronder volgt. Ik haak zelf meestal af als er iets te veel emoji’s achter elkaar staan en lees daardoor de onderste helft van het bericht niet. Je kunt je voorstellen dat het niet echt leuk is om 26 keer achter elkaar “lachende drol” te horen.

LinkedIn en emoji’s

Zelf liep ik het meest tegen de emoji’s aan op LinkedIn. Ik heb hierover eerder op mijn eigen site al een blog geschreven. Ik zag namelijk steeds meer mensen emoji’s in hun naam en kopregel gebruiken. Om berichten van mensen te lezen op LinkedIn, leest de voorleessoftware eerst ook altijd de naam en functie van iemand voor. Dus als mensen hun naam versieren met emoji’s, moet ik ook eerst die emoji’s aanhoren. Het is best irritant om eerst vijf woorden of meer aan emoji te horen voor je weet wie er een bericht heeft geplaatst. Denk bijvoorbeeld aan “stralende vijfpuntige ster zon met gezicht voornaam achternaam zon met gezicht stralende vijfpuntige ster”. Als je even met je gedachten afdwaalt heb je nu alsnog niet gehoord welke naam er tussen de emoji’s stond. Soms heb ik daardoor geen zin om door LinkedIn te scrollen, terwijl ik het wel een leuk en nuttig medium vind om te netwerken en contact te houden.

Gebruik ik zelf emoji’s?

Begrijp me niet verkeerd, ik vind emoji’s niet alleen maar onhandig. Ik gebruik ze zelf ook weleens. Het meest gebruik ik ze in WhatsApp, maar ik gooi er op Facebook en LinkedIn ook regelmatig een knipoog tussendoor. Want zo streng wil ik nou ook weer niet overkomen. 😉

Wist je overigens dat 17 juli Wereld emoji dag is? Dit komt doordat de kalender-emoji vaak deze datum heeft.

Digitaal toegankelijk

Het internet is slecht toegankelijk voor blinden en slechtzienden

Door Slechtziend, Tips & Trics, Visuele Beperking Geen Reacties

De weg vinden op het internet is voor blinden en slechtzienden moeilijker dan je denkt. Gelukkig bestaan er hulpmiddelen als speciale toetsenborden, braille apparatuur en tekst-naar-spraak software die het surfen op het internet enigszins gemakkelijk maken. Toch blijkt in de praktijk dat de meeste websites niet goed genoeg hun best doen op dit gebied en daardoor slecht toegankelijk zijn voor blinden en slechtzienden. Een zorgwekkende onthulling, zeker omdat het aantal blinden en slechtzienden in Nederland de komende jaren naar verwachting verder zal toenemen.

Het aantal blinden en slechtzienden in Nederland stijgt

Momenteel hebben meer dan 250.000 mensen in Nederland een visuele beperking, waarvan er ongeveer 76.000 blind zijn. Mede door de toenemende vergrijzing zal dit aantal de komende jaren blijven groeien. Uit de cijfers van het Oogfonds blijkt namelijk dat 85% van deze groep mensen 50 jaar of ouder is. Veel internetpagina’s staan vol met teksten en afbeeldingen, wat het erg lastig maakt voor blinden en slechtzienden om digitaal hun weg te vinden.

Hoe vinden blinden en slechtzienden hun weg op het internet?

Voor iemand die niet of nauwelijks kan zien is het erg lastig een weg te vinden op het internet. Blinden en slechtzienden zijn volledig afhankelijk van het toetsenbord, omdat ze de cursor en de internetpagina’s zelf niet kunnen zien. Deze groep kan een internetpagina wel beluisteren. Dit gebeurt met behulp van speciale tekst-naar-spraak software, ook wel een schermlezer. Deze software leest de geschreven content van een internetpagina voor, waardoor blinden en slechtzienden kunnen begrijpen wat er staat.

In de praktijk blijkt wel dat hier nog veel problemen mee worden ondervonden. Veel websites zijn namelijk niet gebouwd voor het gebruik van een schermlezer. In zulke gevallen klopt de geschreven code op de website niet, bijvoorbeeld bij een link. Een schermlezer leest dan de volledige html code van de link voor, terwijl eigenlijk alleen het woord zelf moet worden voorgelezen.

Naast tekst-naar-spraak software is er ook hardware ontwikkeld om de digitale toegankelijkheid voor blinden en slechtzienden te vergroten, denk bijvoorbeeld aan de brailleleesregel. Dit is een apparaat wat vaak onder het toetsenbord wordt geplaatst, waardoor blinden de tekst van een webpagina als brailleschrift kunnen lezen.

Onderzoek wijst uit: veel websites zijn slecht toegankelijk

Uit eerder onderzoek van Stichting Accessibility is gebleken dat veel websites slecht toegankelijk zijn voor blinden en slechtzienden. Van een lijst met honderd veelbezochte Nederlandse websites blijkt geen van allen goed toegankelijk te zijn. Maar liefst de helft van de onderzochte websites uit deze lijst zijn niet met een toetsenbord te bedienen, wat ze ontoegankelijk maakt voor blinden en slechtzienden.

Wat betreft de zichtbaarheid van afbeeldingen scoren de meeste websites ook laag op het gebied van toegankelijkheid. Het is technisch mogelijk om de afbeelding ‘zichtbaar’ te maken, door deze te omschrijven met woorden. Dit gebeurt door een alternatieve beschrijven te specificeren. In de praktijk blijkt dat veel websites niet een dergelijke omschrijving hebben toegevoegd aan hun afbeeldingen.

Over het algemeen scoren de websites van de Rijksoverheid het best. De websites van energiebedrijven, nieuwssites en webwinkels scoren het slechts op het gebied van toegankelijkheid voor blinden en slechtzienden. Ook de websites van veel gemeenten lopen nog achter op dit gebied.  Er is dus nog genoeg ruimte voor verbeteringen op dit gebied.

Digitale toegankelijkheid voor blinden en slechtzienden; de oplossingen

De wereld digitaliseert en daarom wordt de digitale toegankelijkheid van websites steeds belangrijker. Veel organisaties zijn zich vaak niet bewust van het feit dat ook mensen met een functiebeperking gebruik maken van het internet en geven onvoldoende aandacht aan de toegankelijkheid van hun websites. Dit is erg zonde, zeker omdat de oplossingen redelijk eenvoudig zijn.

Als er bijvoorbeeld direct bij het ontwikkelen van een website rekening wordt gehouden met de toegankelijkheid voor blinden en slechtzienden, kom je al een heel eind. In veel gevallen is een aanpassing van de codering al voldoende. Bovendien komt dit niet alleen de digitale toegankelijkheid ten goede, maar ook de ranking van de website in de zoekresultaten.

In onze kennisbank worden praktische tips op dit gebied besproken. Deze zijn direct toepasbaar voor ontwikkelaars en online marketeers.

Google werkt aan de digitale toegankelijkheid voor blinden en slechtzienden

Ook Google is bewust van het feit dat de digitale toegankelijkheid van het internet een belangrijke ontwikkeling is. Daarom bouwt Google een nieuwe functie voor de Chrome-browser die kan worden gebruikt door schermlezers. Deze functie maakt gebruik van kunstmatige intelligentie en richt zich naast de tekst ook op de afbeeldingen van een website. In het geval van afbeeldingen waar geen alternatieve tekst aan is toegevoegd, zoekt de functie van Google naar een match van de afbeelding om vervolgens een beschrijving te kunnen geven.

Websites digitaal toegankelijk maken?

Het is belangrijk dat websites goed toegankelijk zijn, ook voor mensen met een functionele beperking. Veel websites in Nederland kunnen nog flink verbeteren op dit gebied. Heb je vragen over hoe je jouw website digitaal toegankelijker maakt of ben je op zoek naar meer informatie? Neem dan contact met ons op of maak een afspraak met een van onze toegankelijkheidsexperts.

Maak ook jouw website of app toegankelijk!

We komen graag langs om te bepalen welke stappen jullie kunnen zetten richting een toegankelijk product

Afspraak maken