Skip to main content

Mensen met een beperking zijn niet alleen blind of doof

Door Apps & Websites, Auditieve Beperking, Cognitieve Beperking, Fysieke beperking, Taalberperking, Tips & Trics, Visuele Beperking Geen Reacties

Voor wie is digitale toegankelijkheid van belang?

Ondanks de toename in draagvlak is de waarde van digitale toegankelijkheid bij veel beleidsmakers, developers, marketeers en anderen nog steeds onduidelijk. Voor mensen zonder beperking is het moeilijk om te zich in te leven in de hindernissen die ontoegankelijke websites en apps daadwerkelijk met zich meebrengen. Onbekend maakt onbemind, zullen we maar zeggen. 

De groep Nederlanders met een beperking – die nu ongeveer 4 miljoen mensen groot is – wordt naar verwachting de komende jaren alleen maar groter. Wie zijn deze 4 miljoen Nederlanders? En, nog belangrijker, tegen welke drempels lopen zij aan?

Welke beperkingen zijn er eigenlijk?

De noemer ‘beperkingen’ is een parapluterm waaronder tientallen verschillende beperkingen vallen. Sommige van deze beperkingen zijn duidelijker zichtbaar (lichamelijke beperkingen), andere zijn minder zichtbaar (mentale beperkingen).

Je kunt de beperkingen als volgt onderverdelen:

Lichamelijke beperkingen

  • Auditieve beperkingen
  • Visuele beperkingen
  • Motorische beperkingen

Mentale beperkingen

  • Cognitieve beperkingen
  • Psychosociale beperkingen

Hieronder nemen we steeds één van deze beperkingsgroepen centraal, met uitzondering van psychosociale beperkingen, die worden in dit artikel niet behandeld. Per onderdeel wordt de grootte van de groep besproken, de struikelblokken die deze mensen online en offline tegenkomen en de belangrijkste oplossingen die developers kunnen implementeren. 

Auditieve beperkingen

Afbeelding van een oor met een oorbel erin
Afbeelding: oor met een oorbel

De eerste twee groepen uit dit overzicht zijn voor veel mensen de meest bekende beperkingen. Toch wordt er in de praktijk nog veel te weinig rekening gehouden met doven en slechthorenden. Deze groep bestaat uit 1,5 miljoen mensen, dus bijna één tiende van de Nederlandse samenleving. Naar verwachting groeit deze groep door vergrijzing van de bevolking de komende jaren in omvang. 

Mediagebruik is voor mensen met een auditieve beperking niet zo vanzelfsprekend als voor de goed horende medemens. Denk bijvoorbeeld aan het maken van een kappersafspraak; hoe bel je de kapper op als je slechthorend of doof bent?

Hoe kom je in contact met bedrijven als doof persoon?

Ook online lopen doven en slechthorenden tegen dingen aan. Veel grotere bedrijven vermelden op hun website enkel een telefoonnummer, geen e-mailadressen of mogelijkheid om te chatten. Hoe stel je dan als doof persoon een vraag over bijvoorbeeld je bestelling? Verder zijn mediaspelers op websites, video’s op YouTube en op social media voor gebruikers met een auditieve beperking onbegrijpelijk als er geen ondertiteling of audiodescriptie aan is toegevoegd.

Doven en slechthorenden krijgen slechtere zorg

Uit onderzoek is ook nog eens gebleken dat doven en slechthorenden slechter kunnen communiceren met artsen, waardoor deze groep slechtere zorg ontvangen dan mensen die wel goed kunnen horen.

Een recente ontwikkeling; het thuiswerken en thuis studeren als gevolg van het coronavirus, zorgt ook voor moeilijkheden. Digitaal Toegankelijk.com’s Claire – die zelf doof is – vertelt in dit artikel meer over haar digitale contacten tijdens de coronaperiode.

Optimaliseren voor een auditieve beperking

Hoe zorg je ervoor dat doven en slechthorenden jouw website goed kunnen gebruiken?

  • Belangrijk is om aan alle video’s, animaties en andere gesproken media altijd (de optie tot) ondertiteling aan te bieden.
  • Biedt meerdere contactopties, alleen een telefoonnummer is niet genoeg.
  • Gebruik eenvoudig taalgebruik. Voor sommige doven is Nederlands niet de eerste, maar tweede taal, na gebarentaal. 
  • Gebruik opsommingen voor belangrijke content.

Klik om meer artikelen te lezen over auditieve beperkingen.

Visuele beperkingen

Oog van heel dichtbij gefotografeerd
Afbeelding: Oog van dichtbij

Visuele beperkingen vallen samen met auditieve beperkingen onder de gemeenschappelijke noemer ‘zintuiglijke beperkingen’. Digitaal Toegankelijk.com merkt dat er bij het bouwen van websites en apps vaker met deze groep rekening wordt gehouden dan met andere beperkingen.

Volgens het Sociaal Cultureel Planbureau zijn er in Nederland bijna 1 miljoen mensen met een matige of ernstige visuele beperking. Voor de mensen met een matige beperking is bijvoorbeeld het lezen van een krant moeilijker. De andere groep, mensen met een ernstige visuele beperking, hebben moeite met kleine letters in het algemeen en met het herkennen van gezichten. Het aantal volledig blinden wordt geschat op zo’n 75.000 mensen. 

De gevolgen van een visuele beperking voor je online bestaan

Door slecht of niet te kunnen zien, ziet je dagelijks leven er anders uit. Zo is deze groep in digitale communicatie bijvoorbeeld afhankelijk van schermlezers; ingebouwde software die tekst van beeld voor de gebruiker voorleest. In onderstaande video is te zien hoe Ed zijn telefoon via een schermlezer gebruikt. 

https://www.youtube.com/watch?v=zlEYz4umqrs&feature=emb_title&ab_channel=DigitaalToegankelijk
Filmpje van hoe Ed, die blind is, zijn smartphone gebruikt

Schermlezers werken zo goed als de website/content is die opgelezen wordt. Wanneer de content niet is geoptimaliseerd voor schermlezers, missen gebruikers de boodschap. Dit zorgt voor verwarring en ergernissen. Zo zijn het gebruik van veel emoji’s op social media een ergernis, worden afbeeldingen niet voorzien van alt teksten, waardoor deze niet leesbaar zijn en is het updaten van besturingssoftware verbonden aan complicaties

Op websites zijn gelijksoortige struikelblokken te vinden. Zo worden knoppen en hyperlinks niet op de juiste manier gelabeld, waardoor schermlezers ze niet kunnen voorlezen. Ook ontbreekt vaak structuur in de CSS en HTML code van een website. Deze structuur helpt de gebruikers van schermlezers om snel door een tekst heen te springen zonder alles te hoeven horen, denk bijvoorbeeld aan het steeds opnieuw voorlezen van een hoofdmenu wanneer je naar een ander pagina navigeert.

De consequenties van onbruikbare websites en apps kunnen ernstig zijn. Uit onderzoek van Digitaal Toegankelijk.com bleek namelijk dat de mobiele apps van supermarkten niet goed te gebruiken zijn met een schermlezer. Dit betekent dat 1 miljoen blinden en slechtzienden hun dagelijkse maaltijd niet moeiteloos online kunnen bestellen. Een kwalijke zaak, zeker in tijden van corona. Lees hier meer over het optimaliseren voor schermlezers of andere toegankelijkheidsopties van iOS en Android.

Optimaliseren voor een visuele beperking

  • Zorg dat websites altijd voorgelezen kunnen worden.
  • Maak het lettertype en de lettergrootte aanpasbaar. Zo kunnen bezoekers het naar wens aanpassen.
  • Zorg dat websites tot 200% vergroot kunnen worden zonder dat de kwaliteit of de functionaliteit verloren gaat.
  • Label onderdelen van de site zoals afbeeldingen, knoppen en hyperlinks met de juiste benaming.
  • Breng structuur aan in pagina’s middels HTML en CSS code.
  • Zorg voor voldoende kleurcontrast tussen tekst en achtergrond.

Klik om meer artikelen te lezen over visuele beperkingen.

Cognitieve beperkingen

Afbeelding van verschillende walnoten op een blauwe achtergrond.
Afbeelding: Walnoten op een blauwe achtergrond

Een cognitieve beperking is vaak moeilijker waar te nemen dan de eerder genoemde beperkingen. Cognitieve beperkingen hebben vaak te maken met het zenuwstelsel. Door stoornissen in het zenuwstelsel, waaronder de hersenen, kunnen problemen met het geheugen, taal, gedrag of het oplossen van problemen opspelen. Een cognitieve beperking heeft niet per se invloed op de intelligentie van een individu. 

Omdat het spectrum aan cognitieve beperkingen zo groot is, is het moeilijk exact te benoemen hoeveel mensen een beperking hebben, die in deze groep valt. Enkele voorbeelden van cognitieve beperkingen zijn:

  • Dementie (270.000 mensen) 
  • Verstandelijke beperking (142.000 mensen) 
  • Zwakbegaafdheid (2,2 miljoen mensen) 
  • Een taalontwikkelingsstoornis (TOS, zo’n 2 kinderen per klas gemiddeld)
  • Spraakbeperkingen (geen totale cijfers bekend)
  • ADHD (2,9% van de kinderen, 2,1 % van de volwassenen)
  • Het autistisch spectrum (geen totale cijfers bekend)
  • Epilepsie (120.000 mensen)

Een cognitieve beperking en het internet

Het brede scala aan beperkingen laat direct het belang van optimalisatie voor deze groep zien. Want, waar loopt deze groep op het internet eigenlijk tegenaan? Veel voorkomende ergernissen zijn onnodig moeilijke taal en onnodig moeilijke zinnen. Voor mensen die geen cognitieve beperking hebben, kan het moeilijk zijn om het belang van optimaliseren voor deze groep in te zien. In dit interview vertelt Cindy over hoe haar taalontwikkelingsstoornis invloed heeft op het dagelijkse digitale leven.

Andere punten waarvoor moet worden opgepast, zijn video’s die vanzelf beginnen met spelen en knipperende en drukke animaties. Daarnaast helpen afbeeldingen en illustraties om lange teksten te doorbreken. Een complete lijst met struikelblokken voor deze doelgroep is terug te vinden in het artikel obstakels voor internetters met ADHD.

Optimaliseren voor een cognitieve beperking

  • Vermijd onnodig moeilijke taal.
  • Zorg voor genoeg tijd in video’s en animaties om mee te lezen.
  • Breek lange zinnen op in kortere delen.
  • Werk niet met video’s die vanzelf afgespeeld worden.
  • Zorg dat er geen drukke animaties of gif’s op een website staan.
  • Maak consistent gebruik van iconen en illustraties die tekst ondersteunen.
  • Gebruik de juiste kleur contrast ratio’s
  • Verwerk een simpele navigatiestructuur in websites en apps.

Klik om meer artikelen te lezen over cognitieve beperkingen.

Mobiliteitsbeperkingen

Afbeelding: Vrouw in rolstoel van achteren gefotografeerd
Afbeelding: Vrouw in rolstoel

De naam geeft het misschien al weg, iemand met een mobiliteitsbeperking (ook wel motorische beperking genoemd) heeft problemen met bewegen. De oorzaak hiervan kan liggen in de spieren, gewrichten en/of het skelet. Naast de oorzaak verschilt ook de zichtbaarheid van mobiliteitsbeperkingen sterk per beperking. Een rolstoel geeft bijvoorbeeld meer weg dan iemand met reuma. 

In totaal telt Nederland ongeveer 1,4 miljoen mensen met een mobiliteitsbeperking. Net als voor de andere beperkingen, geldt dat een mobiliteitsbeperking invloed heeft op je online gedrag.

Gebruik van toetsenbord

Vaak gebruiken mensen met een mobiliteitsbeperking het toetsenbord in plaats van de muis om door websites te bewegen. Het gebruik van een toetsenbord in plaats van een muis vraagt om geoptimaliseerde websites. Zo wordt er vaak een extra header vertoond zodra de eerste tab (de toets waarmee gebruikers door opties klikken) wordt ingedrukt. Deze header toont snelle opties naar specifieke inhoud van de tekst. Tijdens de ontwikkeling van websites dient overigens rekening gehouden te worden met de zogenaamde ‘keyboard trap’ (of keyboard val). Dit punt wordt bereikt wanneer het toetsenbord niet meer gebruikt kan worden om te navigeren. De gebruiker zit dan vast op de website.

Meer informatie en tips voor het optimaliseren voor gebruikers van een toetsenbord is op deze pagina terug te vinden.

Optimaliseren voor een mobiliteitsbeperking

  • Vermijd de zogenaamde keyboard trap. Test websites zelf uit door via het toetsenbord te navigeren.
  • Voeg een speciale header toe met elementen en hyperlinks die de gebruiker sneller door de website heen helpen.
  • Zorg dat het huidige/geselecteerde element oplicht of gearceerd is als deze is geselecteerd. Dit vergroot het overzicht voor de gebruiker.
  • Check of interactieve elementen als contactformulieren via het toetsenbord te bedienen zijn, inclusief de shift-tab functie om een veld terug te gaan.

Waarom werken aan toegankelijke websites en apps?

De afgelopen paragrafen geven het belang van toegankelijke websites en apps goed weer. Developers hebben hierin veel macht, zij zijn in staat om deze 4 miljoen mensen met een beperking, zich minder beperkt te laten voelen. Mocht deze reden niet doorslaggevend zijn, de volgende factoren spelen ook mee:

  • Toegankelijke websites worden beter gevonden in Google (betere SEO).
  • Wanneer er systematisch op digitale toegankelijkheid wordt gelet, is het geen extra werk om websites en apps toegankelijk te maken.
  • Voor (semi-)overheden is een toegankelijke website of app wettelijk verplicht.
  • Klanten zijn loyaler aan toegankelijke websites dan aan niet toegankelijke websites.
  • Door vergrijzing neemt de vraag naar digitale toegankelijkheid de komende jaren toe.
  • Digitale toegankelijkheid vergroot de doelgroep van websites en apps. Inclusieve websites hebben een voordeel van zo’n 4 miljoen potentiële bezoekers ten opzichte van niet-inclusieve websites.

Werken aan digitale toegankelijkheid

Digitale Toegankelijk.com helpt overheden, ondernemers en andere organisaties bij het realiseren van digitale toegankelijke projecten. De unieke combinatie van testen zorgt voor een uitstekend beeld van de toegankelijkheid van websites. Zo worden websites en apps niet alleen getest door middel van de webrichtlijnen, maar ook door mensen met diverse beperkingen. 


Benieuwd wat Digitaal Toegankelijk.com voor uw organisatie kan betekenen? Neem dan vrijblijvend contact op met de specialisten op het gebied van digitale toegankelijkheid.

Digitaal toegankelijk

Websites optimaliseren voor gebruikers van een toetsenbord

Door Apps & Websites, Auditieve Beperking, Fysieke beperking, Tips & Trics, Visuele Beperking Geen Reacties

We staan er niet vaak genoeg bij stil, maar niet iedereen is in staat om een muis te gebruiken. Voor een groep mensen is het internet slechts toegankelijk met een toetsenbord. Veel sites zijn hier nog (steeds!) niet op voorbereid, waardoor deze sites niet toegankelijk zijn voor gebruikers die een toetsenbord vereisen om het internet door te komen. In dit artikel geef ik praktische tips voor het toegankelijk maken van websites voor het gebruik van een toetsenbord.

Wie navigeert met een toetsenbord?

Er zijn grofweg drie groepen internetgebruikers die een toetsenbord gebruiken voor de navigatie op het web. Deze zijn op te delen in:

  • Mensen met een visuele beperking, waardoor de klikbare elementen op websites niet zichtbaar zijn.
  • Mensen met een mobiliteitsbeperking, die moeite hebben met het gebruik van een muis.
  • Mensen die wel een muis kunnen gebruiken, maar het sneller of gemakkelijker vinden om een toetsenbord te gebruiken. 

Een precies aantal mensen dat afhankelijk is van een toetsenbord om het internet te kunnen gebruiken is moeilijk te definiëren. Wel zijn er in Nederland ongeveer 300.000 mensen met een visuele beperking. Uiteraard zijn er in zo’n grote groep ook gebruikers die wel een muis kunnen gebruiken. Van de andere groep, mensen met een mobiliteitsbeperking, heb ik geen precieze aantallen kunnen vinden. Wel vermeld de website van de Volksgezondheidenzorg dat het percentage van mensen met deze beperking toeneemt naarmate mensen ouder worden. Ook zijn er overwegend vrouwen die een mobiliteitsbeperking hebben. In de leeftijd 75+ hebben bijvoorbeeld 25% van de mannen last van deze beperking, terwijl dit voor vrouwen ruim 40% is. 

Dat het van belang is om websites zo te bouwen dat navigeren met een toetsenbord mogelijk is, is dus duidelijk. Voor (semi)overheidswebsites is dit zelfs verplicht. Maar, hoe zorg je ervoor dat een website via een toetsenbord te bedienen is? In de onderstaande paragrafen besteed ik hier meer aandacht aan.

Tab navigatie

De meest basale vorm van toetsenbordnavigatie is het gebruik van de tab-toets om knoppen en links te selecteren. Bij de meeste sites is het mogelijk om via tab naar het volgende item te springen en via tab + shift naar het vorige item te gaan. Dit is een logische eerste stap om te checken op je website.

Extra header

Een aanvullende oplossing is een extra header, speciaal voor gebruikers die afhankelijk zijn van een toetsenbord voor navigatie. Op sommige websites verschijnt deze balk wanneer de gebruiker de tab-toets indrukt. In dit extra menu staan vervolgens links die de gebruiker direct naar de hoofdcontent of andere onderdelen van de site stuurt. Een mooi voorbeeld van zo’n extra header is te zien in onderstaande afbeelding. Tijdens ons onderzoek naar de toegankelijkheid van Nederlandse banken bleek dat de Rabobank dit toepast op de bedrijfswebsite.

Voorbeeld van een 'skip to main content' gedeeltee Huidige element

Zelf enkele van de banken uit het onderzoek faalden op dit onderwerp. Het moet voor gebruikers namelijk duidelijk zijn welke link of knop momenteel geselecteerd wordt. Dit kan bijvoorbeeld door een extra dikke rand om de actieve knop te plaatsen. Veel browsers hebben een standaard focusindicator ingebouwd.

Bij dit onderwerp is het belangrijk om te weten wat je niet moet doen. Een voorbeeld hiervan is het via CSS de focus van actieve elementen verwijderen. Hierdoor geeft de automatische indicator van browsers het huidige element niet meer weer. 

Keyboard trap

Een toetsenbordval (of keyboard trap) slaat op een onderdeel van de website, dat wél te bereiken is met een toetsenbord, maar dat niet meer verlaten kan worden. Vaak gebeurt dit doordat onderdelen van de website plugins als Java, Silverlight of Flash gebruiken. Gebruikers moeten met de muis buiten het onderdeel klikken om ‘uit’ het huidige onderdeel te komen. Vanzelfsprekend is dit voor de groep die afhankelijk is van een toetsenbord niet mogelijk.

Interactieve elementen

Om af te sluiten benoem ik hier meerdere interactieve elementen. Een Captcha zal niet het eerste onderdeel zijn wat in je opkomt als je denkt aan digitale toegankelijkheid, maar voor veel gebruikers is dit wel een cruciaal onderdeel. Uiteraard is het van belang dat een Captcha ook via het toetsenbord te bedienen is.

Vaak is een Captcha nodig om een contactformulier in te vullen. Om tot de Captcha te komen moet dus eerst het contactformulier via het toetsenbord ingevuld worden, ook onderdelen als een checkbox dienen dus toegankelijk te zijn. Door een formulierelement als <input type=”checkbox”>, “submit” of “button” te gebruiken, wordt het formulier voor een groter publiek toegankelijk. 

Ook onderdelen van het hoofdmenu, zoals een drop down menu of een hamburgermenu, moeten toegankelijk zijn.

Toegankelijkheid testen

Gelijk inzicht krijgen in de toegankelijkheid van je website voor mensen die van een toetsenbord afhankelijk zijn? De meest eenvoudige manier om hierachter te komen, is door zelf je website met een toetsenbord te doorlopen. Waar loop je tegenaan? Welke onderdelen kunnen beter?

Digitaal Toegankelijk.com helpt organisaties bij het verbeteren van digitale toegankelijkheid. Zo stelt Digitaal Toegankelijk.com bijvoorbeeld testgroepen samen voor websites en apps. Deze groepen worden geselecteerd naar wens van de opdrachtgever en lopen het digitale product in kwestie door. lees hier meer over het laten testen van een website of app door mensen met een beperking.

Tijdens zo’n test sessie wordt er veel waardevolle informatie verzameld. Deze input zorgt er vervolgens voor dat websites en apps naar de behoeften van mensen met een beperking aangepast kunnen worden. Benieuwd hoe jij bij kan dragen aan een internet dat voor iedereen toegankelijk is? Neem via onderstaande knop contact op voor meer informatie.

Maak ook jouw website of app toegankelijk!

We komen graag langs om te bepalen welke stappen jullie kunnen zetten richting een toegankelijk product

Afspraak maken
Digitaal toegankelijk

Toegankelijkheidsopties van iOS en Android

Door Apps & Websites, Auditieve Beperking, Cognitieve Beperking, Spraakbeperking, Taalberperking, Tips & Trics, Tools, Visuele Beperking Geen Reacties

Er zijn talloze oplossingen die bijdragen aan meer digitale toegankelijkheid. Deze bestaan zowel uit hardware, zoals schermlezers  of brailleleesregels, als uit software, denk aan programma’s die pagina’s leesbaar maken voor schermlezers. Veel van deze externe oplossingen worden behandeld in het nieuwsgedeelte van deze  website. 

Wat veel mensen niet weten, is dat de apparaten die wij dagelijks gebruiken al veel opties bieden om het internet toegankelijker te maken voor mensen met een beperking. Hieronder worden de toegankelijkheidsopties van iPads, iPhones en telefoons en tablets die op Android draaien, van merken zoals Samsung, Google, LG, Nokia, Sony en HTC.

Apple’s iOS

Apple neemt toegankelijkheid serieus en heeft de afgelopen jaren flink ingezet op digitale toegankelijkheid voor de besturingssoftware voor mobiele apparaten, iOS, en voor iMacs en MacBooks, macOS. In een eerder artikel werd Apple’s VoiceOver al besproken, de interne schermlezer ingebouwd in iOS. Hieronder staan andere toegankelijkheids oplossingen van het Amerikaanse bedrijf.

Een witte iPhone met zwart scherm op een houten tafel

Made for iPhone-gehoorapparaten

Bij het ontwikkelen  van deze gehoorapparaten  heeft Apple de fabrikanten ondersteund om de koppeling met iPhones mogelijk te maken. Hiervoor moesten geluidsprocessors voor iPhones en iPads ontwikkeld worden. Door drie keer op de thuisknop te klikken kun je eenvoudig de instellingen van het gehoorapparaat  aanpassen. Hierdoor wordt het mogelijk om de instellingen van het apparaat op de omgeving in te stellen. Zo kun je eenvoudig het gehoorapparaat aanpassen naar een rumoerig restaurant, zodat tafelgenoten beter verstaan kunnen worden. Een andere oplossing die je iPhone biedt, is het eenvoudig kunnen bekijken van de batterijstatus van je hoortoestel.  

Ondersteuning bij lezen

Voor mensen die moeite hebben met lezen, vanwege dyslexie of een taalachterstand, is er de optie om boeken, e-mails, websites en berichten te laten voorlezen. Als deze optie is ingeschakeld kan eenvoudig de opdracht gegeven worden aan een iPhone of iPad om de tekst op het scherm voor te lezen. 

Ondersteuning bij schrijven

Een andere optie die Apple biedt is het omzetten van gesproken boodschappen naar geschreven teksten. Zo wordt het voor analfabeten mogelijk om WhatsApps of e-mails te sturen. De berichten die inkomen kunnen eenvoudig voorgelezen worden door het apparaat.

Audio beschrijvingen bij films

Voor kijkers met een auditieve beperking is ondertiteling soms niet genoeg. Spannende muziek of geluiden uit de omgeving worden bijvoorbeeld niet meegenomen in de ondertiteling. Voor deze groep heeft Apple audio beschrijvingen toegevoegd aan films uit iTunes. Netflix heeft deze optie al langer.

Aangepaste weergave

De algemene weergave van de telefoons kan ook naar wens aangepast worden. Gebruikers die gevoelig zijn voor prikkels kunnen bijvoorbeeld donkere modus inschakelen, grijstinten activeren of andere kleuren filters toepassen op het scherm. Op deze manier maakt Apple  het gebruik van de telefoons voor iedereen mogelijk. 

Voorbeeld van donkere modus op iPhone

Voorbeeld van donkere modus op iPhone.

Toegankelijkheidsfuncties inschakelen

De oplossingen die hierboven beschreven zijn kunnen gemakkelijk ingeschakeld worden. iPhone gebruikers naar het beginscherm en klikken op ‘instellingen’, waarna het kopje ‘Toegankelijk’ zichtbaar wordt. Hier kan de gebruiker het apparaat aanpassen aan persoonlijke wensen.

Google’s Android

Wereldwijd draaien nog steeds de meeste telefoons  op het besturingssysteem van Google: Android. Ook Google neemt de toegankelijkheid van de  apparaten die op Android draaien serieus. Zo zijn de volgende oplossingen ontwikkeld voor gebruikers van Android telefoons en tablets.

Een schermlezer gebruiken

Google heeft Talkback ontwikkeld als interne schermlezer voor Android-apparaten. Deze oplossing beschrijft de knoppen en opties die op het scherm worden weergegeven, zodat ook mensen met een visuele beperking deze kunnen gebruiken. Daarnaast worden gebruikers  via een audioboodschap op de hoogte gesteld van nieuwe meldingen. Talkback is te activeren door beide volumetoetsen drie seconden in te drukken of door via ‘Instellingen’ naar ‘Toegankelijkheid’ en vervolgens naar ‘TalkBack’ te gaan.

Naast TalkBack heeft Android ook BrailleBack ontwikkeld. Deze software maakt het mogelijk om via Bluetooth brailleleesregels te verbinden aan smartphones. Hierdoor kan de gebruiker tekst bewerken of het apparaat bedienen via de brailleleesregel. 

Toestel extern bedienen

Via de functie ‘Toegang via schakelaar’ is de mobiele telefoon ook te bedienen  via een schakelaar of toetsenbord. Hierdoor worden smartphones makkelijker te gebruiken voor mensen met een motorische beperking. Naast een externe schakelaar of toetsenbord kunnen ook de knoppen op de zijkanten van de smartphone ingesteld worden om het toestel te bedienen. Op deze pagina staat meer informatie over het instellen van ‘Toegang via schakelaar’ voor Android.

Niet alleen is het mogelijk om Android  smartphones en tablets te bedienen met toetsenborden of schakelaars. Ook heeft Google het mogelijk  gemaakt om telefoons via spraak te bedienen. Door opdrachten op te lezen kan de gebruiker het Android-apparaat taken geven, welke anders via het touchscreen zouden gaan. Deze optie is te vergelijken met Apple’s Siri. 

Een samsung telefoon met Android

Opties voor aangepaste weergave

Als de gebruiker moeite heeft om teksten te lezen op Android telefoons, kan de weergavegrootte en de lettergrootte naar wens worden aangepast. Hiernaast kan het ingebouwde vergrootglas gebruikt worden om tijdelijk in te zoomen op onderdelen van het scherm. 

Voor mensen die gevoelig zijn voor prikkels heeft Android diverse oplossingen ontwikkeld. Denk hierbij aan het kunnen inschakelen van een donker thema, kleurinversie, kleurcorrectie of tekst met hoog contrast. Donker thema en kleurinversie zorgen beiden voor meer donkere  tinten op het scherm. 

Het verschil tussen deze twee opties is dat bij kleurinversie alle kleuren omgedraaid worden, zo wordt zwarte tekst op een witte achtergrond witte tekst  op een zwarte achtergrond, en andersom. Ook verandert de kleur van media, zoals afbeeldingen en video’s. Bij donker thema wordt alleen de gebruikersinterface van Android en apps donkerder  gemaakt, kleuren in media veranderen niet. 

Hulp bij lezen

Android biedt de mogelijkheid handige live oplossingen op het gebied van digitale toegankelijkheid. Zo kunnen gesprekken en video’s live getranscribeerd of vastgelegd worden. Zo kan een gebruiker met een auditieve beperking in realtime een telefoongesprek houden. 

Koppeling met een gehoorapparaat

Ook bij Android is het mogelijk om gehoorapparaten te koppelen aan een smartphone. Dit gaat eenvoudig via ‘Verbonden apparaten’ in het menu ‘Instellingen’. Hier kan een Bluetooth apparaat worden toegevoegd  aan de lijst met bestaande apparaten. Zo kan een hoortoestel bediend worden vanaf de telefoon en gemakkelijk aangepast worden aan de omgeving. 

Toegankelijkheids apps  van Android

In de digitaal winkel van Android, Google Play, is een heel groot aanbod apps ook de Android Toegankelijkheidstools te vinden. Deze app is een verzameling van toegankelijkheidsapps die gebruikt kunnen worden om Android-apparaten toegankelijker te maken voor gebruikers. Veel van de oplossingen die hiervoor genoemd zijn, zijn te vinden in dit pakket. 

Ook voor developers biedt Android een helpende hand. De Accessibility Scanner helpt ontwikkelaars om een app te testen op het gebied van digitale toegankelijkheid. Apps worden beoordeeld op basis van contentlabels, grootte van het tikdoel, klikbare items en tekst- en beeldcontrast.

Het ontwikkelen van een digitaal toegankelijke website of app is een complex proces. In  de praktijk merken wij dat het developers veel helpt om een product te laten testen door mensen met een beperking. Digitaal Toegankelijk.com stelt testgroepen samen en begeleid testsessies op dit gebied. Op deze pagina staat dit proces uitgebreider beschreven

Naast het opzetten en uitvoeren van testsessies geven wij ook advies én ontwikkelen we toegankelijke online producten. Meer weten? Neem vrijblijvend contact op via onderstaande knop. 

Maak ook jouw website of app toegankelijk!

We komen graag langs om te bepalen welke stappen jullie kunnen zetten richting een toegankelijk product

Afspraak maken
Digitaal toegankelijk

Het internet is slecht toegankelijk voor blinden en slechtzienden

Door Slechtziend, Tips & Trics, Visuele Beperking Geen Reacties

De weg vinden op het internet is voor blinden en slechtzienden moeilijker dan je denkt. Gelukkig bestaan er hulpmiddelen als speciale toetsenborden, braille apparatuur en tekst-naar-spraak software die het surfen op het internet enigszins gemakkelijk maken. Toch blijkt in de praktijk dat de meeste websites niet goed genoeg hun best doen op dit gebied en daardoor slecht toegankelijk zijn voor blinden en slechtzienden. Een zorgwekkende onthulling, zeker omdat het aantal blinden en slechtzienden in Nederland de komende jaren naar verwachting verder zal toenemen.

Het aantal blinden en slechtzienden in Nederland stijgt

Momenteel hebben meer dan 250.000 mensen in Nederland een visuele beperking, waarvan er ongeveer 76.000 blind zijn. Mede door de toenemende vergrijzing zal dit aantal de komende jaren blijven groeien. Uit de cijfers van het Oogfonds blijkt namelijk dat 85% van deze groep mensen 50 jaar of ouder is. Veel internetpagina’s staan vol met teksten en afbeeldingen, wat het erg lastig maakt voor blinden en slechtzienden om digitaal hun weg te vinden.

Hoe vinden blinden en slechtzienden hun weg op het internet?

Voor iemand die niet of nauwelijks kan zien is het erg lastig een weg te vinden op het internet. Blinden en slechtzienden zijn volledig afhankelijk van het toetsenbord, omdat ze de cursor en de internetpagina’s zelf niet kunnen zien. Deze groep kan een internetpagina wel beluisteren. Dit gebeurt met behulp van speciale tekst-naar-spraak software, ook wel een schermlezer. Deze software leest de geschreven content van een internetpagina voor, waardoor blinden en slechtzienden kunnen begrijpen wat er staat.

In de praktijk blijkt wel dat hier nog veel problemen mee worden ondervonden. Veel websites zijn namelijk niet gebouwd voor het gebruik van een schermlezer. In zulke gevallen klopt de geschreven code op de website niet, bijvoorbeeld bij een link. Een schermlezer leest dan de volledige html code van de link voor, terwijl eigenlijk alleen het woord zelf moet worden voorgelezen.

Naast tekst-naar-spraak software is er ook hardware ontwikkeld om de digitale toegankelijkheid voor blinden en slechtzienden te vergroten, denk bijvoorbeeld aan de brailleleesregel. Dit is een apparaat wat vaak onder het toetsenbord wordt geplaatst, waardoor blinden de tekst van een webpagina als brailleschrift kunnen lezen.

Onderzoek wijst uit: veel websites zijn slecht toegankelijk

Uit eerder onderzoek van Stichting Accessibility is gebleken dat veel websites slecht toegankelijk zijn voor blinden en slechtzienden. Van een lijst met honderd veelbezochte Nederlandse websites blijkt geen van allen goed toegankelijk te zijn. Maar liefst de helft van de onderzochte websites uit deze lijst zijn niet met een toetsenbord te bedienen, wat ze ontoegankelijk maakt voor blinden en slechtzienden.

Wat betreft de zichtbaarheid van afbeeldingen scoren de meeste websites ook laag op het gebied van toegankelijkheid. Het is technisch mogelijk om de afbeelding ‘zichtbaar’ te maken, door deze te omschrijven met woorden. Dit gebeurt door een alternatieve beschrijven te specificeren. In de praktijk blijkt dat veel websites niet een dergelijke omschrijving hebben toegevoegd aan hun afbeeldingen.

Over het algemeen scoren de websites van de Rijksoverheid het best. De websites van energiebedrijven, nieuwssites en webwinkels scoren het slechts op het gebied van toegankelijkheid voor blinden en slechtzienden. Ook de websites van veel gemeenten lopen nog achter op dit gebied.  Er is dus nog genoeg ruimte voor verbeteringen op dit gebied.

Digitale toegankelijkheid voor blinden en slechtzienden; de oplossingen

De wereld digitaliseert en daarom wordt de digitale toegankelijkheid van websites steeds belangrijker. Veel organisaties zijn zich vaak niet bewust van het feit dat ook mensen met een functiebeperking gebruik maken van het internet en geven onvoldoende aandacht aan de toegankelijkheid van hun websites. Dit is erg zonde, zeker omdat de oplossingen redelijk eenvoudig zijn.

Als er bijvoorbeeld direct bij het ontwikkelen van een website rekening wordt gehouden met de toegankelijkheid voor blinden en slechtzienden, kom je al een heel eind. In veel gevallen is een aanpassing van de codering al voldoende. Bovendien komt dit niet alleen de digitale toegankelijkheid ten goede, maar ook de ranking van de website in de zoekresultaten.

In onze kennisbank worden praktische tips op dit gebied besproken. Deze zijn direct toepasbaar voor ontwikkelaars en online marketeers.

Google werkt aan de digitale toegankelijkheid voor blinden en slechtzienden

Ook Google is bewust van het feit dat de digitale toegankelijkheid van het internet een belangrijke ontwikkeling is. Daarom bouwt Google een nieuwe functie voor de Chrome-browser die kan worden gebruikt door schermlezers. Deze functie maakt gebruik van kunstmatige intelligentie en richt zich naast de tekst ook op de afbeeldingen van een website. In het geval van afbeeldingen waar geen alternatieve tekst aan is toegevoegd, zoekt de functie van Google naar een match van de afbeelding om vervolgens een beschrijving te kunnen geven.

Websites digitaal toegankelijk maken?

Het is belangrijk dat websites goed toegankelijk zijn, ook voor mensen met een functionele beperking. Veel websites in Nederland kunnen nog flink verbeteren op dit gebied. Heb je vragen over hoe je jouw website digitaal toegankelijker maakt of ben je op zoek naar meer informatie? Neem dan contact met ons op of maak een afspraak met een van onze toegankelijkheidsexperts.

Maak ook jouw website of app toegankelijk!

We komen graag langs om te bepalen welke stappen jullie kunnen zetten richting een toegankelijk product

Afspraak maken