Of je nu een gemeentewebsite beheert, een online formulier ontwikkelt of content schrijft voor een klantportaal: vroeg of laat kom je de term WCAG tegen. De Web Content Accessibility Guidelines vormen wereldwijd de standaard voor digitale toegankelijkheid. WCAG zijn de basis van toegankelijk én begrijpbare websites. Toch merken veel organisaties dat de drempel al begint bij het begrijpen van de richtlijnen zelf. Want hoe belangrijk WCAG ook is, de manier waarop het is opgeschreven, is… niet altijd even uitnodigend.
Back to the basics: wat zijn WCAG precies?
De WCAG-richtlijnen zijn opgesteld door het World Wide Web Consortium (W3C) en beschrijven waaraan websites, apps en andere digitale producten moeten voldoen om toegankelijk te zijn voor mensen met een beperking. Denk aan mensen die blind of slechtziend zijn, doof of slechthorend, of die door een fysieke of cognitieve beperking moeite hebben met bijvoorbeeld navigeren, typen of lezen.
De richtlijnen zijn onderverdeeld in drie niveaus: A, AA en AAA. Niveau AA is in Nederland wettelijk verplicht voor overheidsinstanties, en in de praktijk het niveau waarop veel organisaties zich richten. We hebben de basics van de WCAG op een rij gezet.
Wat staat er eigenlijk in WCAG?
De WCAG is opgebouwd rond vier principes: waarneembaar, bedienbaar, begrijpelijk en robuust. Elk principe wordt verder uitgewerkt in succescriteria op drie niveaus: A (basis), AA (het wettelijk vereiste niveau), en AAA (het hoogste niveau).
Een greep uit wat je tegenkomt:
- Waarneembaar: Zorg dat mensen met een visuele beperking ook begrijpen wat er op je site staat. Dat kan door afbeeldingen te voorzien van alt-teksten, video’s te ondertitelen en kleurcontrast te bewaken.
- Bedienbaar: Niet iedereen kan of wil een muis gebruiken. Alles moet dus ook te bedienen zijn met een toetsenbord. En de volgorde waarin je door een pagina navigeert, moet logisch zijn.
- Begrijpelijk: Een ingewikkelde zin of een onduidelijke foutmelding kan voor iemand met een cognitieve beperking een grote barrière zijn. Taal moet helder zijn, en formulieren moeten voorspelbaar werken.
- Robuust: Je site moet compatibel zijn met verschillende browsers en ondersteunende technologieën, zoals screenreaders. Dat betekent: je techniek moet schoon en gestructureerd zijn opgebouwd.
Op zichzelf zijn dit allemaal logische en wenselijke uitgangspunten. Maar zodra ze vertaald worden naar “succescriterium 3.3.3” en “techniekdocumentatie G83”, kan de moed je snel in de schoenen zakken. Maar niet getreurd, ook als je geen WCAG expert bent kom je met wat hulp al heel ver.
De vertaalslag: van richtlijn naar praktijk
Er zijn inmiddels meerdere organisaties en bedrijven in Nederland die met begrijpelijke uitleg, praktische voorbeelden en checklists stap voor stap kunt nagaan hoe je jouw website of applicatie kunt verbeteren. Onder andere op onze eigen website. Ook onze zuiderlijke buren doen dit uitstekend: op de website van de Vlaamse overheid staan alle WCAG-eisen overzichtelijk en helder toegelicht.
Toch blijven de officiele WCAG richtlijnen natuurlijk wel de basis en bevatten deze de nodige aanwijzingen hoe je je website echt toegankelijk kunt maken. Daarom blijft het belangrijk om de Nederlandse vertaling van de WCAG door een expert toe te laten passen op je website, of iemand van jou organisatie een expert laten worden natuurlijk 😉
WCAG zijn een ‘state of mind’
Een valkuil bij WCAG is dat het als een checklist wordt benaderd: “hebben we contrast? check. alt-tekst? check.” Maar digitale toegankelijkheid gaat niet over het afvinken van regels. Het gaat over inleven in je gebruiker. WCAG helpt je om daarbij geen blinde vlekken te hebben, maar het is geen garantie dat je dienst daarmee automatisch inclusief is.
Een voorbeeld: je kunt technisch gezien aan alle WCAG-criteria voldoen, maar als je formulier vijf A4’tjes lang is en je nergens uitlegt waarom je bepaalde gegevens vraagt, haken veel mensen alsnog af – met of zonder beperking.
Het inschakelen van een ervaringsexpert biedt daarom vaak extra inzicht voor developers en redacteuren. Stel je zelf de vraag: hoe ervaart iemand met een (fysieke) beperking mijn product?
Meer weten?
Wil je weten of jouw website of app voldoet aan WCAG? Of zoek je handvatten om ermee aan de slag te gaan in jouw organisatie? Neem dan vrijblijven contact met ons op.
