Het testen van een website op toegankelijkheid kun je op allerlei manieren doen. Voor overheidsinstanties is het verplicht om een toegankelijkheidsonderzoek uit te laten voeren door een organisatie die hiervoor bevoegd is, zoals Digitaal Toegankelijk.nl. Ook zonder verregaande technische kennis of programmeervaardigheden is het mogelijk om een indicatie te krijgen van de toegankelijkheid van je website door zelf de website te testen op toegankelijkheid. Hierdoor krijg je inzicht in de huidige situatie, zodat je zelf gerichte stappen kunt zetten en kun je je website toegankelijkheid verbeteren.
In dit artikel worden enkele manieren besproken om zelf de toegankelijkheid van een website te testen. Deze stappen helpen ook mensen zonder technische achtergrond om hun website toegankelijk te maken. Een toegankelijke website draagt bij aan inclusie en zorgt dat je niemand uitsluit, wat bovendien kan bijdragen aan het aantrekken van loyale klanten die waarde hechten aan bereikbaarheid. De hieronder beschreven methodes geven slechts een indicatie van de toegankelijkheid van een website, ze bieden geen volledig beeld. Voor een volledig beeld is het belangrijk om een toegankelijkheidsonderzoek uit te laten voeren.
Waar moet je op letten?
Zo divers als mensen zijn, zo allesomvattend is digitale toegankelijkheid. Wie met websites testen begint, merkt al snel dat digitale toegankelijkheid veel aspecten omvat. Waar moet je op letten bij het testen van toegankelijkheid? Bij het testen van een webpagina moet je letten op toegankelijkheidsproblemen. Als het de eerste keer is dat je in de wereld van de toegankelijkheid duikt, kunnen de verschillende soorten eisen overweldigend overkomen. Een aantal praktische tips kunnen het al een stuk eenvoudiger maken.
Digitale toegankelijkheid wordt gemeten aan de hand van de webrichtlijnen van de WCAG. In de WCAG 2.1 richtlijnen. die belangrijk zijn voor alle digitale diensten, staat per onderdeel van de website, zoals content, afbeeldingen, techniek en multimedia, de criteria om om deze toegankelijk te maken. Met deze handige WCAG checklist kun je stap voor stap een zelfscan uitvoeren en controleren of je site voldoet.
Hoe test je de toegankelijkheid van een website zelf?
Maar, wil je je website testen op fouten en de volgende punten van de WCAG nalopen? Hieronder staan verschillende methoden die zonder geavanceerde software of developers uitgevoerd kunnen worden.
1. Navigatie met het toetsenbord
Niet iedere internetgebruiker navigeert op dezelfde manier. Het gebruik van een muis is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Voor mensen met een motorische beperking of slechtzienden kan het gemakkelijker zijn om het toetsenbord te gebruiken, in plaats van de muis. Check dus of jouw website voldoet aan de eisen voor toetsenbordnavigatie en je onderdelen kunt selecteren, activeren en bedienen.
Dit doe je door met de tabtoets naar onderdelen van de site te navigeren. De combinatie shift-tab wordt gebruikt om naar een vorig element te gaan. Het is aan te raden om op deze wijze meerdere pagina’s van de site door te lopen. Probeer bijvoorbeeld eens een contactformulier in te vullen of op een bepaalde pagina te eindigen. (WCAG 2.1.1 & 2.1.2)
Praktische tips voor optimalisatie van de navigatie met het toetsenbord
- Highlight het geselecteerde element met een goed contrast. Hierdoor is het eenvoudig te zien welk onderdeel momenteel geselecteerd wordt. In de onderstaande screenshot is een voorbeeld te zien vanuit de header van Digitaal Toegankelijk.nl. (WCAG 2.4.7)
- Daarnaast is het mogelijk om extra opties te bieden voor toetsenbordgebruikers. Deze verschijnen vaak wanneer iemand een website opent en de tabtoets indrukt. Via deze opties kunnen gebruikers direct naar de hoofdcontent springen, zodat ze niet het hele menu door hoeven te lopen. Dit soort interactieve elementen moeten eenvoudig bruikbaar zijn voor iedereen.
2. Inzoomen
Om aan de richtlijnen van de WCAG te voldoen, moet de content op je website vergroot kunnen worden tot 200% zonder dat de functionaliteit verloren gaat. Hierdoor stel je bezoekers die visueel beperkt zijn in staat om gebruik te maken van je website. (WCAG 1.4.4)
Optimalisatie-tips voor vergroten tot 200%
Een belangrijk onderdeel van de website contrastratio’s testen is het controleren van het kleurgebruik bij inzoomen. Beperk je tijdens het testen niet tot één browser, maar gebruik ook verschillende browsers en tools om te zien of je goed beeld houdt.
3. Toegankelijkheid getest door Lighthouse
Naast handmatige tests is het mogelijk om een geautomatiseerd testen uit te voeren. Dit kan met tools zoals Lighthouse of andere softwareoplossingen die de toegankelijkheid van een website analyseren. Met deze automatische test krijg je snel inzicht in technische verbeterpunten en kun je gericht je website toegankelijkheid verbeteren.
Wist je dat er een handige tool voor het testen van digitale toegankelijkheid in Google Chrome zit ingebouwd? Deze tool heet ‘Lighthouse’ en je vindt hem in Google’s Developer Tools. Deze optie is op twee manieren te openen. De eerste optie is door via een klik op de rechtermuisknop naar ‘Inspect’ of ‘inspect element’ te klikken. De tweede manier is via snelkoppelingen vanuit het toetsenbord. Voor Mac computers is dit Control, Command en C, voor Windows computers is dit Control, Shift en I.
Via de twee pijltjes in de taakbalk kom je bij het de optie ‘Lighthouse’. De pijltjes zijn in onderstaande afbeelding te zien.
Eenmaal in het menu van Lighthouse is het mogelijk om de website op toegankelijkheid (Accessibility) te laten testen. Google geeft in het rapport dat volgt foutmeldingen aan voor slecht kleurcontrast, navigatieproblemen, missende beschrijvingen, onlogische koppen en links. Naast het benoemen van de problemen worden er ook direct mogelijke oplossingen aangedragen. Handig beginpunt voor het verbeteren van de toegankelijkheid van je website!
4. Screenreaders
Volgens het Oogfonds kent Nederland zo’n 250.000 mensen met een visuele beperking en zijn er wel een miljoen mensen die moeite hebben met het lezen van websites. Deze groep is tijdens het surfen op het net afhankelijk van schermlezers en voorleessoftware om geschreven content te begrijpen. Deze software leest webpagina’s, WhatsApp-gesprekken en andere apps voor aan gebruikers. Een bekend voorbeeld van een schermlezer is Apple’s VoiceOver. Deze software zit standaard ingebouwd in iPhones.
Door zelf een schermlezer te installeren/gebruiken via je laptop of smartphone krijg je enorm veel inzicht in de gebruiksvriendelijkheid van je website. Let op alt-teksten, correcte structuur van tabellen en logische navigatie. Zorg ervoor dat belangrijke contactgegevens, zoals een e mailadres, correct worden voorgelezen en duidelijk zijn gemarkeerd voor gebruikers die afhankelijk zijn van voorleessoftware. Het is wel belangrijk om je website dan eerlijk te testen en je ogen volledig gesloten te houden. Zo ervaar je de navigatie via een schermlezer het beste.
Alt-tekst
Maar, hoe zorg je ervoor dat schermlezers weten wat er op een website vermeld staat? Software kan immers geen afbeeldingen ‘lezen’. Het eerste punt is afbeeldingen en hyperlinks te voorzien van beschrijvingen. Op deze manier kunnen schermlezers ook visuele content oplezen aan gebruikers. Lees voor tips het artikel over het maken van alternatieve beschrijvingen.
Daarnaast is het van belang dat schermlezers begrijpen hoe onderdelen van de website gestructureerd zijn, zodat de content in chronologische volgorde getoond kan worden. Eerder verzamelde we de belangrijkste punten voor optimalisatie voor schermlezers.
Website laten testen
Het ligt voor de hand, maar je gaat de website zelf nooit zo goed kunnen testen als andere gebruikers wel zouden kunnen. De beste (onofficiële) methode is de website laten checken door iemand met een beperking. Deze testmethode biedt een kans om je toegankelijkheid te testen zoals een echte gebruiker dat zou doen. Het is vaak verrassend hoeveel nuttige informatie deze methode oplevert.
Een toegankelijke website is niet alleen wettelijk belangrijk, maar ook noodzakelijk om iedereen, inclusief ook mensen met beperkingen, toegang te geven tot jouw digitale diensten. Met deze praktische tips kun je zelf een goede eerste stap zetten. Vergeet niet: een betere gebruikservaring leidt vaak tot loyale klanten die terugkeren.
Digitaal Toegankelijkheid.nl verbindt website-eigenaren en testers met elkaar. In een (digitale) testsessie vragen we leden van ons testpanel om hun eerlijke oordeel te geven over jouw website, app of ander digitaal product. Meer weten over het toegankelijk maken van jou website? Neem vrijblijvend contact met ons op!
