Skip to main content
Category

Apps & Websites

Alles over het digitaal toegankelijk maken van Apps & Websites.

Het verschil tussen WCAG A, WCAG AA en WCAG AAA

Door Apps & Websites, Spraakapraxie & Dysartrie, Visuele Beperking, WCAG, Wetgeving

Is jouw website toegankelijk? Dat kan je controleren aan de hand van de webrichtlijnen rondom digitale toegankelijkheid: de WCAG. Deze richtlijnen zijn opgesteld door het World Wide Web Consortium (W3C) met als doel: het verbeteren van digitale ervaringen voor mensen met een functiebeperking. 

De WCAG bestaat echter uit drie series richtlijnen: de WCAG A, WCAG AA en WCAG AAA. De richtlijnen van niveau A zijn het meest eenvoudig om na te leven, daarna komt niveau AA en tenslotte AAA als relatief moeilijkste. Per richtlijn komen de verschillende onderwerpen aan bod, hoewel de eisen steeds moeilijk worden te behalen. In dit artikel praten we je bij over het verschil tussen deze verzamelingen richtlijnen.

Iemand geeft een klein groepje mensen les of training

Oorsprong van de WCAG

Wanneer de richtlijnen opgevolgd worden, is online content beter te gebruiken voor mensen met een functiebeperking. Maar, hoe zijn die richtlijnen dan opgesteld? Centraal in de richtlijnen staan vier principes: waarneembaar, bedienbaar, begrijpelijk en robuust. Iedere richtlijn kan onder worden gedeeld in een van deze categorieën, lees hier meer over de oorsprong van de WCAG.

De richtlijnen van de WCAG zijn van toepassing op webcontent als apps, websites en intranetten. Vooralsnog zijn alleen (semi-)overheidsinstellingen verplicht om aan deze richtlijnen te voldoen. Dit verandert in 2025, wanneer de European Accessibility Act van kracht gaat. Lees hier meer over de Europese wetgeving over digitale toegankelijkheid

WCAG A

De basis van de WCAG wordt gevormd door de 25 criteria van niveau A. Deze richtlijnen zijn relatief het meest eenvoudig om te halen. De aanpassingen die nodig zijn om te voldoen aan niveau A, hebben minimale impact op de structuur of vormgeving van een website. 

Enkele voorbeelden van niveau A zijn:

  • 1.2.3: vooraf opgenomen video’s met audio zijn voorzien van een tekstueel alternatief (transcript van de audio) of van een audiodescriptie waarin belangrijke visuele informatie wordt toegelicht.
  • 2.1.1: de website is toegankelijk voor gebruikers die alleen hun toetsenbord gebruiken

Iemand typt op een toetsenbord

WCAG AA

Niveau AA bestaat uit 13 richtlijnen. Aan dit tweede niveau is minder eenvoudig te voldoen dan het eerdergenoemde niveau. Een goed voorbeeld hiervan zijn richtlijnen 1.2.3 (niveau A) en 1.2.5 (niveau B). Beide richtlijnen hebben betrekking op het bieden van een alternatief voor een video met audio. Maar, waar bij niveau A een transcript of een audiodescriptie voldoende is, is niveau AA slechts te behalen met een audiodescriptie. 

Hieronder staan de richtlijnen van niveau AA die gezien kunnen worden als een strengere versie van de voorbeelden die hierboven van niveau A zijn genoemd:

  • 1.2.5: vooraf opgenomen video’s met audio zijn voorzien van een audiodescriptie.
  • 2.4.7: zorg ervoor dat toetsenbordbegeleiding zichtbaar en helder is.
  • 1.4.3: de contrastverhouding tussen tekst en achtergrond is minimaal 4,5:1.

Een donker silhouet tegen een lichte achtergrond illustreert het begrip contrast

WCAG AAA

Het laatste gedeelte van de WCAG bestaat uit de 23 extra richtlijnen van niveau AAA. Hieronder lees je enkele voorbeelden uit niveau AAA, die gelden als moeilijkere versies van de richtlijnen die hiervoor zijn genoemd:

  • 1.2.7: geef een uitgebreide audiodescriptie voor video’s. Gebruikers met een functiebeperking moeten dezelfde informatie uit de video ontvangen als andere gebruikers uit de video ontvangen. 
  • 2.1.3: de website is bruikbaar wanneer gebruikers alleen een toetsenbord gebruiken zonder uitzonderingen.
  • 1.4.6: de contrastverhouding tussen tekst en achtergrond is minimaal 7:1.

Het kost over het algemeen nóg meer moeite om aan deze richtlijnen te voldoen dan aan die van niveau AA. Het merendeel van de websites voldoet dan ook niet aan deze richtlijnen. Het is maar goed dat niveau AAA niet verplicht is vanuit de wetgeving voor digitale toegankelijkheid. Maar, welke WCAG-doelen moeten wel verplicht worden gehaald?

Iemand beklimt een besneeuwde berg

Welk niveau WCAG is verplicht?

Om een digitaal toegankelijke app, website of toegankelijk intranet te hebben, moet een digitaal product voldoen aan de WCAG-niveau A en AA. Niveau AAA is dus niet vereist. Het is alleen mogelijk om te voldoen als alle richtlijnen behaald zijn. Als dit het geval is, kan een website als ‘compliant’ bestempeld worden. Welke websites voldoen aan de richtlijnen kun je terugvinden in het register verklaringen van Toegankelijkheidsverklaring.nl. Daarin zijn alle toegankelijkheidsverklaringen opgenomen, waarin je ziet aan welke toegankelijkheidseisen de website op dat moment voldoet (van A: ‘Voldoet volledig’ tot D: ‘Voldoet niet’).

Meer te weten komen over de WCAG? Duik in onze kennisbank vol tips over digitale toegankelijkheid of neem vrijblijvend contact met ons op.

Wat betekent de European Accessibility Act 2025 voor jou?

Door Apps & Websites, Auditieve Beperking, Cognitieve Beperking, Taalberperking, Visuele Beperking, WCAG, Wetgeving

Inclusieve digitale producten zijn belangrijk, maar bestaande producten worden niet vanzelf toegankelijk gemaakt. De praktijk leert dat organisaties pas de focus op digitale toegankelijkheid gaan leggen als ze hiertoe verplicht zijn. Doodzonde, zeker als je bedenkt dat we in Nederland ruim 4 miljoen mensen met een beperking hebben. 

In Nederland geldt momenteel alleen een wettelijke verplichting omtrent digitale toegankelijkheid voor (semi-)overheidsinstellingen. In dit artikel vind je meer informatie over deze wetgeving. De wetgeving gaat in de nabije toekomst echter veranderen, waardoor ook (kleinere) bedrijven onder de verplichting gaan vallen. In dit artikel lees je meer over de toekomstige digitale toegankelijke verplichting, veroorzaakt door de European Accessibility Act. 

Europese vlaggen

Wat is de European Accessibility Act?

Nederland mag dan 4 miljoen mensen met een beperking kennen, voor Europa ligt dit aantal op 135 miljoen mensen. Naar verwachting zal dit aantal toenemen naarmate de bevolking vergrijst. Om online producten en diensten voor alle Europeanen toegankelijk te maken, is de European Accessibility Act opgesteld. De European Accessibility Act (EAA) of Europese Toegankelijkheidswet in het Nederlands, is pan-Europese regelgeving op het gebied van digitale toegankelijkheid.

De EAA bestaat uit algemene toegankelijkheidswetten die gelden voor alle lidstaten uit de Europese Unie. Het doel van deze internationale wet is om de wetgeving rondom digitale toegankelijkheid in de gehele Europese Unie gelijk te trekken. 

Het doel van de European Accessibility Act

Voor mensen met een beperking betekent de EAA dat ze gemakkelijker producten en diensten uit heel de Europese Unie kunnen gebruiken. Daarnaast moeten ook zaken als de (internationale) arbeidsmarkt, onderwijs en transport profiteren van dit initiatief. Mensen met een beperking moeten in de hele Europese Unie dus net zo veel kansen krijgen als mensen zonder beperking.

Het verwijderen van digitale barrières voor mensen met een beperking moet volgens de EU niet alleen die mensen helpen, maar ook bedrijven uit de EU. Omdat er op het gebied van digitale communicatie meer gestandaardiseerd gaat worden, zal het volgens de EU eenvoudiger zijn om internationale handel te drijven. Ook is het belangrijk dat vanaf 2025 meer Europeanen toegang krijgen tot digitale diensten en producten. Dit heeft twee voordelen. Ten eerste wordt de totale arbeidsmarkt zo vergroot, omdat meer mensen vacatures kunnen vervullen. Daarnaast zal de groep consumenten die digitale producten en diensten kan kopen ook groeien, omdat meer mensen van de diensten gebruik kunnen maken. Volgens de Europese Unie is dit dus een win-winsituatie. 

De EAA is in juni 2019 aangenomen door de lidstaten van de Europese Unie. Voor de volgende stap, in juni 2022, moeten alle lidstaten de EAA vertaald hebben en in hun eigen nationale wetgeving toegevoegd hebben. Vanaf juli 2025 gaat de European Accessibility Act daadwerkelijk van kracht. 

Wat valt er onder de European Accessibility Act?

Het beoogde voordeel is duidelijk, maar hoe wil de Europese Unie dit behalen? Er is een lijst met producten en diensten samengesteld die, volgens de EU, van groot belang zijn voor mensen met een beperking. Ook producten en diensten met sterk variërende toegankelijkheidseisen binnen de EU zijn aan de lijst toegevoegd. Hieronder staat een lijst van de producten en diensten waar de European Accessibility Act effect op gaat hebben:

  • Computers en besturingssoftware 
  • E-books 
  • Webshops
  • Pinautomaten, ticketservices en incheckmachines 
  • Smartphones
  • TV-apparatuur met betrekking tot digitale televisiediensten 
  • Telecommunicatiediensten, zoal de apps en websites van je provider 
  • Audiovisuele mediadiensten, zoals Netflix, Videoland en Spotify 
  • Online en offline diensten die te maken hebben met transport, zoals kaartjesautomaten, apps en websites 
  • Alle financiële diensten, zoals internetbankieren 

Alle producten en diensten uit de bovenstaande lijst moeten volledig bruikbaar zijn voor alle Europeanen, dus ook voor mensen met een beperking. Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen producten die in de EU geproduceerd worden of daarbuiten. Alle producten die hier verkocht worden, moeten voldoen aan deze eis.

Iemand leest een e-book

Hoe worden de eisen vastgesteld?

De European Accessibility Act zal qua eisen gebaseerd zijn op de Web Content Accessibility Guidelines (WCAG). De WCAG kan dus gebruikt worden als een checklist om een website of app te toetsen aan de digitale toegankelijkheid. In dit artikel lees je meer over hoe de WCAG wordt vastgesteld.

Handhaving van de European Accessibility Act

Het toezicht op de mate waarin bedrijven voldoen aan de EAA wordt door de lidstaten zelf gedaan. De Nederlandse overheid is dus verantwoordelijk voor de digitale toegankelijkheid van het bedrijfsleven in Nederland. Bedrijven die niet voldoen aan de EAA kunnen vanaf juli 2025 door de Nederlandse overheid beboet worden. De inhoud van de boete is nog niet bekend. 

De Nederlandse overheid is nu al verantwoordelijk voor de controle van de toegankelijkheid van gemeenten en andere overheidsinstellingen. Meer lezen over dit toezicht? Lees het artikel Toezicht op digitale toegankelijkheid.

Problemen van nu vragen om een oplossing van deze tijd

Door Apps & Websites, Blind, Slechtziend, Tools, Visuele Beperking

Zoals ik al eerder in mijn verhalen verteld heb, is mijn vriendin Joke ook blind. En overal het algemeen kunnen we ons samen met haar geleidehond Bobbie heel goed redden. Maar ze had vorige week een behoorlijk dilemma.

Profielfoto Edwin

Edwin Ruyer

Edwin is muzikant, blind, en blogt voor Digitaal Toegankelijk om de wereld te laten zien hoe hij leeft met zijn beperking.

Joke was verkouden, had koorts, en was hondsberoerd. Op zich niks bijzonders, zou je vroeger gezegd hebben. Maar ja, dat is in deze tijd een beetje anders. Ze is wel gevaccineerd, heeft bovendien al corona gehad, maar dat is natuurlijk geen garantie dat er nu niks aan de hand kan zijn. Ze moest dus getest worden.

Heel erg blind

Voor iemand die kan zien is getest worden een peulenschilletje. Maar ja, hoe los je dit als blinde op? Met je auto naar een teststraat rijden is een beetje lastig; de techniek laat dit helaas nog niet toe. Een taxi is ook geen goed plan. In het openbaar vervoer raakt ook iedereen in totale paniek wanneer je drie keer kucht. Je familie wil je ook niet besmetten, tenzij het die nare rijke tante is waarbij je goed in het testament bedeeld bent.

En ja, je kunt bij alle supermarkten wel een zelftest kopen maar die zijn nu ook niet echt blindvriendelijk. En je kunt niemand vragen om je te helpen want je bent zo besmettelijk als de pest wanneer je het hebt. Op zo’n moment voel jij je echt heel erg blind. Maar opeens hadden we een fantastisch idee. We vonden een buurvrouw bereid om een zelftest door de brievenbus te gooien.

Een stenen brievenbus ingemetseld in een rode, bakstenen muur

De techniek heeft ons geholpen

Sinds kort had ik een nieuwe app op mijn telefoon: Be My Eyes. Dit is voor blinden een zeer handige tool. Je kunt videobellen met anonieme vrijwilligers die zich hiervoor hebben opgegeven. Als je bijvoorbeeld iets hebt laten vallen en je kunt het niet meer terugvinden, zet je de app aan en maakt hij automatisch contact met de desbetreffende vrijwilliger, zodat hij of zij met je mee kan kijken door de camera van je telefoon. Dus waarom niet met een zelftest.

Zo gezegd zo gedaan. We hebben contact gelegd met een dame die Joke door de zelftest heen heeft geloodst. En natuurlijk heeft ze ook de uitslag doorgegeven. Negatief, dus een grote opluchting. En geen taxichauffeurs, conducteurs of familie besmet. Kortom de techniek heeft ons weer fantastisch geholpen, en daar waren we zeer blij mee!

Toezicht op digitale toegankelijkheid

Door Apps & Websites, WCAG, Wetgeving

DigitaalToegankelijk.nl hamert al langer op het belang van digitale toegankelijkheid. Niet zo gek voor een platform dat zich inzet voor een inclusievere online wereld. De motivatie achter de huidige verbeterslag op het gebied van digitale toegankelijkheid is echter aan meer te danken dan alleen de goodwill van organisaties. Vanuit de Rijksoverheid geldt namelijk specifieke wetgeving voor websites en apps. 

Maar, voor wie geldt die wetgeving op het gebied van digitale toegankelijkheid eigenlijk? En, wie handhaaft de wetgeving? In dit artikel wordt er dieper ingegaan op de controle van digitale toegankelijkheid.

Controle van digitale toegankelijkheid

Wetgeving digitale toegankelijkheid

Op het moment is het niet voor iedere organisatie verplicht om te voldoen aan de WCAG richtlijnen rondom digitale toegankelijkheid. Tot 2025 zijn het alleen de websites en apps van (semi-)overheidsinstanties die moeten voldoen aan de WCAG 2.1 niveau AA. In een eerder artikel werd uitgebreid beschreven wat er verplicht is voor overheidswebsites en -apps, hieronder staat een korte opsomming:

  • Vanuit het Besluit digitale toegankelijkheid overheid gelden specifieke regels voor overheidswebsites en apps. 
  • Dit besluit is een uitwerking van de Europese Toegankelijkheidsrichtlijn.
  • De websites en apps van (semi-)overheidsinstanties moeten voldoen aan de webrichtlijnen WCAG 2.1 AA. 
  • Deze organisaties moeten in staat zijn om aan te tonen dat hun website voldoet aan deze richtlijnen.
  • In een toegankelijkheidsverklaring moeten deze websites aangeven in welke mate de website toegankelijk is en welke stappen worden genomen naar een meer toegankelijke website.
  • Naast websites en apps moeten ook intranetten van (semi-)overheidsinstanties voldoen aan de WCAG 2.1 AA. Hoe je dat doet lees je in het artikel hoe maak je een intranet digitaal toegankelijk.

Verplicht toegankelijk

Waar de wetgeving omtrent digitale toegankelijkheid momenteel alleen geldt voor websites, apps en intranetten van overheidsinstanties, gaat hier vanaf 2025 verandering in komen. In dat jaar gaat namelijk de European Accessibility Act (Europese Toegankelijkheidswet) in.

Deze wet stelt dat onder andere webshops, websites en financiële diensten volledig digitaal toegankelijk moeten zijn. Deze producten zijn door de Europese Commissie bestempeld als dusdanig belangrijk, dat ze voor iedereen bruikbaar moeten zijn. Een compleet overzicht van de producten en diensten die onder de European Accessibility Act van 2025 vallen, vind je hieronder:

Een man bij een kaartautomaat op het perron

  • Computers en besturingssoftware
  • Pinautomaten, ticketservices en check-in machines
  • Smartphones
  • TV-apparatuur met betrekking tot digitale televisiediensten
  • Telecommunicatiediensten, zoal de apps en websites van je provider
  • Audiovisuele mediadiensten, zoals Netflix, Videoland en Spotify
  • Consumentenapparatuur
  • Online en offline diensten die te maken hebben met transport, zoals ticket machines, apps en websites
  • Alle financiële diensten, zoals internetbankieren
  • E-books
  • Webshops

Controle en handhaving van digitale toegankelijkheid

Het toegankelijk maken van overheidswebsites en apps is geen eenvoudige klus. Uit ons eigen onderzoek is vorig jaar gebleken dat slechts 29% van de overheidswebsites voldeed aan de WCAG-richtlijnen. Momenteel geldt deze verplichting ‘slechts’ voor overheidswebsites. Hoe hoog gaat dit percentage in 2025 zijn, wanneer veel meer websites moeten voldoen? En, wat als het percentage laag blijft? Wie controleert en handhaaft deze verplichting eigenlijk?

Voor overheidsorganisaties geldt, dat zij zelf de controle uitvoeren voor de toegankelijkheid van hun digitale producten. Bestaande toezichthoudende bestuurslagen van organisaties zijn aangewezen om de controle van digitale toegankelijkheid op zich te nemen. De gemeenteraad controleert bijvoorbeeld de toegankelijkheid van de websites en apps van de gemeente. Deze vorm van controle wordt ook wel horizontale controle genoemd.

Stadhuis Maastricht

Controle van de controle

Vanuit een hogere bestuurslaag wordt vervolgens gekeken of de horizontale controle wel effectief genoeg is. In ons voorbeeld zou de extra controle kunnen worden uitgevoerd door de provincie waar de gemeente toe behoort. Deze vorm van controle wordt verticale controle genoemd.

De hogere bestuurslaag of instelling heeft de mogelijkheid om in te grijpen als de toegankelijkheid niet voldoende wordt nageleefd. Dit wordt in bestuurlijke termen indeplaatsstelling genoemd. 

In de regel wordt dit toezicht uitgevoerd door provincies en ministeries. De resultaten van de controles vanuit deze instanties worden vervolgens weer gedeeld met het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Dit ministerie presenteert jaarlijks deze resultaten aan de Tweede Kamer en iedere drie jaar aan de Europese Commissie. 

Hofvijver

Boete niet naleven digitale toegankelijkheid

Vanuit de overheid is geen boete of straf vastgesteld voor (semi-)overheidsinstanties die niet voldoen aan de WCAG. Wel kunnen er consequenties zijn voor de bestuurders die verantwoordelijk zijn voor de digitale producten en controle daarvan. 

Staat van de digitale toegankelijkheid checken

Wil je inzicht krijgen in de mate waarin een website, app of intranet van jouw organisatie voldoet aan de WCAG? Digitaal Toegankelijk.nl helpt je daarbij. Wij zijn het onderzoeks- en trainingsbureau over digitale toegankelijkheid, accessibility en de WCAG. Wij kunnen helpen bij onder andere:

Meer informatie verstrekken over een adviestraject

Praktische plug-ins om WordPress-websites digitaal toegankelijk te maken

Door Apps & Websites, Cognitieve Beperking, Tips & Trics, Tools

Als eigenaar of beheerder van een website kun je bijdragen aan de inclusiviteit ervan. Zo zorg je ervoor dat je geen bezoekers uitsluit, waardoor digitale toegankelijkheid ook commercieel interessant is. Je vergroot het bereik van je website door deze toegankelijker te maken. Ook zonder technische vaardigheden, programmeervaardigheden of enorme kennis van de richtlijnen rondom digitale toegankelijkheid kan je een website toegankelijker maken. 

In deze tekst bespreken we praktische plug-ins voor het toegankelijk maken van een WordPress website. Waarom WordPress? Dit contentmanagementsysteem (CMS) heeft wereldwijd verreweg het grootste marktaandeel: zo’n 40% van alle websites draait erop. Niet alleen wordt het platform enorm veel gebruikt; het biedt ook de mogelijkheid om externe plug-ins te downloaden, die de toegankelijkheid van je website een enorme boost kunnen geven.

Heb je behoefte aan website-hulp op maat? Onze toegankelijkheid-specialisten helpen je graag verder. 

Ons team zit voor u klaar

WordPress-plug-ins voor digitale toegankelijkheid

De vele gratis plug-ins voor WordPress-websites maken een hoop extra features mogelijk . Vaak is het ‘plug and play’: installeer een plug-in en je kan direct met de extra functionaliteiten aan de slag. Hieronder vind je enkele handige WordPress-plug-ins op het gebied van SEO toegelicht.

WP Accessibility

Veel verbeterpunten voor digitale toegankelijkheid zitten ingebakken in een WordPress-template of -thema, waardoor deze moeilijker aan te passen zijn. WP Accessibility maakt het mogelijk om toch specifieke toegankelijkheidsknelpunten aan te pakken. De gratis plug-in maakt het bijvoorbeeld mogelijk voor gebruikers om zelf kleurcontrast aan te passen. Daarnaast kun je als webbouwer met deze plug-in technische toegankelijkheidspunten oppakken, zoals het toevoegen HTML-attributen, focuselementen voor gebruikers die via het toetsenbord navigeren en extra beschrijvingen voor afbeeldingen. Kortom: een echte allround plug-in voor toegankelijkheid.

One Click Accessibility

Deze plug-in is in veel opzichten vergelijkbaar met de vorige. One Click Accessibility geeft de gebruiker van je website ook de mogelijkheid om de content naar wens aan te passen. Met slechts één muisklik kunnen de grootte van het lettertype en contrastratio’s aangepast worden, net als kleuren en nog meer. De plug-in is populairder op WordPress en ook gratis te downloaden en te gebruiken.

Iemand downloadt een plug-in

Bulk Auto Image Alt Text Optimization

Mensen met een visuele beperking kunnen aangewezen zijn op een schermlezer om websites te ‘lezen’. Schermlezers lezen tekst op aan gebruikers, zodat ook zij hun weg kunnen vinden op de website. Een schermlezer kan niet opmaken wat er in een afbeelding te zien is. Daarom worden er in de online wereld alternatieve beschrijvingen gebruikt. Deze beschrijvingen vertellen schermlezers (en zoekmachines) wat er in de afbeelding te zien is. Zo kan een schermlezer toch nog de inhoud van een afbeelding communiceren naar gebruikers. 

Het is aan te raden om een alternatieve beschrijving toe te voegen wanneer je een foto uploadt. Zo verklein je de hoeveelheid werk die nodig is. Begin je toch later met het toevoegen van alternatieve beschrijvingen? Geen probleem, de Bulk Auto Image Alt Text Optimization plugin helpt je om snel een groot aantal afbeeldingen te voorzien van alternatieve beschrijvingen.

Meer te weten komen over alternatieve beschrijvingen? Lees dan mijn artikel met tips voor het schrijven van alternatieve beschrijvingen.

Formidable Forms

Twee van de meest gebruikte plug-ins voor het maken van formulieren op WordPress zijn niet standaard toegankelijk. Het gaat om Contact Form 7 en Gravity Forms. In een eerder artikel beschreef ik hoe deze formulieren alsnog toegankelijk kunnen worden gemaakt.

Ook is het mogelijk om zonder extra stappen een toegankelijk formulier te gebruiken, al komt dit wel met een prijskaartje. De plug-in Formidable Forms is standaard digitaal toegankelijk (voldoet aan de WCAG), maar moet in tegenstelling tot de andere plug-ins wel gekocht worden. De plug-in kost $79 op jaarbasis.

twee vrouwen zitten achter een Apple laptop

AP ADA Compliance Check & Access Monitor 

Voordat je kan beginnen met het optimaliseren van de toegankelijkheid van een website, is het belangrijk om inzicht te krijgen in de huidige stand van zaken. Twee handige gratis plug-ins kunnen je hierbij helpen.

WP ADA Compliance Check helpt je om te achterhalen in welke mate je website voldoet aan de WCAG 2.1-webrichtlijnen. De software scant je website en wijst je per onderdeel op verbeterpunten. Handig! De plug-in werkt zowel met de WordPress Gutenberg-editor, als met externe ‘page builders’ (Elementor, Beaver, ClassicPress). De gratis versie kan maximaal vijfentwintig pagina’s of berichten doorlopen.

Wil je regelmatig op de hoogte worden gehouden van de toegankelijkheid van je website? Access Monitor biedt dan een uitkomst. De plug-in runt automatische scans van de toegankelijkheid van je website. Handig als je regelmatig nieuwe content uploadt. Voor gebruik van de plug-in is een registratie op softwarebedrijf Tenon nodig, dit kan al vanaf $5 per maand. 

WP YouTube Lyte

De laatste WordPress-plug-in voor toegankelijke websites heeft betrekking op YouTube video’s. Met WP YouTube Lyte kunnen namelijk extra opties worden geboden voor ingebedde YouTube-video’s. Denk hierbij aan besturing met het toetsenbord. 

Hulp bij een toegankelijke website

Het toegankelijk maken van een bestaande website kan een pittige klus zijn. Voordat je weet wat je moet verbeteren, moet je eerst de huidige staat van de website nalopen. Aan de hand daarvan kan je een plan opstellen voor het verbeteren van de website, waarna het echte werk kan beginnen. Na het uitvoeren van de verbeteringen is het aanbevolen om de website door mensen met een beperking te laten testen, zodat je zeker weet dat alles naar behoren werkt.

Digitaal Toegankelijk.nl ondersteunt organisaties in al deze facetten. Benieuwd naar de mogelijkheden? Bekijk onze diensten of neem direct vrijblijvend contact op.

Hoe wordt de WCAG vastgesteld?

Door Apps & Websites, WCAG

De toegankelijkheid van websites en online producten wordt bepaald aan de hand van de toegankelijkheidswebrichtlijnen van de WCAG. In deze richtlijnen wordt aangegeven waar verschillende onderdelen van een website aan moeten voldoen om toegankelijk te zijn. Denk hierbij aan: tekstuele content, visuele content en navigatiestructuur van een website. 

De checklist helpt organisaties en website-eigenaren bij het toegankelijk maken van hun digitale producten én werkt als goed middel om (overheids-)organisaties te testen op hun inclusiviteit. Maar, hoe komt die lijst met richtlijnen eigenlijk tot stand? Hoe ziet de organisatie achter deze richtlijnen eruit? 

World Wide Web Consortium

De organisatie achter de WCAG is het World Wide Web Consortium (W3C). Deze organisatie bestaat uit voltijd medewerkers en vrijwilligers vanuit de hele wereld, met veel expertise op het gebied van programmeren. De W3C stelt als het ware de standaard op voor protocollen en programmeertalen. Men zou kunnen zeggen dat het W3C het internet ontwerpt, zoals wij dat kennen. Voorbeelden van resultaten van het W3C zijn bijvoorbeeld: HTML, XML, CSS en dus de Web Content Accessibility Guidelines (WCAG). 

Tijdens het opstellen van de WCAG staan vier principes centraal: waarneembaar (Perceivable), bedienbaar (Operable), begrijpelijk (Understandable) en robuust (Robust). In het Engels vormen deze letters het acroniem POUR. De principes zijn de basis van de richtlijnen die gelden voor websites en andere online media. Hieronder volgt een uitleg van deze principes: 

  • Waarneembaar: gebruikers moeten de inhoud en navigatie-elementen kunnen identificeren. Voor het grootste deel van gebruikers gaat dit via het scherm van een computer of telefoon. Voor andere gebruikers wordt geschreven content opgelezen via een schermlezer of vertaald naar braille. 
  • Bedienbaar: alle gebruikers moeten de interactieve elementen van een website of app kunnen gebruiken. Deze moeten dus niet alleen met een muis bedienbaar zijn, maar ook met een toetsenbord of spraakopdracht gebruikt kunnen worden. 
  • Begrijpelijk: websites die begrijpelijk zijn, vormen voor gebruikers geen drempel om te gebruiken. Er moet als het ware een logische structuur in websites en apps zitten.
  • Robuust: de laatste term slaat op de universele en blijvende toegankelijkheid van websites en apps. Deze digitale producten moeten met alle software en hardware te gebruiken zijn, zodat niemand wordt buitengesloten.

Met dit hangslot op deze schuurdeur wordt iedereen buitengesloten

Opstellen van de WCAG

Het opstellen van de webrichtlijnen rondom toegankelijkheid wordt niet door het gehele W3C gedaan. Vanuit de W3C is de Accessibility Guidelines Working Group (AGWG) opgericht. Deze groep houdt zich bezig met het specificeren van drempels voor internetters met een beperking én het ontwikkelen van de juiste oplossingen.

Vanuit deze werkgroep wordt er in zogenaamde ‘task forces’ gewerkt aan specifieke doelen. Zo is er een task force opgericht voor het testen van de mate waarin organisaties zich houden aan de richtlijnen, een task force gericht op gebruikers met een cognitieve beperking, een taskforce voor gebruikers met een visuele handicap en zo zijn er nog meer. 

Huidige stand van zaken WCAG

Momenteel wordt er hard gewerkt aan de WCAG 3.0. Een van de grote verschillen tussen de huidige versie van de WCAG en de WCAG 3.0 zit in de wens van de W3C om meerdere typen richtlijnen op te stellen. Per soort behoefte of type beperking zou een aparte richtlijn opgesteld moeten worden, zodat er eenvoudig gewerkt kan worden naar specifieke oplossingen. 

Laptop met codeDaarnaast moeten de toekomstige richtlijnen meer gericht zijn op de ‘echte wereld’ in plaats van op programmeercode. Momenteel wordt er nog te veel blindgestaard op stukjes code. In de toekomst zou de gebruiker centraal moeten staan. Hoe de W3C dit wil bereiken, is vooralsnog niet duidelijk.

De lancering van de derde versie van de webrichtlijnen (WCAG 3.0) laat voorlopig nog even op zich wachten. Naar verwachting zal de WCAG op zijn vroegst eind 2023 klaar zijn. De ervaring leert dat we deze verwachte datum gerust iets verder naar de toekomst kunnen schuiven. 

Test: Hoe goed werken live ondertitelings-apps?

Door Apps & Websites, Auditieve Beperking, Doof

Voortschrijdende technologie maakt het mogelijk om mensen met een beperking te ondersteunen. Zo zijn doven en slechthorenden in bepaalde situaties geholpen met een vertaal-app in hun broekzak.

Profielfoto Claire

Claire Meijer

Claire is zelfstandig ondernemer en zet zich met haar bedrijf Klinktprima.nl in voor mensen met een auditieve beperking op de arbeidsmarkt. Ze is zelf doof en woont met haar man en haar zoontje in Helmond.

Stel dat je bij een winkel bent waar je iets wilt weten, maar je de winkelier niet kunt verstaan. Dan kan een app de gesproken taal van de winkelier vertalen naar geschreven tekst op je mobiel. Vroeger was dat nog totaal onmogelijk, maar tegenwoordig wordt spraak opgevangen door de microfoon en middels spraakherkenning gelijk omgezet in tekst.

Zelf gebruik ik de apps niet zo vaak, maar voor dit blog testte ik er twee. De eerste conclusie: niet alle vertaal-apps zijn gebruiksvriendelijk genoeg voor groepsgesprekken of situaties met achtergrondgeluid.

Verschillende vertaal-apps

De vertaal-app van Speak-See testte ik een proefperiode, dus zal ik in dit blog niet meenemen. Nu heb ik me daarom beperkt tot de vertaal-apps van AVA en Google.

De apps kun je inzetten op de werkvloer, bij kennismakingen met een nieuwe werkgever, in winkels, thuis met vrienden en familie, tijdens een wandeling, om televisie te kijken (als ondertiteling ontbreekt) of voor het volgen van een cursus. Over het algemeen zou ik hem gebruiken in een situatie waar je de spreker niet goed kan volgen, of nog niet met hem of haar bekend bent.

De apps werken niet alleen voor doven of slechthorenden, maar kunnen ook door de horende spreker gebruikt worden om spraak in tekst om te zetten. Zo werken de apps beide kanten op.

Mijn eerste bevinding gaf ik al weg: de apps werken niet optimaal in een lawaaiige omgeving . Je moet bovendien duidelijk en helder spreken.

Mevrouw probeert te werken in een in rumoerige omgeving

AVA

Met de app AVA had ik de meeste moeite. Soms worden niet de juiste woorden weergegeven. De app herkent sommige woorden niet, of heeft zelfs moeite met een bepaalde stem. Dan komen er totaal andere woorden uit in de geschreven tekst. Een voorbeeld hiervan is dat het woord ‘schrijven’ wordt weergegeven als ‘drijven’.

De stem van de spreker moet zuiver en helder zijn, maar ook moet er rustig gesproken worden. Op deze manier kan AVA redelijk goed vertalen in een geschreven tekst. Het voordeel is dat de tekst automatisch opgeslagen wordt aan het einde van het gesprek; handig om op een later moment terug te vinden en te lezen.

In de gratis variant moet je na 40 minuten een nieuwe sessie starten om het te blijven gebruiken. In diverse abonnementen kunnen andere sprekers toetreden tot een gesprek, via een link van de gebruiker.

Google live translate

Deze app werkt redelijk goed. De spraakherkenning werkt veel beter dan AVA en wordt snel en soepel vertaald in geschreven tekst. Er zijn minder mogelijkheden dan bij AVA: je zet de app aan en deze begint met vertalen.

Bijzonder: ook verschillende achtergrondgeluiden worden weergegeven. Zo geeft de app aan wanneer er geklopt wordt, muziek gespeeld wordt, iemand lacht of iemand hoest. Dat is een mooie toevoeging. Het is ook mogelijk om de app op de achtergrond te laten meeluisteren naar alarmsituaties. De telefoon geeft dan een waarschuwing als er een alarm afgaat (bijvoorbeeld een brandalarm).

Deze app is gratis te downloaden. Het gebruik van deze app is ook gratis.

Mobiele telefoon met Live Transcribe van Google

Mijn ervaringen

De twee apps heb ik gebruikt in verschillende situaties: thuis met vrienden en familie, bij het afstellen van mijn bril bij een brillenwinkel, een gesprek met een collega, een gesprek met een cliënt en haar leidinggevende, tijdens televisiekijken en in een lunchroom.

Dit soort apps zijn handig, wanneer je in een bepaalde situatie geen gebaren- of schrijftolk bij je hebt. Zo kan een gesprekspartner beter worden verstaan en is het communiceren met elkaar makkelijker.

Dat ik normaal gesproken weinig gebruik maak van vertaal-apps komt waarschijnlijk doordat ik gewend ben me te begeven en te communiceren in de horende maatschappij. Ik heb geleerd om zelfstandig te spreken in een horende omgeving. Uiteraard kan ik niet altijd alles goed verstaan en kunnen er ook misverstanden ontstaan, met mogelijk onhandige of vervelende situatie als gevolg. Dan kan een app helpen.

Voor het volgen én voeren van een gesprek

Waarvoor zie ik de meeste meerwaarde? Ik ga deze apps zelf vaker gebruiken, wanneer ik er niet uitkom met een gesprekspartner of in een winkel. Voor thuis kan het ook handig zijn, wanneer mijn horende man en mijn zoon druk met elkaar in gesprek zijn. Zo kan ik ook volgen wat ze zeggen. Normaal vertaalt mijn man of mijn zoon tussendoor voor mij.

Een dergelijke app is voor alle doven en slechthorenden een handig communicatiehulpmiddel. Let wel: het kan geen tolk vervangen. Het blijft logisch en verstandig om een live gebaren- of schrijftolk in te zetten. Als er geen gebarentolk beschikbaar is of de tolkvergoeding niet gedeclareerd kan worden om een bepaalde reden, dan kan een vertaal-app een optie zijn om de communicatie te vergemakkelijken.

Accessible Rich Internet Applications (ARIA) attributen gebruiken voor digitale toegankelijkheid

Door Apps & Websites, Tips & Trics

Developers kunnen ontzettend veel doen om websites toegankelijker te maken. De regelmatige lezer van Digitaal Toegankelijk.nl is ongetwijfeld bekend met best practices zoals het toepassen van de juiste contrast ratio’s, het ondertitelen van ingesloten video’s en het bouwen van een overzichtelijke website-structuur. Bezoekers van een website zullen snel met het blote oog zien of een website aan deze voorwaarden voldoet.

Naast zichtbare verbeteringen kunnen developers ook (op het eerste gezicht) niet zichtbare verbeteringen doorvoeren. Voorbeelden hiervan zijn alternatieve beschrijvingen van afbeeldingen en hyperlinks. Op deze manier krijgen gebruikers van schermlezers mee wat er in afbeeldingen gebeurt of wat het doel van hyperlinks en knoppen is.

In dezelfde categorie van ogenschijnlijk onzichtbare verbeteringen op het gebied van digitale toegankelijkheid, vallen ook Accessible Rich Internet Applications (ARIA) attributen. In dit artikel lichten we de rol van ARIA-elementen bij het toegankelijk maken van websites toe.

vrouw met rood haar zit achter computer te programmeren

Wat zijn ARIA-elementen?

ARIA-elementen worden gebruikt om onderdelen van websites te beschrijven zodat mensen met een (visuele) beperking een beter beeld krijgen van de content. Goed om te weten is dat je ARIA-elementen niet als functionele code moet zien, maar als code die beschrijvend werkt. Simpel gezegd zorgt ARIA ervoor dat mensen met een visuele beperking een webpagina net zo kunnen gebruiken als mensen zonder beperking.

ARIA wordt in de praktijk vooral gebruikt om:

  • Het doel van interactieve web-elementen te beschrijven
  • De structuur van een pagina duidelijk te maken
  • Elementen te beschrijven die live geüpdatet worden, zoals sportstanden
  • Dynamische elementen zoals pop-up schermen te beschrijven

Developers kunnen ARIA-elementen als stukjes code in de broncode van een website plaatsen. ARIA is daarom niet met het blote oog te zien. De groep bezoekers van een website die baat hebben bij ARIA-elementen bestaat vooral uit mensen die een schermlezer gebruiken.

Waarom ARIA-elementen gebruiken?

Maar, wat is het voordeel van het plaatsen van stukjes ARIA op een website? Het positieve effect van deze elementen zit hem vooral in de verbeterde gebruikerservaring voor mensen die afhankelijk zijn van een schermlezer. Deze groep zal gemakkelijk zijn of haar weg kunnen vinden op de website. Goed om te weten voor developers die een budget moeten verantwoorden: een betere gebruikerservaring betekent ook dat webshops meer omzet kunnen draaien, websites bezoekers beter naar commerciële pagina’s kunnen leiden en bezoekers minder snel een website verlaten. Digitale toegankelijkheid zorgt dus ook voor een boost in omzet.

Jongen in de rug gezien is aan het programmeren op twee schermen

Waarom geen ARIA-elementen gebruiken?

De vuistregel ‘Ieder voordeel heb z’n nadeel’ gaat ook hier op, misschien nog wel meer dan normaal. De verkeerde implementatie van ARIA kent een groot nadeel: verwarring en een slechte gebruikerservaring voor gebruikers van een schermlezer. Dit verkeerde gebruik kan op twee manieren worden veroorzaakt: onvoldoende kennis van ARIA en schermlezers of browsers die niet de juiste ondersteuning bieden. Helaas kennen diverse API’s, schermlezers en browsers verschillende methoden om ARIA te ondersteunen. Er bestaat dus geen ‘golden standard’ voor ARIA gebruik. Het wordt aangeraden om de geïmplementeerde ARIA snippers op verschillende browsers/schermlezers te testen.

Tips voor het gebruik van ARIA-elementen

De eerste reden voor incorrect ARIA gebruik, onvoldoende ARIA kennis, kan uiteraard verholpen worden. De volgende tips helpen je om ARIA aan te bieden voor de bezoekers van jouw website. Bekijk voor het meest up-to-date ARIA handleiding op de website van de W3C.

  • Geen ARIA is beter dan slechte ARIA. Zoals eerder benoemd doet onjuist gebruik van ARIA meer kwaad dan goed. Ben je niet zeker over de toepassing van deze elementen op jouw website? Raadpleeg dan een expert en wacht met het toepassen van ARIA tot je zeker weet of de code de gebruikerservaring verbetert.
  • HTML-attributen hebben de voorkeur boven ARIA. Is het mogelijk om web-elementen te beschrijvingen via HTML elementen? Verkies dan deze methode boven ARIA. Gebruik HTML en ARIA niet beiden om elementen te beschrijven, maar beperk je tot één oplossing.
  • Interactieve ARIA-elementen moeten toegankelijk zijn met een toetsenbord.
    Dit zou voor zich moeten spreken. Zorg ervoor dat gebruikers die geen muis gebruiken ook door de ARIA beschrijvingen kunnen navigeren.
  • Zorg voor custom ARIA code. Stukken ARIA-code die je op de websites van de W3C of andere platformen vindt, zijn niet per definitie compatibel met de technologie die jouw website ondersteunt of de schermlezers van de bezoekers van je website. Ontwikkel altijd eigen code snippets voor de meest efficiënte implementatie van ARIA.

Een extra paar ogen

Door Apps & Websites, Blind, Slechtziend, Tools, Visuele Beperking

Toen ik in de jaren tachtig van de vorige eeuw op het blindeninstituut zat, leerden we eigenlijk alleen maar braille. Totdat er voor die tijd een revolutionaire uitvinding werd gedaan.

Profielfoto Edwin

Edwin Ruyer

Edwin is muzikant, blind, en blogt voor Digitaal Toegankelijk om de wereld te laten zien hoe hij leeft met zijn beperking.

De Optcacon

De Optacon werkte als volgt: er stond een apparaat voor je neus. Hierin legde je je linker wijsvinger. In je rechter hand had je een soort cameraatje waarmee je over geschreven tekst op papier ging. Die letters werden door middel van stroompjes naar je linker wijsvinger geprojecteerd, zodat je ze in dat apparaat kon voelen. En voor heel kleine lettertjes, zoals in een krant of telefoonboek, moest je weer een andere camera aansluiten.

Ik was betrokken bij dat experiment. Dus ik kan sindsdien ook jullie letters lezen. Het grote nadeel van dit apparaat was dat het langzaam ging en dat je na een uur geen gevoel meer had in je wijsvinger. Het kostte bovendien ook nog eens 50.000 gulden, dus het was voor de meesten niet te betalen en werd nergens vergoed. Dus al snel verdween de Optacon van de markt.

De Optacon in gebruik

Seeing AI

Het heeft best lang geduurd voor er iets op de markt kwam waarmee wij ziende tekst konden lezen. Eigenlijk pas met de scanner, zo’n vijfentwintig jaar later. Daarmee konden we tekst van papier scannen en omzetten naar Word, zodat onze sprekende computer het kon voorlezen.

Die techniek ging verder. Ondertussen werken vele blinden met Seeing AI. Dit is een simpele app voor iPhone of Android (ontwikkeld door Microsoft) die het leven van de blinde een stukje simpeler maakt. Essentieel is wel dat je een beetje met je camera moet kunnen omgaan. Geloof me dat is voor vele blinden nog een hele klus (waarschijnlijk is dat ook de reden waarom er zo weinig blinde cameramannen zijn).

Maar wanneer je dat een beetje onder de knie hebt, biedt het programma vele mogelijkheden. Om te beginnen: het scannen van korte tekst. Dit gebruik ik sinds kort voor het scannen van verpakkingen van producten. Werkt supersnel. Even scannen en je telefoon vertelt precies alle ins en outs van het product.

Maar de app kan meer

Voor langere lappen tekst en brieven heeft de app Seeing AI de documentenscanner. Je maakt eerst een foto van de tekst en dan wordt hij netjes voor je voorgelezen. Ook streepjescodes doet hij met gemak. Briefgeld ontwaart hij netjes voor je, met de valutascanner.

Maar het apparaat gaat verder. Hij kan je doormiddel van een pieptoon laten horen hoe licht een ruimte is. Hoe hoger de toon hoe lichter de ruimte. Super handig om te kijken of je lampen uit zijn.

Ook herkent de app kleuren. Praktisch, voor wanneer je wilt weten welke kleur kleding je uit de kast pakt. Daarnaast kan de app ruimtes scannen. Als je een foto van de ruimte maakt, vertelt hij precies wat hij ziet.

En tenslotte kan die personen herkennen of beschrijven. Mij beschrijft deze app als een man van ongeveer 45. Dit compliment wilde ik jullie niet onthouden. Alleen dat was al een reden om dit staaltje techniek met jullie te delen. Voor wie het leuk vindt om hier mee te spelen: hij is gewoon gratis in de AppStore te downloaden.

Ontwikkelen voor mensen én zoekmachines: overeenkomsten tussen SEO en digitale toegankelijkheid

Door Apps & Websites, Tips & Trics, Tools, Visuele Beperking, WCAG, Wetgeving

Tijdens het ontwikkelen of verbeteren van een website dragen verschillende criteria en richtlijnen los van elkaar bij aan een optimale website. Door via zoekmachine-optimalisatie (SEO) slim in te spelen op zoekgedrag van de doelgroep en de website technisch te optimaliseren, scoort een website hoger in Google, wat zorgt voor meer bezoekers. Met richtlijnen in de WCAG kunnen ontwikkelaars een toegankelijke website maken; ook voor mensen met een auditieve, visuele of andere beperking. Schermlezers kunnen bijvoorbeeld geschreven content gemakkelijk voorlezen aan blinden en slechtzienden.

Raakvlakken tussen beide aspecten

Beide uitgangspunten van optimalisatie zijn belangrijk, maar de motivaties voor SEO en digitale toegankelijkheid lopen vaak uiteen. In SEO gestoken tijd en geld betaalt zich vaak terug omdat er meer bezoekers en dus meer potentiële klanten naar de website komen. Digitale toegankelijkheid zorgt ervoor dat de website door een breder publiek gebruikt kan worden. Helaas zijn investeringen in SEO vaak makkelijker te verantwoorden door managers, waardoor de digitale toegankelijkheid van een site achter kan blijven.

Zonde, want er zijn ontzettend veel raakvlakken tussen beide aspecten. Investeringen in digitale toegankelijkheid zorgen bijvoorbeeld ook voor een betere technische toestand van de website, waardoor Google deze hoger zal ranken. In dit artikel worden de overeenkomsten tussen SEO en digitale toegankelijkheid beschreven, zodat u beide aspecten kunt opnemen in uw online strategie.

Optimaliseren voor mensen, niet voor algoritmes

Hoewel de motivaties voor SEO en digitale toegankelijkheid uiteenlopen, overlapt de focus van beide aspecten behoorlijk: de gebruiker staat centraal. Waar Google websites beloont die antwoorden bieden aan gebruikers van de zoekmachine, staat bij digitale toegankelijkheid het gebruiksgemak van de eindgebruiker centraal. In beide richtlijnen staan de gebruikservaring en het gemak van de gebruiker dus centraal.

Het is daarom niet gek dat er een behoorlijke overlap bestaat tussen ‘best practices’ voor SEO en voor digitale toegankelijkheid. Goed nieuws, want zo kun via één investering goed scoren op beide vlakken. Twee vliegen in één klap dus.

Vier mannen in een kantoor zijn aan het werk bij een whiteboard

Waarom is toegankelijk ontwikkelen belangrijk voor SEO?

Google waardeert een goede gebruikservaring enorm. Maar, waarom is een toegankelijke en goed bruikbare website eigenlijk van belang? Voor SEO geldt dat een goed toegankelijke website eenvoudig te navigeren is, de gehele ervaring verbetert en helpt om informatie op de website eenvoudig te vinden.

Google beloont nu al websites die een goede gebruikservaring bieden. Aangezien toegankelijke websites eenvoudig te gebruiken en begrijpen zijn, is er een aanzienlijke overlap in ‘best practices’ voor SEO en toegankelijkheid. In dit artikel wordt dit gemeenschappelijke gebied besproken. Door rekening te houden met deze tips bij het ontwikkelen of verbeteren van een website zal je website straks én toegankelijker én beter vindbaar zijn.

1. Paginatitels

Een duidelijke paginatitel stelt een bezoeker eenvoudig en snel op de hoogte van de inhoud en context van de pagina. Zo kan die een oogopslag bepalen of de gezochte informatie op de pagina te vinden is. Zeker wanneer er meerdere tabbladen open staan, zijn de titels van groot belang om het overzicht te bewaren. Vooral schermlezers hebben baat bij dit overzicht, omdat ze zo de best mogelijke informatie door kunnen geven naar gebruikers.

Door het hanteren van paginatitels die zowel belangrijke zoekwoorden bevatten als een uitleg over de pagina, behaal je dus twee keer resultaat: voor SEO en toegankelijkheid.

2. Alternatieve beschrijvingen van afbeeldingen

Een tekst in de broncode van een afbeelding geeft de mogelijkheid om te beschrijven wat er in de afbeelding te zien is. Ontzettend handig voor mensen die afhankelijk zijn van een schermlezer voor het ‘lezen’ van een website. Helaas zijn deze beschrijvingen ontzettend misbruikt in de SEO-gemeenschap. SEO-specialisten zagen de alternatieve beschrijvingen namelijk als een extra mogelijkheid voor het plaatsen van relevante zoekwoorden. Hierdoor kon een website beter scoren in de zoekresultaten op een bepaald zoekwoord, maar werd de website niet duidelijk voor blinden en slechtzienden.

Gelukkig heeft Google de richtlijnen rondom de alternatieve beschrijvingen aangepast. ‘Create a great user experience’ is wat Google aanbeveelt op voor onderwerp.

Toegankelijke alternatieve beschrijvingen helpen dus zowel je website beter te scoren in Google als bruikbaarder te maken voor een groot publiek. Direct aan de slag? Lees onze tips voor het schrijven van alternatieve beschrijvingen van afbeeldingen!

Man in korte broek hangt op de bank en leest op zijn laptop

3. Ankerteksten van hyperlinks

De ankerteksten van hyperlinks zijn de tekst van een hyperlink die klikbaar is. In de zin “Voor meer informatie kunt u de WCAG-richtlijnen downloaden.” is ‘WCAG-richtlijnen downloaden’ de ankertekst. Wanneer een ankertekst beschrijft wat de functie van de link is, weet een gebruiker van een schermlezer wat het doel van de link is. Ankerteksten kunnen daarom enorm veel meerwaarde bieden voor gebruikers van schermlezers.

De ankertekst hierboven is een voorbeeld van hoe het wel moet, de volgende ankertekst is minder goed: “klik hier om de WCAG richtlijnen te downloaden”. ‘Hier’ zegt niets over de bestemming van de link, laat staan het doel van de hyperlink.

Voor Google is een goede ankertekst ook belangrijk. Het geeft immers een betere gebruikservaring. Daarnaast is het een handige plek om belangrijke zoekwoorden te vermelden. Wanneer meerdere sites en pagina’s verwijzen naar een pagina met ankerteksten gerelateerd aan ‘WCAG richtlijnen’, zal Google de waarde van dit zoekwoord voor de pagina hoger inschatten.

4. Toegankelijk webdesign

Het archief met blogs over toegankelijk webdesign van DigitaalToegankelijk.nl puilt uit van artikelen. Concrete voorbeelden van toegankelijk webdesign zijn: het toepassen van voldoende kleurcontrast tussen tekst en achtergrond en het kunnen vergroten van een website tot 200%.

Wederom geldt dat een goede gebruikerservaring voorop staat bij SEO. Een toegankelijk webdesign zal daarom bijdragen voor de totale SEO-waardering van een website door Google.

5. Transcripties van audio en video

Een transcriptie is een uitgeschreven versie van een podcast, of andere audio of video. Voor toegankelijkheid is het verstandig om een uitgeschreven versie van audiovisuele content te plaatsen. Het voordeel van een transcriptie is dat mensen op hun eigen tempo de informatie tot zich kunnen nemen. Daarnaast is er veel software beschikbaar die helpt om gesproken tekst automatisch om te zetten in geschreven tekst.

Vanuit SEO-perspectief is een uitgeschreven versie van een podcast of video ontzettend interessant. Google’s ‘crawl bots’ kunnen namelijk niet de inhoud van video’s en audiobestanden indexeren. Een uitgeschreven tekst is daarentegen eenvoudig te begrijpen en te indexeren door Google en andere zoekmachines. Zo zal de video of podcast beter vindbaar worden in Google en dus door meer mensen bezocht worden.

een microfoon en koptelefoon op de voorgrond en een computer met audio-opname op de achtergrond

6. Georganiseerde HTML-structuur

De HTML-structuur van koppen en subkoppen in teksten geeft gebruikers van schermlezers een beeld van de structuur van een pagina. De hoofdtitel heeft bijvoorbeeld het <h1> element, subkoppen <h2>, kopjes daaronder <h3> etc. Wanneer een <h1>-element vaker gebruikt wordt, geeft dit niet alleen een verkeerd beeld af voor gebruikers van schermlezers, maar ook voor zoekmachines. De structuur zelf is geen expliciete richtlijn van Google, maar geeft wel de mogelijkheid om de juiste positieve voor belangrijke zoekwoorden te bepalen.

Andere voorbeelden van toegankelijke HTML die ook voor SEO goed werkt, zijn meta tags die een korte beschrijving van de pagina geven, of HTML-taalcodes die zoekmachines en schermlezers vertellen in welke taal tekst geschreven is. Handig voor bezoekers van je website én voor zoekmachines.

7. Gebruik van sitemaps

Een sitemap is een digitaal bestand met een overzicht van de belangrijke content op een website. Door deze sitemap toe te voegen aan een website kunnen gebruikers én zoekmachines makkelijk de benodigde content vinden.

De inhoud en structuur van een sitemap is afhankelijk van de structuur van een website. In het onderstaande voorbeeld staat de sitemap van DigitaalToegankelijk.nl weergegeven. Per onderdeel wordt een sectie van de website besproken. Zo wordt er onderscheid gemaakt tussen de blogs, pagina’s en overzichtspagina’s van een website. Handig voor zoekmachines én bezoekers!

Een voorbeeld van een goed georganiseerde sitemap

8. Broodkruimelsporen

Broodkruimelsporen, breadcrumbs in het Engels, geven de gebruiker de stappen weer die hij/zij genomen heeft in een website. Een voorbeeld hiervan is te zien in onderstaande screenshot van Coolblue.

voorbeeld van een broodkruimelspoor

Hierin is te zien dat de gebruiker eerst naar ‘Telefonie’ gegaan is en daarna steeds verder gefilterd heeft, tot uiteindelijk de iPhone 12 pagina bereikt is. Door dit weer te geven kunnen gebruikers eenvoudig terug naar vorige categorieën en pagina’s, waardoor het overzicht bewaard blijft. Voor zoekmachines geeft een goed broodkruimelspoor de structuur van een website weer.

9. Navigatie

Een goede navigatiestructuur kan zowel via de muis als via een toetsenbord eenvoudig bediend worden. Hierdoor kunnen ook mensen die geen muis kunnen gebruiken de website eenvoudig doorlopen. Voor zoekmachines heeft een overzichtelijke navigatiestructuur het voordeel dat ‘crawl bots’ de website eenvoudiger kunnen doorlopen.

Je website beter bruikbaar maken voor gebruikers van een toetsenbord? Lees onze tips voor het optimaliseren van websites voor gebruikers van een toetsenbord.

10. Leesbaarheid

Alle gebruikers moeten de tekst van je website kunnen lezen en begrijpen. Om digitaal toegankelijke teksten te schrijven is het belangrijk om korte zinnen te gebruiken. Daarnaast is het aanbevolen om moeilijke woorden te vermijden. Indien je toch moeilijke woorden of jargon gebruikt, kan je ervoor kiezen deze uit te leggen in de tekst. Als laatste is het aanbevolen vanuit de WCAG om veel opsommingen te gebruiken.

Wanneer deze tips worden opgevolgd ontstaan er teksten die voor een groter publiek toegankelijk zijn. Dit betekent dat mensen langer op de website zullen blijven, omdat ze de informatie kunnen lezen en begrijpen. Ze verlaten de website immers niet gefrustreerd omdat de tekst onduidelijk is. Voor Google is de tijd die mensen op een website doorbrengen van belang. Hoe hoger deze tijd, hoe beter Google de website beoordeelt.