Digitale toegankelijkheid zorg: wat betekent het?

Waarom digitale toegankelijkheid in de Zorg?

Voor zorginstellingen en ziekenhuizen is het belangrijk om kennis te hebben van digitale toegankelijkheid van de zorg, aangezien zij een brede doelgroep bedienen. Veel zorggebruikers ervaren vergelijkbare ontwikkelingen op het gebied van digitalisering, waarbij beperkte of niet voldoende digitale vaardigheden hen kunnen belemmeren in het gebruik van online zorgdiensten. Vooral patiënten in de geestelijke gezondheidszorg vonden hybride zorgverlening afstandelijk, terwijl anderen juist baat hebben bij de flexibiliteit ervan. Zo biedt hybride zorg ook voordelen voor patiënten die minder persoonlijk contact wensen, langdurige zorg nodig hebben of vaker op afstand geholpen willen worden, bijvoorbeeld via beeldbellen met hun huisarts.

Essentiële informatie over patiëntenzorg wordt steeds vaker digitaal gecommuniceerd. Uit onderzoek van het Nivel Consumentenpanel Gezondheidszorg blijkt dat een aanzienlijk percentage patiënten moeite heeft met het vinden en begrijpen van online zorginformatie. Dit speelt vooral bij mensen met lage gezondheidsvaardigheden en in de langdurige zorg. In het Integraal Zorgakkoord (IZA) zijn daarom afspraken gemaakt om toegankelijkheid van de zorg te verbeteren voor diverse groepen zorggebruikers. De Nederlandse Zorgautoriteit houdt toezicht op de uitvoering van deze afspraken en publiceert regelmatig een overzicht van de ontwikkelingen.

Wanneer mensen met beperkte digitale vaardigheden onvoldoende toegang krijgen tot zorg, kan dit leiden tot blijvende gezondheidsschade. Er is daarom meer nodig dan techniek: ook aangedragen oplossingen vanuit gebruikers en medewerkers zelf zijn essentieel. De zorg staat voor een uitdaging waarbij alle betrokkenen mee moeten denken. Daarbij is de rol van personeel in zorginstellingen cruciaal, zeker gezien de tekorten die in veel sectoren voelbaar zijn.

Communicatie-, marketing- en IT-afdelingen hebben vaak geen basiskennis van digitale toegankelijkheid, waardoor nieuwe features en producten niet altijd aansluiten bij de behoeften van zorggebruikers. Dit kan ertoe leiden dat mensen met beperkte digitale vaardigheden geen gebruik kunnen maken van digitale zorgoplossingen, wat de sociale zekerheid onder druk zet. Toegang tot zorg en de manier waarop zorg verleend wordt, worden hierdoor ongelijk verdeeld. Bovendien hebben veel mensen het gevoel dat ze vier weken terecht kunnen bij hun huisartsenpraktijk, terwijl de wachttijden oplopen. Dat zorgt voor stress bij zowel patiënten als zorgverleners.

Maak digitale toegankelijkheid onderdeel van je strategie

Een basiskennis van digitale toegankelijkheid binnen je team is noodzakelijk om drempels weg te nemen. Met onze methode en kaartspel “Denken in Beperkingen” ontdek je bij de start van elke sprint welke focuspunten belangrijk zijn om digitale toegankelijkheid zorg te verbeteren. Dit helpt bij ongelijkheid in de zorg verminderen en draagt bij aan een betere digitale ervaring voor alle zorggebruikers. Daarbij zien we dat het betrekken van een medisch specialist in de analyse van gebruikerservaringen een positief effect heeft op de implementatie van toegankelijke oplossingen.

Ook bij de implementatie van digitale tools in de geestelijke gezondheidszorg is het belangrijk dat instellingen tijd investeren in gebruikersonderzoek, om zo de toegankelijkheid van de zorg blijvend te verbeteren. In deze context wordt steeds vaker gebruikgemaakt van feedbacksystemen via e-mail of digitale enquêtes om meningen van cliënten op te halen over hun digitale ervaringen. Deze uitkomsten worden vervolgens ingezet om verbeteringen door te voeren.

De transformatie naar digitale zorg moet niet alleen technologisch zijn, maar ook sociaal en organisatorisch gedragen worden. Alleen dan kunnen we spreken van een betaalbaar en breed inzetbaar zorgsysteem dat zowel patiënten als zorgverleners ten goede komt. Digitale toegankelijkheid speelt daarin een centrale rol.

Toegankelijkheid betekent een betere ervaring voor iedereen

Het mooie aan toegankelijke websites en digitale zorgoplossingen is dat ze uiteindelijk voor iedereen een betere ervaring opleveren. Vijf zorggebruikers uit verschillende leeftijdsgroepen en achtergronden kunnen totaal andere verwachtingen hebben, maar ze profiteren allemaal van een duidelijke en goed werkende website. Websites die goed scoren op toegankelijkheid bereiken een breder publiek, ondersteunen de stijgende zorgvraag en zorgen ervoor dat patiënten gemakkelijker afspraken kunnen maken.

Uit data blijkt dat toegankelijkere websites niet alleen beter ranken in Google, maar ook gebruiksvriendelijker zijn dan platforms die lage scores hebben op toegankelijkheid. Dit is niet alleen een voordeel voor patiënten en zorgverleners, maar draagt ook bij aan efficiëntere zorgverlening en minder druk op zorginstellingen. Zo worden hybride zorg verschillen op die manier beter overbrugd.

In feedbacksessies gaven deelnemers gaven aan dat ze vaak te lang moeten wachten op informatie of actie. Bij een groep van tien mensen bleek dat de helft moeite had met het digitaal plannen van een afspraak, en iemand aangeeft twee maanden te hebben moeten wachten op duidelijkheid.Voor sommigen was het contact prettig, voor anderen juist afstandelijk. Dat benadrukt het belang van maatwerk.

We helpen organisaties om tijdig inzicht te krijgen in de situatie, zodat zij in de toekomst goed voorbereid zijn. Daarvoor is het van belang dat er voldoende tijd en aandacht wordt besteed aan gebruikersonderzoek en implementatie van digitale oplossingen. Dit geldt zowel voor algemene zorginstellingen als voor organisaties actief in de langdurige zorg. Op ieder moment moeten we kijken naar hoe de zorg digitaal verbeterd kan worden.