Skip to main content
Category

Wetgeving

Alles over wat je moet weten over de wetgeving rondom digitale toegankelijkheid.

Het verschil tussen WCAG A, WCAG AA en WCAG AAA

Door Apps & Websites, Spraakapraxie & Dysartrie, Visuele Beperking, WCAG, Wetgeving

Is jouw website toegankelijk? Dat kan je controleren aan de hand van de webrichtlijnen rondom digitale toegankelijkheid: de WCAG. Deze richtlijnen zijn opgesteld door het World Wide Web Consortium (W3C) met als doel: het verbeteren van digitale ervaringen voor mensen met een functiebeperking. 

De WCAG bestaat echter uit drie series richtlijnen: de WCAG A, WCAG AA en WCAG AAA. De richtlijnen van niveau A zijn het meest eenvoudig om na te leven, daarna komt niveau AA en tenslotte AAA als relatief moeilijkste. Per richtlijn komen de verschillende onderwerpen aan bod, hoewel de eisen steeds moeilijk worden te behalen. In dit artikel praten we je bij over het verschil tussen deze verzamelingen richtlijnen.

Iemand geeft een klein groepje mensen les of training

Oorsprong van de WCAG

Wanneer de richtlijnen opgevolgd worden, is online content beter te gebruiken voor mensen met een functiebeperking. Maar, hoe zijn die richtlijnen dan opgesteld? Centraal in de richtlijnen staan vier principes: waarneembaar, bedienbaar, begrijpelijk en robuust. Iedere richtlijn kan onder worden gedeeld in een van deze categorieën, lees hier meer over de oorsprong van de WCAG.

De richtlijnen van de WCAG zijn van toepassing op webcontent als apps, websites en intranetten. Vooralsnog zijn alleen (semi-)overheidsinstellingen verplicht om aan deze richtlijnen te voldoen. Dit verandert in 2025, wanneer de European Accessibility Act van kracht gaat. Lees hier meer over de Europese wetgeving over digitale toegankelijkheid

WCAG A

De basis van de WCAG wordt gevormd door de 25 criteria van niveau A. Deze richtlijnen zijn relatief het meest eenvoudig om te halen. De aanpassingen die nodig zijn om te voldoen aan niveau A, hebben minimale impact op de structuur of vormgeving van een website. 

Enkele voorbeelden van niveau A zijn:

  • 1.2.3: vooraf opgenomen video’s met audio zijn voorzien van een tekstueel alternatief (transcript van de audio) of van een audiodescriptie waarin belangrijke visuele informatie wordt toegelicht.
  • 2.1.1: de website is toegankelijk voor gebruikers die alleen hun toetsenbord gebruiken

Iemand typt op een toetsenbord

WCAG AA

Niveau AA bestaat uit 13 richtlijnen. Aan dit tweede niveau is minder eenvoudig te voldoen dan het eerdergenoemde niveau. Een goed voorbeeld hiervan zijn richtlijnen 1.2.3 (niveau A) en 1.2.5 (niveau B). Beide richtlijnen hebben betrekking op het bieden van een alternatief voor een video met audio. Maar, waar bij niveau A een transcript of een audiodescriptie voldoende is, is niveau AA slechts te behalen met een audiodescriptie. 

Hieronder staan de richtlijnen van niveau AA die gezien kunnen worden als een strengere versie van de voorbeelden die hierboven van niveau A zijn genoemd:

  • 1.2.5: vooraf opgenomen video’s met audio zijn voorzien van een audiodescriptie.
  • 2.4.7: zorg ervoor dat toetsenbordbegeleiding zichtbaar en helder is.
  • 1.4.3: de contrastverhouding tussen tekst en achtergrond is minimaal 4,5:1.

Een donker silhouet tegen een lichte achtergrond illustreert het begrip contrast

WCAG AAA

Het laatste gedeelte van de WCAG bestaat uit de 23 extra richtlijnen van niveau AAA. Hieronder lees je enkele voorbeelden uit niveau AAA, die gelden als moeilijkere versies van de richtlijnen die hiervoor zijn genoemd:

  • 1.2.7: geef een uitgebreide audiodescriptie voor video’s. Gebruikers met een functiebeperking moeten dezelfde informatie uit de video ontvangen als andere gebruikers uit de video ontvangen. 
  • 2.1.3: de website is bruikbaar wanneer gebruikers alleen een toetsenbord gebruiken zonder uitzonderingen.
  • 1.4.6: de contrastverhouding tussen tekst en achtergrond is minimaal 7:1.

Het kost over het algemeen nóg meer moeite om aan deze richtlijnen te voldoen dan aan die van niveau AA. Het merendeel van de websites voldoet dan ook niet aan deze richtlijnen. Het is maar goed dat niveau AAA niet verplicht is vanuit de wetgeving voor digitale toegankelijkheid. Maar, welke WCAG-doelen moeten wel verplicht worden gehaald?

Iemand beklimt een besneeuwde berg

Welk niveau WCAG is verplicht?

Om een digitaal toegankelijke app, website of toegankelijk intranet te hebben, moet een digitaal product voldoen aan de WCAG-niveau A en AA. Niveau AAA is dus niet vereist. Het is alleen mogelijk om te voldoen als alle richtlijnen behaald zijn. Als dit het geval is, kan een website als ‘compliant’ bestempeld worden. Welke websites voldoen aan de richtlijnen kun je terugvinden in het register verklaringen van Toegankelijkheidsverklaring.nl. Daarin zijn alle toegankelijkheidsverklaringen opgenomen, waarin je ziet aan welke toegankelijkheidseisen de website op dat moment voldoet (van A: ‘Voldoet volledig’ tot D: ‘Voldoet niet’).

Meer te weten komen over de WCAG? Duik in onze kennisbank vol tips over digitale toegankelijkheid of neem vrijblijvend contact met ons op.

Wat betekent de European Accessibility Act 2025 voor jou?

Door Apps & Websites, Auditieve Beperking, Cognitieve Beperking, Taalberperking, Visuele Beperking, WCAG, Wetgeving

Inclusieve digitale producten zijn belangrijk, maar bestaande producten worden niet vanzelf toegankelijk gemaakt. De praktijk leert dat organisaties pas de focus op digitale toegankelijkheid gaan leggen als ze hiertoe verplicht zijn. Doodzonde, zeker als je bedenkt dat we in Nederland ruim 4 miljoen mensen met een beperking hebben. 

In Nederland geldt momenteel alleen een wettelijke verplichting omtrent digitale toegankelijkheid voor (semi-)overheidsinstellingen. In dit artikel vind je meer informatie over deze wetgeving. De wetgeving gaat in de nabije toekomst echter veranderen, waardoor ook (kleinere) bedrijven onder de verplichting gaan vallen. In dit artikel lees je meer over de toekomstige digitale toegankelijke verplichting, veroorzaakt door de European Accessibility Act. 

Europese vlaggen

Wat is de European Accessibility Act?

Nederland mag dan 4 miljoen mensen met een beperking kennen, voor Europa ligt dit aantal op 135 miljoen mensen. Naar verwachting zal dit aantal toenemen naarmate de bevolking vergrijst. Om online producten en diensten voor alle Europeanen toegankelijk te maken, is de European Accessibility Act opgesteld. De European Accessibility Act (EAA) of Europese Toegankelijkheidswet in het Nederlands, is pan-Europese regelgeving op het gebied van digitale toegankelijkheid.

De EAA bestaat uit algemene toegankelijkheidswetten die gelden voor alle lidstaten uit de Europese Unie. Het doel van deze internationale wet is om de wetgeving rondom digitale toegankelijkheid in de gehele Europese Unie gelijk te trekken. 

Het doel van de European Accessibility Act

Voor mensen met een beperking betekent de EAA dat ze gemakkelijker producten en diensten uit heel de Europese Unie kunnen gebruiken. Daarnaast moeten ook zaken als de (internationale) arbeidsmarkt, onderwijs en transport profiteren van dit initiatief. Mensen met een beperking moeten in de hele Europese Unie dus net zo veel kansen krijgen als mensen zonder beperking.

Het verwijderen van digitale barrières voor mensen met een beperking moet volgens de EU niet alleen die mensen helpen, maar ook bedrijven uit de EU. Omdat er op het gebied van digitale communicatie meer gestandaardiseerd gaat worden, zal het volgens de EU eenvoudiger zijn om internationale handel te drijven. Ook is het belangrijk dat vanaf 2025 meer Europeanen toegang krijgen tot digitale diensten en producten. Dit heeft twee voordelen. Ten eerste wordt de totale arbeidsmarkt zo vergroot, omdat meer mensen vacatures kunnen vervullen. Daarnaast zal de groep consumenten die digitale producten en diensten kan kopen ook groeien, omdat meer mensen van de diensten gebruik kunnen maken. Volgens de Europese Unie is dit dus een win-winsituatie. 

De EAA is in juni 2019 aangenomen door de lidstaten van de Europese Unie. Voor de volgende stap, in juni 2022, moeten alle lidstaten de EAA vertaald hebben en in hun eigen nationale wetgeving toegevoegd hebben. Vanaf juli 2025 gaat de European Accessibility Act daadwerkelijk van kracht. 

Wat valt er onder de European Accessibility Act?

Het beoogde voordeel is duidelijk, maar hoe wil de Europese Unie dit behalen? Er is een lijst met producten en diensten samengesteld die, volgens de EU, van groot belang zijn voor mensen met een beperking. Ook producten en diensten met sterk variërende toegankelijkheidseisen binnen de EU zijn aan de lijst toegevoegd. Hieronder staat een lijst van de producten en diensten waar de European Accessibility Act effect op gaat hebben:

  • Computers en besturingssoftware 
  • E-books 
  • Webshops
  • Pinautomaten, ticketservices en incheckmachines 
  • Smartphones
  • TV-apparatuur met betrekking tot digitale televisiediensten 
  • Telecommunicatiediensten, zoal de apps en websites van je provider 
  • Audiovisuele mediadiensten, zoals Netflix, Videoland en Spotify 
  • Online en offline diensten die te maken hebben met transport, zoals kaartjesautomaten, apps en websites 
  • Alle financiële diensten, zoals internetbankieren 

Alle producten en diensten uit de bovenstaande lijst moeten volledig bruikbaar zijn voor alle Europeanen, dus ook voor mensen met een beperking. Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen producten die in de EU geproduceerd worden of daarbuiten. Alle producten die hier verkocht worden, moeten voldoen aan deze eis.

Iemand leest een e-book

Hoe worden de eisen vastgesteld?

De European Accessibility Act zal qua eisen gebaseerd zijn op de Web Content Accessibility Guidelines (WCAG). De WCAG kan dus gebruikt worden als een checklist om een website of app te toetsen aan de digitale toegankelijkheid. In dit artikel lees je meer over hoe de WCAG wordt vastgesteld.

Handhaving van de European Accessibility Act

Het toezicht op de mate waarin bedrijven voldoen aan de EAA wordt door de lidstaten zelf gedaan. De Nederlandse overheid is dus verantwoordelijk voor de digitale toegankelijkheid van het bedrijfsleven in Nederland. Bedrijven die niet voldoen aan de EAA kunnen vanaf juli 2025 door de Nederlandse overheid beboet worden. De inhoud van de boete is nog niet bekend. 

De Nederlandse overheid is nu al verantwoordelijk voor de controle van de toegankelijkheid van gemeenten en andere overheidsinstellingen. Meer lezen over dit toezicht? Lees het artikel Toezicht op digitale toegankelijkheid.

Toezicht op digitale toegankelijkheid

Door Apps & Websites, WCAG, Wetgeving

DigitaalToegankelijk.nl hamert al langer op het belang van digitale toegankelijkheid. Niet zo gek voor een platform dat zich inzet voor een inclusievere online wereld. De motivatie achter de huidige verbeterslag op het gebied van digitale toegankelijkheid is echter aan meer te danken dan alleen de goodwill van organisaties. Vanuit de Rijksoverheid geldt namelijk specifieke wetgeving voor websites en apps. 

Maar, voor wie geldt die wetgeving op het gebied van digitale toegankelijkheid eigenlijk? En, wie handhaaft de wetgeving? In dit artikel wordt er dieper ingegaan op de controle van digitale toegankelijkheid.

Controle van digitale toegankelijkheid

Wetgeving digitale toegankelijkheid

Op het moment is het niet voor iedere organisatie verplicht om te voldoen aan de WCAG richtlijnen rondom digitale toegankelijkheid. Tot 2025 zijn het alleen de websites en apps van (semi-)overheidsinstanties die moeten voldoen aan de WCAG 2.1 niveau AA. In een eerder artikel werd uitgebreid beschreven wat er verplicht is voor overheidswebsites en -apps, hieronder staat een korte opsomming:

  • Vanuit het Besluit digitale toegankelijkheid overheid gelden specifieke regels voor overheidswebsites en apps. 
  • Dit besluit is een uitwerking van de Europese Toegankelijkheidsrichtlijn.
  • De websites en apps van (semi-)overheidsinstanties moeten voldoen aan de webrichtlijnen WCAG 2.1 AA. 
  • Deze organisaties moeten in staat zijn om aan te tonen dat hun website voldoet aan deze richtlijnen.
  • In een toegankelijkheidsverklaring moeten deze websites aangeven in welke mate de website toegankelijk is en welke stappen worden genomen naar een meer toegankelijke website.
  • Naast websites en apps moeten ook intranetten van (semi-)overheidsinstanties voldoen aan de WCAG 2.1 AA. Hoe je dat doet lees je in het artikel hoe maak je een intranet digitaal toegankelijk.

Verplicht toegankelijk

Waar de wetgeving omtrent digitale toegankelijkheid momenteel alleen geldt voor websites, apps en intranetten van overheidsinstanties, gaat hier vanaf 2025 verandering in komen. In dat jaar gaat namelijk de European Accessibility Act (Europese Toegankelijkheidswet) in.

Deze wet stelt dat onder andere webshops, websites en financiële diensten volledig digitaal toegankelijk moeten zijn. Deze producten zijn door de Europese Commissie bestempeld als dusdanig belangrijk, dat ze voor iedereen bruikbaar moeten zijn. Een compleet overzicht van de producten en diensten die onder de European Accessibility Act van 2025 vallen, vind je hieronder:

Een man bij een kaartautomaat op het perron

  • Computers en besturingssoftware
  • Pinautomaten, ticketservices en check-in machines
  • Smartphones
  • TV-apparatuur met betrekking tot digitale televisiediensten
  • Telecommunicatiediensten, zoal de apps en websites van je provider
  • Audiovisuele mediadiensten, zoals Netflix, Videoland en Spotify
  • Consumentenapparatuur
  • Online en offline diensten die te maken hebben met transport, zoals ticket machines, apps en websites
  • Alle financiële diensten, zoals internetbankieren
  • E-books
  • Webshops

Controle en handhaving van digitale toegankelijkheid

Het toegankelijk maken van overheidswebsites en apps is geen eenvoudige klus. Uit ons eigen onderzoek is vorig jaar gebleken dat slechts 29% van de overheidswebsites voldeed aan de WCAG-richtlijnen. Momenteel geldt deze verplichting ‘slechts’ voor overheidswebsites. Hoe hoog gaat dit percentage in 2025 zijn, wanneer veel meer websites moeten voldoen? En, wat als het percentage laag blijft? Wie controleert en handhaaft deze verplichting eigenlijk?

Voor overheidsorganisaties geldt, dat zij zelf de controle uitvoeren voor de toegankelijkheid van hun digitale producten. Bestaande toezichthoudende bestuurslagen van organisaties zijn aangewezen om de controle van digitale toegankelijkheid op zich te nemen. De gemeenteraad controleert bijvoorbeeld de toegankelijkheid van de websites en apps van de gemeente. Deze vorm van controle wordt ook wel horizontale controle genoemd.

Stadhuis Maastricht

Controle van de controle

Vanuit een hogere bestuurslaag wordt vervolgens gekeken of de horizontale controle wel effectief genoeg is. In ons voorbeeld zou de extra controle kunnen worden uitgevoerd door de provincie waar de gemeente toe behoort. Deze vorm van controle wordt verticale controle genoemd.

De hogere bestuurslaag of instelling heeft de mogelijkheid om in te grijpen als de toegankelijkheid niet voldoende wordt nageleefd. Dit wordt in bestuurlijke termen indeplaatsstelling genoemd. 

In de regel wordt dit toezicht uitgevoerd door provincies en ministeries. De resultaten van de controles vanuit deze instanties worden vervolgens weer gedeeld met het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Dit ministerie presenteert jaarlijks deze resultaten aan de Tweede Kamer en iedere drie jaar aan de Europese Commissie. 

Hofvijver

Boete niet naleven digitale toegankelijkheid

Vanuit de overheid is geen boete of straf vastgesteld voor (semi-)overheidsinstanties die niet voldoen aan de WCAG. Wel kunnen er consequenties zijn voor de bestuurders die verantwoordelijk zijn voor de digitale producten en controle daarvan. 

Staat van de digitale toegankelijkheid checken

Wil je inzicht krijgen in de mate waarin een website, app of intranet van jouw organisatie voldoet aan de WCAG? Digitaal Toegankelijk.nl helpt je daarbij. Wij zijn het onderzoeks- en trainingsbureau over digitale toegankelijkheid, accessibility en de WCAG. Wij kunnen helpen bij onder andere:

Meer informatie verstrekken over een adviestraject

Ontwikkelen voor mensen én zoekmachines: overeenkomsten tussen SEO en digitale toegankelijkheid

Door Apps & Websites, Tips & Trics, Tools, Visuele Beperking, WCAG, Wetgeving

Tijdens het ontwikkelen of verbeteren van een website dragen verschillende criteria en richtlijnen los van elkaar bij aan een optimale website. Door via zoekmachine-optimalisatie (SEO) slim in te spelen op zoekgedrag van de doelgroep en de website technisch te optimaliseren, scoort een website hoger in Google, wat zorgt voor meer bezoekers. Met richtlijnen in de WCAG kunnen ontwikkelaars een toegankelijke website maken; ook voor mensen met een auditieve, visuele of andere beperking. Schermlezers kunnen bijvoorbeeld geschreven content gemakkelijk voorlezen aan blinden en slechtzienden.

Raakvlakken tussen beide aspecten

Beide uitgangspunten van optimalisatie zijn belangrijk, maar de motivaties voor SEO en digitale toegankelijkheid lopen vaak uiteen. In SEO gestoken tijd en geld betaalt zich vaak terug omdat er meer bezoekers en dus meer potentiële klanten naar de website komen. Digitale toegankelijkheid zorgt ervoor dat de website door een breder publiek gebruikt kan worden. Helaas zijn investeringen in SEO vaak makkelijker te verantwoorden door managers, waardoor de digitale toegankelijkheid van een site achter kan blijven.

Zonde, want er zijn ontzettend veel raakvlakken tussen beide aspecten. Investeringen in digitale toegankelijkheid zorgen bijvoorbeeld ook voor een betere technische toestand van de website, waardoor Google deze hoger zal ranken. In dit artikel worden de overeenkomsten tussen SEO en digitale toegankelijkheid beschreven, zodat u beide aspecten kunt opnemen in uw online strategie.

Optimaliseren voor mensen, niet voor algoritmes

Hoewel de motivaties voor SEO en digitale toegankelijkheid uiteenlopen, overlapt de focus van beide aspecten behoorlijk: de gebruiker staat centraal. Waar Google websites beloont die antwoorden bieden aan gebruikers van de zoekmachine, staat bij digitale toegankelijkheid het gebruiksgemak van de eindgebruiker centraal. In beide richtlijnen staan de gebruikservaring en het gemak van de gebruiker dus centraal.

Het is daarom niet gek dat er een behoorlijke overlap bestaat tussen ‘best practices’ voor SEO en voor digitale toegankelijkheid. Goed nieuws, want zo kun via één investering goed scoren op beide vlakken. Twee vliegen in één klap dus.

Vier mannen in een kantoor zijn aan het werk bij een whiteboard

Waarom is toegankelijk ontwikkelen belangrijk voor SEO?

Google waardeert een goede gebruikservaring enorm. Maar, waarom is een toegankelijke en goed bruikbare website eigenlijk van belang? Voor SEO geldt dat een goed toegankelijke website eenvoudig te navigeren is, de gehele ervaring verbetert en helpt om informatie op de website eenvoudig te vinden.

Google beloont nu al websites die een goede gebruikservaring bieden. Aangezien toegankelijke websites eenvoudig te gebruiken en begrijpen zijn, is er een aanzienlijke overlap in ‘best practices’ voor SEO en toegankelijkheid. In dit artikel wordt dit gemeenschappelijke gebied besproken. Door rekening te houden met deze tips bij het ontwikkelen of verbeteren van een website zal je website straks én toegankelijker én beter vindbaar zijn.

1. Paginatitels

Een duidelijke paginatitel stelt een bezoeker eenvoudig en snel op de hoogte van de inhoud en context van de pagina. Zo kan die een oogopslag bepalen of de gezochte informatie op de pagina te vinden is. Zeker wanneer er meerdere tabbladen open staan, zijn de titels van groot belang om het overzicht te bewaren. Vooral schermlezers hebben baat bij dit overzicht, omdat ze zo de best mogelijke informatie door kunnen geven naar gebruikers.

Door het hanteren van paginatitels die zowel belangrijke zoekwoorden bevatten als een uitleg over de pagina, behaal je dus twee keer resultaat: voor SEO en toegankelijkheid.

2. Alternatieve beschrijvingen van afbeeldingen

Een tekst in de broncode van een afbeelding geeft de mogelijkheid om te beschrijven wat er in de afbeelding te zien is. Ontzettend handig voor mensen die afhankelijk zijn van een schermlezer voor het ‘lezen’ van een website. Helaas zijn deze beschrijvingen ontzettend misbruikt in de SEO-gemeenschap. SEO-specialisten zagen de alternatieve beschrijvingen namelijk als een extra mogelijkheid voor het plaatsen van relevante zoekwoorden. Hierdoor kon een website beter scoren in de zoekresultaten op een bepaald zoekwoord, maar werd de website niet duidelijk voor blinden en slechtzienden.

Gelukkig heeft Google de richtlijnen rondom de alternatieve beschrijvingen aangepast. ‘Create a great user experience’ is wat Google aanbeveelt op voor onderwerp.

Toegankelijke alternatieve beschrijvingen helpen dus zowel je website beter te scoren in Google als bruikbaarder te maken voor een groot publiek. Direct aan de slag? Lees onze tips voor het schrijven van alternatieve beschrijvingen van afbeeldingen!

Man in korte broek hangt op de bank en leest op zijn laptop

3. Ankerteksten van hyperlinks

De ankerteksten van hyperlinks zijn de tekst van een hyperlink die klikbaar is. In de zin “Voor meer informatie kunt u de WCAG-richtlijnen downloaden.” is ‘WCAG-richtlijnen downloaden’ de ankertekst. Wanneer een ankertekst beschrijft wat de functie van de link is, weet een gebruiker van een schermlezer wat het doel van de link is. Ankerteksten kunnen daarom enorm veel meerwaarde bieden voor gebruikers van schermlezers.

De ankertekst hierboven is een voorbeeld van hoe het wel moet, de volgende ankertekst is minder goed: “klik hier om de WCAG richtlijnen te downloaden”. ‘Hier’ zegt niets over de bestemming van de link, laat staan het doel van de hyperlink.

Voor Google is een goede ankertekst ook belangrijk. Het geeft immers een betere gebruikservaring. Daarnaast is het een handige plek om belangrijke zoekwoorden te vermelden. Wanneer meerdere sites en pagina’s verwijzen naar een pagina met ankerteksten gerelateerd aan ‘WCAG richtlijnen’, zal Google de waarde van dit zoekwoord voor de pagina hoger inschatten.

4. Toegankelijk webdesign

Het archief met blogs over toegankelijk webdesign van DigitaalToegankelijk.nl puilt uit van artikelen. Concrete voorbeelden van toegankelijk webdesign zijn: het toepassen van voldoende kleurcontrast tussen tekst en achtergrond en het kunnen vergroten van een website tot 200%.

Wederom geldt dat een goede gebruikerservaring voorop staat bij SEO. Een toegankelijk webdesign zal daarom bijdragen voor de totale SEO-waardering van een website door Google.

5. Transcripties van audio en video

Een transcriptie is een uitgeschreven versie van een podcast, of andere audio of video. Voor toegankelijkheid is het verstandig om een uitgeschreven versie van audiovisuele content te plaatsen. Het voordeel van een transcriptie is dat mensen op hun eigen tempo de informatie tot zich kunnen nemen. Daarnaast is er veel software beschikbaar die helpt om gesproken tekst automatisch om te zetten in geschreven tekst.

Vanuit SEO-perspectief is een uitgeschreven versie van een podcast of video ontzettend interessant. Google’s ‘crawl bots’ kunnen namelijk niet de inhoud van video’s en audiobestanden indexeren. Een uitgeschreven tekst is daarentegen eenvoudig te begrijpen en te indexeren door Google en andere zoekmachines. Zo zal de video of podcast beter vindbaar worden in Google en dus door meer mensen bezocht worden.

een microfoon en koptelefoon op de voorgrond en een computer met audio-opname op de achtergrond

6. Georganiseerde HTML-structuur

De HTML-structuur van koppen en subkoppen in teksten geeft gebruikers van schermlezers een beeld van de structuur van een pagina. De hoofdtitel heeft bijvoorbeeld het <h1> element, subkoppen <h2>, kopjes daaronder <h3> etc. Wanneer een <h1>-element vaker gebruikt wordt, geeft dit niet alleen een verkeerd beeld af voor gebruikers van schermlezers, maar ook voor zoekmachines. De structuur zelf is geen expliciete richtlijn van Google, maar geeft wel de mogelijkheid om de juiste positieve voor belangrijke zoekwoorden te bepalen.

Andere voorbeelden van toegankelijke HTML die ook voor SEO goed werkt, zijn meta tags die een korte beschrijving van de pagina geven, of HTML-taalcodes die zoekmachines en schermlezers vertellen in welke taal tekst geschreven is. Handig voor bezoekers van je website én voor zoekmachines.

7. Gebruik van sitemaps

Een sitemap is een digitaal bestand met een overzicht van de belangrijke content op een website. Door deze sitemap toe te voegen aan een website kunnen gebruikers én zoekmachines makkelijk de benodigde content vinden.

De inhoud en structuur van een sitemap is afhankelijk van de structuur van een website. In het onderstaande voorbeeld staat de sitemap van DigitaalToegankelijk.nl weergegeven. Per onderdeel wordt een sectie van de website besproken. Zo wordt er onderscheid gemaakt tussen de blogs, pagina’s en overzichtspagina’s van een website. Handig voor zoekmachines én bezoekers!

Een voorbeeld van een goed georganiseerde sitemap

8. Broodkruimelsporen

Broodkruimelsporen, breadcrumbs in het Engels, geven de gebruiker de stappen weer die hij/zij genomen heeft in een website. Een voorbeeld hiervan is te zien in onderstaande screenshot van Coolblue.

voorbeeld van een broodkruimelspoor

Hierin is te zien dat de gebruiker eerst naar ‘Telefonie’ gegaan is en daarna steeds verder gefilterd heeft, tot uiteindelijk de iPhone 12 pagina bereikt is. Door dit weer te geven kunnen gebruikers eenvoudig terug naar vorige categorieën en pagina’s, waardoor het overzicht bewaard blijft. Voor zoekmachines geeft een goed broodkruimelspoor de structuur van een website weer.

9. Navigatie

Een goede navigatiestructuur kan zowel via de muis als via een toetsenbord eenvoudig bediend worden. Hierdoor kunnen ook mensen die geen muis kunnen gebruiken de website eenvoudig doorlopen. Voor zoekmachines heeft een overzichtelijke navigatiestructuur het voordeel dat ‘crawl bots’ de website eenvoudiger kunnen doorlopen.

Je website beter bruikbaar maken voor gebruikers van een toetsenbord? Lees onze tips voor het optimaliseren van websites voor gebruikers van een toetsenbord.

10. Leesbaarheid

Alle gebruikers moeten de tekst van je website kunnen lezen en begrijpen. Om digitaal toegankelijke teksten te schrijven is het belangrijk om korte zinnen te gebruiken. Daarnaast is het aanbevolen om moeilijke woorden te vermijden. Indien je toch moeilijke woorden of jargon gebruikt, kan je ervoor kiezen deze uit te leggen in de tekst. Als laatste is het aanbevolen vanuit de WCAG om veel opsommingen te gebruiken.

Wanneer deze tips worden opgevolgd ontstaan er teksten die voor een groter publiek toegankelijk zijn. Dit betekent dat mensen langer op de website zullen blijven, omdat ze de informatie kunnen lezen en begrijpen. Ze verlaten de website immers niet gefrustreerd omdat de tekst onduidelijk is. Voor Google is de tijd die mensen op een website doorbrengen van belang. Hoe hoger deze tijd, hoe beter Google de website beoordeelt.

Regels rondom toegankelijkheid van apps voor (semi-)overheid

Door Apps & Websites, WCAG, Wetgeving

Digitale toegankelijkheid gaat verder dan inclusieve websites. En dat is maar goed ook. Meer dan 4 miljoen Nederlanders hebben een beperking. Denk hierbij niet alleen aan mensen die blind, doof of immobiel zijn, maar ook aan dyslexie, kleurenblindheid en cognitieve beperkingen. Ook deze 4 miljoen mensen zijn, net als de rest van Nederland, afhankelijk van digitale producten van de overheid.

Daarom is het goed dat er verplichtingen worden gesteld op het gebied van digitale toegankelijkheid. Hiermee verplicht de overheid (semi-)overheidsinstanties om hun diensten en producten voor iedereen toegankelijk te maken. Momenteel geldt deze verplichting alleen voor websites van (semi-)overheidsinstellingen, maar hier komt binnenkort verandering in.

Deadline toegankelijkheid apps (semi-)overheidsinstellingen

Vanaf 23 juni moeten mobiele applicaties (apps) van (semi-)overheidsinstellingen ook voldoen aan de WCAG 2.1 niveau AA richtlijnen. Dit wordt vanuit de overheid verplicht middels het Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid. De verplichting voor apps gaat bewust later van kracht dan die voor websites. Hierdoor probeert de overheid de instanties de benodigde tijd te geven om aan de richtlijnen te voldoen. En dit is niet voor niets.

iemand houdt telefoon vast en heeft daarnaast op een laptop aanstaan

Gratis Quickscan apps

Wij bieden (semi-)overheidsorganisaties nu een gratis Toegankelijkheids-Quickscan aan voor hun app(s). De quickscan geeft een overzicht van de belangrijkste aandachtspunten waar vanuit u verder kunt ontwikkelen.

Meer over de Quickscan

Verplichte richtlijnen apps overheidsinstellingen

De richtlijnen waar apps aan moeten voldoen zijn niet eenvoudig te begrijpen, laat staan toe te passen. Om het inzicht in de WCAG te vereenvoudigen heeft Digitaal Toegankelijk.nl de richtlijnen toegankelijk uitgelegd

Enkele belangrijke voorwaarden waar apps van (semi-)overheidsinstanties aan moeten voldoen zijn bijvoorbeeld:

Kleurcontrast

Voldoet de tekst op de app aan de verplichte contrastratio van 4,5:1?

Waarom: zodat de tekst ook voor bijvoorbeeld kleurenblinden of mensen met een andere visuele beperking goed te lezen is.

Beschrijvingen

Hyperlinks en afbeeldingen moeten voorzien worden van een alternatieve beschrijving die vertelt waar de link de gebruiker heen verwijst of wat er in de afbeelding te zien is.

Waarom: zo kunnen gebruikers van schermlezers ook de inhoud en het doel van een pagina begrijpen. Lees meer over het schrijven van alternatieve beschrijvingen.

Ondertiteling van video’s

Video’s worden helaas nog steeds niet standaard voorzien van ondertiteling. Ook video’s in apps hebben volgens de WCAG ondertiteling nodig.

Waarom: zodat gebruikers met een auditieve beperking ook de boodschap van een video meekrijgen.

Minder dan drie flitsen

Bewegende en flitsende inhoud trekt weliswaar de aandacht van gebruikers, maar het kan ook een negatieve impact hebben. Volgens de WCAG mag inhoud niet vaker dan drie keer per seconde flitsen.

Waarom: op deze manier wordt een veilige app-ervaring geboden, ook voor gebruikers met bijvoorbeeld epilepsie.

Toegankelijkheidsonderzoek

Deze kenmerken zijn redelijk eenvoudig te controleren. Andere, meer technische vereisten zijn moeilijker te doorgronden. Hiervoor is het van belang om een toegankelijkheidsonderzoek uit te laten voeren.

In dit onderzoek wordt onderzocht of de app aan de WCAG normen voldoet. De onderzoeken van Digitaal Toegankelijk.nl gelden als officieel toegankelijkheidsonderzoek. Aan de start van een toegankelijkheidsonderzoek staat de gratis quick scan die Digitaal Toegankelijk.nl aanbiedt. Direct vrijblijvend inzicht in de status van een app? Neem dan direct contact op met onze specialisten.

iemand zit achter laptop waar een telefoon aan is gekoppeld en is aan het programmeren

Voldoen aan de verplichting

Uit onderzoek blijkt dat twee maanden voor de deadline nog geen enkele geregistreerde (semi-)overheidsapp volledig voldoet aan de toegankelijkheidseisen. Maar, hoe voldoe je als organisatie wél aan deze eisen?

Om te voldoen aan de verplichting digitale toegankelijkheid voor apps van overheidsinstellingen zijn meerdere stappen vereist. De eerder genoemde gratis quick scan is een handig beginpunt. Hierna wijst een officieel toegankelijkheidsonderzoek uit in welke mate de app momenteel voldoet aan de WCAG 2.1 niveau AA. 

Dit toegankelijkheidsonderzoek resulteert vervolgens in de nodige input voor de volgende stap: een toegankelijkheidsverklaring. In deze verklaring geven organisaties aan welke maatregelen worden genomen om de app volledig toegankelijk te maken én te houden. Het wordt aangeraden om deze verklaring zo vroeg mogelijk voor de uiteindelijke deadline te publiceren. Zo hebben organisaties ruimte om apps klaar te maken voor 23 juni. 

Gratis Quickscan voor (semi-)overheid

Met de gratis Quickscan testen we uw app op:

Aanpasbaarheid grootte en dikte tekst

Donkere modus

Scherm inzoomen

iphone met daarin een scherm van de app 'Denken in beperkingen'

Herstel door schudden

Selectie uitspreken

Aanpasbare transparantie

Twee maanden voor deadline: geen enkele geregistreerde (semi-)overheidsapp voldoet volledig aan toegankelijkheidseisen

Door Apps & Websites, WCAG, Wetgeving

Over slechts 8 weken – op 23 juni 2021 – moeten apps van overheidsinstanties voldoen aan het ‘Besluit digitale overheid’. Sinds vorig jaar september gold dit al voor websites, nu moeten overheidsinstanties zorgen dat ook hun mobiele apps voldoen aan de toegankelijkheidseisen. Met de deadline voor de deur zou je verwachten dat overheidsinstanties druk bezig zijn met de toegankelijkheid van hun apps, daar lijkt het echter niet op.

man met rode trui houdt iphone vast

Toegankelijkheidseisen

Om te voldoen aan de toegankelijkheidseisen, moeten apps een zogenaamde toegankelijkheidsverklaring (laten) opstellen voor hun app. In zo’n verklaring is opgenomen in hoeverre de app op dat moment voldoet aan de toegankelijkheidseisenen. Daarnaast wordt in de verklaring gesteld welke acties de organisatie onderneemt om de app toegankelijk te houden, of deze juist toegankelijker te maken. Volgens de overheid is deze verklaring niet alleen een verantwoording aan de politiek, maar ook een uitleg aan gebruikers van de app.

Slechts 22 apps geregistreerd

Deze verklaringen worden gepubliceerd in het Register van toegankelijkheidsverklaringen. In het register zijn momenteel slechts 22 apps geregistreerd. Terwijl de Rijksoverheid alleen al 37 apps in de Appstore heeft, om nog te zwijgen over de 355 Nederlandse gemeentes die allemaal minimaal 1 app hebben. Veel belangrijke overheidsapps missen, zoals de DigiD-app en de Berichtenbox-app van de Rijksoverheid.

Geen enkele app voldoet volledig

Zoals aangegeven, staat in de toegankelijkheidsverklaring vermeld in hoeverre de app op dat moment voldoet aan de eisen. Daarin zijn vier verschillende niveaus te onderscheiden:

A. Voldoet volledig

B. Voldoet gedeeltelijk

C. Eerste maatregelen genomen

D. Voldoet niet

Apps die niet voldoen aan de eisen, hebben enkel een verklaring aangevraagd, nog geen toegankelijkheidsonderzoek gedaan (categorie C) of voldoen simpelweg helemaal niet (categorie D).

Wanneer een app gedeeltelijk voldoet (categorie B), betekent dit dat er een officieel toegankelijkheidsonderzoek is gedaan waaruit is gebleken dat de website nog niet 100 procent voldoet aan de eisen.

Uit het register blijkt dat er van de 22 apps, maar 2 apps zijn die gedeeltelijk voldoen (categorie B) en geen enkele app is die volledig voldoet:

Eerste maatregelen genomen: 11
Voldoet Niet: 9
Voldoet gedeeltelijk: 2
Voldoet volledig: 0

Robert Keus, initiatiefnemer van DigitaalToegankelijk.nl“De afgelopen jaren hebben veel overheden apps in de ban gedaan. Apps zijn namelijk duurder in onderhoud. Daarnaast heeft men de handen vol aan het toegankelijk maken van de website. Zeker met de huidige wetgeving rondom toegankelijkheid denken overheidsinstanties nu wel twee keer na voordat ze apps (door-)ontwikkelen. In mijn ogen is dit heel jammer, apps zijn voor bepaalde toepassingen zeer functioneel. Het is zonde als deze apps niet worden ontwikkeld om deze reden.”

Gratis quickscan

Er lijkt nog een hoop werk te liggen om de deadline van 23 juni 2021 te kunnen halen. Daarom willen we alle (semi-)overheidsinstanties een gratis quickscan aanbieden. Ben je hierin geïnteresseerd? Meld je dan hier aan.

Digitale toegankelijkheid: wat is verplicht?

Door Apps & Websites, Tips & Trics, Wetgeving

Informatie over wet- en regelgeving heeft niet het meest toegankelijke karakter. Digitaal Toegankelijk.nl denkt graag mee met organisaties om tot oplossingen voor digitale toegankelijkheid te komen. De verplichtingen op het gebied van digitale toegankelijkheid zijn vaak in beperkte mate bekend bij werknemers van overheidsorganisaties. Op deze pagina vind je een overzicht van de huidige wettelijke verplichtingen rondom digitale toegankelijkheid. 

een deur met een trap ervoor als metafoor voor ontoegankelijkheid

Voor welke organisaties is digitale toegankelijkheid verplicht?

Het Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid verplicht overheidsinstellingen om te voldoen aan de webrichtlijnen van de WCAG. Onder deze instellingen vallen staats-, regionale of lokale overheidsinstanties en publiekrechtelijke instellingen. Onder publiekrechtelijke instellingen worden organisaties verstaan die zijn opgericht ten behoeve van het algemeen belang. Overige (commerciële) organisaties zijn op dit moment niet verplicht om aan de criteria te voldoen.

Daar komt echter wel verandering in in 2025, met de European Accessibility Act. Deze wetgeving bepaalt dat onder andere geldautomaten, financiële diensten en e-commerce-bedrijven vanaf dat moment digitaal toegankelijk moeten zijn.

Wat is er verplicht voor websites?

De criteria verschillen per digitaal product. Op dit moment moeten alle overheidswebsites digitaal toegankelijk zijn. Dit houdt in dat deze websites moeten voldoen aan de webrichtlijnen WCAG 2.1 niveau AA. Organisaties moeten in staat zijn om aan te tonen dat hun website(s) voldoen aan deze richtlijnen. 

Daarnaast is het verplicht om een toegankelijkheidsverklaring op de website te publiceren. In deze verklaring staat ten eerste de mate waarin de website toegankelijk is en daarnaast bevat het een planning met daarin de stappen die de organisatie neemt om de toegankelijkheid van de website te verbeteren. 

jonge vrouw van achter gezien met mobiele telefoon

Wat is er verplicht voor mobiele applicaties?

Vanaf 23 juni 2021 moeten mobiele applicaties van overheidsinstanties aan de toegankelijkheidseisen WCAG 2.1 niveau AA voldoen. in het Tijdelijke besluit digitale toegankelijkheid is langer de tijd gegeven om apps van overheidsorganisaties te optimaliseren. Lees hier meer over het toegankelijk maken van mobiele applicaties.

Wat is er verplicht voor intranetten?

Het is niet het meest voor de hand liggende digitale product, maar wel veelvuldig gebruikt door overheden: intranet. Ook intranetten van overheidsinstellingen moeten voldoen aan de toegankelijkheidseisen WCAG 2.1 niveau AA. Lees hier meer over de digitale toegankelijkheid van intranetten.

In deze innovatieve toegankelijkheidsprojecten investeert de EU

Door ADHD, Auditieve Beperking, Autisme, Blind, Cognitieve Beperking, Doof, Doofblind, Visuele Beperking, WCAG, Wetgeving

Het volledig toegankelijk maken van het internet en online producten vereist samenwerking. Niemand is in staat om deze immense klus alleen te klaren. Gelukkig hoeft dit ook niet. Wereldwijd wordt kennis gedeeld om gezamenlijk tot de beste oplossing te komen. Een goed voorbeeld hiervan is de initiator van digitale toegankelijkheid; de World Wide Web Consortium (W3C). 

Deze internationale gemeenschap bestaat uit vrijwilligers, werknemers en adviseurs uit de hele wereld die samen de webstandaarden voor het internet ontwerpen, zoals HTML, XHTML, XML, CSS en de Web Content Accessibility Guidelines, de richtlijnen rondom digitale toegankelijkheid.

Wereldwijd wordt collectief gewerkt aan een inclusiever internet. Ook de Europese Commissie doet dit op verschillende manieren. In dit artikel lees je meer over de rol die Europa heeft bij het creëren van een toegankelijker internet. 

Europese wetgeving op het gebied van digitale toegankelijkheid

De wetgeving van de Europese Unie (EU) met betrekking tot digitale toegankelijkheid vindt zijn oorsprong in de Convention on the Rights of Persons with Disabilities (UNCRPD) van de Verenigde Naties (VN). In artikel 9 van deze conventie is afgesproken dat lidstaten van de Europese Unie de juiste maatregelen treffen om ervoor te zorgen dat mensen met een beperking op een gelijke basis kunnen deelnemen aan de samenleving als mensen zonder beperking. En aangezien het internet een belangrijk onderdeel is van de samenleving, geldt die gelijke basis ook hier. 

Het atomium in Brussel

Aangezien ‘Gelijk meedoen’ een nogal breed begrip is, zijn er initiatieven gestart om concretere richtlijnen op te stellen. De Web Accessibility Directive van 2016 is hier een goed voorbeeld van. In dit initiatief is opgenomen dat websites en apps van overheden uit heel de EU voldoen aan de volgend eisen:

  • Iedere website of app moet voorzien zijn van een toegankelijkheidsverklaring.
  • Websites en apps moeten hun gebruikers de mogelijkheid geven om feedback achter te laten op het moment dat ze toegankelijkheidsproblemen op de website of app tegenkomen. 
  • Lidstaten moeten regelmatig de websites en apps van organisaties uit de publieke sector monitoren en verslag uitbrengen over de resultaten.

Deze actiepunten klinken mooi op papier, maar zonder controle en handhaving zal er in de praktijk weinig veranderen. Uit onderzoek van Digitaal Toegankelijk.nl bleek bijvoorbeeld dat ruim 71 procent van de overheidswebsites niet digitaal toegankelijk zijn.

blonde vrouw in rolstoel op een weg

Investeringen in toegankelijke projecten

Gelukkig werkt de Europese Unie op meerdere manieren aan een toegankelijker Europa. Naast wet- en regelgeving wordt er ook Europees geld geïnvesteerd in innovatieve projecten die streven naar meer mogelijkheden voor mensen met beperkingen. De Europese Commissie financiert projecten die gericht zijn op zowel mensen met een fysieke- als een cognitieve beperking. Centraal in dit project staat digitale inclusiviteit. 

Waar steekt de Europese Commissie dan precies geld in? En – nog belangrijker – welk resultaat levert dit op? Hieronder licht ik enkele persoonlijke favorieten toe uit de lijst met door de EU gefinancierde projecten voor techniek achter toegankelijkheid.

Initiatieven voor mensen met auditieve of visuele beperkingen

1. BlindPAD

Braille is een speciaal voor blinden ontwikkeld lees- en schrijfalfabet. Teksten worden omgezet in stippen, waardoor geschreven boodschappen ook voor mensen zonder zicht begrepen kunnen worden. Dit zal waarschijnlijk geen onbekende techniek zijn. Wat voor mij verrassender was, was het feit dat er geen alternatief voor braille bestaat in de grafische communicatie. 

een bureau met daarop een schermpje met een grafische vorm dat door het blindpad wordt weergegeven in puntjes

Bron foto: Techcrunch

Want hoe leren blinde en slechtziende kinderen bijvoorbeeld wiskundige vormen? Om dit probleem op te lossen, is door een team van specialisten gewerkt aan BlindPAD: een handige tool die grafische informatie omzet naar begrijpelijke informatie voor blinden en slechtzienden. De hardware bestaat uit een vierkante doos met 192 pinnen. Deze pinnen worden door software bestuurd, zodat ze visuele boodschappen over kunnen brengen. 

De Europese Unie heeft het prototype – dat een succes bleek – gefinancierd. In de toekomst hopen de mensen achter BlindPAD dat de hardware in scholen, bij rehabilitatie en bij mensen thuis kan worden ingezet.

Financiering: €1.999.999,-

2. SUITCEYES

Het doel van SUITCEYES is het verbeteren van de onafhankelijkheid van mensen die doofblind zijn. Doofblindheid is wanneer een visuele beperking samengaat met ernstige gehoorproblemen. 

Voor mensen die doofblind zijn is SUITCEYES ontwikkeld. Het product is draagbare hardware die op het bovenlichaam gedragen wordt. Het prototype is gericht op het verbreden van de omgeving, het vergroten van de communicatiemogelijkheden en het verbeteren van de interactiviteit van doofblinden. 

Financiering: € 2.359.963,-

3. ABBI

Een ander innovatief product gericht op het verbeteren van de interactiemogelijkheden van blinden is ABBI. Dit project werkt aan een product dat als een armband gedragen kan worden. De armband geeft de gebruiker auditieve informatie over de omgeving en het eigen lichaam. Hierdoor is de gebruiker in staat om een beter beeld te krijgen van wat er in de directe omgeving gebeurt. Nog belangrijker: het verkleint het risico om buitengesloten te worden.

Financiering: €1.849.995,-

Initiatieven voor mensen met cognitieve beperkingen

1. GABLE

Voor mensen met Cerebrale Parece, de medische term voor een hersenbeschadiging, kunnen alledaagse activiteiten al een obstakel zijn. GABLE heeft als doel om motorische vaardigheden en de hand-oog coördinatie van mensen met hersenbeschadiging te verbeteren. Dat doen ze door middel van een social platform vol met gepersonaliseerde en multiplayer games. Via GABLE kunnen gebruikers online spelen met mensen met een hersenbeschadiging vanuit heel de wereld. Digitale inclusiviteit én verbinding op z’n best!

Financiering: €997.767,50

2. DE-ENIGMA

Sociale robots worden in de wetenschap veel ingezet om tot innovatieve sociale oplossingen te komen. Denk bijvoorbeeld aan sociale robots die eenzame ouderen gezelschap houden en helpen om de cognitieve vaardigheden scherp te houden. Een innovatieve toepassing van social robots is terug te vinden in de oplossing voor kinderen met autisme van DE-ENIGMA.

Een vrouw en een jongetje kijken naar een kaart met gezichtjes met verschillende emoties. Op de achtergond staat een robot, wiens emotie ze proberen af te lezen.

Bron foto: Cordis

Mensen met autisme kunnen zich niet verplaatsen in anderen zoals mensen zonder autisme dat kunnen. Zeker voor kinderen is het moeilijk om te begrijpen wat anderen denken. De robot assistent van DE-ENIGMA helpt kinderen om zich meer in te leven in anderen. Dat doet hij door de kinderen te helpen om verschillende emoties en gezichtsuitdrukkingen te herkennen. Deze vaardigheden kunnen de kinderen later toepassen in interpersoonlijk contact.

Financiering: €3.904.187,75

3. FocusLocus

Ongeveer 7% van de bevolking heeft door ADHD moeite met leren, gedragsproblemen en voelt zich door de beperking buitengesloten. Het FocusLocus project helpt kinderen om de gevolgen van het leven met ADHD te begrijpen en ermee om te leren gaan, wat moet resulteren in zo min mogelijk sociale exclusie.

FocusLocus bereikt dit door kinderen spelenderwijs te laten leren middels gamificatie, waarbij gewerkt wordt aan cognitieve trainingsmethoden die hen helpen om hun mentale en motorische vaardigheden te verbeteren. FocusLocus heeft de software REEFOCUS ontwikkeld, waarmee kinderen online hun cognitieve vaardigheden verbeteren. De oplossing wordt geroemd om de lage kosten, de afwezigheid van bijwerkingen en de aantrekkelijkheid voor kinderen.

Financiering: €999.562.50

Innovatieve oplossingen van Nederlandse bodem

Ook in Nederland bevinden zich noemenswaardige projecten. Eerder spraken wij bijvoorbeeld met Envision, het bedrijf dat artificial intelligence inzet om blinden en slechtzienden te helpen met zien, lezen en het ervaren van de wereld. De Haagse startup stelt blinde gebruikers in staat om hun omgeving te ‘zien’.

Niet alle projecten zijn gericht op de eindgebruikers: mensen met een beperking. Andere technieken stellen juist marketeers en webdevelopers in staat om gemakkelijk hun website digitaal toegankelijk te maken. Neem bijvoorbeeld de Nederlandse startup Aally. Dit bedrijf helpt bedrijven en organisaties om ervoor te zorgen dat hun online omgevingen ook door blinden en slechtzienden gebruikt kunnen worden.

8 verbeterpunten die nodig zijn om een digitaal toegankelijkere wereld te realiseren

Door Wetgeving

Er wordt steeds meer geschreven en gesproken over digitale toegankelijkheid. Een goede zaak. Echter merk ik de laatste tijd ook dat er in het debat veel kritiek is op de wetgeving rondom digitale toegankelijkheid. Die kritiek wil ik graag dienen van repliek.

Ten eerste begrijp ik dat een kritische houding goed is om vooruit te komen en worden er terechte punten van kritiek aangesneden. Verandering is ook nodig, echter zie ik de huidige wetgeving als een wetgeving ‘1.0’. Waarbij dezelfde regels gelden als bij een 1.0 (eerste) versie van een app of een website; ze hebben vaak kinderziektes doordat dingen anders uitpakken dan men in het ontwikkelproces had bedacht. Dit geldt ook voor de manier waarop het “Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid” momenteel in de praktijk wordt gebracht.

Robert Keus

Robert Keus

Robert Keus is mede-oprichter van DigitaalToegankelijk.nl en Brthrs Agency. Hij zet zich in voor een digitale wereld die voor iedereen toegankelijk is.

1. Maak toegankelijkheidsonderzoeken minder belangrijk

Even een stukje achtergrond over de wetgeving. Vanaf 23 september jl. zijn overheidsinstanties wettelijk verplicht om de toegankelijkheid van hun websites en mobiele applicaties te optimaliseren. Ook moeten ze verantwoording afleggen over hoever ze daarmee gevorderd zijn. Voor die verantwoording moeten overheidsinstanties een toegankelijkheidsverklaring opstellen, onderzoek doen en deze publiceren.

Door toegankelijkheidsonderzoeken (nul-metingen) uit te voeren, komen overheden erachter in hoeverre een website of app toegankelijk is en welke issues nog moeten worden opgelost om te voldoen. De onderzoeksconclusie wordt gebruikt als basis van de toegankelijkheidsverklaring. Alhoewel deze onderzoeken een belangrijk instrument zijn om vast te stellen of een website/app voldoet aan de richtlijnen, maakt het je organisatie nog niet toegankelijk. Door de huidige wetgeving lijkt het nu alsof het doen van een onderzoek en het publiceren ervan afdoende is om te voldoen aan die wetgeving, maar dat klopt natuurlijk niet.

Bij kleine organisaties met één website en een klein team waar iedereen elkaar kent en spreekt, zou je kunnen stellen dat deze methode succesvol zou kunnen zijn. Want door aan de slag te gaan met een toegankelijkheidsverklaring, worden de betrokkenen gedwongen om het bewustzijn en de kennis rondom dit onderwerp te vergroten. Maar het gaat hier niet alleen om kleine organisaties. (Semi)-overheden hebben vaak tientallen (maar soms ook 100+) websites en apps, waar vervolgens vele stakeholders mee gemoeid zijn. Denk aan communicatieadviseurs, webredacteuren, beleidmakers, designers, developers en externe leveranciers. Iederéén in de organisatie heeft te maken met digitale toegankelijkheid, zelfs de afdeling financiën die verantwoordelijk is voor de opmaak van de begroting. Door het doen van een toegankelijkheidsonderzoek en het oplossen van de uitkomsten hiervan, los je het probleem van een tekort aan kennis en bewustzijn dus niet op.

2. Creëer meer interne bewustwording bij de verschillende stakeholders

Het implementeren en het uitvoeren van een duurzaam beleid rondom digitale toegankelijkheid is een belangrijk, maar ingewikkeld proces. Niet alleen zijn de WCAG-richtlijnen (toegankelijkheidsrichtlijnen) ingewikkeld, digitale toegankelijkheid heeft invloed op verschillende niveaus en afdelingen binnen organisaties en heeft betrekking op alle digitale producten en -uitingen.

Op de website van de Digitale Overheid staat: “Door de wettelijke verplichting moeten overheidsorganisaties de komende jaren de juiste maatregelen nemen zodat iedereen mee kan blijven doen.”

Het probleem zit naar mijn mening in “de juiste maatregelen nemen”. Ik zie veel overheden die heel graag willen, maar die door een gebrek aan kennis eigenlijk geen idee hebben waar ze moeten beginnen of hoe ze het tot een goed einde zouden moeten brengen. Daar komt nog bij dat er vaak weinig bewustwording is rondom de verschillende soorten beperkingen en het budget meestal beperkt is. Mede hierdoor wordt er vaak gekozen voor de makkelijkste weg. Namelijk het ‘minst noodzakelijke’ dat wettelijk gezien van hen gevraagd wordt: het uitvoeren van de onderzoeken en opstellen van toegankelijkheidsverklaringen.

Eén van de grootste problemen is bewustwording. Veel mensen weten niet waarom digitale toegankelijkheid belangrijk is en voor wie ze het doen. Negen op de tien mensen denkt dat digitale toegankelijkheid alleen belangrijk is voor mensen met een visuele of auditieve beperking. Deze twee groepen zijn inderdaad belangrijk, maar de totale doelgroep bevat veel meer dan alleen deze twee vormen van een beperking. Denk aan mensen met een fysieke beperking, cognitieve beperking of taalbeperking. Dit zijn doelgroepen die snel vergeten worden. Alles bij elkaar (inclusief kleurenblind en dyslexie) bestaat de groep met een functiebeperking uit 4 miljoen Nederlanders.

3. Zorg dat er brede kennis in huis is

Daarnaast is er in de meeste organisaties weinig tot geen kennis over het onderwerp digitale toegankelijkheid. En als die kennis er wél is, dan is deze vaak toegespitst op een bepaalde discipline of vakgebied. Zo heb ik een designer aan de telefoon gehad die verantwoordelijk was voor digitale toegankelijkheid, maar ook een webredacteur en een developer. Om kennis te waarborgen en duurzaam onder te brengen in de organisatie, is het naar mijn mening nodig om één persoon aan te stellen die overkoepelend verantwoordelijk is voor digitale toegankelijkheid. Deze persoon is niet alleen bekend met alle ins en outs rondom het onderwerp, maar snapt ook hoe dit doorvertaald moet worden naar de verschillende rollen en verantwoordelijkheden.

4. Zorg voor voldoende en structureel budget

Een organisatieverandering zoals deze vraagt om geld. Ik merk dat er op dit moment vaak maar een klein budget beschikbaar is voor toegankelijkheid. Soms is er zelfs helemaal geen extra budget vrijgemaakt en moet het van het ‘webbudget’ afgesnoept worden. Iets dat in mijn ogen niet juist is, aangezien toegankelijkheid juist discipline- en vakgebiedoverstijgend is en dus niet alleen betrekking heeft op websites of apps. Mijns inziens moet er daarom een apart en structureel (jaarlijks) budget beschikbaar worden gesteld. Voor de gehele organisatie of per afdeling.

5. Verplicht grote organisaties een ‘Functionaris voor Digitale Toegankelijkheid/Accessibility Officer’ aan te wijzen

Ik pleit daarnaast bij grote organisaties voor een ‘Functionaris voor Digitale Toegankelijkheid/Accessibility Officer’.

De invoer van de wetgeving rondom digitale toegankelijkheid kun je vergelijken met de invoer van de AVG (Algemene verordening gegevensbescherming). In het begin was het voor iedereen een last, maar inmiddels ziet men het belang ervan in en zijn er processen ontwikkeld om te (blijven) voldoen aan de wetgeving. Om dit te bereiken heb je echter wel mensen nodig binnen je organisatie die met de juiste kennis alles rondom het onderwerp monitoren en anderen aangelijnd en geïnformeerd houden. De Functionaris voor Gegevensbescherming zorgt hiervoor en wordt als volgt geduid:

De Functionaris voor Gegevensbescherming is een belangrijke functionaris rondom de AVG. De FG is in ieder geval verantwoordelijk voor het houden van onafhankelijk toezicht op, en adviseren van de organisatie over de juiste en zorgvuldige omgang met persoonsgegevens.

In het geval van digitale toegankelijkheid zou dit het volgende worden:

De Functionaris voor Digitale Toegankelijkheid is een belangrijke functionaris rondom het “Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid”. De FDT is in ieder geval verantwoordelijk voor het houden van onafhankelijk toezicht op, en adviseren van de organisatie over de juiste en zorgvuldige omgang met digitale toegankelijkheid.

6. Verplicht gebruikerstesten bij de ontwikkeling van nieuwe digitale producten

Als laatste pleit ik voor het meer betrekken van de doelgroep. De richtlijnen rondom digitale toegankelijkheid zijn een prima instrument om globaal te toetsen of iets toegankelijk is of niet. Echter uit ervaring weet ik dat het volgen van de richtlijnen een product niet per se toegankelijker maakt. Ik heb websites en apps gezien die volledig voldeden aan de richtlijnen maar nog steeds onbruikbaar waren voor mensen met een bepaalde beperking.

Daarom ben ik een groot voorstander van meer samenwerking met mensen met een functiebeperking. Net zoals het gebruikelijk is om apps en websites te testen met de doelgroep, moet datzelfde ook gelden voor mensen met een functiebeperking.

7. Standaardiseer websites en apps

Wat mij opvalt bij websites van overheden, maar bijvoorbeeld ook zorginstellingen, is dat ze allemaal het wiel opnieuw willen uitvinden. Elke site heeft een eigen look-and-feel met eigen iconen, kleuren en teksten. Maar de inhoud van de sites is grotendeels identiek. Vooral bij gemeenten en ziekenhuizen is dit het geval. Ik begrijp dat niet alles hetzelfde hoeft te zijn en dat men ook keuzevrijheid wil in het doorvertalen van de huisstijl. Echter is de overlap eenvoudig te standaardiseren.  Daarom ben ik groot voorstander van een centrale plek waar standaard iconen, teksten, afbeeldingen, video’s en zelfs WordPress thema’s worden aangeboden. Hier vindt men bijvoorbeeld standaardteksten voor Toegankelijkheidsverklaringen, Parkeerinstructies, Paspoort en identiteitskaart aanvragen, DigiD, etc. Bij voorkeur is deze plek open-source, zodat iedereen er gebruik van kan maken, aanpassingen kan doen en dat leveranciers kunnen bijdragen.

Zo’n standaardisatie zorgt voor een voorspelbaarheid in design en inhoud die prettig is voor de gebruiker. Daarnaast vergemakkelijkt het het toegankelijk maken van je website of app.

De centrale overheid standaardiseert overigens wel al veel websites. Dat zie je ook terug in het feit dat deze sites over het algemeen goed scoren op toegankelijkheid.

8. Laten wij meer met elkaar gaan samenwerken en elkaar meer gunnen

Wij zijn met Digitaal Toegankelijk een aantal jaar geleden toegetreden tot de toegankelijkheidsmarkt. Wat mij in die jaren is opgevallen, is dat partijen in deze branche elkaar eerder zien als ‘concurrent’ dan als kennispartner. In mijn ogen is het veel zinvoller om onderling juist meer samen te werken en kennis te delen. Het vraagstuk digitale toegankelijkheid is veel te groot om alleen op te lossen. Daarom zijn wij ook bezig om een platform op te zetten waarbinnen wij alle stakeholders samenbrengen.

Concluderend

  1. Maak toegankelijkheidsonderzoeken minder belangrijk, maar focus meer op het ontwikkelen van een duurzaam beleid
  2. Creëer meer interne bewustwording bij de verschillende stakeholders
  3. Zorg dat er brede kennis in huis is, dus niet alleen toegespitst op een bepaald vakgebied of discipline
  4. Zorg voor voldoende en structureel budget
  5. Verplicht grote organisaties een ‘Functionaris voor Digitale Toegankelijkheid/Accessibility Officer’ aan te wijzen
  6. Verplicht gebruikerstesten bij de ontwikkeling van nieuwe digitale producten
  7. Standaardiseer websites en apps zodat toegankelijkheid makkelijker wordt
  8. Laten wij meer met elkaar gaan samenwerken en elkaar meer gunnen

Er gaat momenteel al heel veel goed. De wetgeving is nog niet zaligmakend, maar staat nog in de kinderschoenen. Het belangrijkste is dat de aanjagers van digitale toegankelijkheid zoals wij, samenwerken, onze kennis delen en de schouders eronder zetten. Dan komen we er wel.

Onderzoek naar digitale toegankelijkheid politieke partijen

Door Apps & Websites, WCAG, Wetgeving 2 Reacties

Kiesrecht voor iedere Nederlander

In maart gaan we allemaal weer naar de stembus. Dit jaar vindt de campagnevoering meer dan ooit online plaats, aangezien Covid-19 het houden van bijeenkomsten, of anderszins fysiek werven, onmogelijk maakt. Iedereen met de Nederlandse nationaliteit heeft kiesrecht, het recht om te stemmen op de partij die zijn of haar belangen volgens hem of haar het beste vertegenwoordigd. Dus ook de ruim 4 miljoen mensen met een beperking.

Websites van politieke partijen

Eerder onderzoek wijst uit dat een groot deel van de (semi-)overheidswebsites niet voor alle gebruikers toegankelijk is. Hoe zit dat met de digitale toegankelijkheid van Nederlandse politieke partijen? Politieke partijen gebruiken hun website vooral om hun partijprogramma te verspreiden en standpunten toe te lichten. Op deze manier raakt de kiezer bekend met de idealen van een partij, waardoor je een gefundeerde beslissing kan nemen.

Maar kunnen deze sites door alle Nederlanders bezocht en begrepen worden? Of: in hoeverre kun je – wanneer je een beperking hebt – de verkiezingsprogramma’s doornemen, de standpunten bekijken of misschien zelfs een donatie uitbrengen?

Samenvatting & Conclusie

Verschillende partijen hebben zichtbaar tijd besteed aan de toegankelijkheid van de website. Zo heeft de website van de SGP een ingebouwde tool om de tekst te vergroten, bieden het CDA en GroenLinks extra mogelijkheden voor gebruikers van een toetsenbord en hebben GroenLinks en de PvdD het partijcongres in gebarentaal op hun YouTube kanaal geplaatst.

Echter lijkt het alsof deze tijd is geïnvesteerd zonder enige specialistische kennis en zonder dat men de websites heeft laten testen door mensen met een functiebeperking.

De basis van de meeste websites is zeer slecht toegankelijk. Zo mist vaak de ondertiteling bij video’s, zijn er geen alternatieve-teksten bij afbeeldingen, zijn pdf-documenten (bijv. het verkiezingsprogramma) niet toegankelijk en zijn de websites slecht te navigeren met het toetsenbord.

Lastig navigeren met toetsenbord
Meerdere websites uit de test waren niet of nauwelijks bruikbaar wanneer alleen het toetsenbord werd gebruikt.

Missende toegankelijkheidsverklaringen
Geen van de websites heeft een toegankelijkheidsverklaring gepubliceerd, terwijl dit sinds 23 september 2020 voor (semi-)overheidswebsites toch echt verplicht is gesteld vanuit de overheid, dit voelt wat hypocriet.

Toegankelijkheid video’s
Ook in de ondertiteling van video’s schieten bijna alle partijen tekort. Er is geen enkele partij wiens video’s allemaal ondertiteld zijn. Alleen één video van GroenLinks en één van de Partij voor de Dieren werd voorzien van een gebarentolk. Verder heeft geen enkele partij hieraan voldaan.

Zonde, want dit betekent niet alleen dat de bezoekers die de website niet kunnen gebruiken niet de standpunten van de partij kunnen zien, ze kunnen ook geen donatie voor de partij achterlaten. 

Verkiezingsprogramma’s in PDF
Bijna alle partijen bieden het verkiezingsprogramma in PDF-vorm aan. Geen van deze PDF’s zijn echter toegankelijk. Alternatieve teksten voor afbeeldingen missen, pagina-titels missen, soms is een verkeerde taal ingesteld voor het document en sommigen zijn verkeerd gecodeerd. Sommige partijen bieden wel netjes het verkiezingsprogramma als een webpagina aan.

Handreiking

Wij vinden het van fundamenteel belang dat de websites van politieke partijen toegankelijk zijn. Daarom bieden wij alle politieke partijen een gratis kennissessie aan om ervoor te zorgen dat de grootste obstakels voor mensen met een functiebeperking opgelost kunnen worden. Dit doen wij zonder politieke voorkeur, iedereen is welkom. Politiek partijen die hier gebruik van willen maken, kunnen ons dit laten weten door te mailen naar [email protected].

De onderzochte criteria

De websites van de politieke partijen zijn getest aan de hand van een aantal van de belangrijkste richtlijnen uit de WCAG webrichtlijnen. Wanneer niet aan deze richtlijnen wordt voldaan, is het voor sommige bezoekers niet mogelijk om de website te gebruiken of te begrijpen. We onderzoeken de volgende criteria: labels en beschrijvingen voor afbeeldingen, links en knoppen, toetsenbordnavigatie, voorleesfunctie, het vergroten van de website, ondertiteling bij video’s en de aanwezigheid van een toegankelijkheidsverklaring. Hieronder lichten we deze punten kort toe.

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
Een belangrijk criterium is de toegankelijkheid van de website wanneer enkel het toetsenbord wordt gebruikt, in plaats van de muis. Voor internetters die bijvoorbeeld een mobiliteitsbeperking hebben kan het toetsenbord voordelen bieden ten opzichte van het gebruik van de muis. 

b. Alt teksten, alternatief, labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
Door labels en beschrijvingen mee te geven aan interactieve elementen, kunnen schermlezers de onderdelen van de website oplezen aan blinden en slechtzienden. Als die beschrijvingen missen, is het voor de gebruiker een raadsel wat de afbeeldingen op de site weergeven of waar een link de gebruiker naartoe stuurt.

Voor mensen met verminderd zicht, is een goed contrast tussen de tekst op jouw website en de achtergrondkleur essentieel. Sommige gebruikers met visuele beperkingen hebben een sterker contrast nodig dan anderen, dus het is van essentieel belang dat de kleuren goed zijn.

c. Context links
Volgens criteria 2.4.4 van de WCAG moet uit de context rondom de hyperlink blijken wat het doel is van deze link. Denk bijvoorbeeld aan een knop waarop enkel ‘Lees meer’ staat. De gebruiker weet niet waar deze link naartoe gaat. Een betere linktekst zou zijn ‘Lees het hele partijprogramma’. 

d. Voorleesfunctie
Met de voorleesfunctie zorg je ervoor dat de content van je website kan worden voorgelezen door een screenreader. Mensen met een visuele beperking kunnen zo alsnog de inhoud van jouw website tot zich nemen.

e. Ondertiteling van video’s
In de WCAG-richtlijnen wordt aangegeven dat het belangrijk is om altijd alternatieven toe te voegen aan je video’s voor bezoekers die de beelden en geluiden niet kunnen zien of horen. Ondertiteling van video’s voor mensen met een gehoorbeperking is hierin de minimale vereiste.

f. Het vergroten van de website
Voor mensen met verminderd zicht (denk ook aan ouderen) is het belangrijk om de tekstgrootte verstelbaar te maken tot 200% en 400%, zonder in te boeten op bruikbaarheid.

g. Aanwezigheid van een toegankelijkheidsverklaring
Vanaf 23 september 2020 zijn websites van overheden en gemeenten verplicht om een toegankelijkheidsverklaring te plaatsen op hun website. In een toegankelijkheidsverklaring staat aan welke toegankelijkheidseisen de website op dat moment voldoet. Ook moet in de tekst worden opgenomen welke acties de organisatie onderneemt om de site toegankelijk te houden. Het lijkt logisch dat een maatregel die door de overheid is opgelegd, ook door henzelf wordt gevolgd. Dit bleek echter niet het geval.

Gebruikersonderzoek door Claire

Naast het onderzoek naar de belangrijkste criteria van de WCAG, hebben we ook onze blogger Claire gevraagd de websites van de politieke partijen te bekijken. Claire is doof en zet zich met haar bedrijf Klinktprima.nl in voor mensen met een auditieve beperking op de arbeidsmarkt.

De onderzochte politieke partijen

Om dit te testen is door Digitaal Toegankelijk.nl een praktijkonderzoek opgezet. De websites van de 13 populairste politieke partijen zijn in dit onderzoek onder de loep genomen. De partijen in kwestie zijn:

  1. VVD
  2. PvdA
  3. PVV
  4. SP
  5. CDA
  6. D66
  7. ChristenUnie
  8. GroenLinks
  9. SGP
  10. Partij voor de Dieren
  11. 50PLUS
  12. DENK
  13. Forum voor Democratie

1. VVD

De website van de VVD ziet er op het eerste oog goed uit. De indeling is overzichtelijk, de contrast ratio’s lijken goed en er wordt goed gebruik gemaakt van ondersteunende iconen en afbeeldingen. Kortom, de website oogt rustig en overzichtelijk.

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
De eerste test laat echter minder positieve resultaten zien. Wanneer het toetsenbord gebruikt wordt om te navigeren, worden objecten niet uitgelicht wanneer deze met de tab-toets geselecteerd worden, zodat het onmogelijk wordt om via het toetsenbord door de website te navigeren.

b. Alt teksten, alternatief, labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
Slecht nieuws voor de vormgevers van de website van de VVD: VVD-oranje en de witte achtergrond contrasteren niet genoeg met elkaar om door de WCAG 1.4 te komen (2,65:1). De overige delen van de homepage contrasteren wel voldoende met de achtergrond.

Onderdelen van de website zijn niet voorzien van semantische beschrijvingen in de HTML code. Hierdoor weten schermlezers niet wat de juiste volgorde op de website is. Wat kwalijker is, is het gebrek aan alternatieve beschrijvingen (alt-teksten) bij afbeeldingen. Voorbeelden hiervan zijn de foto van Mark Rutte in het nieuwsbrief-gedeelte en het WhatsApp-icoon onderaan de website. Schermlezers kunnen deze onderdelen niet benoemen voor blinden en slechtzienden.

Screenshot van de homepage van de VVD met een nieuwbriefformulier met de foto van Mark Rutte

Daarnaast zijn ook de velden van het contactformulier niet voorzien van een label, wat in dezelfde problemen resulteert als het ontbreken van alternatieve beschrijvingen van afbeeldingen. Mensen die gebruik maken van een schermlezer kunnen dus niet makkelijk een formulier invullen.

c. Context links (2.4.4)
Volgens criteria de richtlijnen moet uit de context rondom de hyperlink blijken wat het doel is van deze link. Dit kan niet objectief gemeten worden, omdat dit voor iedere bezoeker verschilt. Wel is het op een willekeurige pagina van de VVD website (standpuntenoverzicht) van iedere hyperlink duidelijk wat het doel van de knop/link is en waar de gebruiker naartoe gestuurd wordt na het klikken.

Screenshot van de pagina 'Standpunten' van de website van de VVD

d. Voorleesfunctie op website?
Voor een deel van de website is een voorleesfunctie gevonden. Het verkiezingsprogramma, de samenvatting en andere documenten kunnen wel vanuit de website opgelezen worden. Handig! 

e. Ondertiteling van video’s
De video’s over het verkiezingsprogramma zijn niet voorzien van ondertiteling, waardoor blinden en slechtziende bezoekers de boodschap van de video niet meekrijgen. 

f. Vergroten tot 200% en 400%?
Ondanks het feit dat de website gebruik maakt van een groot lettertype moet de site volgens de WCAG ook leesbaar en bruikbaar zijn als deze 200% wordt vergroot. Dit was voor de website van de VVD geen probleem.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Op de website van de VVD is geen toegankelijkheidsverklaring gevonden. 

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • Homepagina is overzichtelijk met informatie (standpunten en verkiezingen) en nieuws. Er is contact mogelijk via WhatsApp en sociale media (onderaan de pagina).
  • Bij elk standpunt word je verwezen naar een pagina met een lijst met meer informatie. Dat is duidelijk en overzichtelijk.
  • In het conceptverkiezingsprogramma staat allerlei informatie en er is een video voorzien van ondertiteling. Er is alleen geen gebarentolk voor de video.

Niet goed: Geen tolk op de video.

Cijfer: 7,5
De site is overzichtelijk met gedetailleerde informatie per standpunt van de partij. Het is goed dat er een video die voorzien is van ondertiteling, maar zonder gebarentolk kan niet iedereen deze begrijpen.

2. PvdA

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
Ook de website van de PvdA is niet goed te gebruiken met een toetsenbord. De velden van het contactformulier onderaan de pagina hebben een ‘tabindex’ hoger dan 0, waardoor deze geselecteerd worden als een gebruiker van een toetsenbord op de site komt. Op deze manier wordt de gehele website, met alle content, overgeslagen. Het is voor gebruikers van een toetsenbord niet mogelijk om na het contactformulier wél de juiste content te vinden, omdat het huidig geselecteerde item niet wordt uitgelicht. Hierdoor is de website niet te gebruiken voor mensen die een toetsenbord gebruiken.

b. Alt teksten, alternatief  (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
De knoppen in het header, zoals de knop voor het ‘hamburgermenu’, zijn niet voorzien van een label, waardoor ze niet op te lezen zijn door schermlezers. Net als bij de website van de VVD zijn ook hier de velden van het contactformulier onderaan de website niet gelabeld.

De inhoud van de website zelf contrasteert voldoende met de achtergrond. De footer, het onderste gedeelte van de website, haalt de minimale contrastratio van 4,5:1 niet, deze is 3,87:1. De keuze voor een donkergrijze achtergrond met lichtgrijze tekst komt de leesbaarheid van de tekst niet ten goede.

Screenshot van de footer van de website van de PvdA, waarop het contrast tussen achtergrond en tekst niet voldoende is

De knoppen onderaan de website die gebruikers naar de social media van de PvdA sturen zijn voor gebruikers van een schermlezer niet te gebruiken. Dit komt doordat er gebruik is gemaakt van een ‘aria-hidden=”true”‘-attribuut in de broncode van dit onderdeel.

c. Context links (2.4.4)
De visuele opmaak van de tekst zorgt voor verwarring. Om nadruk te leggen op sommige onderdelen van de tekst is sommige tekst rood gekleurd. Echter is dit dezelfde opmaak als die gebruikt wordt voor hyperlinks. In onderstaande afbeelding is bijvoorbeeld ‘Nederland weer eerlijker’ en ‘Samen kunnen we dat’ niet klikbaar, maar zijn ‘per onderwerp’, ‘downloads’ en ‘interactieve boek’ wel klikbare hyperlinks. Dit is verwarrend voor de gebruiker.

Screenshot van de website van de PvdA waarop te zien is dat benadrukte woorden dezelfde kleur hebben als hyperlinks.

d. Voorleesfunctie op website?
Er is geen ingebouwde mogelijkheid om de geschreven tekst op te laten lezen.

e. Ondertiteling van video’s
De video die de PvdA over het verkiezingsprogramma gemaakt heeft is niet voorzien van ondertiteling. Slechts fragmenten van de gesproken tekst worden visueel afgebeeld in de video, waardoor de video niet te volgen is doven en slechthorenden.

f. Vergroten tot 200% en 400%?
De website is goed bruikbaar als deze vergroot wordt.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
De PvdA heeft wel een pagina gewijd aan de toegankelijkheid van de website. Hier benadrukt de partij dat het een belangrijk onderwerp is en op welke manier wordt gewerkt aan een toegankelijke website. Er is echter geen toegankelijkheidsverklaring geplaatst op deze pagina. 

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • De homepagina bevat een duidelijk overzicht van hun plannen (netjes genummerd) en info over wat corona met ons doet. Contact is mogelijk via sociale media en WhatsApp.
  • Per onderwerp worden hun plannen duidelijk toegelicht in een overzichtelijke lijst, dat is prettig. De taal is redelijk goed te lezen en te begrijpen.
  • Kandidatenlijst: Elk kamerlid en belangrijke leden vatten kort samen wat hun plannen zijn bij de PvdA. Dat is prettig en duidelijk te lezen.
  • De campagne-video is voorzien van ondertiteling en ze tonen ook veel woorden en zinnen in beeld om duidelijk te maken waarvoor ze staan. Dat geeft een duidelijke indruk wat voor plannen ze hebben en willen gaan regelen.

Niet goed: Minpunt is dat je goed moet zoeken naar de contactgegevens: onderaan staan logo’s van sociale media en WhatsApp. Er staat ook geen tolk op de video.

Cijfer: 8
De website is overzichtelijk en ze gebruiken duidelijke taal. Jammer dat er geen gebruik wordt gemaakt van een tolk.

3. PVV

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
De website van de PVV oogt niet het modernst, maar scoort niet slechter op de toegankelijkheidseisen. Voor de eerste test, de navigeren-via-het-toetsenbord-test, is de website als eerste van de onderzochte websites geslaagd. In onderstaande afbeelding is te zien hoe het huidige element wordt belicht. Er is geen extra navigatiemenu voor een toetsenbord ingebouwd in de website.

Screenshot van de homepagina van de website van de PVV, waarop te zien is dat je goed kunt navigeren met toetsenbord, doordat het huidige element wordt belicht.

b. Alt teksten, alternatief  (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
Afbeeldingen en de meeste hyperlinks zijn voorzien van een alternatieve beschrijving. Alleen vier hyperlinks naar andere websites onderin de footer hebben geen link tekst. De links worden in de linktekst beschreven, waardoor deze alsnog te begrijpen zijn voor gebruikers van een schermlezer. De zoekbalk rechts bovenin de website is echter niet voorzien van een label. 

c. Context links (2.4.4)
De website van de PVV is enigszins anders dan andere websites. Zo is er niet echt sprake van een concrete homepage met informatie, er worden losse berichten ingeladen op de website die onder, boven en naast elkaar staan. Hierdoor is het navigeren door de berichten niet gemakkelijk. De context van de hyperlinks is daarentegen wel vrijwel overal duidelijk.

d. Voorleesfunctie op website?
De website beschikt niet over een voorleesfunctie.

e. Ondertiteling van video’s
De video waarin het verkiezingsprogramma wordt besproken is voorzien van ondertiteling. Andere video’s, waarin bijvoorbeeld PVV politici in debat in de Tweede Kamer te zien zijn, zijn niet voorzien van ondertiteling.

f. Vergroten tot 200% en 400%?
De website van de PVV kan gebruikt worden als deze tot 200% en 400% vergroot wordt. De andere websites uit de test schalen mee met de grootte van het scherm. Op de website van de PVV gebeurt dit niet, waardoor het navigeren op de vergrootte versie minder gemakkelijk gaat. De website is wel nog helemaal te gebruiken, zij het wat ingewikkelder.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Er is geen toegankelijkheidsverklaring op de website gevonden.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed: Het verkiezingsprogramma wordt erg onoverzichtelijk gepresenteerd als een document.

Niet goed:

  • De homepagina maakt geen goede indruk, er staat een kandidatenlijst op met veel teveel namen. Een overzichtelijke weergaven van hun plannen ontbreekt.
  • Sociale-media-logo’s staan bovenaan. Er is contact mogelijk via e-mail, maar niet via WhatsApp.
  • Je moet alles door scrollen en zelf op zoek gaan naar onderwerpen, erg onoverzichtelijk. Er staan veel te lange toelichtingen per onderwerp. Doven zullen sneller afhaken bij het lezen van dit verkiezingsprogramma.

Cijfer: 5
Ik vind het een matige website. Er staat een kandidatenlijst op de hoofdpagina in plaats een overzichtelijke samenvatting van hun plannen. De taal is moeilijk te lezen en begrijpen voor doven.

4. SP

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
Wanneer een bezoeker op de website van de SP via het toetsenbord navigeert wordt er een extra menu aangeboden waarmee je direct naar de hoofdcontent kan navigeren. Echter is dit menu niet zichtbaar, maar werkt de hyperlink wel. Het huidige geselecteerde onderwerp wordt wel uitgelicht, waardoor de website goed te gebruiken is met slechts een toetsenbord.

b. Alt teksten, alternatief  (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
De combinatie SP-rood met SP-wit (4.42:1) voldoet nét niet aan het WCAG criterium (4,5:1), maar in de praktijk is dit verschil te verwaarlozen. Voor gebruikers van de website zal het rood en wit waarschijnlijk genoeg contrasteren. 

Als eerste site uit de test zijn alle afbeeldingen en links zijn voorzien van een alternatieve beschrijving. Hierdoor kunnen gebruikers van een schermlezer gemakkelijker door de website navigeren. Er is echter wel ruimte voor verbetering: het logo linksboven in de website heeft als alternatieve beschrijving ‘logo SP’, maar vertelt gebruikers niet dat ze hiermee naar de homepagina kunnen gaan.

c. Context links (2.4.4)
De website maakt gebruik van een overzichtelijk en rustig menu waardoor er gemakkelijk gebruik van te maken is. De hoeveelheid opties die de gebruiker krijgt voorgeschoteld kan wellicht wel overweldigend zijn. De hyperlinks op de homepage staan in een context waaruit blijkt waar de links naartoe gaan.

De website van de SP geeft in de menubalk weer op welk onderdeel de gebruiker zich momenteel bevindt. Dit is te zien in onderstaand screenshot. Alleen voor de optie ‘word lid’ werkt dit niet op de website. Tot dusverre was de VVD de enige partij die geen gebruik maakte van deze handige mogelijkheid. 

screenshot van de menubalk van de website van de SP, waarin 'Standpunten' geselecteerd is De SP heeft onderaan iedere pagina een link staan waarmee gebruikers met één klik naar de voorpagina kunnen gaan. Dit komt de toegankelijkheid van de website ten goede.

d. Voorleesfunctie op website?
De website is niet voorzien van een voorleesfunctie.

e. Ondertiteling video’s
De SP gebruikt bijna geen video’s op de website, daarom hebben we hun video’s op YouTube onder de loep genomen. We hebben steekproefsgewijs vijf willekeurige video’s gekozen (SP-journaal, momenten met Kees Slager, kerstboodschap, ons land moet eerlijker en KoolmeesCup). Geen van de video’s was voorzien van ondertiteling.

f. Vergroten tot 200% en 400%?
De website kan vergroot worden tot 400%, schaalt mee tijdens het inzoomen en is vergroot goed te gebruiken.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Op de website is geen toegankelijkheidsverklaring gevonden.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • Het verkiezingsprogramma wordt per onderwerp goed en kort toegelicht in tien aandachtspunten voor hun plannen. Dat is overzichtelijk.
  • De taal is redelijk goed te begrijpen.
  • Het is mogelijk om via mail en WhatsApp contact op te nemen.

Niet goed:

Geen campagne-video.

Cijfer: 6,5
Ik vind de website matig, de hoofdpagina is rommelig en er is geen campagne-video te vinden.

5. CDA

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
Als eerste in deze test beschikt het de website van het CDA over een goed functionerende knop die gebruikers van een toetsenbord direct naar de hoofdcontent stuurt. Dit is te zien in de linkerbovenhoek van de onderstaande afbeelding.

Screenshot van de header van de website van het CDA, met in de linker bovenhoek een knop 'Ga direct naar de inhoud' Daarnaast is het zeer duidelijk op welke knop gebruikers van een toetsenbord zich bevinden. De huidige knop wordt goed contrasterend belicht, zoals in onderstaande screenshot te zien is. Dit zorgt ervoor dat de website goed te gebruiken is met slechts een toetsenbord.


screenshot van de header van de website van het CDA waarin goed te zien is dat het geselecteerde element helder uitgelicht is voor toetsenbordgebruik b. Alt teksten, alternatief  (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
Vrijwel alle foto’s en hyperlinks zijn voorzien van een alternatieve beschrijving of label. Echter blijkt wel uit de test die je via Google’s Lighthouse kunt uitvoeren, dat meerder onderdelen van de site niet voldoen aan de minimale contrastratio. Het CDA heeft hier een eenvoudige oplossing voor geboden: een knop voor een versie van de website in hoog contrast. Hiermee kunnen gebruikers zelf kiezen hoe zij de website willen ervaren. 

c. Context links (2.4.4)
De website is op een overzichtelijke manier ingericht, hierbij is ook rekening gehouden met de context waarin de links staan. 

d. Voorleesfunctie op website?
Niet alleen is de website van het CDA de eerste site tot dusverre die een voorleesfunctie op de website heeft, ook kunnen woorden opgezocht worden in een online woordenboek en kan tekst vertaald worden naar andere talen. 

e. Ondertiteling van video’s
Van
vijf willekeurige video’s die gevonden zijn op de website van het CDA zijn er 4 voorzien van ondertiteling. De vijfde video is niet te begrijpen voor doven en slechthorenden.

f. Vergroten tot 200% en 400%?
De website is goed te gebruiken als deze tot 400% vergroot wordt. De knop ‘word lid’ blokkeert soms delen van de tekst omdat de knop naar verhouding zeer groot is. Hier kan wel omheen gescrolld worden, maar het is niet ideaal. 

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Er is geen toegankelijkheidsverklaring gevonden op de website van het CDA.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • Het verkiezingsprogramma wordt kort en overzichtelijk toegelicht.
  • Het programma is te downloaden.
  • De taal is redelijk goed te lezen.

Niet goed:

  • Soms zijn er te lange teksten bij een bepaalde onderwerp.
  • De homepagina is niet zo overzichtelijk en bevat teveel foto’s en informatie.
  • Contactgegevens zijn onduidelijk; je moet een contactformulier invullen, je mag alleen bij specifieke vragen mailen en er is geen gewone e-mail of WhatsApp contactmogelijkheid.
  • Geen campagne-video.

Cijfer: 6
De website is matig, hoofdpagina is niet overzichtelijk met teveel foto’s en informatie. Dove mensen zullen hier sneller afhaken. De contactgegevens zijn niet makkelijk te vinden en er is geen gewone email of WhatsApp-contactmogelijkheid.

6. D66

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
Op de website van D66 wordt een lichte focus aangebracht op het huidige element als een toetsenbord wordt gebruikt om door de site te navigeren. Tenminste, dit gebeurt voor de elementen in het hoofdmenu. De onderdelen onder de hoofdcontent zijn nauwelijks aan te klikken via het toetsenbord. Als een onderwerp wordt geselecteerd licht deze niet op, als deze oplicht is deze niet aan te klikken. 

gif van hoe je op de site van D66 niet alle onderdelen kunt selecteren met toetsenbord Wanneer de slider met uitgelichte berichten op de homepagina via het toetsenbord wordt gebruikt, ‘breekt’ de site en is het moeilijk om weg te komen. De website is zeer slecht bruikbaar met slechts het toetsenbord. Het resultaat van deze slider is te zien in onderstaand screenshot.

Screenshot van de home van D66, waarop te zien is dat het misgaat als je het toetsenbord gebruikt om te navigeren

b. Alt teksten, alternatief  (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
Google’s Lighthouse is gebruikt om de website te scannen op onderwerpen als alternatieve beschrijvingen, labels en contrast ratio’s. Als eerste website in deze test scoort D66 de volledige 100 punten. Dit betekent dat afbeeldingen zijn voorzien van beschrijvingen, knoppen en links labels hebben en de contrast ratio’s kloppen. Praktijkproblemen, zoals de navigatie via het toetsenbord, zijn uit deze automatische test niet op te maken.

c. Context links (2.4.4)
De website van D66 is zeer overzichtelijk, rustig ingericht en duidelijk om doorheen te navigeren. Uit de context en de beschrijvingen van de hyperlinks en knoppen valt duidelijk op te maken wat het doel van deze interactieve elementen is.

d. Voorleesfunctie op website?
Er is geen voorleesfunctie gevonden op de website van D66.

e. Ondertiteling video’s
Omdat er op de website van D66 geen video’s zijn gevonden, zijn er vijf willekeurige video’s van het
YouTube kanaal van de partij getest. Vier van de vijf video’s zijn voorzien van ondertiteling. D66 heeft deze ondertiteling samen met de video geüpload, waardoor gebruikers zelf kunnen kiezen of ze deze aan of uit willen zetten. Handig!

f. Vergroten tot 200% en 400%?
De website is goed te gebruiken wanneer deze 400% vergroot is.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Er is geen toegankelijkheidsverklaring gevonden op de website van D66.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • Hoofdpagina is rustig, niet te opvallend. Er is nieuws en informatie te vinden.
  • De verkiezingsplannen staan er duidelijk op. Je kan elk onderwerp aanklikken en lezen.
  • Er zijn video’s over bepaalde onderwerp gemaakt, deze video’s zijn voorzien van ondertiteling. Dat is prettig voor doven.
  • De taal is redelijk goed te lezen.

Niet goed:

  • Jammer dat er geen contactgegevens bij staat. Voor contact moet je aanmelden en je e-mailadres opgeven.
  • Geen logo’s + links van sociale media.
  • Er is geen campagnevideo. De lijststrekker van D66 heeft wel haar voorwoord geschreven over haar plannen. Jammer dat er geen video hierover gemaakt is, dat zou handig zijn voor doven.
  • Website bevat lange teksten die soms moeilijk te begrijpen zijn voor doven.

Cijfer: 7
De website bevat goede informatie en is rustig zonder te veel foto’s, opvallende kleuren en te veel informatie. Het is alleen jammer van de missende contactgegevens en de ontbrekende video van de lijsttrekker.

7. ChristenUnie

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
Op de website van de ChristenUnie (CU) verschijnt geen extra menu voor gebruikers van een toetsenbord, maar het huidige element wordt wel extra belicht. De mate waarin dit duidelijk is voor gebruikers van een toetsenbord verschilt per element. Knoppen zijn duidelijker belicht dan afbeeldingen dat zijn, maar het is wel met het blote oog waar te nemen.

b. Alt teksten, alternatief  (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
Over het algemeen scoort de website van de ChristenUnie redelijk goed op de automatische toegankelijkheidstesten. Qua contrast ratio werkt de combinatie ChristenUnie-lichtblauw met de witte achtergrond niet optimaal. Deze haalt met een ratio van 2,61:1 niet de minimale contrast ratio volgens de WCAG, welke 4,5:1 is. Deze kleurencombinatie wordt niet alleen voor de onderstaande knoppen gebruikt, maar komt overal op de website terug.

screenshot van de website van de ChristenUnie waarop te zien is dat het lichtblauw te weinig contrasteert met het wit

Op de homepage van de website wordt nog één toegankelijkheidsfout gemaakt. De hyperlinks naar de vier opties op de homepage (‘verkiezingsprogramma’, ‘kandidatenlijst’, ‘geef voor de campagne’ en ‘congres 30 januari’) zijn niet voorzien van een unieke naam. Hierdoor is het voor gebruikers van een schermlezer niet begrijpelijk. 

c. Context links (2.4.4)
Vanuit de beschrijvingen van links, knoppen en andere interactieve elementen is het duidelijk wat de gebruiker kan verwachten. 

d. Voorleesfunctie op website?
Op de website van de CU is geen voorleesfunctie gevonden.

e. Ondertiteling video’s
Op de homepage is recent een video geplaatst. Deze is niet voorzien van ondertiteling. Op het
YouTube kanaal van de ChristenUnie is zo’n 40% van de video’s voorzien van ondertiteling. 

f. Vergroten tot 200% en 400%?
Wanneer de website wordt vergroot tot 250% of hoger werkt het menu niet meer. Er kan niet doorheen gescrolld worden, waardoor de onderste opties in het menu niet klikbaar of zichtbaar zijn. De overige delen van de website werken wel als de website 400% vergroot is.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Op de website van de CU is geen toegankelijkheidsverklaring gevonden.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • De hoofdpagina ziet er goed uit, met overzichtelijke informatie en onderwerpen.
  • Er worden contactgegevens vermeld.
  • De verkiezingslijst is goed en kort beschreven per onderwerp (genummerd). Dat is duidelijk en makkelijk te lezen voor dove mensen. Het is bovendien handig dat de standpunten op alfabetische volgorde zijn gezet. Zo kunnen mensen sneller een onderwerp kiezen en lezen.
  • Over de partij vind je ook video’s die automatisch naar YouTube leiden. De video’s zijn voorzien van ondertiteling, zelf gemaakt door de CU, dat is een pluspunt.

Niet goed: Jammer dat er van een aantal geïnterviewde mensen te lange teksten staan. Als dit video’s waren, voorzien van ondertiteling maakt dit het makkelijker te begrijpen voor doven.

Cijfer: 7,5
De website ziet er goed en overzichtelijk uit. Je kan makkelijk informatie en contactgegevens vinden. De video’s zijn gemaakt met informatie over de verkiezingslijst, voorzien van de ondertiteling.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • Hoofdpagina ziet er redelijk uit, met duidelijk informatie. Iets te veel opvallende foto’s, wat kan afleiden.
  • Contactgegevens staan er duidelijk op, je kan mailen of een WhatsApp sturen. Dat is prettig.
  • De standpuntenlijst staan erg duidelijk en overzichtelijk vermeld. Per onderwerp kan je kort een samenvatting lezen. Dat is prettig voor doven.

Opvallend: Er is een campagnevideo (wel lang: 45 minuten!), die voorzien is van ondertiteling.

Cijfer: 7,5
Er zijn weinig minpunten te melden, behalve dat de hoofdpagina iets te veel opvallende foto’s bevat. Dat kan afleiden. Voor de rest is het een prima website, met overzichtelijke en duidelijke informatie over de plannen van GL.

9. SGP

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
Op de website van de SGP is zichtbaar rekening gehouden met digitale toegankelijkheid. Wanneer een gebruiker van een toetsenbord op de website komt, verschijnt er direct de extra optie om de tekstgrootte aan te passen. Deze optie is te zien in onderstaand screenshot. 
Een verbeterpunt voor de partij is het toepassen van (oranje) contrast om de geselecteerde optie (groter of kleiner lettertype) heen. Momenteel wordt er met twee tinten blauw gewerkt, zoals ook te zien is in onderstaande afbeelding.

screenshot van de SGP website, waarop je kunt zien dat ze je aanbieden de tekst te vergroten De website is verder redelijk te gebruiken met slechts het toetsenbord. Op verschillende plekken op de homepage zou de SGP meer contrast kunnen toepassen, zodat het duidelijk is welk onderdeel geselecteerd wordt.

b. Alt teksten, alternatief (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
De automatische test via Google Chrome’s Lighthouse laat zien dat er twee knoppen, één afbeelding en vijf links op de homepage zonder toegankelijke naam zijn. Deze zijn voor gebruikers van een schermlezer niet begrijpbaar.

Helaas voor de grafisch vormgevers van de partij voldoen de combinaties SGP oranje-wit en oranje-donkerblauw niet aan de webrichtlijnen van de WCAG rondom dit onderwerp.

c. Context links (2.4.4)
De SGP heeft de webrichtlijnen van de WCAG rondom de context van hyperlinks en knoppen goed begrepen. Vrijwel iedere knop is voorzien van een unieke tekst, zoals ‘Ik wil lid worden’, ‘Doneer nu’ en ‘Bekijk onze standpunten’. Hierdoor is het voor de bezoeker duidelijk wat de functie van deze knoppen is. 

d. Voorleesfunctie op website?
Op de website van de SGP is geen voorleesfunctie gevonden.

e. Ondertiteling video’s
Er zijn willekeurig vijf video’s van het YouTube kanaal van de SGP getest op het wel of niet hebben van ondertiteling. Van deze video’s was één video voorzien van ondertiteling. 

f. Vergroten tot 200% en 400%?
De website is goed bruikbaar als deze tot 400% is vergroot. Het menu blijft werken, het uitklapbare gedeelte hiervan ook en de inhoud van de homepage zelf blijft zichtbaar en klikbaar.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Op de website van de SGP is geen toegankelijkheidsverklaring gevonden.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • Er staat verschillende informatie op de hoofdpagina, het ziet er prima uit.
  • Contactgegevens: Er zijn verschillende e-mailadressen waar je naar kunt mailen, een WhatsApp-nummer mist.

Niet goed: Er zijn video’s, maar ze zijn niet voorzien van ondertiteling. Dat is echt slecht en maakt het niet te volgen voor doven.

Cijfer: 5
De tekst is kort en ‘zakelijk’ geschreven. Geen van de video’s zijn voorzien van ondertiteling. Doven zullen hier sneller afhaken. Op zondag is het niet mogelijk om hun website te bekijken (“Op zondag doen we niet aan politiek”).

10 Partij voor de Dieren

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
Gebruikers van een toetsenbord krijgen geen extra mogelijkheden aangeboden bij de website van de Partij voor de Dieren (PvdD), zoals bij GroenLinks en het CDA wel gebeurt. De mate waarin het huidig geselecteerde onderdeel duidelijk is, verschilt sterk per onderdeel van de website. In de header is het contrast tussen de knoppen klein, zoals in onderstaande screenshot te zien is. Op andere plekken van de homepage is er meer contrast aangebracht tussen het geselecteerde object en de andere onderdelen van de pagina.

screenshot van de website van de partij van dieren waarop te zien is dat

b. Alt teksten, alternatief (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
De website van de Partij van de Dieren maakt, net als die van GroenLinks, veel gebruik van de kleurencombinatie groen-wit. Omdat het groen van de PvdD donkerder is, voldoet de contrast ratio hier wel aan de webrichtlijnen van de WCAG. De enige contrast ratio’s op de homepage die niet aan de WCAG voldoen, zijn de oranje knoppen met witte tekst (2,65;1) die je ook hierboven in de afbeelding ziet.

Vrijwel alle foto’s, knoppen en links op de homepage zijn voorzien van een beschrijving voor gebruikers van een schermlezer. Alleen de de links achter de foto’s van de fractievoorzitter en de Tweede Kamerleden zijn niet gelabeld. Dit geldt ook voor de oranje knoppen op de website. Omdat er wel tekst in de knoppen staat, wordt deze wel opgelezen door schermlezers. 

c. Context links (2.4.4)
Op het gebied van webrichtlijn 2.4.4 (over de context van hyperlinks) is er voor de PvdD ruimte voor verbetering. Zo staat in praktisch alle knoppen op de homepage ‘lees verder’. Dit zou kunnen worden vervangen door tekst over de pagina achter de knop, bijvoorbeeld ‘Lees waarschuwing Europees Onderzoeksrapport’. 

d. Voorleesfunctie op website?
Er is geen voorleesfunctie gevonden op de website van de PvdD.

e. Ondertiteling video’s
Voor de ondertiteling-test zijn vijf willekeurige video’s van het YouTube kanaal van de PvdD geselecteerd. Van de video’s waren er twee voorzien van ondertiteling. Een pluim voor de PvdD, het partijpogramma is op YouTube ook in gebarentaal geplaatst.

f. Vergroten tot 200% en 400%?
De website is goed bruikbaar als deze tot 400% vergroot is. Functie als het uitklapbare menu, knoppen en links werken naar behoren en de tekst is goed te lezen.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Er is geen toegankelijkheidsverklaring gevonden op de website van de PvdD.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • Hoofdpagina ziet er netjes en rustig uit met overzichtelijke informatie. Het verkiezingsprogramma is makkelijk te vinden.
  • De standpunten zijn goed ingedeeld per onderwerp en met een korte toelichting. Dat is makkelijk om te lezen en te begrijpen, wat belangrijk is voor de dove medemens.
  • Er is de mogelijkheid om te chatten: dat is pluspunt.

Niet goed: Jammer dat er geen campagne-video is.

Cijfer: 8
De website ziet er netjes en rustig uit. Het is goed leesbaar en de informatie is makkelijk te vinden.

11. 50PLUS

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
Voor bezoekers van de website van 50PLUS die op een toetsenbord zijn aangewezen in plaats van de muis zal navigeren door de website een moeilijke opgave zijn. Ongeveer 1 op de 10 elementen wordt uitgelicht als deze geselecteerd wordt. Voordat de opties in de header aangeklikt kunnen worden, moet er eerst 6 keer op tab geklikt worden. 

De website is praktisch niet te gebruiken wanneer slechts het toetsenbord wordt gebruikt. Webrichtlijnen 2.1 en 2.4.1 worden door de website van 50PLUS dus niet gehaald.

b. Alt teksten, alternatief (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
De drie afbeeldingen/hyperlinks die hieronder besproken worden, zijn niet voorzien van een beschrijving. Hierdoor is het met een schermlezer moeilijk om te begrijpen waar de link de bezoeker naartoe stuurt.

Verder gebruikt 50PLUS lichtgrijze letters op een witte achtergrond. De contrast ratio van deze kleurencombinatie (2,68:1) voldoet niet aan de webrichtlijnen van de WCAG (4,5:1). Hetzelfde rijtje met opties is in de broncode als een lijst (<li>) opgebouwd. Maar, er is in de code niet gespecificeerd om wat voor lijst het gaat (<ul> of <ol>). Schermlezers hebben deze specificering nodig om op een logische manier door de content te kunnen navigeren.

c. Context links (2.4.4)
Net als bij de Partij voor de Dieren valt er voor 50PLUS winst te pakken wat betreft de context van knoppen en links. Het grootste deel van de knoppen heeft als titel ‘lees meer…’. Daarnaast zijn er meerdere pagina’s die alleen door te klikken op een afbeelding te bereiken zijn. Er wordt hier geen gebruik gemaakt van een tekstuele hyperlink of een knop. De links van de afbeeldingen zijn niet voorzien van een beschrijving, waardoor het nog moeilijker wordt om je weg te vinden op de website. De knoppen staan in onderstaande screenshot weergegeven.

screenshot van de website van de partij 50plus, waarin te zien is dat sommige onderdelen alleen te bereiken zijn door te klikken op een afbeelding d. Voorleesfunctie op website?
Er is geen voorleesfunctie op de website van 50PLUS gevonden.

e. Ondertiteling video’s
Van de vijf willekeurig geselecteerde video’s van het YouTube kanaal van 50PLUS waren er drie voorzien van ondertiteling.

f. Vergroten tot 200% en 400%?
De website van 50PLUS werkt naar behoren als deze tot 400% vergroot is. De tekst blijft leesbaar, het menu blijft werken en de website kan normaal gebruikt worden.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Er is geen toegankelijkheidsverklaring op de website van 50PLUS gevonden.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

Het verkiezingsprogramma staat er helder op. Er staan wel lange teksten in met toelichting, bijvoorbeeld over koopkracht. Het is lastig te lezen voor doven.

Niet goed:

  • De standpunten zijn met moeilijke taal beschreven.
  • Er is geen campagne-video. De doven zullen hier snel afhaken.

Cijfer: 6
Er wordt lastige taal gebruikt, dat is moeilijk voor doven. Ook is er geen campagne-video te zien op de site.

12. DENK

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
De website van DENK is moeilijk te gebruiken met een toetsenbord. Niet alleen worden geselecteerde onderdelen niet uitgelicht, ook wordt belangrijke content overgeslagen. De hoofdinhoud van de pagina, namelijk het verkiezingsprogramma en standpunten, kunnen niet via het toetsenbord geselecteerd worden. De belangrijkste informatie is dus niet toegankelijk voor gebruikers van een toetsenbord.

screenshot van de website van Denk, waarin te zien is dat het contrast te laat is b. Alt teksten, alternatief (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
DENK gebruikt lichtgrijze achtergronden met donkergrijze tekst. Deze combinatie contrasteert niet voldoende om WCAG richtlijn 1.4 te halen. 

Omdat een groot gedeelte van de afbeeldingen en links niet is voorzien van een beschrijving of label is het niet mogelijk om de website te gebruiken met een schermlezer. Daar komt bij dat het partijprogramma als afbeeldingen geüpload. Schermlezers kunnen de tekst hieruit niet herkennen en dus niet voorlezen. 

c. Context links (2.4.4)
De knoppen en hyperlinks op de website zijn voorzien van een logische beschrijving. Zo heten knoppen ‘desktopversie ‘denk anders’ in plaats van ‘lees meer’. De website heeft het selecteren van tekst of de functies van de rechtermuisknop onmogelijk gemaakt. Hierdoor kunnen pagina’s niet in andere tabbladen geopend worden en kan tekst niet gekopieerd worden om in een ander tabblad of tekstverwerkingsprogramma te bekijken. 

d. Voorleesfunctie op website?
Op de website van DENK is geen voorleesfunctie gevonden.

e. Ondertiteling video’s
Van de vijf willekeurig geselecteerde video’s op het YouTube kanaal van DENK was er geen één voorzien van ondertiteling.

f. Vergroten tot 200% en 400%?
Vanaf een vergroting van 200% is het menu niet meer te gebruiken. De onderste onderdelen van het navigatiemenu zijn niet aan te klikken. Ook is het moeilijker om uit het menu te komen als de website vergroot is.

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Op de website van DENK is geen toegankelijkheidsverklaring gevonden.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • De hoofdpagina ziet er netjes en geordend uit. Je ziet meteen een campagne-video, maar die is niet voorzien van ondertiteling.
  • Het verkiezingsprogramma: er is een digitaal boekje wat je kan doorbladeren en lezen. Deze bevat goede en duidelijke taal, prettig voor de doven te lezen.
  • Contactgegevens: het is handig dat je per locatie kan mailen met de leden in je buurt kan communiceren.

Niet goed:

  • Video niet voorzien van ondertiteling
  • Geen mogelijkheid om te WhatsAppen of chatten.

Cijfer: 7
De gebruikte taal is helder, dat is fijn. Wel mist ondertiteling en een aantal contactmogelijkheden.

13. Forum voor Democratie

a. Toegankelijkheid met een toetsenbord, highlights voor huidige label  en blokken omzeilen (2.1 + 2.4.1 + WCAG V2.2)
De website van het Forum voor Democratie (FVD) is niet te gebruiken met alleen een toetsenbord. Er zijn slechts enkele knoppen die belicht worden als deze geselecteerd worden, bij de de overige onderdelen van de site gebeurt dit niet. Voor gebruikers van een toetsenbord is het al onmogelijk om bij deze knoppen te komen, omdat de website niet mee scrollt als er via de tab-toets genavigeerd wordt. 

b. Alt teksten, alternatief (1.1), labels voor knoppen en links + instructies (3.3.2) en kleurencontrastratio (1.4)
De kleurencombinatie groen-wit die gebruikt wordt voor knoppen op de website van het FVD voldoet niet aan de WCAG richtlijn. De contrast ratio is met 3,06:1 te laag.

De onderdelen van de webformulieren op de website zijn niet op een juiste manier gelabeld. Hierdoor is het voor schermlezers niet mogelijk om het doel van de formulieren op te lezen. 

c. Context links (2.4.4)
Van de meeste links en knoppen op de website is duidelijk wat het doel is. Zo zijn knoppen gelabeld met ‘meer nieuws’ en ‘meer events’, waardoor het direct duidelijk is wat de gebruiker kan verwachten.

d. Voorleesfunctie op website?
Op de website van het FVD is geen voorleesfunctie gevonden.

e. Ondertiteling video’s
Van de vijf video’s van het Forum op Youtube, zijn er geen ondertiteld.

f. Vergroten tot 200% en 400%?
Als de website wordt vergroot, is het menu vanaf 200% niet meer bruikbaar. De onderste opties in het menu zijn niet klikbaar. 

g. Toegankelijkheidsverklaring?
Op de website van het FVD is geen toegankelijkheidsverklaring gevonden.

Profielfoto Claire

Oordeel van Claire

Goed:

  • De hoofdpagina ziet er redelijk uit, er staat allerlei informatie op. De standpunten zijn makkelijk te vinden. Er staat wel veel informatie over de standpunten.
  • De toelichting is redelijk goed geschreven. Je moet wel goed de tijd nemen om rustig te lezen en het te begrijpen.
  • Er is een e-mailadres en een WhatsApp-nummer te vinden.

Niet goed:

  • Jammer dat er geen campagne-video is

Cijfer: 7
De tekst op de website is goed te volgen en het partijprogramma is overzichtelijk. Wel jammer dat er geen video’s zijn. Dat is voor doven niet prettig.